Ba viên đạn của chính quyền liên bang đã lấy đi mạng sống của Renee Nicole Good. Chưa đủ. Họ đã tước đi cả quyền được sống của gia đình cô. (Minh họa: Việt Báo)
Hơn mười một giờ đêm. Những diễn biến ở Minnesota vẫn ào ạt chảy đến. Hình ảnh và video liên tục cập nhật trên mạng xã hội, một nền tảng truyền thông quyền lực hiện nay. Cái chết của Renee Nicole Good không thể làm cho mặt trời ngưng lặn ở bờ Đông, nhưng có thể làm cho những ngọn nến cháy rực xuyên đêm ở một thành phố chưa tan băng tuyết.
Một câu nói bâng quơ, “chúng ta cũng là di dân mà chúng ta đang ngồi đây. Còn cô gái đó là người Mỹ trắng nhưng đã chết vì bảo vệ những người di dân.”
Những gì dân thấy và những gì quan nói
Tất cả những gì chúng ta được biết đều từ những video do ngươi dân quay lại ở hiện trường và đưa lên mạng xã hội ngay lúc đó. Những nhân chứng có mặt lúc phát súng của chính quyền Donald Trump bắn vào nạn nhân trả lời phỏng vấn, kể lại với báo giới. Họ là những người dân thường. Họ dùng từ “ICE đã bắn vào hàng xóm láng giềng của chúng tôi.” Họ không có lý do để nói dối.
Chỉ vài phút sau, khi Sở Cảnh Sát Minnesota vẫn chưa tìm ra danh tính nạn nhân, thi thể của cô gái có lẽ vẫn còn ấm vì hiện trường vẫn còn rất hỗn loạn, thì Bộ trưởng Bộ Nội An (DHS) đã lên tiếng trong cuộc họp báo. Từ Texas, Kristi Noem trong trang phục sơ-mi, đội mũ cao bồi, dán nhãn “khủng bố trong nước” lên cái chết của người phụ nữ 37 tuổi.
Bộ trưởng DHS của chính quyền Trump đặc vụ ICE đã nhanh chóng nổ súng để “bảo vệ bản thân và những người chung quanh.”
Trong một cuộc họp báo khác vài giờ sau đó, bà ta nói “luật pháp đã quy định rõ ràng rằng một chiếc xe do một người điều khiển và được dùng để gây hại cho người khác là một vũ khí chết người. Việc dùng vũ lực gây chết người để khống chế là hoàn toàn hợp pháp khi đối mặt với mối đe dọa từ vũ khí. Vì vậy, tôi tin rằng đặc vụ ICE đã sử dụng đúng kỹ năng được huấn luyện trong tình huống này.”
Theo bà ta, nạn nhân là một phần của “một đám đông gây rối lực lượng ICE cả ngày, chặn đường, la hét và cản trở hoạt động thực thi pháp luật.”
Đến Thứ Năm, Kristi Noem tiếp tục khẳng định lại những bình luận hôm trước, nhấn mạnh rằng hành động của người phụ nữ đó là “khủng bố.”
Hoàn toàn không ngạc nhiên khi về phía Donald Trump, tổng thống đăng trên Truth Social Media, gọi Renee Nicole Good là "rất mất trật tự" và cáo buộc cô "hung hăng, cố ý và tàn bạo" lái xe cán qua viên cảnh sát ICE, người mà ông cho biết “đã được đưa đến bệnh viện và đang bình phục tốt.”
Sau đó, trong một cuộc phỏng vấn với tờ New York Times, Trump tiếp tục khẳng định nạn nhân có lỗi, nói rằng “bà ta đã hành xử rất tệ.”
"Bà ấy không chỉ cố gắng cán qua người anh ta. Bà ấy đã thực sự cán qua người anh ta," Trump nói trong cuộc phỏng vấn được công bố hôm Thứ Năm.
Nhưng sự thật thì người dân ở hiện trường đã quay đoạn phim cho thấy đặc vụ ICE – người đã bắn cô Good, đi bộ, bước những bước nhanh, khỏe, về phía xe của ông ta. Trên đường đi, người này vẫy tay với đồng nghiệp. Trong đoạn video nghe thấy người dân chung quanh hét lên “thật xấu hổ”; “đồ giết người”; “ông vừa giết chết hàng xóm của chúng tôi”… Sau đó, người này leo lên xe và chạy đi theo hướng ngược lại.
Phó Tổng thống JD Vance quét thêm một lớp nhựa cho con đường của Trump và Noem bóng thêm, lặp lại rằng Good đã sử dụng chiếc xe của cô như một vũ khí.
" Bạn có thể chấp nhận rằng cái chết của người phụ nữ này là một bi kịch, đồng thời thừa nhận rằng đó là bi kịch do chính cô ấy gây ra,” Vance viết trên nền tảng mạng xã hội X.
Vance tiếp tục nã thêm vài phát súng vào sáng Thứ Năm, chỉ trích những lời lên án hành động giết người ICE là "thao túng tâm lý.”
