Hôm nay,  

Đôi Nét Về Lam Phương

12/02/201100:00:00(Xem: 7542)
Đôi Nét Về Lam Phương

LAM_PHUONG_nhac_si_-contentLam Phương qua thời gian.


LAM_PHUONG_tn-knotts-2011flyer-contentBích chương Nhạc yêu cầu Tình Ca Lam Phương

Nguyễn Ngọc Ngạn
Vào những năm đầu khi mới chia cắt đất nước, dân chúng miền Nam thường được nghe đi nghe lại bài Chuyến Đò Vĩ Tuyến trên đài phát thanh:
“Đêm nay trăng sang quá anh ơi
Sao ta lìa cách bởi dòng sông bạc hai mầu…”
Lúc ấy, ai cũng tưởng Lam Phương chắc phải là một “ông Bắc kỳ di cư” lớn tuổi, dàn trải tâm tư khắc khoải của mình khi rời đất Bắc vào Nam tìm tự do. Nhưng hóa ra tác giả chỉ là một thanh niên miền Nam mới 18 tuổi, đã khơi lên nỗi xúc động thay cho gần một triệu đồng bào vừa lìa xa cố hương. Từ cái bước khởi đầu vững chắc ấy, người ta đã nhìn thấy ở trước Lam Phương là một tài năng lớn, một sức sáng tạo đích thực, và quả nhiên như mọi người dự đoán, anh đã cống hiến cho tân nhạc Việt Nam gần 200 ca khúc đặc sắc trong nửa thế kỷ vừa qua.
Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh ngày 20 tháng 03 năm 1937, tại Rạch Giá. Nội tổ của anh vốn là người gốc Hoa, bỏ nước sang Việt Nam lập nghiệp trong đợt di dân ồ ạt của người Hoa chống đối với nhà Mãn Thanh. Đời ông nội của Lam Phương đã bắt đầu lai Việt Nam và đến thân phụ của anh thì chẳng còn dấu vết gì là người Hoa nữa.
Lam Phương là con đầu lòng, nhưng lớn lên chỉ thấy mẹ và các em trong cảnh nghèo nàn xác xơ. Ông bố đã bỏ đi theo người đàn bà khác từ lúc Lam Phương chưa đủ trí khôn. Mười tuổi, Lam Phương giã từ Rạch Giá lên Sài Gòn, ở trọ nhà người quen trong xóm lao động tăm tối vùng Đa Kao và vào học trung học ở Việt Nam Học Đường. Thời gian này, anh bắt đầu tự học nhạc qua sách vở, phần lớn là bằng tiếng Pháp. Điều này dễ hiểu, bởi ngày ấy nước ta chưa có trường âm nhạc. Thế hệ Lam Phương cũng như các nhạc sĩ lớn tuổi hơn, muốn học nhạc thì hoặc phải tự mò mẫm qua các tài liệu viết bằng tiếng Pháp, hoặc ghi danh hàm thụ các trường chuyên nghiệp bên Paris để họ gửi bài vở sang. Song song với phần nhạc lý, Lam Phương cũng xin học lớp guitar do một ông thầy Việt Nam truyền nghề.
Để trắc nghiệm khả năng học hỏi của mình sau một thời gian miệt mài, năm 1952, lúc mới 15 tuổi, Lam Phương sáng tác ca khúc đầu tay là Chiều Thu Ấy. Anh vay mượn bạn bè và hàng xóm, tự in bản nhạc rồi thuê xe lam chở đi giao cho các quầy hàng bán lẻ. Tuy cũng lấy lại vốn, nhưng ca khúc này chưa gây được tiếng vang. Phải chờ 3 năm sau khi 18 tuổi, Lam Phương mới tung ra được một số sáng tác nổi đình nổi đám ngay như Kiếp Nghèo, Chuyến Đò Vĩ Tuyến, Nhạc Rừng Khuya, Trăng Thanh Bình, Khúc Ca Ngày Mưa, Nắng Đẹp Miền Nam v.v…
Nhạc của Lam Phương nhanh chóng tràn lan trong học đường trên phạm vi cả nước. Hầu như trường nào cũng cho học trò đồng ca hoặc múa hát những bài tươi vui lành mạnh, phổ biến nhất là Khúc Ca Ngày Mưa và Nắng Đẹp Miền Nam. Ở những nhạc phẩm này, người ta thấy ngay sự phản ánh rất rõ nét một thời thanh bình rộn rã của những năm đầu nền Đệ nhất Cộng hòa.
Năm 21, Lam Phương nhập ngũ. Thời ấy, thanh niên đi quân dịch chỉ có một năm bởi là nghĩa vụ quân sự trong thời bình. Tại quân trường, anh viết Bức Tâm Thư, hô hào thanh niên sốt sắng đi quân dịch. Ngày mãn khóa, anh sáng tác 2 bản nhạc nổi tiếng là Tình Anh Lính Chiến và Chiều Hành Quân. Anh kể với tôi: Vì không biết rõ xuất xứ sáng tác bài Tình Anh Lính Chiến, cho nên sau này nhiều ca sĩ thường hát câu: “Anh chiến trường, em nơi hậu tuyến”. Thật sự thì hát như vậy là sai, bởi anh viết cho bạn bè đồng ngũ trước khi chia tay ở quân trường, mỗi người đi mỗi nơi, nên câu hát đúng là ‘Anh chiến trường, tôi nơi hậu tuyến”. Đây là tình đồng đội chứ không phải tình yêu trai gái.
Khi tên tuổi bắt đầu vững vàng, Lam Phương lập gia đình vời kịch sĩ Túy Hồng. Từ đó anh phụ trách thêm công việc viết nhạc nền cho ban kịch Sống, cho chúng thêm hàng loạt ca khúc đặc sắc như Thu Sầu, Nghẹn Ngào, Trăm Nhớ Ngàn Thương, Phút Cuối, Ngày Buồn v.v…
Tình hình chiến sự miền Nam gia tăng, Lam Phương được gọi tái ngũ. Anh mặc quân phục trở lại và gia nhập Ban Văn Nghệ Bảo An (Địa Phương Quân). Khi ban này giải tán, anh chuyển qua ban văn nghệ Hoa Tình Thương. Rồi Hoa Tình Thương cũng giải tán để biến thành Biệt Đoàn Văn Nghệ Trung Ương, nơi Lam Phương cộng tác cho đến ngày mất miền Nam. Trong khoảng thời gian này, sức sáng tác của Lam Phương càng dàn trải trên nhiều thể loại rất phong phú mà đặc biệt một điểm là hầu hết ca khúc nào anh đưa ra cũng đều trở thành Top Hit trên thị trường, điển hình như Chờ Người, Tình Bơ Vơ, Duyên Kiếp, Thành Phố Buồn, Tình Chết Theo Mùa Đông v.v… đưa anh vào vị trí một nhạc sĩ thành công nhất Việt Nam về mặt tài chánh.

