Hôm nay,  

Những Bóng Ma Tượng Đài

02/10/202600:00:00(Xem: 404)

Ghosts-of-the-Monument
Người Mỹ rồi sẽ “xây tượng đài” cho Trump. Chỉ là họ không cần đến bê tông hoặc đá cẩm thạch. (Đồ họa: Việt Báo)

Theo một cuộc thăm dò mới của Reuters/Ipsos công bố hôm thứ Hai, 21/9, tỷ lệ ủng hộ dành cho Donald Trump đã giảm xuống còn 32%, mức thấp nhất trong sự nghiệp chính trị của ông ta. Trong lúc đó, các thành viên cùng đảng Cộng Hòa tỏ ra bất bình trước cách Trump xử lý vấn đề chi phí sinh hoạt trong bối cảnh cuộc chiến tại Iran vấp phải sự phản đối của công chúng.

Tom Nichols của The Atlantic chỉ rõ hơn mức độ ủng hộ dành cho Trump hiện đang dao động quanh “tầng số” của George W. Bush trong nhiệm kỳ hai, và thậm chí có nguy cơ tụt xuống mức thấp kỷ lục như thời kỳ cuối nhiệm kỳ của Richard Nixon. Đất nước và chính quyền của tổng thống thứ 47 thuộc đảng Cộng Hòa đang gặp khó khăn trên mọi phương diện.

Đó chỉ là vài trong số rất nhiều thách thức mà Donald Trump đang đối mặt trong năm thứ hai của nhiệm kỳ 2. Trump đang “mắc kẹt” trong cuộc chiến mà ông ta tự chui vào và loay hoay hơn nửa năm vẫn chưa tìm ra đường thoát.

Nhưng bất chấp tất cả các hỗn loạn về quân sự, kinh tế và chính trị mà mỗi một ngày, giờ, nước Mỹ đang đối diện, Trump vẫn say mê kiên định với các công trình trùng tu, xây dựng tượng đài, gắn tên lên đài tưởng niệm. Đó là Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy. Đó là phá dỡ Cánh Đông của Tòa Bạch Ốc để thay thế bằng một phòng khiêu vũ xa hoa đến mức ngay cả các vị vua nước Pháp cũng có thể coi là quá mức phô trương. Đó là xây dựng một “Khải Hoàn Trump” ngay trước cây cầu dẫn tới Nghĩa trang Arlington. Đó là khắc hình Trump lên ngọn núi Mount Rushmore.

Khi tạp chí New York Magazine hỏi Donald Trump “có phải những công trình đang mọc lên khắp Washington là tượng đài dựng cho chính ông hay không?” Trump gật đầu giải thích: “Sẽ chẳng ai làm điều đó cho tôi khi tôi đi rồi.”

Những gì được định nghĩa là “di sản” trong đầu Trump, có lẽ nhiều hơn tất cả số đá cẩm thạch ông đang đặt hàng cho phòng khiêu vũ.

Tượng đài, xét cho cùng, là thứ người khác dựng lên để ghi nhận một sự kiện, một nhân vật không còn sống. Nó như một bản phán quyết của công chúng biết ơn và ghi nhớ. Một tổng thống tự xây tượng đài cho mình thì không phải đang đặt hàng một đài tưởng niệm. Ông ta đang tự viết bài nhận xét về chính mình, rồi nhờ người đóng thuế khắc nó lên đá. Vì lý do, ông ta biết sẽ không có ai làm điều đó.

Một cách “tự thương mình” của kẻ vĩ cuồng mang bản chất độc tài.

Danh Sách Những Bóng Ma

Theo nhận xét của Tom Nichols, có lẽ vì những rắc rối bủa vây mà Trump tìm đến sự “bình yên” trong những kế hoạch xây dựng xa hoa, lộng lẫy với đá cẩm thạch và những chi tiết mạ vàng. Nhận xét này có gì đó chủ quan và “ngây thơ”. Với những gì Trump chứng minh cho nước Mỹ và thế giới trong một thập niên qua, thì Trump không phải là người có ý nghĩ “đi tìm sự bình yên” theo cách đó. Mà đó là cách tạo ra khủng hoảng để thu hút sự chú ý của dư luận. Thêm vào đó, Trump vĩnh viễn không bao giờ “là người sai.” Chúng ta đã biết, thầy của Donald Trump là ai.