"Người đàn ông đó đang làm nhiệm vụ của mình,” Vance viết, “nạn nhân đã cố gắng ngăn cản anh ta làm nhiệm vụ. Khi anh ta đến gần xe của cô ta, cô ta đã cố đâm vào anh ta. Một thảm kịch? Chắc chắn rồi. Nhưng đó là một thảm kịch do người phụ nữ này và tất cả những kẻ cực đoan đã dạy người ta rằng nhập cư là loại luật duy nhất mà những kẻ bạo loạn được phép can thiệp vào.”
Sự thật
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường.
Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
Theo phân tích của NYT, thời điểm viên đặc vụ ICE nổ súng, ông ta đang đứng ở bên trái chiếc SUV của nạn nhân và bánh xe đang hướng sang bên phải, cách khoảng với người này. Điều này dường như mâu thuẫn với những cáo buộc rằng chiếc SUV đang lao vào hoặc sắp lao vào ICE. Tổng thống Trump và những người khác cho rằng cảnh sát liên bang đã bị chiếc SUV đâm trúng, và trích dẫn bằng một đoạn video khác, quay từ một góc độ khác. Trong đoạn này, có vẻ như người này đang bị chiếc SUV đâm trúng. Nhưng nếu phân tích nó với video đầu tiên, chúng ta có thể thấy rằng chiếc SUV không cán qua đặc vụ ICE như lời chính quyền nói.
Cho đến nay, sự thật rõ ràng nhất không thể chối cãi là ba phát súng nổ ra, một phụ nữ 37 tuổi đã chết, và người nổ súng hoàn toàn không bị thương như lời chính quyền Trump đã kết luận. Nạn nhân chết, để lại ba đứa con. Đứa bé nhỏ nhất mới sáu tuổi, mồ côi cả cha lẫn mẹ.
Và một sự thật nữa cay nghiệt hơn, đó là một chính quyền đang nắm chặt tay nhau để trút hết “tội lỗi” cho người đã chết. Bất cần điều tra. Bất cần tòa án. Bất cần công lý. Bất cần tất cả những gì cơ bản nhất để gọi là của đạo đức một con người. Đảng cầm quyền chỉ trích di dân, thoải mái gán cho cái tội tày trời là khủng bố. Dân biểu Cộng Hòa của Florida, Randy Fine, nói với mạng lưới truyền thông cánh hữu Newsmax:“Tôi không cảm thấy tiếc cho người phụ nữ liên quan chuyện đó.”
Người ủng hộ, bất kể mình là ngoại tộc, cũng có quyền phán xét nạn nhân “dám chơi dám chịu”, “ai biểu chống đối ICE.” Giống như chính quyền Trump, họ kết luận “cô ấy đáng bị như thế.”
Như thế, trong việc này, nghĩa là chết.
Đảng đối lập thì lên án phe nắm quyền. Những lời trả đũa xuất hiện trên thông cáo báo chí, trên sàn Quốc Hội, trên mạng xã hội.
Tất cả những người do lá phiếu của người dân bầu ra, đã quên một sự thật. Đó là sự thờ ơ đối với quy trình pháp lý, đối với phẩm giá của người đã chết và đối với lòng trắc ẩn là điều thật sự gây bàng hoàng.
Chính phủ lẽ ra cần đứng lên an ủi lòng người, kêu gọi sự kiên nhẫn và hứa bảo toàn công lý trong cuộc điều tra – một tiêu chuẩn hàng đầu trong trường hợp như thế. Tổng thống vẫn có thể bảo vệ các đặc vụ liên bang, vốn là “bức tường biên giới” bằng người mà ông ta đã dựng lên – trong lúc trấn an người dân.
Thay đó, hơn một ngày trôi qua, những gì người dân nhận được là những lời dối trá từ chính quyền, dù họ biết chắc chắn bằng chứng video sẽ phơi bày tất cả. Mẹ của Renee Nicole Good, ba đứa con của cô, bạn đời của cô, là những người đang phải đối mặt với nỗi mất mát to lớn không gì bù đắp được. Bây giờ, họ còn phải đối mặt với một chiến dịch tàn nhẫn hơn, khốc liệt hơn, được thiết kể để biện minh cho phát súng đã lấy đoạt mạng sống người thân của họ.
Thay vì trấn an lòng dân, xoa dịu nỗi sợ hãi và sự tức giận từ công chúng, điều tra công bằng, để dân có câu trả lời thỏa đáng, thì những người có trách nhiệm đang soi mói bất kỳ thông tin bất lợi nào về Renee Nicole Good để “chứng thực” cái chết của cô là “xứng đáng.”
Người ta so sánh cái chết của Renee Nicole Good và của George Perry Floyd Jr. năm năm trước. Có thể giống nhau, ở một khái niệm nào đó liên quan đến Minnesota. Nhưng nói một cách mỉa mai, Floyd “may mắn” đã không bị kết tội là “khủng bố trong nước.” Đó là sự khác biệt lớn nhất.
Ba viên đạn của chính quyền liên bang đã bắn vào đầu của Renee Nicole Good. Sau đó, họ không cho bác sĩ tiếp cận để hy vọng cứu chữa dù mong manh. Rồi khi máu của cô vẫn còn ướt đẫm trên xe, họ cùng nhau lấy đi tất cả ký ức tốt đẹp về cô. Chưa đủ. Họ đã tước đi cả quyền được sống của gia đình cô.
Kalynh Ngô
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình