Hôm nay,  

Đôi Nét Về Lam Phương

12/02/201100:00:00(Xem: 7403)
Đôi Nét Về Lam Phương

LAM_PHUONG_nhac_si_-contentLam Phương qua thời gian.


LAM_PHUONG_tn-knotts-2011flyer-contentBích chương Nhạc yêu cầu Tình Ca Lam Phương

Nguyễn Ngọc Ngạn
Vào những năm đầu khi mới chia cắt đất nước, dân chúng miền Nam thường được nghe đi nghe lại bài Chuyến Đò Vĩ Tuyến trên đài phát thanh:
“Đêm nay trăng sang quá anh ơi
Sao ta lìa cách bởi dòng sông bạc hai mầu…”
Lúc ấy, ai cũng tưởng Lam Phương chắc phải là một “ông Bắc kỳ di cư” lớn tuổi, dàn trải tâm tư khắc khoải của mình khi rời đất Bắc vào Nam tìm tự do. Nhưng hóa ra tác giả chỉ là một thanh niên miền Nam mới 18 tuổi, đã khơi lên nỗi xúc động thay cho gần một triệu đồng bào vừa lìa xa cố hương. Từ cái bước khởi đầu vững chắc ấy, người ta đã nhìn thấy ở trước Lam Phương là một tài năng lớn, một sức sáng tạo đích thực, và quả nhiên như mọi người dự đoán, anh đã cống hiến cho tân nhạc Việt Nam gần 200 ca khúc đặc sắc trong nửa thế kỷ vừa qua.
Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh ngày 20 tháng 03 năm 1937, tại Rạch Giá. Nội tổ của anh vốn là người gốc Hoa, bỏ nước sang Việt Nam lập nghiệp trong đợt di dân ồ ạt của người Hoa chống đối với nhà Mãn Thanh. Đời ông nội của Lam Phương đã bắt đầu lai Việt Nam và đến thân phụ của anh thì chẳng còn dấu vết gì là người Hoa nữa.
Lam Phương là con đầu lòng, nhưng lớn lên chỉ thấy mẹ và các em trong cảnh nghèo nàn xác xơ. Ông bố đã bỏ đi theo người đàn bà khác từ lúc Lam Phương chưa đủ trí khôn. Mười tuổi, Lam Phương giã từ Rạch Giá lên Sài Gòn, ở trọ nhà người quen trong xóm lao động tăm tối vùng Đa Kao và vào học trung học ở Việt Nam Học Đường. Thời gian này, anh bắt đầu tự học nhạc qua sách vở, phần lớn là bằng tiếng Pháp. Điều này dễ hiểu, bởi ngày ấy nước ta chưa có trường âm nhạc. Thế hệ Lam Phương cũng như các nhạc sĩ lớn tuổi hơn, muốn học nhạc thì hoặc phải tự mò mẫm qua các tài liệu viết bằng tiếng Pháp, hoặc ghi danh hàm thụ các trường chuyên nghiệp bên Paris để họ gửi bài vở sang. Song song với phần nhạc lý, Lam Phương cũng xin học lớp guitar do một ông thầy Việt Nam truyền nghề.
Để trắc nghiệm khả năng học hỏi của mình sau một thời gian miệt mài, năm 1952, lúc mới 15 tuổi, Lam Phương sáng tác ca khúc đầu tay là Chiều Thu Ấy. Anh vay mượn bạn bè và hàng xóm, tự in bản nhạc rồi thuê xe lam chở đi giao cho các quầy hàng bán lẻ. Tuy cũng lấy lại vốn, nhưng ca khúc này chưa gây được tiếng vang. Phải chờ 3 năm sau khi 18 tuổi, Lam Phương mới tung ra được một số sáng tác nổi đình nổi đám ngay như Kiếp Nghèo, Chuyến Đò Vĩ Tuyến, Nhạc Rừng Khuya, Trăng Thanh Bình, Khúc Ca Ngày Mưa, Nắng Đẹp Miền Nam v.v…
Nhạc của Lam Phương nhanh chóng tràn lan trong học đường trên phạm vi cả nước. Hầu như trường nào cũng cho học trò đồng ca hoặc múa hát những bài tươi vui lành mạnh, phổ biến nhất là Khúc Ca Ngày Mưa và Nắng Đẹp Miền Nam. Ở những nhạc phẩm này, người ta thấy ngay sự phản ánh rất rõ nét một thời thanh bình rộn rã của những năm đầu nền Đệ nhất Cộng hòa.