Tom Nichols so sánh với hình ảnh của những cựu tổng thống Mỹ khi gặp áp lực. Harry Truman thường ra ban công Tòa Bạch Ốc nhâm nhi rượu bourbon. Dwight Eisenhower dành nhiều thời gian chơi golf. Kennedy và George H. W. Bush đam mê môn chèo thuyền. Ronald Reagan thì xem hàng trăm bộ phim tại rạp chiếu phim trong Tòa Bạch Ốc cũng như ở Trại David.

Donald Trump tuyệt nhiên không như thế! Trump không có khủng hoảng! Trump cũng không có bế tắc! Đơn giản Trump thèm khát được công nhận. Cuộc chiến Iran? Giá xăng dầu? Chi phí sinh hoạt của người dân? Kinh tế của đất nước? Tất cả chỉ là thứ yếu, đối với Donald Trump.

Cánh Đông của Tòa Bạch Ốc đã bị phá bỏ để nhường chỗ cho phòng khiêu vũ mà chính quyền ước tính khoảng $400 triệu, dù tờ The Washington Post đưa tin về một con số là $600 triệu, trong đó khoảng một nửa do các cơ quan lấy tiền thuế của dân chi trả, thay vì những nhà tài trợ tư nhân mà Trump từng hứa sẽ gánh hết. Theo các hồ sơ hợp đồng mà tờ báo này xem xét, riêng phòng khiêu vũ cùng các dự án đi kèm – từ khu an ninh dưới lòng đất, bãi đáp trực thăng, trung tâm kiểm soát khách tham quan cho đến công trình ở công viên Lafayette – tốn ít nhất $927 triệu. Đầu tháng này, Bộ Trưởng Nội Vụ Doug Burgum cho biết giai đoạn đào móng sẽ bắt đầu trong vòng hai tuần cho một “Khải Hoàn Trump” cao 250 feet (khoảng 76 mét) tại Memorial Circle, nằm giữa Đài Tưởng Niệm Lincoln và Nghĩa Trang Quốc Gia Arlington.

Khi đài CBS hỏi cổng vòm ấy dành cho ai, Trump trả lời bằng đúng một chữ: “Tôi.”

Danh sách những bóng ma tượng đài ám ảnh Trump còn dài nữa. Bóng ma nào cũng mang cùng một dấu hiệu: nỗi thôi thúc muốn thấy tên mình ở nơi đó, thậm chí ở nơi vốn thuộc về người khác.

Không chỉ bị ám ảnh về những tượng đài của chính mình, Trump còn “đang lạc vào một thành phố giả tưởng trong tâm trí ông ta, một thủ đô nơi các tòa nhà được trang trí bằng tên của ông ấy, ngập trong ánh hào nhoáng và vũ khí bủa vây chung quanh.”

Trên Truth Social, Trump giới thiệu “Khải Hoàn Trump” sẽ kiêm luôn chức năng “tổ hợp quân sự,” chứa máy bay không người lái, lính bắn tỉa và đạn dược, mà hoàn toàn không chỉ ra được một mối đe dọa cụ thể nào. Một tổ hợp quân sự giữa lòng thủ đô, ngay cạnh Nghĩa Trang Quốc Gia, một ý tưởng phù phiếm, kỳ lạ, đến cả Bắc Hàn – một quốc gia khép kín – cũng chưa thể nghĩ ra. 

Một nguồn tin thân cận tiết lộ với CNN, Trump cho rằng chính sách thì người kế nhiệm có thể đảo ngược, nhưng East Wing, một khi đã thành hình, thì khó có thể đập bỏ. Đó chính là toàn bộ ván cờ mà Trump, hay người cố vấn nào đó, đã lên kế hoạch. Dù ngay trong đảng Cộng Hòa cũng có người thấy vấn đề. Một số cố vấn và thành viên Cộng Hòa trong Quốc Hội nói với New York Magazine rằng chuyện phòng khiêu vũ là một sự xao lãng có thể gây hại cho họ trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nhưng Trump hiểu rằng một cuộc bầu cử có thể xóa bỏ một sắc lệnh hành pháp, còn bê tông, cốt thép thì khó xóa hơn nhiều.

