Hôm nay,  

Cong Lý

29/05/202600:00:00(Xem: 1095)

cong ly

Trong tiếng Việt có một dấu nhỏ xíu gọi là dấu mũ. Nó nằm trên đầu một số chữ cái, trông giống như một mái nhà tí hon. Khi chữ "o" đội dấu mũ, nó trở thành "ô". Khi chữ "công" có dấu mũ, nó là công lý. Khi mất dấu mũ, nó thành "cong", bị vẹo, bị bẻ, bị uốn cho lệch đi.

Vừa qua, tại Hoa Kỳ, có một sự việc xảy ra khiến tôi nghĩ rất nhiều về dấu mũ này. Cụ thể là về việc mất nó.

Câu chuyện như sau. Năm 2024, ông Donald Trump, hết nhiệm kỳ một, lúc đó chưa làm Tổng thống nhiệm kỳ hai, đệ đơn kiện Sở Thuế vụ Hoa Kỳ, đòi 10 tỷ đô la tiền bồi thường. Lý do là vì một nhân viên IRS tên Charles Littlejohn đã làm rò rỉ 15 năm tờ khai thuế của ông cho báo The New York Times và ProPublica. Nhờ vụ rò rỉ đó mà cả nước Mỹ biết rằng trong các năm 2016 và 2017, ông Trump đóng thuế liên bang vỏn vẹn 750 đô la mỗi năm. Bảy trăm năm mươi đô la. Một người làm việc tại quán McDonald's có thể đóng nhiều hơn thế.

Ông Trump không thích chuyện đó được công khai. Cũng dễ hiểu. Ông kiện đòi 10 tỷ. Ông Littlejohn thì đã bị kết án năm năm tù vào tháng 1 năm 2024.
Sau đó, tháng 1 năm 2025, ông Trump trở thành Tổng thống Hoa Kỳ. Tức là ông trở thành lãnh đạo của chính cái chính phủ mà ông đang kiện. Đây là một tình huống pháp lý hơi khó xử, vì về mặt kỹ thuật, ông đang kiện chính mình. Nhưng đừng lo. Tình huống khó xử này được giải quyết vào ngày 18 tháng 5 năm 2026.

Ngày hôm đó, ông Trump rút đơn kiện. Cùng ngày, Bộ Tư pháp của ông Trump tuyên bố thành lập một quỹ trị giá 1,776 tỷ đô la để bồi thường cho ông và cho những người mà ông cho rằng đã bị nhắm sai bởi chính quyền trước. Quỹ này được đặt tên rất hùng hồn là Quỹ Chống Vũ-khí-hóa.

Hãy dừng lại một chút. Tôi muốn bạn đọc lại câu vừa rồi.

Ông kiện chính phủ đòi 10 tỷ. Ông trở thành chính phủ. Chính phủ của ông trả ông 1,776 tỷ. Chính phủ của ông tuyên bố rằng đây là vì lợi ích của nhân dân Mỹ.

Người công bố quyết định này là ông Todd Blanche, Quyền Bộ trưởng Tư pháp. Một chi tiết nhỏ về ông Blanche. Trước khi vào Bộ Tư pháp, ông Blanche là luật sư hình sự riêng của ông Trump. Tức là người bào chữa cho ông Trump trong các vụ án hình sự ngày xưa, giờ đại diện cho chính phủ Mỹ ký thỏa thuận trả 1,776 tỷ cho ông Trump.

Tôi nghĩ trong tiếng Anh có một thành ngữ về vụ này. Có khi là "many hats". Một người đội nhiều cái mũ. Vấn đề là khi một người đội ba cái mũ cùng lúc trong cùng một vụ việc, bạn không còn biết cái mũ nào đang nói chuyện với bạn nữa. Mũ luật sư của Trump? Mũ Bộ trưởng Tư pháp? Hay mũ "đại diện nhân dân Mỹ"? Có lẽ cả ba mũ cùng gật đầu một lúc.