Năm 21, Lam Phương nhập ngũ. Thời ấy, thanh niên đi quân dịch chỉ có một năm bởi là nghĩa vụ quân sự trong thời bình. Tại quân trường, anh viết Bức Tâm Thư, hô hào thanh niên sốt sắng đi quân dịch. Ngày mãn khóa, anh sáng tác 2 bản nhạc nổi tiếng là Tình Anh Lính Chiến và Chiều Hành Quân. Anh kể với tôi: Vì không biết rõ xuất xứ sáng tác bài Tình Anh Lính Chiến, cho nên sau này nhiều ca sĩ thường hát câu: “Anh chiến trường, em nơi hậu tuyến”. Thật sự thì hát như vậy là sai, bởi anh viết cho bạn bè đồng ngũ trước khi chia tay ở quân trường, mỗi người đi mỗi nơi, nên câu hát đúng là ‘Anh chiến trường, tôi nơi hậu tuyến”. Đây là tình đồng đội chứ không phải tình yêu trai gái.
Khi tên tuổi bắt đầu vững vàng, Lam Phương lập gia đình vời kịch sĩ Túy Hồng. Từ đó anh phụ trách thêm công việc viết nhạc nền cho ban kịch Sống, cho chúng thêm hàng loạt ca khúc đặc sắc như Thu Sầu, Nghẹn Ngào, Trăm Nhớ Ngàn Thương, Phút Cuối, Ngày Buồn v.v…
Tình hình chiến sự miền Nam gia tăng, Lam Phương được gọi tái ngũ. Anh mặc quân phục trở lại và gia nhập Ban Văn Nghệ Bảo An (Địa Phương Quân). Khi ban này giải tán, anh chuyển qua ban văn nghệ Hoa Tình Thương. Rồi Hoa Tình Thương cũng giải tán để biến thành Biệt Đoàn Văn Nghệ Trung Ương, nơi Lam Phương cộng tác cho đến ngày mất miền Nam. Trong khoảng thời gian này, sức sáng tác của Lam Phương càng dàn trải trên nhiều thể loại rất phong phú mà đặc biệt một điểm là hầu hết ca khúc nào anh đưa ra cũng đều trở thành Top Hit trên thị trường, điển hình như Chờ Người, Tình Bơ Vơ, Duyên Kiếp, Thành Phố Buồn, Tình Chết Theo Mùa Đông v.v… đưa anh vào vị trí một nhạc sĩ thành công nhất Việt Nam về mặt tài chánh.

Sáng ngày 30 tháng 04 năm 1975, anh quyết định vào phút chót, đem gia đình chạy lên tàu Trường Xuân của thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy, cùng với gần 4000 đồng bào ra khơi tìm tự do. Trên tàu, anh gặp lại Elvis Phương, ca sĩ đầu tiên đã hát bài Chờ Người của anh khoảng năm 1972. Cũng trong đám người dày đặc đó, có một cô bé còn bế trên tay, sau này là á hậu Việt Nam tại Paris và trở thành nữ ca sĩ Bảo Hân của Trung tâm Thúy Nga.