Nhưng, khó, chứ không phải không thể. Đây cũng là một ván cờ, dành cho người kế tiếp.

Nỗi Ám Ảnh Thật Sự

Nếu một danh sách dài những tượng đài vàng óng, xa hoa đó là nỗi ám ảnh đeo bám Donald Trump như hồn ma bóng quế, sợ người còn sống quên mình, thì người dân Mỹ cũng đang phải đối mặt với những bóng ma thật sự.

Ngày 28/2, Hoa Kỳ cùng Israel mở cuộc chiến chống Iran, và hơn sáu tháng sau vẫn chưa thấy ngày kết thúc. Các cuộc đàm phán bắt đầu từ tháng Sáu đã đổ vỡ. Eo biển Hormuz vẫn là tử huyệt. Chủ tịch Quốc hội Iran nói Tehran sẽ không mở lại eo biển này cho đến khi các điều kiện của họ được đáp ứng. Một ước tính mới của quân đội Mỹ đặt chi phí cuộc chiến ở mức $43.6 tỷ.

Hóa đơn ấy, từ con số trên báo chí, đã len lỏi vào từng ngôi nhà, từng gia đình trong nửa năm qua. Nó đến cả những trạm xăng, chợ, trường học. Vào ngày cuộc chiến bắt đầu, giá xăng thường trung bình là $2.98/gallon. Trung tuần tháng 9 là $4.46, tăng khoảng 50%, trong đó California lên tới $6.11 và ít nhất sáu tiểu bang vượt mức $5.

Còn dầu diesel – nhiên liệu chở thực phẩm, hàng hóa và chạy máy móc nông trại – gần như ngày nào cũng lập kỷ lục mới, lên tới $6.44/gallon, cao hơn 71% so với lúc cuộc chiến bắt đầu. Diesel là cái giá không chỉ hiện trên bảng hiệu trạm xăng, hay chỉ tài xế xe tải chịu, mà tất cả chúng ta đang phải trả, ngay tại quầy tính tiền ở tiệm tạp hóa.

Hai tuần trước, video của một tài xế xe tải ở Fort Pierce, Florida, đăng trên Instagram, lan truyền khắp mạng xã hội. Ông đứng nhìn số tiền lạnh lùng tăng dần trên bảng điện tử. Con số càng tăng, tiếng kêu trời của ông càng lớn. Và cuối cùng cả hai dừng lại ở con số $1.010.25.

Suốt nhiều tháng, chính quyền thay nhau nói giá nhiên liệu sẽ giảm mạnh ngay khi chiến tranh chấm dứt. Và tổng thống Mỹ gọi việc giá xăng tăng vọt là một “cái giá nhỏ” phải trả cho cuộc chiến của Mỹ tại Iran.

Chỉ số niềm tin người tiêu dùng trong cuộc thăm dò do Đại Học Michigan thực hiện tụt xuống 47.8 hồi đầu tháng 9, sát mức thấp kỷ lục lập hồi đầu năm. Giám đốc cuộc thăm dò ghi nhận ngay cả người Cộng Hòa cũng quay lưng rõ rệt với chính sách kinh tế của chính quyền, và các hộ gia đình giờ đây dự đoán giá cả sẽ tăng 4.6% trong 12 tháng tới.

Ngân Hàng Trung Ương Mỹ (Fed) hôm 16/9 tăng lãi suất 0.25 điểm lên 3.75%-4%, lần đầu tiên kể từ năm 2023 tới nay để tiếp tục chống lạm phát.

Đây không phải một nền kinh tế đang sụp đổ. Nó đang bị bóp nghẹt từ từ. Nó là nỗi ám ảnh kinh hoàng cho những gia đình Mỹ, trừ giới tỷ phú đang ngày càng giàu thêm bởi những thương vụ cổ phiếu từ nguồn nội bộ của chính quyền.  

Chưa hẳn Donald Trump đã đúng khi dự đoán “sẽ không ai dựng tượng đài cho tôi.”