Con số 1,776 tỷ cũng đáng nói. Đây không phải con số ngẫu nhiên. Năm 1776 là năm Hoa Kỳ tuyên bố độc lập khỏi nước Anh, năm khai sinh của nền cộng hòa, năm của câu "tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng". Có người ở Bộ Tư pháp đã ngồi xuống và quyết định rằng quỹ bồi thường cho Tổng thống và bạn bè ông phải có con số chính xác mang tính biểu tượng cao quý này. Tôi tưởng tượng cảnh đó. Một căn phòng có máy lạnh. Vài người mặc ‘vest’. Một bảng trắng. Có người nói: "Một tỷ tám trăm thì sao?" Có người khác đáp: "Không, phải đúng 1,776. Để có chất thơ." Cả phòng gật đầu.

Cong, một dấu mũ rơi xuống.

Nhưng phần thú vị nhất của câu chuyện không nằm ở số tiền. Nó nằm trong một tài liệu phụ lục được tiết lộ vào ngày hôm sau, 19 tháng 5 năm 2026. Phụ lục này, do báo Politico công bố đầu tiên, có một câu mà tôi sẽ trích lại đây bằng tiếng Việt cho dễ hiểu.

Phụ lục viết rằng các tờ khai thuế liên bang đã nộp bởi Tổng thống, các thành viên gia đình ông, Tổ chức Trump, các quỹ tín thác liên quan, các công ty mẹ, các công ty chị em, các công ty liên kết và các công ty con, đã nộp trước ngày có hiệu lực của thỏa thuận này, được bảo vệ khỏi mọi và tất cả các yêu cầu mà Sở Thuế vụ lẽ ra đã có thể đưa ra.

Tức là, nói nôm na: tờ khai thuế của ông Trump trong quá khứ, bao nhiêu năm cũng được, sẽ không bao giờ bị Sở Thuế vụ kiểm tra hay truy thu nữa. Nếu có nợ thuế, không phải trả. Nếu có khai gian, không bị phạt. Nếu có sai sót, không ai được hỏi. Mọi và tất cả. Đó là từ ngữ trong tài liệu.

Bây giờ chúng ta hãy đi sang phía bên kia của đường phố. Ở đó có một người. Hãy gọi cô ấy là Chị Mary. Chị Mary là một bà mẹ đơn thân ở Tunica, bang Mississippi. Chị làm việc trong một nhà hàng nhỏ. Năm ngoái, chị kiếm được 22.000 đô la. Chị có hai đứa con. Chị nộp đơn xin Tín thuế Thu nhập Lao động, gọi tắt là EITC, một chương trình hỗ trợ người lao động thu nhập thấp được lập ra từ năm 1975 để đảm bảo người làm việc nghèo không bị thuế đẩy xuống dưới ngưỡng nghèo đói.

Chị Mary có thể bị kiểm toán không?

Theo báo cáo của Trung tâm Truy cập Dữ liệu của Đại học Syracuse, gọi tắt là TRAC, công bố tháng 1 năm 2023: trong năm 2022, cứ 1.000 người có thu nhập dưới 25.000 đô la nộp tờ khai, có 12,7 người bị kiểm toán. Trong khi đó, cứ 1.000 người nộp thuế ở tất cả các mức thu nhập khác, chỉ có 2,3 người bị kiểm toán. Người nghèo bị kiểm toán nhiều gấp 5,5 lần người khác.

Tác giả báo cáo, giáo sư Susan B. Long của Trường Quản lý Whitman, có một câu trích dẫn mà tôi nghĩ đáng được khắc lên đá. Bà nói rằng Sở Thuế vụ chọn người thu nhập thấp để kiểm toán vì họ là "trái cây ở cành thấp." Nguyên văn: low-hanging fruit. Dễ với tới. Dễ hái.

Tôi đọc câu đó và suy nghĩ một lúc. Trái cây ở cành thấp. Đây là cách một cơ quan thuế của một nước cộng hòa hiện đại mô tả công dân nghèo của chính mình. Không phải bằng giọng độc ác, mà bằng giọng kỹ thuật, như một nhà nông học mô tả cây cam. Cành thấp dễ hái hơn cành cao. Cành cao có sâu, có lá, có cành gai. Cần thang. Cần găng tay. Cần người làm vườn được trả lương cao. Tốt hơn là cứ hái cành thấp.

