Hôm nay,  

Đôi Nét Về Lam Phương

12/02/201100:00:00(Xem: 7661)
Đôi Nét Về Lam Phương

LAM_PHUONG_nhac_si_-contentLam Phương qua thời gian.


LAM_PHUONG_tn-knotts-2011flyer-contentBích chương Nhạc yêu cầu Tình Ca Lam Phương

Nguyễn Ngọc Ngạn
Vào những năm đầu khi mới chia cắt đất nước, dân chúng miền Nam thường được nghe đi nghe lại bài Chuyến Đò Vĩ Tuyến trên đài phát thanh:
“Đêm nay trăng sang quá anh ơi
Sao ta lìa cách bởi dòng sông bạc hai mầu…”
Lúc ấy, ai cũng tưởng Lam Phương chắc phải là một “ông Bắc kỳ di cư” lớn tuổi, dàn trải tâm tư khắc khoải của mình khi rời đất Bắc vào Nam tìm tự do. Nhưng hóa ra tác giả chỉ là một thanh niên miền Nam mới 18 tuổi, đã khơi lên nỗi xúc động thay cho gần một triệu đồng bào vừa lìa xa cố hương. Từ cái bước khởi đầu vững chắc ấy, người ta đã nhìn thấy ở trước Lam Phương là một tài năng lớn, một sức sáng tạo đích thực, và quả nhiên như mọi người dự đoán, anh đã cống hiến cho tân nhạc Việt Nam gần 200 ca khúc đặc sắc trong nửa thế kỷ vừa qua.
Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh ngày 20 tháng 03 năm 1937, tại Rạch Giá. Nội tổ của anh vốn là người gốc Hoa, bỏ nước sang Việt Nam lập nghiệp trong đợt di dân ồ ạt của người Hoa chống đối với nhà Mãn Thanh. Đời ông nội của Lam Phương đã bắt đầu lai Việt Nam và đến thân phụ của anh thì chẳng còn dấu vết gì là người Hoa nữa.
Lam Phương là con đầu lòng, nhưng lớn lên chỉ thấy mẹ và các em trong cảnh nghèo nàn xác xơ. Ông bố đã bỏ đi theo người đàn bà khác từ lúc Lam Phương chưa đủ trí khôn. Mười tuổi, Lam Phương giã từ Rạch Giá lên Sài Gòn, ở trọ nhà người quen trong xóm lao động tăm tối vùng Đa Kao và vào học trung học ở Việt Nam Học Đường. Thời gian này, anh bắt đầu tự học nhạc qua sách vở, phần lớn là bằng tiếng Pháp. Điều này dễ hiểu, bởi ngày ấy nước ta chưa có trường âm nhạc. Thế hệ Lam Phương cũng như các nhạc sĩ lớn tuổi hơn, muốn học nhạc thì hoặc phải tự mò mẫm qua các tài liệu viết bằng tiếng Pháp, hoặc ghi danh hàm thụ các trường chuyên nghiệp bên Paris để họ gửi bài vở sang. Song song với phần nhạc lý, Lam Phương cũng xin học lớp guitar do một ông thầy Việt Nam truyền nghề.
Để trắc nghiệm khả năng học hỏi của mình sau một thời gian miệt mài, năm 1952, lúc mới 15 tuổi, Lam Phương sáng tác ca khúc đầu tay là Chiều Thu Ấy. Anh vay mượn bạn bè và hàng xóm, tự in bản nhạc rồi thuê xe lam chở đi giao cho các quầy hàng bán lẻ. Tuy cũng lấy lại vốn, nhưng ca khúc này chưa gây được tiếng vang. Phải chờ 3 năm sau khi 18 tuổi, Lam Phương mới tung ra được một số sáng tác nổi đình nổi đám ngay như Kiếp Nghèo, Chuyến Đò Vĩ Tuyến, Nhạc Rừng Khuya, Trăng Thanh Bình, Khúc Ca Ngày Mưa, Nắng Đẹp Miền Nam v.v…
Nhạc của Lam Phương nhanh chóng tràn lan trong học đường trên phạm vi cả nước. Hầu như trường nào cũng cho học trò đồng ca hoặc múa hát những bài tươi vui lành mạnh, phổ biến nhất là Khúc Ca Ngày Mưa và Nắng Đẹp Miền Nam. Ở những nhạc phẩm này, người ta thấy ngay sự phản ánh rất rõ nét một thời thanh bình rộn rã của những năm đầu nền Đệ nhất Cộng hòa.