Định cư ở Mỹ, cái job đầu tiên anh làm trong hãng Sears là lau sàn nhà và cọ cầu tiêu! Rồi chuyển sang làm thợ mài, thợ tiện, bus boy. Tuy vậy, cứ mỗi cuối tuần anh vẫn cố gắng thuê một nhà hàng, biến thành phòng trà ca nhạc để đồng hương có chỗ gặp nhau và để chính anh cùng Túy Hồng đỡ nhớ sân khấu. Nghề này, chẳng những lợi tức không có bao nhiêu mà buồn thay, chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, anh khám phá ra người bạn đời không còn thủy chung với anh nữa. Anh cay đắng vật vã, cố gắng hàn gắn nhưng không xong. Anh biết cái thế của anh đã mất hẳn từ khi ra hải ngoại, bởi tiền bạc, danh vọng đều chỉ còn là trong kỷ niệm. Nỗi đau ray rứt của cuộc tình tan vỡ trên đất khách đã là động lực sâu thẳm khiến anh sáng tác mấy bản nhạc rất bi thương, trong đó có một bài để đời là Lầm:
“Anh đã lầm đưa em sang đây
Để đêm trường nghe tiếng thở dài
Thà cuộc đời im trong lòng đất…”
Rồi anh ngậm ngùi bỏ Hoa Kỳ sang Paris, xin vào làm công việc đóng gói quét dọn cho một tiệm tạp hóa. Cũng tại đây, anh gặp lại ông bà Tô Văn Lai, chủ nhân Trung tâm băng nhạc Thúy Nga, vốn đã quen biết anh ở Sài Gòn từ trước năm 75. Thúy Nga ngày ấy cũng còn quá nghèo, chỉ sang lại những băng cũ mang theo từ Việt Nam, nên chả có việc gì cho Lam Phương làm. Chính bản thân ông Tô Văn Lai, Giáo sư Triết ở Sài Gòn, dân trường Tây từ nhỏ, giờ đây cũng phải đi học nghề sửa xe và đứng bơm xăng ở vùng Bondy, ngoại ô Paris.
Lam Phương tiếp tục sống lầm lũi cho qua ngày ở kinh thành ánh sáng, mãi cho đến khi anh bất ngờ gặp một khúc rẽ tình cảm mới: Một người đàn bà rất đẹp đã đến với trái tim anh, giúp anh xóa đi những ngày tăm tối vừa qua. Nhờ khúc rẽ ấy, chúng ta mới có được một loạt ca khúc chan hòa niềm vui như Mùa Thu Yêu Đương, Tình Hồng Paris, Tình Đẹp Như Mơ, và nhất là Bài Tango Cho Em:
“Từ ngày có em về
Nhà mình ngập ánh trăng thề…”
Cũng trong khoảng thời gian tạm cư ở Paris, anh sáng tác 3 ca khúc nổi tiếng khác mà giờ này thính giả vẫn thích nghe đi nghe lại:
- Cho Em Quên Tuổi Ngọc: Anh đặt cả lời Pháp lẫn lời Việt, viết cho một cuốn phim. Tựa tiếng Pháp là C’est Toi.
- Em Đi Rồi: Anh viết cho chuyện tình tan vỡ của nữ ca sĩ Họa My, khi Họa My sang Pháp để lại người chồng ở Việt Nam.
- Một Mình: Cảm xúc của chính anh buổi sáng thức dậy, cô đơn nhìn ra cửa trong ánh bình minh.
Sau sự thành công của Paris By Night 22 – Bốn Mươi Năm Âm Nhạc Lam Phương, chỉ hơn một năm sau, Thúy Nga lại thực hiện thêm một chương trình Lam Phương thứ 2 bởi nhạc anh còn quá nhiều. Cuốn này tôi đặt tựa đề là “Lam Phương, Dòng Nhạc Tiếp Nối’, tức Paris By Night 28.
Sau cuốn băng ấy, Lam Phương quay về định cư tại Hoa Kỳ năm 1995. Người đàn bà bảo lãnh anh trở lại Mỹ tuy không phải là một cuộc tình lớn trong đời, nhưng anh cần một mái ấm ổn định ở tuổi đã trên 55. Về lại Cali, anh tiếp tục sáng tác và lâu lâu phụ việc với Trung tâm Thúy Nga lúc này đang trên đà thăng tiến mạnh mẽ.