ProPublica, một tổ chức báo chí điều tra phi lợi nhuận, đã phân tích dữ liệu IRS từ năm 2011 đến 2018. Kết quả: tỷ lệ kiểm toán người kiếm trên 10 triệu đô la giảm 78%. Người kiếm 1 đến 5 triệu, giảm 81%. Người kiếm 500 nghìn đến 1 triệu, giảm 80%. Còn người nhận EITC, tức Chị Mary và những người như chị, chỉ giảm 34%.

Nói cách khác, người giàu được kiểm toán ít hơn năm phần. Người nghèo vẫn bị kiểm toán gần như cũ. Đến năm 2018, người nhận EITC bị kiểm toán với tỷ lệ gần ngang với 1% người giàu nhất nước Mỹ. Đây là một thành tựu kỳ lạ. Trong toán học của Sở Thuế vụ, một bà mẹ đơn thân kiếm 22.000 đô la và một tỷ phú phố Wall có cùng khả năng nhận được lá thư từ IRS.

Nhưng tài liệu còn cay đắng hơn nữa. Trung tâm Luật Quốc gia về Phụ nữ, trong báo cáo tháng 3 năm 2026, cho biết các quận bị kiểm toán nhiều nhất trên toàn nước Mỹ là các quận đa số người da đen ở vùng nông thôn miền nam, đặc biệt tại Mississippi và Alabama, nơi thu nhập trung bình dưới 30.000 đô la một năm. Trong khi đó, nhóm 1% giàu nhất Hoa Kỳ nợ chính phủ khoảng 163 tỷ đô la tiền thuế chưa nộp, mỗi năm.

Bạn đọc lại câu đó. 163 tỷ. Mỗi năm. Đó là số tiền mà chính những người giàu nhất nước Mỹ không nộp cho ngân khố. Chính phủ Mỹ có thể đi đòi số tiền đó. Nhưng làm vậy thì khó. Tỷ phú có luật sư. Tỷ phú có kế toán. Tỷ phú có tài khoản ở Cayman Islands. Tỷ phú có thể kéo Sở Thuế vụ vào tòa năm này qua năm khác.


Còn Chị Mary thì có gì? Chị có một xấp giấy tờ. Chị có hai đứa con và ca làm tối ở nhà hàng. Chị không có luật sư. Chị thậm chí không biết EITC là viết tắt của gì. Chị chỉ biết rằng nếu chị không nộp giấy đúng hạn, một lá thư sẽ đến.

Và đây là phần mà tôi muốn dừng lại lâu hơn một chút.

Theo Bộ Lao động Hoa Kỳ, Bảng dữ liệu số 30 của Đạo luật Bảo vệ Tín dụng Người tiêu dùng: khi bạn nợ thuế, Sở Thuế vụ không cần lệnh tòa để tịch thu tiền lương của bạn. Không cần thẩm phán. Không cần phiên xử. Họ chỉ cần gửi một lá thư cho chủ thuê của bạn. Chủ thuê phải trừ một phần tiền lương của bạn và gửi cho IRS. Nếu chủ thuê không làm, chủ thuê phải trả thay.

So với một chủ nợ thẻ tín dụng, ai cũng phải ra tòa để đòi tiền bạn, Sở Thuế vụ là một dạng quyền lực gần như tuyệt đối trong đời sống tài chính của một người dân thường ở Mỹ. Họ không cần thuyết phục ai. Họ không cần chứng minh điều gì với một thẩm phán. Một lá thư là đủ.

Bây giờ, hãy đặt hai tài liệu này cạnh nhau. Một bên: ông Trump và gia đình ông được bảo vệ khỏi "mọi và tất cả các yêu cầu mà Sở Thuế vụ lẽ ra đã có thể đưa ra." Bên kia: Chị Mary ở Tunica, Mississippi, mà tiền lương có thể bị tịch thu bởi một lá thư.

Đây là hai loại quan hệ pháp lý hoàn toàn khác nhau với cùng một cơ quan của cùng một chính phủ. Một loại là quan hệ của một người được pháp luật che chở như mái nhà che mưa. Một loại là quan hệ của một người đứng giữa cơn mưa, không mái che, chờ lá thư.

Đây là lúc dấu mũ trên chữ "ô" trở nên quan trọng.

Dấu mũ trong tiếng Việt, nếu bạn để ý, có hình dạng giống hệt một mái nhà nhỏ. Chữ "ô" trong tiếng Việt đội mái che. Khi mái che đó rơi xuống, chữ "ô" thành chữ "o" — trần trụi, không có gì che bên trên. Trong từ "công lý", chữ "ô" giữ cho nghĩa được đứng thẳng: công bằng, công minh, công khai, công cộng. Đó là pháp luật như một thứ chung, một mái nhà chung.

Khi dấu mũ rơi mất, chúng ta có "cong lý". Lý lẽ bị bẻ cong. Pháp luật bị uốn vẹo. Không phải vì có ai đó cố ý đập vỡ nó, mà vì có người đứng dưới mái nhà và có người không.

Và đây là điều cay đắng nhất. Trong tài liệu phụ lục ngày 19 tháng 5 năm 2026, có một chi tiết rất nhỏ mà ít báo chú ý đến. Quỹ Chống Vũ-khí-hóa được mô phỏng theo một quỹ khác, có thật, từ năm 2011: Quỹ bồi thường Keepseagle v. Vilsack, trị giá 760 triệu đô la, do chính quyền Obama lập ra để đền bù cho các nông dân người bản địa Mỹ đã bị Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ phân biệt đối xử có hệ thống trong chương trình cho vay nông trại.

Hãy đọc lại. Quỹ bồi thường người bản địa bị phân biệt đối xử có hệ thống: 760 triệu đô la, cho hàng nghìn người, sau hàng chục năm tranh đấu pháp lý.
Quỹ bồi thường ông Trump và bạn bè: 1,776 tỷ đô la, gấp hơn hai lần, sau một vụ kiện được rút đơn vào đúng ngày quỹ được lập ra.

Đây là mô hình. Đây là khuôn mẫu pháp lý. Đây là cách một nền cộng hòa học hỏi từ chính mình.

Khi tôi đọc dòng đó, tôi nghĩ về một câu hỏi của phóng viên Nancy Cordes của CBS News. Bà hỏi Tổng thống tại Nhà Trắng: liệu ông và gia đình ông có nhận tiền từ quỹ này không? Câu trả lời của Tổng thống có ba phần.

Phần một: "Tôi không làm thỏa thuận này. Họ nói với tôi hôm qua."

Phần hai: "Tôi tin phải có sự bồi thường cho những người đã bị hủy hoại."

Phần ba: "Có những gia đình hoàn toàn bị hủy hoại."

Tôi đồng ý với phần ba. Có những gia đình hoàn toàn bị hủy hoại. Chỉ có điều, tôi không chắc chúng ta đang nói về cùng những gia đình. Tôi nghĩ về một gia đình ở quận Tunica, Mississippi. Mẹ làm nhà hàng. Hai đứa con. Năm ngoái có một lá thư đến. Lá thư yêu cầu chứng minh rằng đứa con thứ hai thực sự sống cùng nhà với mẹ. Lá thư đòi giấy tờ nhà trường. Giấy tờ bác sĩ. Hợp đồng thuê nhà. Hóa đơn điện nước. Lá thư cho 30 ngày.

Người mẹ không trả lời trong 30 ngày, vì cô không nhận được lá thư đúng hạn, cô đã chuyển nhà ba lần năm ngoái. Khi cô nhận được lá thư tiếp theo, đó là thông báo rằng tín thuế EITC của cô đã bị từ chối. Số tiền hoàn lại 4.200 đô la mà cô đã dựa vào để trả tiền thuê nhà mùa hè, không có. Tệ hơn, cô bị đánh dấu trong hệ thống IRS, nghĩa là hai năm tới cô sẽ phải qua các thủ tục xác minh thêm trước khi được nhận EITC.

Đây không phải Chị Mary cụ thể. Tôi đã đặt tên cô ấy. Nhưng câu chuyện này là tổng hợp của hàng nghìn câu chuyện thật được ghi nhận trong các báo cáo của Hiệp hội Hỗ trợ Pháp lý Người nộp thuế Thu nhập Thấp, của Tổ chức Tax Policy Center, của Trung tâm Luật Quốc gia về Phụ nữ.

Hai gia đình. Hai loại lá thư.

Một gia đình nhận được lá thư từ Bộ Tư pháp viết rằng tờ khai thuế của họ được bảo vệ khỏi mọi và tất cả các yêu cầu.

