Hôm nay,  

Cuộc Chiến Không Gian

30/01/201916:35:00(Xem: 9963)
Cuộc Chiến Không Gian

Nguyễn Viết Kim

Sự thành hình của cơ quan hàng không và không gian quốc gia là một tiến trình trong bối cảnh lịch sử của thập niên 50, với những biến động của thế giới sau đệ nhị thế chiến.
Sau khi tái trang bị, Adolf Hitler ra lệnh tiến chiếm Ba Lan vào 1 tháng 9 năm 1939; Anh Quốc và Pháp Quốc tuyên chiến với Đức Quốc Xã, bắt đầu Thế Chiến tại Âu Châu. Hải và Không quân Nhật bất ngờ tấn công Trân Châu Cảng 7 tháng 12 năm 1941, Hoa Kỳ nhập cuộc và có 2 phe chính là:
- Đồng Minh: Anh Quốc và Hoa Kỳ là hai quốc gia chính yếu, Nga Sô, Pháp Quốc, một số quốc gia khác.
- Khối Trục: Đức Quốc Xã và Nhật Bản quan trọng nhất, Ý Quốc là vai phụ, một vài nước khác.

Đức Quốc Xã đầu hàng vào tháng 5 năm 1945. Mặt trận tai Á Châu vẫn tiếp tục thêm 4 tháng, sau khi bị thiệt hại nặng nề vì 2 quả bom nguyên tử thả tại Hiroshima vào 6 tháng 8 và Nagasaki vào 9 tháng 8, Nhật Bản đầu hàng 2 tháng 9 năm 1945, chấm dứt Thế Chiến Thứ Hai.
Tại Á Châu, Tưởng Giới Thạch thua Mao Trạch Đông và Trung Hoa Lục Địa trở thành cộng sản vào năm 1949. Hoa Kỳ tham dự chiến tranh Triều Tiên với sự phụ lực của các quốc gia khác, cuộc chiến tranh này kéo dài hơn 3 năm từ 1950 đến 1953.
Pháp Quốc bị thua tại Điện Biên Phủ vào tháng 5 năm 1954.

Với sự ngừng bắn vào 27 tháng 7 năm 1953, chưa có hiệp ước, Triều Tiên bị chia làm 2 với Bắc Triều Tiên (cộng sản) và Nam Triều Tiên (Cộng Hoà Triều Tiên).
Với hiệp định Geneve vào 20 tháng 7 năm 1954, Việt Nam bị chia hai với Bắc Việt (cộng sản) và Nam Việt (Việt Nam Cộng Hoà được ra đời với đệ nhất cộng hòa 26 tháng 10 năm 1955).
Năm 1949, với sự đồng ý của Anh, Pháp, Mỹ; Tây Đức được thành lập với tên Cộng Hòa Liên Bang Đức Quốc; phần bị chiếm đóng bởi Nga Sô trở thành Đông Đức; cựu thủ đô Bá Linh nằm giữa Đông Đức bị chia: Tây Bá Linh (tự do, Anh Quốc, Pháp Quốc và chủ yếu là Mỹ kiểm soát) và Đông Bá Linh (thủ đô của Đông Đức).

Cuộc chiến tranh lạnh giữa hai phe Từ Đó và Công Săn bắt đầu.
- Phía Tây Âu, Minh Ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) được thành lập vào năm 1949 với tổng hành dinh tại Brussel, thủ đô của Bỉ Quốc.
- Phía Đông Âu, thoả ước Warsaw được thành lập với bộ chỉ huy tại Mạc Tư Khoa (Moscow), thủ đô của Liên Bang Sô Viết (Nga Sô).
- Trong thời gian này Trung Hoa Lục Địa đang có những tiến triển về nghiên cứu nguyên tử tiến đến chế tạo bom, năm 1964, Trung Công đã thành công.