Năm 21, Lam Phương nhập ngũ. Thời ấy, thanh niên đi quân dịch chỉ có một năm bởi là nghĩa vụ quân sự trong thời bình. Tại quân trường, anh viết Bức Tâm Thư, hô hào thanh niên sốt sắng đi quân dịch. Ngày mãn khóa, anh sáng tác 2 bản nhạc nổi tiếng là Tình Anh Lính Chiến và Chiều Hành Quân. Anh kể với tôi: Vì không biết rõ xuất xứ sáng tác bài Tình Anh Lính Chiến, cho nên sau này nhiều ca sĩ thường hát câu: “Anh chiến trường, em nơi hậu tuyến”. Thật sự thì hát như vậy là sai, bởi anh viết cho bạn bè đồng ngũ trước khi chia tay ở quân trường, mỗi người đi mỗi nơi, nên câu hát đúng là ‘Anh chiến trường, tôi nơi hậu tuyến”. Đây là tình đồng đội chứ không phải tình yêu trai gái.
Khi tên tuổi bắt đầu vững vàng, Lam Phương lập gia đình vời kịch sĩ Túy Hồng. Từ đó anh phụ trách thêm công việc viết nhạc nền cho ban kịch Sống, cho chúng thêm hàng loạt ca khúc đặc sắc như Thu Sầu, Nghẹn Ngào, Trăm Nhớ Ngàn Thương, Phút Cuối, Ngày Buồn v.v…
Tình hình chiến sự miền Nam gia tăng, Lam Phương được gọi tái ngũ. Anh mặc quân phục trở lại và gia nhập Ban Văn Nghệ Bảo An (Địa Phương Quân). Khi ban này giải tán, anh chuyển qua ban văn nghệ Hoa Tình Thương. Rồi Hoa Tình Thương cũng giải tán để biến thành Biệt Đoàn Văn Nghệ Trung Ương, nơi Lam Phương cộng tác cho đến ngày mất miền Nam. Trong khoảng thời gian này, sức sáng tác của Lam Phương càng dàn trải trên nhiều thể loại rất phong phú mà đặc biệt một điểm là hầu hết ca khúc nào anh đưa ra cũng đều trở thành Top Hit trên thị trường, điển hình như Chờ Người, Tình Bơ Vơ, Duyên Kiếp, Thành Phố Buồn, Tình Chết Theo Mùa Đông v.v… đưa anh vào vị trí một nhạc sĩ thành công nhất Việt Nam về mặt tài chánh.

Sáng ngày 30 tháng 04 năm 1975, anh quyết định vào phút chót, đem gia đình chạy lên tàu Trường Xuân của thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy, cùng với gần 4000 đồng bào ra khơi tìm tự do. Trên tàu, anh gặp lại Elvis Phương, ca sĩ đầu tiên đã hát bài Chờ Người của anh khoảng năm 1972. Cũng trong đám người dày đặc đó, có một cô bé còn bế trên tay, sau này là á hậu Việt Nam tại Paris và trở thành nữ ca sĩ Bảo Hân của Trung tâm Thúy Nga.
Định cư ở Mỹ, cái job đầu tiên anh làm trong hãng Sears là lau sàn nhà và cọ cầu tiêu! Rồi chuyển sang làm thợ mài, thợ tiện, bus boy. Tuy vậy, cứ mỗi cuối tuần anh vẫn cố gắng thuê một nhà hàng, biến thành phòng trà ca nhạc để đồng hương có chỗ gặp nhau và để chính anh cùng Túy Hồng đỡ nhớ sân khấu. Nghề này, chẳng những lợi tức không có bao nhiêu mà buồn thay, chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, anh khám phá ra người bạn đời không còn thủy chung với anh nữa. Anh cay đắng vật vã, cố gắng hàn gắn nhưng không xong. Anh biết cái thế của anh đã mất hẳn từ khi ra hải ngoại, bởi tiền bạc, danh vọng đều chỉ còn là trong kỷ niệm. Nỗi đau ray rứt của cuộc tình tan vỡ trên đất khách đã là động lực sâu thẳm khiến anh sáng tác mấy bản nhạc rất bi thương, trong đó có một bài để đời là Lầm:
“Anh đã lầm đưa em sang đây
Để đêm trường nghe tiếng thở dài
Thà cuộc đời im trong lòng đất…”
Rồi anh ngậm ngùi bỏ Hoa Kỳ sang Paris, xin vào làm công việc đóng gói quét dọn cho một tiệm tạp hóa. Cũng tại đây, anh gặp lại ông bà Tô Văn Lai, chủ nhân Trung tâm băng nhạc Thúy Nga, vốn đã quen biết anh ở Sài Gòn từ trước năm 75. Thúy Nga ngày ấy cũng còn quá nghèo, chỉ sang lại những băng cũ mang theo từ Việt Nam, nên chả có việc gì cho Lam Phương làm. Chính bản thân ông Tô Văn Lai, Giáo sư Triết ở Sài Gòn, dân trường Tây từ nhỏ, giờ đây cũng phải đi học nghề sửa xe và đứng bơm xăng ở vùng Bondy, ngoại ô Paris.
Lam Phương tiếp tục sống lầm lũi cho qua ngày ở kinh thành ánh sáng, mãi cho đến khi anh bất ngờ gặp một khúc rẽ tình cảm mới: Một người đàn bà rất đẹp đã đến với trái tim anh, giúp anh xóa đi những ngày tăm tối vừa qua. Nhờ khúc rẽ ấy, chúng ta mới có được một loạt ca khúc chan hòa niềm vui như Mùa Thu Yêu Đương, Tình Hồng Paris, Tình Đẹp Như Mơ, và nhất là Bài Tango Cho Em:
“Từ ngày có em về
Nhà mình ngập ánh trăng thề…”
Cũng trong khoảng thời gian tạm cư ở Paris, anh sáng tác 3 ca khúc nổi tiếng khác mà giờ này thính giả vẫn thích nghe đi nghe lại:
- Cho Em Quên Tuổi Ngọc: Anh đặt cả lời Pháp lẫn lời Việt, viết cho một cuốn phim. Tựa tiếng Pháp là C’est Toi.
- Em Đi Rồi: Anh viết cho chuyện tình tan vỡ của nữ ca sĩ Họa My, khi Họa My sang Pháp để lại người chồng ở Việt Nam.
- Một Mình: Cảm xúc của chính anh buổi sáng thức dậy, cô đơn nhìn ra cửa trong ánh bình minh.
Sau sự thành công của Paris By Night 22 – Bốn Mươi Năm Âm Nhạc Lam Phương, chỉ hơn một năm sau, Thúy Nga lại thực hiện thêm một chương trình Lam Phương thứ 2 bởi nhạc anh còn quá nhiều. Cuốn này tôi đặt tựa đề là “Lam Phương, Dòng Nhạc Tiếp Nối’, tức Paris By Night 28.
Sau cuốn băng ấy, Lam Phương quay về định cư tại Hoa Kỳ năm 1995. Người đàn bà bảo lãnh anh trở lại Mỹ tuy không phải là một cuộc tình lớn trong đời, nhưng anh cần một mái ấm ổn định ở tuổi đã trên 55. Về lại Cali, anh tiếp tục sáng tác và lâu lâu phụ việc với Trung tâm Thúy Nga lúc này đang trên đà thăng tiến mạnh mẽ.
Dòng đời đang êm trôi thì ngày 13 tháng 03 năm 1999, trong lúc đang dự tiệc ở nhà một người thân, không may anh bị tai biến mạch máu não. Từ đó anh nói không ra lời, một nửa thân thể gần như bại liệt hoàn toàn. Bàn tay đánh đàn ghi nốt nhạc mấy chục năm qua, bây giờ không sử dụng được nữa. Anh chị em nghệ sĩ cùng nhau tổ chức đêm nhạc Lam Phương tại nhà hàng Majestic để hỗ trợ anh về cả hai mặt tinh thần và tài chánh. Tôi bay sang góp mặt, anh chỉ nắm tay tôi ứa nước mắt mà nói không thành câu.
Vài hôm sau, người đàn bà đang chung sống với anh, lặng lẽ chia tay, bỏ lại anh trên chiếc xe lăn, bơ vơ trong căn nhà vắng, để ngày nay anh thấm thía với nỗi quạnh hiu như những lời ca tiên tri chính anh đã viết:
“Sớm mai thức giấc
Nhình quanh một mình!”
Thời gian trôi qua quá nhanh! Mới đó mà Lam Phương “nhìn quanh một mình” đã 11 năm! Anh đã cố gắng vượt bậc, cố giữ tâm hồn thư thái và thể dục đều đặn. Nhờ vậy thỉnh thoảng anh có thể tạm bỏ xe lăn, đứng dậy chống gậy đi một vòng quanh nhà. Nỗi buồn lớn nhất của anh từ ngày gặp nạn là không còn đánh đàn và viết nhạc được nữa bởi một nửa thân thể vẫn hoàn toàn bất động, mặc dầu trí óc anh rất sáng suốt.
Nguyễn Ngọc Ngạn
tháng 05/2010
ThoiBao

Vào lúc 5 giờ chiều Thứ Bảy, ngày 20 Tháng Sáu, 2026, khi vệt nắng lung linh trên Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ, Liên Hội Cựu Chiến Sĩ Việt Nam Cộng Hòa Miền Nam California đã long trọng tổ chức Lễ Kỷ Niệm Ngày Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa 19 Tháng Sáu.Buổi lễ có sự tham dự đông đảo của các niên trưởng, chiến hữu thuộc nhiều quân binh chủng Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, đại diện các hội đoàn, đoàn thể, cơ quan truyền thông và đồng hương. Trong hàng ghế danh dự có cựu Đại Tá Lê Bá Khiếu, Niên Trưởng Phan Kỳ Nhơn, Nguyễn Văn Ức, Võ Ý, Phan Tấn Ngưu, cùng nhiều vị niên trưởng và chiến hữu từng phục vụ trong Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa.
Sáng Thứ Sáu, 19 Tháng Sáu, 2026, trong chánh điện Tổng Hội Cư Sĩ Phật Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ, không khí buổi lễ tưởng niệm diễn ra trang nghiêm và ấm cúng. Trước bàn thờ hương trầm nghi ngút, các cựu sinh viên Quốc Gia Hành Chánh, thân hữu và đại diện truyền thông cùng về dự Lễ Tưởng Niệm Lần Thứ 55 Cố Giáo Sư Nguyễn Văn Bông, cùng quý giáo sư và cựu sinh viên Quốc Gia Hành Chánh đã quá vãng. Buổi lễ được tổ chức tại trụ sở Tổng Hội Cư Sĩ Phật Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ ở Santa Ana, do Tiến Sĩ Huỳnh Tấn Lê, Chủ Tịch Tổng Hội, làm trưởng ban tổ chức. Năm nay, buổi tưởng niệm còn có ý nghĩa đặc biệt vì cũng là ngày giỗ đầu của cựu sinh viên, Giáo Sư Cao Văn Hở. Tham dự buổi lễ có một số cựu sinh viên Quốc Gia Hành Chánh, trong đó có ông Trần Bạch Thu, cựu hội trưởng, hiện là cố vấn Hội Cựu Sinh Viên Quốc Gia Hành Chánh; Hội Trưởng Nguyễn Văn Hòa; các cựu sinh viên Nguyễn Văn Sáu, Bùi Đắc Danh, Nguyễn Phú Hùng, cùng nhiều thân hữu.