Một gia đình nhận được lá thư từ Sở Thuế vụ yêu cầu chứng minh đứa con thật sự sống cùng nhà.

Cùng một chính phủ. Cùng một cơ quan thuế. Cùng một tuần.

Và đây là chỗ mà tôi nghĩ đến câu nói nổi tiếng của triết gia Pháp Anatole France từ năm 1894: "Pháp luật, trong sự bình đẳng đáng nể của nó, cấm cả người giàu lẫn người nghèo ngủ dưới cầu, ăn xin trên đường phố, và trộm bánh mì." Câu này, theo tôi, có thể được dịch lại cho năm 2026 như sau: Sở Thuế vụ, trong sự bình đẳng đáng nể của nó, có thể tịch thu lương của cả người kiếm 22.000 đô la và người kiếm 1 tỷ đô la. Chỉ có điều, trong thực tế, nó tịch thu lương người kiếm 22.000 nhiều hơn 5,5 lần. Và nó đã ký thỏa thuận không bao giờ tịch thu của một người cụ thể nữa.

Người cụ thể đó hiện đang là chủ của nó.

Tôi muốn kết bài bằng một quan sát nhỏ. Trong câu chuyện này, ai phạm tội, chưa biết. Đó là điều khiến nó hấp dẫn. Ông Trump đệ đơn kiện theo đúng pháp luật. Ông Blanche được bổ nhiệm theo đúng pháp luật. Bộ Tư pháp ký thỏa thuận theo đúng pháp luật. Phụ lục được công bố theo đúng quy trình. Quỹ được lập ra theo đúng thẩm quyền.

Sở Thuế vụ kiểm toán người nghèo theo đúng pháp luật. Sở Thuế vụ tịch thu lương theo đúng Bảng dữ liệu số 30 của Bộ Lao động. Sở Thuế vụ chọn "trái cây ở cành thấp" theo đúng các tiêu chí hiệu quả nội bộ.

Tất cả đều hợp pháp. Không có gì sai. Không có tội phạm nào. Không có ai vi phạm điều luật nào.

Đây là điều khiến nó cong. Pháp luật không bị phá vỡ. Pháp luật chỉ bị uốn. Một dấu mũ rơi xuống ở một nơi, ở một văn phòng ở Washington D.C., và bỗng nhiên 93 dân biểu Hạ viện viết trong hồ sơ tòa rằng đây là "một vụ kiện đồng lõa buộc người dân Mỹ phải bỏ tiền vào túi của ông, và túi của gia đình và bạn bè ông". Còn Thẩm phán Liên bang Kathleen Williams, người được giao vụ này, viết trong lệnh đóng vụ rằng bà đã bị "tước bỏ thẩm quyền". Thỏa thuận chưa bao giờ được ghi vào hồ sơ tòa án chính thức.

Cong là vậy. Không có vết nứt. Không có vết gãy. Chỉ là một đường thẳng bỗng nhiên không còn thẳng nữa.

Và mái nhà, dấu mũ ấy, không bị ai đập. Nó chỉ rơi xuống một bên. Rơi xuống bên có nhà luật sư cũ giờ là Bộ trưởng. Bên có tờ khai thuế được bảo vệ khỏi mọi và tất cả các yêu cầu. Bên có con số 1,776 tỷ được chọn vì chất thơ của nó.

Còn bên kia, ở Tunica, Mississippi, không có mái che. Chỉ có lá thư.

Đó là  CONG LÝ.