Khi tập hợp nhân viên, thông tin về tình hình vào năm 1945 khi quân đội Nga Sô đang tiến đến gần, một số nhân viên, trung cấp và sơ cấp quyết định ở căn cứ Peenemuende, các dụng cụ không mang đi được, một số hồ sơ được dấu trong các hầm mỏ lân cận, đa số nhân viên chỉ huy cao cấp quyết định di tản theo khoa học gia Wernher von Braun. Vì thế khi Hồng Quân tiếp thu, Nga Sô có sẵn dụng cụ, nhân viên và đi trước Hoa Kỳ về kỹ thuật vệ tinh, kết quả là vệ tinh nhân tạo đầu tiên Sputnik 1 được phóng lên không gian vào tháng 10 năm 1957, dựa trên một số bộ phận sẵn có bắt được tại Peenemuende. Đã vậy nhóm khoa học gia, kỹ sư, chuyên viên kỹ thuật Đức ra đầu hàng quân đội Mỹ lại không được trọng dụng tại Hoa Kỳ, vì thế Hoa Kỳ đã tiến rất chậm về hỏa tiễn và vệ tinh, nói chung khoa học không gian trong khoảng sau thế chiến từ 1945 đến 1950.

Cũng cần nói thêm về khoa học gia Sergei Pavlovich Korolev, ông sinh trưởng năm 1907, là giám đốc chương trình hỏa tiễn và vệ tinh của Nga Sô, rất được trọng dụng và đã có những bước tiến đáng kể trong lãnh vực:
- thiết kế hỏa tiễn R-7 đưa vệ tinh nhân tạo đầu tiên Sputnik 1; ngày 4 tháng 10 năm 1957 vào quỹ đạo
- đưa con chó Laika vào không gian để khảo sát sức chịu đựng của sinh vật trong không gian
- đưa phi hành gia Yuri Alexeyvich Gagarin 12 tháng 4 năm 1961, người đầu tiên lên không gian, bay chung quanh trái đất
Nổi tiếng về thiết kế máy bay, hỏa tiễn, phi thuyền, có năng khiếu về quản trị, với cái nhìn chiến lược, ông đã làm Hoa Kỳ rung động năm 1957, hỏa tiễn liên lục địa trước vào tháng 7 và vệ tinh nhân tao Sputnik 1 vào tháng 10.

- Sergei Pavlovich Korolev mất 14 tháng giêng năm 1966, thọ 59 tuổi, làm đình trệ cố gắng của Nga Sô trong cuộc thi đua lên Mặt Trăng với Hoa Kỳ.
- Wernher von Braun đã thành công trong việc đưa phi hành gia lên Mặt Trăng và đem về mặt đất bình yên, phi hành đoàn trưởng Neil Armstrong của Apollo 11, đổ bộ đầu tiên vào 20 tháng 7 năm 1969. Wernher von Braun mất 8 năm sau đó vào năm 1977 thọ 65 tuổi.

Ông Ngô Đình Diệm được quốc trưởng Bảo Đại bổ nhiệm làm thủ tướng năm 1954 trong lúc tình hình Việt Nam vô cùng rối ren, hiệp định Geneve vừa ký kết, gần 1 triệu đồng bào di cư từ Bắc vào Nam, với dân số Bắc Việt khoảng 12 triệu, như vậy là 8% dân số đã từ bỏ Bắc Việt di cư vào Nam Việt; Quân đội Pháp còn đóng tại Việt Nam và có ảnh hưởng rất lớn tại Bộ Tổng Tham Mưu, các sĩ quan cao cấp không chịu phục tùng thủ tướng.
Sau cuộc trưng cầu dân ý, nền đệ nhất cộng hòa được thiết lập với quốc hội lập hiến, rồi chuyển qua lập pháp, các cơ cấu chính trị được thành lập và vị tổng thống đầu tiên là ông Ngô Đình Diệm.
Năm 1957 ông được mời qua thăm Hoa Kỳ, được đón tiếp long trọng, tổng thống Eisenhower, ngoại trưởng Dulles, các chức sắc cao cấp khác ra tận phi cơ chào đón tại phi trường Washington National Airport. Tổng thống Ngô Đình Diệm đến Mỹ ngày 8 tháng 5 năm 1957, ngụ tại dinh quốc khách Blair House trước cửa Tòa Bạch Cung, có quốc yến, được đọc diễn văn trước lưỡng viện quốc hội, được chào đón tại Nữu Ước trong một cuộc diễn hành có sự tham dự trên 250,000 ngàn người với hoa giấy tung bay, sau đó ông được tặng bằng tiến sĩ danh dự tại đại học Michigan State University, qua vài nơi khác, được đãi tiệc tại Los Angeles, Hawaii trước khi về nước.
Đại sứ Việt Nam Cộng Hoà là luật sư Trần Văn Chương, thân phụ của bà Ngô Đình Nhu, nhũ danh Trần Lệ Xuân. Tùy viên quân sự là trung tá Nguyễn Ngọc Khôi, phụ thân của giáo sư Nguyễn Lâm Kim Oanh; phụ tá tùy viên là đại úy Nguyễn Xuân Vinh, sau là tư lệnh không quân, giáo sư đại học University of Michigan.

Trong bối cảnh chính trị như vậy tại Âu Châu, Á Châu, Việt Nam, lại thấy yếu thể vì bị đe dọa bởi sự thành công thử nghiệm hỏa tiễn liên lục địa và vệ tinh của Nga Sô; dự luật thành lập "cơ quan hàng không không gian quốc gia" được đưa ra thảo luận tại Quốc Hội thứ 85 và thành đạo luật "National Aeronautics and Space Act of 1958,", tổng thống Eisenhower ký ban hành ngày 29 tháng 7 năm 1958. Ngày 1 tháng 10 năm 1958 cơ quan hàng không không gian quốc gia bắt đầu hoạt động.

Là một vị tướng 5 sao, từng chỉ huy quân đội Đồng Minh tại Âu Châu, tổng thống Eisenhower trong bài diễn văn từ biệt 17 tháng giêng năm 1961 đã khuyến cáo về các khuyết điểm và sự lạm dụng của các nhà thầu quốc phòng và quân đội.
Về phương diện chính trị, ít có chính trị gia nào dám phản đối khi liên quan đến quốc phòng, về phương diện ngân sách thì rất khó kiểm soát chi tiêu về võ khí, nhất là khi đề nghị tân trang và phát triển võ khí mới. Với quan niệm như vậy ông đã vận động để "cơ quan hàng không không gian quốc gia" không nằm trong bộ quốc phòng mà là một cơ quan dân sự độc lập, trực thuộc tổng thống phủ, với ngân sách trực tiếp của Quốc Hội:
- tránh được sự cứng nhắc của bộ máy quân sự, tránh tai tiếng là nghiên cứu võ khí và phục vụ chiến tranh.
- tao sự uyển chuyên dễ thích ứng với hoàn cảnh.
- thu hút được anh hùng hào kiệt mọi nơi về tham gia phục vụ nghiên cứu cho khoa hoc.
- ngân sách dồi dào hơn.

Trên thực tế, cơ quan nầy nhận được từ năm 1958 đến 2018 tổng công là 601,000,000,000 (601 ngàn triệu) và năm nay được tài trợ 19,500,000,000 (19.5 ngàn triệu, .5% (5 phần ngàn) của ngân sách quốc gia 4,000.000,000,000; 4 triệu triệu).
Với dân số Hoa Kỳ là 320 triệu, như vậy mỗi người dân phải đóng góp khoảng 600 Mỹ Kim; tức là đổ đồng 1.65 Mỹ Kim, chưa tới 2 Mỹ Kim mỗi ngày, mỗi người cho ngân sách của cơ quan hàng không không gian quốc gia NASA.

Phi hành gia gốc Việt:
- Phạm Tuân, sinh năm 1947, sĩ quan phi công của không quân Hà Nội, ở trên không gần 8 ngày trong phi thuyền của Nga, phi vụ Soyus 37 bay tới trạm không gian Salyut 6, ngày 23 tháng 7 năm 1980, sự thông tin của Nga Sô rất giới hạn, không chính xác.
- Trịnh Hữu Châu, sinh năm 1950, Cử Nhân Columbia University, Cao Học và Tiến Sĩ Yale University, nhân viên cao cấp và trọng yếu của cơ quan hàng không không gian quốc gia, Jet Propulsion Laboratory, 1 trong 5 cơ sở nghiên cứu, thí nghiệm quan trọng nhất của khoa học không gian Hoa Kỳ, bay 25 tháng 6 năm 1992, phi thuyền Columbia, phi vụ STS-50 lên trạm không gian International Space Station, thời gian trên không gần 14 ngày.