Đài tưởng niệm là chương cuối của một danh tiếng, chứ không phải chương đầu. Những người ở vị trí tốt nhất để viết chương ấy là những người đang trả nhiều tiền hơn ở cột xăng và ở quầy tính tiền, đang nhìn một cuộc chiến kéo dài lê thê. Họ sẽ nhớ. Họ sẽ xây tượng đài cho Trump. Chỉ là họ không cần đến bê tông hoặc đá cẩm thạch.

Kalynh Ngô

Nguyễn Công Trứ không chỉ là một con người có tài văn và võ mà ông còn là một người có tài kinh bang tế thế (trị nước cứu đời). Được vua cử làm Dinh điền sứ (1828), ông đã có sáng kiến chiêu mộ dân nghèo, di dân lập ấp, khai khẩn đất hoang, đắp đê lấn biển, lập lên hai huyện mới Tiền Hải (thuộc tỉnh Thái Bình) và Kim Sơn (thuộc tỉnh Ninh Bình).
Một số chuyên gia lập luận rằng chúng ta đang "hiện diện trong việc thành lập" một kiến trúc an ninh mới cho Ấn Độ -Thái Bình Dương, bằng cách dựa vào tên cuốn hồi ký của Dean Acheson, một trong những kiến trúc sư chiến lược của Hoa Kỳ nhằm ngăn chặn vào những năm của thập niên 1940. Có lẽ chúng ta cũng như cả khối AUKUS và hội nghị thượng đỉnh của bộ Tứ (Quad) cũng đều không giúp chúng ta tiến rất xa trên con đường đó. Trong khi cả hai đều báo hiệu sự phản kháng ngày càng tăng đối với lập trường ngày càng quyết đoán của Bắc Kinh, nhưng vẫn còn những khoảng trống đáng kể trong nỗ lực nhằm khai thông các tham vọng của Trung Quốc.
Thông tin chống đảng trên Không gian mạng (KGM) đang làm điên đầu Lãnh đạo Việt Nam. Tuy điều này không mới, nhưng thất bại chống “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong Quân đội, Công an và trong đảng của Lực lượng bảo vệ đảng mới là điều đáng bàn.
Có anh bạn đồng hương và đồng nghiệp trẻ, sau khi tình cờ biết rằng tôi là dân thuộc bộ lạc Tà Ru (tù ra) bèn nhỏ nhẹ khen: Không thấy ai đi “cải tạo” về mà vẫn lành mạnh, bình thường như chú! Chưa chắc đó đã là lời chân thật, và dù thật thì e cũng chỉ là câu khen trật (lất) thôi! Nói tình ngay, tôi không được “bình thường” hay “lành mạnh” gì lắm. Tôi ít khi đề cập đến những năm tháng lao tù của mình, giản dị chỉ vì nó rất ngắn ngủi và vô cùng nhạt nhẽo.
Trước hết nói về thị trường địa ốc ở Trung Quốc hiện chiến 25-30% GDP – so với 9% GDP ở Mỹ năm 2006 tức là vào lúc cao điểm trước cuộc khủng hoảng địa ốc 2007-08. Nhà đất chiếm 80% tài sản của dân Tàu (so với 40% ở Mỹ). Người Hoa không có nhiều cơ hội đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu như ở Hoa Kỳ nên để dành tiền mua nhà nhất là khi giá nhà tăng liên tục từ 30 năm nay (trừ những lúc giá cả khựng lại trong ngắn hạn như vào năm 2014.) Ngành địa ốc ở Trung Quốc nếu suy sụp trong một khoảng thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến GDP, và trực tiếp tác động lên dân chúng vốn dựa vào giá nhà như khoảng đầu tư lớn nhất trong đời chuẩn bị cho cưới hỏi, hưu trí hay gia tài để lại con cháu. Cho nên Bắc Kinh vô cùng thận trọng quản lý khủng hoảng địa ốc để không nổ bùng trở thành bất mãn xã hội như trường ở Mỹ năm 2007 vốn dẫn đến Donald Trump và Bernie Sander năm 2016 và 2020. Khủng hoảng kinh tế nguy hiểm ở chỗ từ một đốm lửa nhỏ trong chớp mắt lây lan thành trận cháy rừng, lý do nơi tâm lý