Dòng đời đang êm trôi thì ngày 13 tháng 03 năm 1999, trong lúc đang dự tiệc ở nhà một người thân, không may anh bị tai biến mạch máu não. Từ đó anh nói không ra lời, một nửa thân thể gần như bại liệt hoàn toàn. Bàn tay đánh đàn ghi nốt nhạc mấy chục năm qua, bây giờ không sử dụng được nữa. Anh chị em nghệ sĩ cùng nhau tổ chức đêm nhạc Lam Phương tại nhà hàng Majestic để hỗ trợ anh về cả hai mặt tinh thần và tài chánh. Tôi bay sang góp mặt, anh chỉ nắm tay tôi ứa nước mắt mà nói không thành câu.
Vài hôm sau, người đàn bà đang chung sống với anh, lặng lẽ chia tay, bỏ lại anh trên chiếc xe lăn, bơ vơ trong căn nhà vắng, để ngày nay anh thấm thía với nỗi quạnh hiu như những lời ca tiên tri chính anh đã viết:
“Sớm mai thức giấc
Nhình quanh một mình!”
Thời gian trôi qua quá nhanh! Mới đó mà Lam Phương “nhìn quanh một mình” đã 11 năm! Anh đã cố gắng vượt bậc, cố giữ tâm hồn thư thái và thể dục đều đặn. Nhờ vậy thỉnh thoảng anh có thể tạm bỏ xe lăn, đứng dậy chống gậy đi một vòng quanh nhà. Nỗi buồn lớn nhất của anh từ ngày gặp nạn là không còn đánh đàn và viết nhạc được nữa bởi một nửa thân thể vẫn hoàn toàn bất động, mặc dầu trí óc anh rất sáng suốt.
Nguyễn Ngọc Ngạn
tháng 05/2010
ThoiBao

Chùa Bát Nhã, tọa lạc tại số 4717 W. First Street, Santa Ana, California, đã trang nghiêm tổ chức Đại Lễ Phật Đản Phật lịch 2570, Dương lịch 2026, vào lúc 4 giờ chiều Chủ Nhật, ngày 31 tháng 5 năm 2026, nhằm ngày Rằm tháng Tư âm lịch. Buổi lễ do Hòa thượng Thích Nguyên Trí, Thành viên Hội Đồng Giáo Phẩm Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hoa Kỳ, Viện chủ Chùa Bát Nhã, cùng chư tôn đức tăng ni và Phật tử bổn tự tổ chức. Theo thông lệ hằng năm, Chùa Bát Nhã cử hành lễ Phật Đản cũng như lễ Vu Lan đúng vào ngày Rằm âm lịch.
Ông Xavier Becerra nói với cử tri rằng là con của một gia đình di dân, ông cảm thấy mình may mắn có được ngày hôm nay. Ông muốn nuôi dưỡng Giấc Mơ California cho tất cả những cư dân lương thiện, làm việc chăm chỉ để nuôi gia đình và đóng góp cho nước Mỹ. Ông đã làm được điều này, và sẽ tiếp tục thực hiện trong vai trò thống đốc California.
Tom Steyer. là một nhà hoạt động cấp tiến, có bề dày thành tích giành nhiều thắng lợi cho tầng lớp lao động tại California, cho học sinh trường công, và cho môi trường. Trong hơn 15 năm qua, Tom đã đương đầu với các nhóm lợi ích quyền lực, mang lại những thành quả thiết thực cho California. Tom đã dẫn dắt các chiến dịch vận động bỏ phiếu nhằm đánh bại các tập đoàn dầu khí lớn trong vấn đề khí hậu, đối đầu với các tập đoàn thuốc lá lớn để tăng thuế thuốc lá.
Chuyến đi phút chót trở thành chuyện đáng kể lại.
Ứng cử viên Đảng Cộng Hòa cho chức vị Thống đốc California, Steve Hilton (56 tuổi), đang nỗ lực giành một trong hai vị trí dẫn đầu trong kỳ bầu cử sơ bộ 2 tháng 6 tới đây. Theo cuộc thăm dò mới nhất do Đảng Dân Chủ California công bố vào ngày 19/05, ứng cử viên Steve Hilton và ứng cử viên Đảng Dân Chủ Xavier Becerra tiếp tục dẫn đầu cuộc đua. Chỉ có hai ứng cử viên đứng đầu được đi tiếp vào vòng bầu cử tháng 11, bất kể đảng phái. Cuộc đua sẽ kiểm chứng liệu Đảng Cộng Hòa có thể tạo nên một thách thức đáng kể tại California hay không. Tiểu bang chưa bầu chọn một thống đốc Cộng Hòa nào kể từ khi ông Arnold Schwarzenegger rời nhiệm sở vào năm 2011.