Dân Biểu Derek Tran, đại diện Địa Hạt 45 California, vừa loan báo Ông đã mang về hơn $3 triệu ngân khoản liên bang để yểm trợ các công trình an toàn công cộng tại Brea, Los Alamitos và Fountain Valley, gồm mở rộng trạm cứu hỏa, cải thiện đèn lưu thông quanh trường học, và xây dựng trung tâm điều hành khẩn cấp. Theo thông cáo của văn phòng Dân Biểu Tran ngày 23 tháng 6, Sở Cứu Hỏa Fountain Valley sẽ nhận $2 triệu để mở rộng Trạm Cứu Hỏa Số 1, nhằm có thêm chỗ cho xe cứu thương, tuyển thêm lính cứu hỏa, và mở rộng các chương trình huấn luyện.
Chiều Thứ Sáu, 19 Tháng Sáu, 2026, Hội Trường Thư Viện Việt Nam trên đường Westminster trở thành một góc nhỏ của ký ức người lính Việt Nam Cộng Hòa. Nơi ấy có quân phục cũ, có những mái đầu bạc, có tiếng hát về quê hương, có thơ lính đọc lên nghe như còn nguyên mùi khói trận. Biệt Đội Văn Nghệ, do Mũ Đỏ Vũ Long Sơn Hải làm Biệt Đội Trưởng, phối hợp với Thư Viện Việt Nam, do nhà báo Du Miên làm Giám Đốc Điều Hành, đã tổ chức buổi kỷ niệm Ngày Quân Lực 19 Tháng Sáu với chủ đề: “Vinh Danh Người Lính Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa và tưởng niệm những chiến sĩ đã hy sinh vì Tổ Quốc”, với sự tham dự của nhiều niên trưởng, chiến hữu và gia đình thuộc các quân binh chủng Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, đại diện hội đoàn, thân hữu, đồng hương và một số cơ quan truyền thông.
Theo chương trình CalKIDS, hiện nay gần phân nửa (khoảng 49%) học sinh trung học công lập tại Quận Cam đủ điều kiện hưởng học bổng lên đến 1.500 Mỹ kim mỗi em. Tổng ngân khoản dành riêng cho học sinh trong quận lên hơn 123 triệu Mỹ kim, nhằm trợ lực các em trong giai đoạn quyết định con đường đại học hay học nghề trước khi ra trường. CalKIDS là chương trình học bổng do Hội đồng Đầu tư ScholarShare điều hành dưới quyền Văn phòng Thủ quỹ Tiểu bang California. Mục đích chính: giúp học sinh công lập đủ điều kiện có thêm tiền trang trải chi phí học tại các cơ sở giáo dục bậc cao – từ đại học, cao đẳng, cao đẳng cộng đồng đến các trường dạy nghề, trung tâm huấn nghệ.
Chùa Điều Ngự tọa lạc tại 14472 Chestnut St, thành phố Westminster, đây cũng là văn phòng thường trực Tăng Đoàn Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải Ngoại do Hòa Thượng Thích Viên Lý Chủ Tịch Hội Đồng Điều Hành, Tăng Đoàn Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải Ngoại làm Viện Chủ và Hòa Thượng Thích Viên Huy, Phó Chủ Tịch Thường Trực HĐĐH kiêm Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Xã Hội Tăng Đoàn GHPGVNTNHN làm Trụ Trì. Đã long trọng tổ chức Đại Lễ Phật Đản PL. 2570-DL.2026 vào lúc 10 giờ sáng Thứ Bảy ngày 13 tháng 6, 2026 tại hội trường Chùa Điều Ngự.