Ngu Yên
 

“Bà X khoảng bốn mươi tuổi, hiện đang sống với chồng và con gái trong một căn nhà do chính họ làm chủ, ở California. Bà nói thông thạo hai thứ tiếng: Anh và Việt. Phục sức giản dị, trông buồn bã và lo lắng, bà X tuy dè dặt nhưng hoàn toàn thành thật khi trả lời mọi câu hỏi được đặt ra. “Bà rời khỏi Việt Nam vào năm 1980, khi còn là một cô bé, cùng với chị và anh rể. Ghe bị cướp ba lần, trong khi lênh đênh trong vịnh Thái Lan. Chị bà X bị hãm hiếp ngay lần thứ nhất. Khi người anh của bà X xông vào cứu vợ, ông bị đập búa vào đầu và xô xuống biển. Lần thứ hai, mọi chuyện diễn tiến cũng gần như lần đầu. Riêng lần cuối, khi bỏ đi, đám hải tặc còn bắt theo theo mấy thiếu nữ trẻ nhất trên thuyền. Chị bà X là một trong những người này.
Tìm được ý nghĩa thực của phương trình từ năm 2012 nhưng không dám công bố vì còn kẹt một bí mật cuối cùng, loay hoay nghiên cứu, tìm tòi hàng năm không giải nổi. Nó nằm trong chữ C² (C bình phương) – bình phương tốc độ ánh sáng. Vật chất chỉ cần chuyển động nhanh bằng (C), tốc độ ánh sáng, là biến thành năng lượng rồi, còn sót cái gì để mà đòi bay nhanh hơn? – C+1 đã là dư. C nhân hai, nhân ba là dư quá lố, vậy mà ở đây còn dư kinh hồn hơn, là c bình phương lận – c nhân với c (186,282 x 186,282) nghĩa là khoảng 34,700,983,524 dặm/ giây!
Sau trận Phước Long 6/1/1975, Hoa Kỳ im lặng, Ủy ban Quốc tế Kiểm soát và Giám sát Đình chiến bất lực, cuộc chiến đã đến hồi chấm dứt. Ngày 10/3/1975, Thị xã Ban Mê Thuột bị tấn công thất thủ sau hai ngày chống cự, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh rút quân, cao nguyên Trung phần lọt vào tay cộng sản. Ngày 8/3/1975, quân Bắc Việt bắt đầu tấn công vào Quảng Trị, Quảng Trị mất, rồi các tỉnh miền Trung lần lượt mất theo.
Khi bỏ nước ra đi tìm tự do, tất cả bậc cha mẹ Việt Nam đều nghĩ đến tương lai của các đứa con mình.Các con cần phải học, học và học… Sự thành đạt của con em chúng ta trong học vấn được xem như là sự thành công và niềm hảnh diện chung của cha mẹ Viêt Nam trên miền đất hứa.
Tháng Tư lại trở về, gợi nhớ đến ngày cuối cùng, lúc toàn miền Nam rơi vào tay đoàn quân xâm lược từ phương bắc, lần này là lần thứ 45! Trong ký ức của mỗi người dân miền Nam chúng ta, có biết bao nhiêu khúc phim lại được dịp hiển hiện, rõ ràng và linh động như vừa mới hôm qua. Có người nhớ đến cảnh hỗn loạn ở phi trường Tân Sơn Nhất, có người không sao quên được những năm tháng tù tội trong trại giam cộng sản, có người nghẹn ngào ôn lại cảnh gia đình ly tán trong những ngày kinh hoàng đó, và có biết bao người còn ghi khắc mãi những ngày lênh đênh trên sóng nước mịt mù hay băng qua rừng sâu núi thẳm để tìm đến bến bờ tự do.
Tôi sinh ra đời tại miền Nam, cùng thời với “những tờ bạc Sài Gòn” nhưng hoàn toàn không biết rằng nó đã “làm trung gian cho bọn tham nhũng, thối nát, làm kẻ phục vụ đắc lực cho chiến tranh, làm sụp đổ mọi giá trị tinh thần, đạo đức của tuổi trẻ” của nửa phần đất nước. Và vì vậy, tôi cũng không thấy “phấn khởi” hay “hồ hởi” gì (ráo trọi) khi nhìn những đồng tiền quen thuộc với cuộc đời mình đã bị bức tử – qua đêm! Suốt thời thơ ấu, trừ vài ba ngày Tết, rất ít khi tôi được giữ “nguyên vẹn” một “tờ bạc Sài Gòn” mệnh giá một đồng. Mẹ hay bố tôi lúc nào cũng xé nhẹ nó ra làm đôi, và chỉ cho tôi một nửa. Nửa còn lại để dành cho ngày mai. Tôi làm gì được với nửa tờ giấy bạc một đồng, hay năm cắc, ở Sài Gòn – vào năm 1960 – khi vừa mới biết cầm tiền? Năm cắc đủ mua đá nhận. Đá được bào nhỏ nhận cứng trong một cái ly nhựa, rồi thổ ra trông như hình cái oản – hai đầu xịt hai loại xi rô xanh đỏ, lạnh ngắt, ngọt lịm và thơm ngát – đủ để tôi và đứa bạn chuyền nhau mút lấy mút để mãi