Quận Cam, California – Hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm, các tổ chức cộng đồng gồm Phong Trào Thanh Niên Palestine, Orange County for Justice in Palestine, VietRISE, và Harbor Institute for Immigrant & Economic Justice, cùng với một số dân cử địa phương, đã tổ chức một cuộc họp báo nhằm đề cập đến tai biến hóa chất tại hãng GKN Aerospace, đồng thời phát động chiến dịch “GKN rời khỏi Garden Grove” với mục tiêu cấm vận vũ khí. Liên minh các tổ chức đưa ra những đòi hỏi rõ rệt. Trước hết, họ kêu gọi chính quyền thành phố Garden Grove bác bỏ mọi kế hoạch mở rộng cơ sở của GKN Aerospace sau tai biến hóa chất đã buộc hơn 50.000 cư dân thuộc năm thành phố tại Quận Cam phải sơ tán. Kế đến, họ yêu cầu đóng cửa vĩnh viễn cơ sở GKN Aerospace tại Garden Grove, viện dẫn các vi phạm nhiều lần về an toàn và môi sinh của công ty này trong suốt thập niên qua, cùng vai trò thầu phụ của hãng trong việc sản xuất bộ phận cho chiến đấu cơ F-35 – loại phi cơ được chính phủ Israel sử dụng trong cuộc chiến tại Ga
Tu Viện Linh Sơn Pháp Bảo do Hòa Thượng Thích Thông Quán làm Viện Chủ, tọa lạc số 8962 Emerald Ave, Thành Phố Westminster, CA 92683 đã trang nghiêm cử hành Lễ Khánh Đản Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Buổi lễ được tổ chức vào lúc 11 giờ trưa Chủ Nhật ngày 24 tháng 5 năm 2026 (nhằm ngày 08 tháng 4 âm lịch)
Vào lúc 9 giờ 30 sáng Thứ Năm, ngày 21 tháng 5 năm 2026, tại văn phòng Câu Lạc Bộ Báo Chí, 10240 Westminster Avenue, do ký giả David Minh Phạm làm Giám Đốc, Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh và Quả Phụ VNCH đã tổ chức cuộc họp báo công bố kết quả thu chi của Đại Nhạc Hội “Cám Ơn Anh, Người Thương Binh Việt Nam Cộng Hòa” kỳ thứ 21 (năm 2025).
Vào lúc 10 giờ sáng Thứ Hai, ngày 25 tháng 5 năm 2026, tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt-Mỹ, Liên Hội Cựu Chiến Sĩ Việt Nam Cộng Hòa Nam California đã long trọng tổ chức lễ tưởng niệm Ngày Chiến Sĩ Trận Vong, với sự tham dự đông đảo của quý niên trưởng, quý chiến hữu thuộc các quân, binh chủng Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, Cảnh Sát Quốc Gia, Hội Cựu Tù Nhân Chính Trị, Hội Đồng Hương Quảng Nam Đà Nẵng, Hội Đồng Hương Thân Hữu Quảng Trị, một số cựu viên chức chính quyền Việt Nam Cộng Hòa, các cơ quan truyền thông và đồng hương.
Cư dân bị ảnh hưởng bởi vụ rò rỉ hóa chất tại Garden Grove có thể đến các nơi tạm trú khẩn cấp trên khắp Quận Cam. Để được văn phòng của dân biểu Derek Trần giúp đỡ và hỗ trợ bằng Tiếng Việt, xin quý vị điền vào biểu mẫu đơn này tại http://tran.house.gov/translation. Thành viên nói tiếng Việt từ văn phòng chúng tôi sẽ sớm liên lạc để hỗ trợ và giải đáp các câu hỏi liên quan đến tình trạng hóa chất khẩn cấp đang diễn ra.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.