Nếu đến hôm nay người ta vẫn phải thí điểm những “phường xã hội chủ nghĩa”, thì điều đó chính là bằng chứng rõ ràng nhất rằng công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam chưa từng đạt được mục tiêu đã đề ra. Lịch sử có thể khoan dung với những sai lầm. Nhưng lịch sử sẽ không tha thứ cho việc kéo dài một sai lầm suốt nhiều thế hệ mà vẫn từ chối thừa nhận nó.
Hệ thống luật quốc tế đang đối diện với những thách thức chưa từng có trong lịch sử cận đại. Luật quốc tế vốn đặt ra các nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực giữa các quốc gia, cấm tiến hành chiến tranh xâm lược và thiết lập hệ thống an ninh tập thể như một phần nối tiếp của các biện pháp chính trị.
Nếu ai chưa hiểu Tổng thống Donald Trump với những hành động và lời nói “khác lạ” thường xuyên vượt qua lòng tự trọng và khả năng tri thức dành cho cương vị một nguyên thủ quốc gia, nhất là một quốc gia lãnh tụ trong thế giới tự do dân chủ, thì câu hỏi là: thực sự ông muốn gì? Ông muốn trở thành đệ nhất nhân trong cả ba khát vọng: ông không chỉ muốn trở thành người giàu nhất, mà còn muốn là vị tổng thống quyền uy bậc nhất, người dám làm những điều mà các tổng thống tiền nhiệm né tránh, và là cái tên được lịch sử ghi ở hàng đầu. Ái tình và của cải chỉ là hai trong ba mục tiêu; mục tiêu còn lại là quyền lực tạo danh vọng, và cả ba đều phải đứng đầu.
Trong thế giới báo chí truyền hình, 60 Minutes là một trong số ít chương trình mang nặng lịch sử. Suốt hàng thập niên, 60 Minutes là tiêu chuẩn vàng của báo chí điều tra, nơi kim phút của trách nhiệm luôn tích… tích… không ngừng để hướng về sự thật. Suốt 58 năm qua, tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ tròn là biểu tượng dễ nhận ra nhất của một nền báo chí Hoa Kỳ. Chiếc đồng hồ bấm giờ mở đầu mỗi tập 60 Minutes – tích, tắc, tích – chưa bao giờ chỉ là hình ảnh minh họa. Theo thời gian, nó là một lời giao ước. Nó nói với khán giả rằng trong một giờ đồng hồ của tối Chủ Nhật, người Mỹ được biết sự thật. Quyền lực phải trả lời câu hỏi và chiếc đồng hồ do những người làm báo giữ nhịp sẽ không vì quyền lợi của bất kỳ ai mà dừng lại.
Cuối tuần qua, trong khi tôi đang nghe ca sĩ Thương Linh hát ở Coffee Factory, một độc giả đến hỏi: “Này, chị viết để làm gì? Bây giờ còn ai đọc những bài bình luận nhức đầu nữa không?” Tôi đã suy nghĩ về câu hỏi ấy. Không phải để thôi viết. Cũng không phải để tránh né suy luận. Nhưng đôi khi, trước một số sự kiện, chỉ cần ghi lại sự việc. Ngày nào. Ở đâu. Chuyện gì. Ai nói. Nói nguyên văn thế nào. Có lẽ anh ta có lý, có những lúc người viết nên “bớt viết”.Trong nhiều năm qua, tổng thống Donald Trump nhiều lần dùng lời lẽ miệt thị các nữ phóng viên ngay trước ống kính. Nhiệm kỳ đầu đã vậy. Sang nhiệm kỳ hai, những cảnh ấy không chỉ trở lại mà còn thô hơn, lỗ mãng hơn, và gần như thành thói quen không thể thiếu trong các buổi họp báo, phỏng vấn, hay bất cứ khi nào có máy quay phim và có phụ nữ cầm micro hay cầm bút làm việc.