Chiến tranh Việt Nam có hai chiến trường: Đông Dương và Mỹ. Bắc Việt cố gắng kéo dài cuộc chiến trên chiến trường Việt Nam và đồng thời làm mệt mỏi công luận trên chiến trường Mỹ. Đứng trườc chiến lược này và kế thừa một di sản là sức mạnh quân sự, các tình trạng tổn thất và phản chiến đang gia tăng, Tổng thống Nixon cân nhắc mọi khả năng trong chính sách. Nixon quyết định chỉnh đốn các trận địa chiến cho miền Nam Việt Nam trong khi củng cố khả năng chiến đấu cho họ. Sự giảm bớt vai trò của chúng ta sẽ hỗ trợ cho công luận trong nước Mỹ. Trong thời gian này, Nixon cũng để cho Kissinger tổ chức mật đàm càng nhanh càng tốt.
Bất kỳ chiến lược nào để giảm bớt mối đe dọa từ các chính sách xâm lược của Trung Quốc phải dựa trên sự đánh giá thực tế về mức tác động đòn bẩy của Hoa Kỳ và của các cường quốc bên ngoài khác đối với sự tiến hóa bên trong nội bộ Trung Quốc. Ảnh hưởng của những thế lực bên ngoài đó có giới hạn về cấu trúc, bởi vì đảng sẽ không từ bỏ các hoạt động mà họ cho là quan trọng để duy trì sự kiểm soát. Nhưng chúng ta quả thực lại có những khí cụ quan trọng, những khí cụ này hoàn toàn nằm ngoài sức mạnh quân sự và chính sách thương mại. Điều ấy là những phẩm chất “Tự do của người Tây phương” mà người Trung Quốc coi là điểm yếu, thực sự là những sức mạnh. Tự do trao đổi thông tin, tự do trao đổi ý tưởng là một lợi thế cạnh tranh phi thường, một động cơ tuyệt vời của sự cách tân và thịnh vượng. (Một lý do mà Đài Loan được xem là mối đe dọa đối với Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc, chính là vì nó cung cấp một ví dụ với quy mô tuy nhỏ nhưng lại hùng hồn về sự thành công của hệ thống chính trị và kin
Nửa tháng trước hiệp định Genève (20-7-1954), trong cuộc họp tại Liễu Châu (Quảng Tây, Trung Cộng), từ 3 đến 5-7-1954, thủ tướng Trung Cộng Châu Ân Lai khuyên Hồ Chí Minh (HCM) chôn giấu võ khí và cài cán bộ, đảng viên cộng sản (CS) ở lại Nam Việt Nam (NVN) sau khi đất nước bị chia hai để chuẩn bị tái chiến. (Tiền Giang, Chu Ân Lai dữ Nhật-Nội-Ngõa hội nghị [Chu Ân Lai và hội nghị Genève] Bắc Kinh: Trung Cộng đảng sử xuất bản xã, 2005, Dương Danh Dy dịch, tựa đề là Vai trò của Chu Ân Lai tại Genève năm 1954, chương 27 "Hội nghị Liễu Châu then chốt".) (Nguồn: Internet). Hồ Chí Minh đồng ý.
Đúng vậy, sau gần nửa thế kỷ năm nhìn lại vẫn thấy biến cố 30.04.1975 xảy ra quá bất ngờ đối với toàn thể dân VN chúng ta. Bằng chứng hiển nhiên là rất nhiều cấp lãnh đạo VNCH trong chánh quyền và trong quân đội không ngờ được nên đành phải bị bắt đi tù cải tạo cả hàng chục năm để rồi chết dần mòn trong rừng thiêng nước độc. Nói chi đến người dân bình thường thiếu thông tin của cả 2 miền Nam Bắc tất cả không ai cảm thấy hoặc đoán trước được chuyện sẽ xảy ra. Sự thực này chúng ta có thể đọc thấy rõ trên các tài liệu của 2 miền.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.