Trung Tâm Văn Hóa Phật Giáo Việt Mỹ Phụng Sự Xã Hội, Chùa Bảo Quang tọa lạc tại số 713 N. Newhope St, Thành Phố Santa Ana do HT. Thích Thông Hải, Thành viên Hội Đồng Giáo Phẩm GHPGVNTNHK, Chánh Đại Diện GHPGVNTNHK Miền Nam California, Viện Chủ Tu Viện An Lạc, Viện Chủ Tu Viện Chân Không, Trụ Trì Chùa Bảo Quang và Thượng Tọa Thích Nhuận Hùng, Tri Khách, một vị thầy đã gắn bó nhiều năm với Trung Tâm Văn Hóa Phật Giáo Chùa Bảo Quang, đã trang nghiêm tổ chức Đại Lễ Phật Đản PL 2570-DL.2026 và lễ tưởng niệm 7 năm cố Hòa Thượng Thích Quảng Thanh viện chủ khai sơn Trung Tâm Văn Hóa Phật Giáo Chùa Bảo Quang viên tịch.
Thiền Viện Sùng Nghiêm đã trang nghiêm tổ chức Đại Lễ Phật Đản hôm Chủ Nhật 14/6/2026, với nghi thức truyền thống và sự tham dự của nhiều thành phần trong cộng đồng và tứ chúng của Thiền Viện. Năm nay khác năm ngoái, chiếc lều đỏ dựng nơi hàng hiên hè phố, người lái xe nhìn từ xa là thấy bàn ghế sắp xếp từ ngoài sân rồi. Ngồi chờ nơi hàng hiên là thấy ngay những người tới sớm: hai nhà báo Thanh Phong và Nguyễn Thanh Huy, huynh trưởng GĐPT Diệu Ngọc Cao Minh Châu...
Một nữ sinh viên y khoa ở Nam Los Angeles đang sống trong căn ga-ra cải tạo rộng 500 foot vuông gần Vernon nay sắp dọn lên một ngôi nhà mới toanh trị giá $2.2 triệu tại Irvine, Cali, sau khi trở thành người chiến thắng vòng chung kết trong chương trình biếu tặng căn nhà mới của Pechanga Resort Casino vào thứ Bảy, ngày 30 tháng 5. Chương trình khuyến mãi kéo dài ba tháng của sòng bài đã đi đến hồi kết với Anahy M. cùng hai khách vào chung kết khác chọn những chiếc chìa khóa mà họ hy vọng sẽ mở được cánh cửa dẫn vào ngôi nhà sang trọng mới. Anahy chọn chìa khóa số một và đứng sau cánh cửa ở giữa trên sân khấu chung kết. Ty Pennington, người dẫn chương trình và MC của sự kiện, hào hứng hô vang kêu gọi các thí sinh “Hãy Mở Cánh Cửa Đó Ra!” Vài giây sau, chìa khóa của Anahy xoay mở ổ khóa, và cô bước qua cánh cửa trên sân khấu với đôi mắt rưng rưng xúc động.
Việc bước sang tuổi 65 không phải lúc nào cũng có nghĩa là quý vị phải ghi danh Medicare ngay lập tức. Nếu quý vị vẫn đang làm việc hoặc đang có bảo hiểm thông qua nơi làm việc, các quy định có thể gây nhầm lẫn và sai sót có thể dẫn đến chi phí cao. Dưới đây là câu trả lời cho các câu hỏi thường gặp về việc trì hoãn Medicare, phối hợp với bảo hiểm thông qua nơi làm việc và ghi danh đúng thời điểm để tránh bị phạt và gián đoạn bảo hiểm.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.