Có một cách đọc về nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump càng lúc càng khó bác bỏ: ông biến chính chức vụ tổng thống thành phương tiện làm giàu lớn nhất đời mình, mà không phải âm mưu vụng về với tài liệu mật, chỉ bằng chính lời nói của tổng thống. Một câu dọa chiến tranh, một lời hăm dọa thuế quan, một tuyên bố ngừng bắn hay một dòng đăng mạng xã hội đều có thể làm thị trường Hoa Kỳ và thế giới chao đảo gần như tức thì. Với nhóm nhỏ biết trước thời điểm và nội dung lời nói, những con sóng ấy lại có thể tiên đoán, mà tiên đoán được thì kiếm lời hợp pháp, miễn không để lại dấu vết nối thẳng về ông. Đây không phải lời buộc tội đã được chứng minh trước tòa: chưa có bản án, cũng chưa có bằng chứng công khai về một đường dây giao dịch phối hợp. Nhưng một luận đề chỉ cần một cấu trúc động cơ rõ ràng, một chuỗi sự kiện trùng khớp, và một môi trường pháp lý cho phép hành vi ấy diễn ra mà gần như không sợ bị trừng phạt. Cả ba đều đang hiện diện.
Ngày 2/4/2026, “trái cam” Pam Bondi thật sự “rơi khỏi cành công lý.” Donald Trump sa thải nữ bộ trưởng tư pháp, trao chìa khóa Bộ Tư Pháp (DOJ) – một trong những định chế quyền lực nhất đất nước này – cho người luật sư riêng của mình. Người đàn ông từng ngồi bên cạnh Trump trong phòng xử án, chứng kiến thân chủ bị kết tội 34 tội danh hình sự mà vẫn bước ra khỏi tòa với đầu ngẩng cao, giờ đây là quan chức hành pháp cao nhất của Hoa Kỳ. Đó là Todd Blanche. Và kể từ ngày nhậm chức đến nay, ông ta đã không ngừng chứng minh rằng những người hoài nghi về ông đã nhìn đúng.
Cuộc bầu cử quốc hội Nga dự kiến diễn ra vào tháng 9/2026. Nhìn chung, các chuyên gia về nội chính Nga không kỳ vọng sẽ có thay đổi mang tính đột phá trong cơ cấu quyền lực quốc gia. Tổng thống Vladimir Putin vẫn đang nắm giữ vị trí trung tâm quyền lực tại Điện Kremlin. Thực tế cho thấy Vladimir Putin, nay đã 73 tuổi và đã cầm quyền 26 năm, đang đối mặt với sự suy giảm nhất định trong mức độ ủng hộ của công chúng. Bản thân ông từ lâu cũng hiểu rằng vấn đề người kế nhiệm là điều không thể tránh khỏi và cần được chuẩn bị.
Chuyến thăm viếng Bắc Kinh của Tổng Thống Donald Trump đã kết thúc cách đây hai tuần. Mọi sự tương đối đã lắng đọng. Đây là lúc thuận tiện để tổng kết chuyến đi lịch sử này.
Trong tiếng Việt có một dấu nhỏ xíu gọi là dấu mũ. Nó nằm trên đầu một số chữ cái, trông giống như một mái nhà tí hon. Khi chữ "o" đội dấu mũ, nó trở thành "ô". Khi chữ "công" có dấu mũ, nó là công lý. Khi mất dấu mũ, nó thành "cong", bị vẹo, bị bẻ, bị uốn cho lệch đi. Vừa qua, tại Hoa Kỳ, có một sự việc xảy ra khiến tôi nghĩ rất nhiều về dấu mũ này. Cụ thể là về việc mất nó. Câu chuyện như sau. Năm 2024, ông Donald Trump, hết nhiệm kỳ một, lúc đó chưa làm Tổng thống nhiệm kỳ hai, đệ đơn kiện Sở Thuế vụ Hoa Kỳ, đòi 10 tỷ đô la tiền bồi thường. Lý do là vì một nhân viên IRS tên Charles Littlejohn đã làm rò rỉ 15 năm tờ khai thuế của ông cho báo The New York Times và ProPublica. Nhờ vụ rò rỉ đó mà cả nước Mỹ biết rằng trong các năm 2016 và 2017, ông Trump đóng thuế liên bang vỏn vẹn 750 đô la mỗi năm. Bảy trăm năm mươi đô la. Một người làm việc tại quán McDonald's có thể đóng nhiều hơn thế.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.