Lời người dịch: Chủ nhật vừa qua, Chủ tịch Tập Cận Bình đã kêu gọi Đài Loan gia nhập Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc, điều mà Tổng thống Thái Anh Văn đã bác bỏ rõ ràng. Vào tuần trước đó, Trung Quốc đã nhiều lần điều máy bay chiến đấu đến vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Hiện nay, Lầu Năm Góc đã thừa nhận rằng các giảng viên Mỹ đang bí mật huấn luyện cho quân đội Đài Loan.
Trước khi đội Việt Nam gặp đội Tàu China trong giải đấu chọn đội đại diện Châu Á dự World Cup Qatar 2022 ở bảng B ngày 7 tháng 10 năm 2021 thì báo chí quốc tế đưa ra nhiều nhận xét nhưng tổng quát là trình độ 2 đội coi như ngang ngửa nhau. Đội nào cũng có cơ hội thắng đội kia.Tuy vậy, cũng có vài ý kiến lo ngại rằng yếu tố chính trị sẽ xen vào chuyện thể thao- một trận đấu mang nhiều ý nghĩa danh dự của quốc gia.
Sau 2 năm vật lộn với dịch Covid-19, tình hình kinh tế Việt Nam đang đứng trước viễn ảnh u tối nhất kể từ khi Đổi mới 35 năm trước đây (1986). Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam thì: “Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý III/2021 ước tính giảm 6,17% so với cùng kỳ năm trước, là mức giảm sâu nhất kể từ khi Việt Nam tính và công bố GDP quý đến nay. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 1,04%; khu vực công nghiệp và xây dựng giảm 5,02%; khu vực dịch vụ giảm 9,28%.“
Ngược lại, những biến cố dồn dập đủ loại trong COVID-19 mở ra cuộc đấu tranh chính trị mới: đòi quyền được sống còn, có thuốc trị cho tất cả, đi lại an toàn, đó là một cái gì thiết thực trong đời sống hằng ngày và không còn chờ đợi được chính quyền ban phát ân huệ; nó khiến cho người dân có ý thức là trong các vấn đề nội chính, cải tổ chế độ là cần ưu tiên giải quyết. Người dân không còn muốn thấy vết nhơ của Đồng Tâm hay tiếp tục qùy lạy van xin, thì không còn cách nào khác hơn là phải có ý thức phản tỉnh để so sánh về các giá trị tự do cơ bản này và hành động trong gạn lọc. Tình hình chung trong việc chống dịch là bi quan và triển vọng phục hồi còn đấy bất trắc. Nhưng đó là một khởi đầu cho các nỗ lực kế tiếp. Trong lâu dài, dân chủ hoá là xu thế mà Việt Nam không thể tránh khỏi. Cải cách định chế chính trị và đào tạo cho con người để thích nghi không là một ý thức riêng cho những người quan tâm chính sự mà là của toàn dân muốn bảo vệ sức khoẻ, công ăn việc làm
Trong vài thập niên vừa qua, giải Nobel Hòa Bình và Văn Chương được xem là một tuyên ngôn của ủy ban giải Nobel về các vấn đề thời cuộc quan trọng trong (những) năm trước và năm 2021 này cũng không là ngoại lệ. Giải Nobel Văn Chương năm nay được trao cho nhà văn lưu vong gốc Tazania - một quốc gia Châu Phi, là Abdulrazak Gurnah "vì sự thẩm thấu kiên định và bác ái của ông đối với những ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dân và số phận của những người tị nạn trong vực sâu ngăn cách giữa các nền văn hóa và lục địa". Cũng vậy, giải Nobel Hoà Bình đã dành cho hai ký giả Maria Ressa của Phi Luật Tân và Dmitry Muratov của Nga "vì những nỗ lực bảo vệ sự tự do ngôn luận, vốn là điều kiện tiên quyết cho nền dân chủ và sự hòa bình lâu dài". Ủy ban Nobel Hòa Bình Na Uy còn nói thêm rằng, "họ đại diện cho tất cả các ký giả đang tranh đấu cho lý tưởng này, trong một thế giới mà nền dân chủ và tự do báo chí đang đối mặt với những điều kiện ngày càng bất lợi" và cho "nền báo chí tự do, độc lập
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.