Sáng ngày 30 tháng 04 năm 1975, anh quyết định vào phút chót, đem gia đình chạy lên tàu Trường Xuân của thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy, cùng với gần 4000 đồng bào ra khơi tìm tự do. Trên tàu, anh gặp lại Elvis Phương, ca sĩ đầu tiên đã hát bài Chờ Người của anh khoảng năm 1972. Cũng trong đám người dày đặc đó, có một cô bé còn bế trên tay, sau này là á hậu Việt Nam tại Paris và trở thành nữ ca sĩ Bảo Hân của Trung tâm Thúy Nga.
Định cư ở Mỹ, cái job đầu tiên anh làm trong hãng Sears là lau sàn nhà và cọ cầu tiêu! Rồi chuyển sang làm thợ mài, thợ tiện, bus boy. Tuy vậy, cứ mỗi cuối tuần anh vẫn cố gắng thuê một nhà hàng, biến thành phòng trà ca nhạc để đồng hương có chỗ gặp nhau và để chính anh cùng Túy Hồng đỡ nhớ sân khấu. Nghề này, chẳng những lợi tức không có bao nhiêu mà buồn thay, chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, anh khám phá ra người bạn đời không còn thủy chung với anh nữa. Anh cay đắng vật vã, cố gắng hàn gắn nhưng không xong. Anh biết cái thế của anh đã mất hẳn từ khi ra hải ngoại, bởi tiền bạc, danh vọng đều chỉ còn là trong kỷ niệm. Nỗi đau ray rứt của cuộc tình tan vỡ trên đất khách đã là động lực sâu thẳm khiến anh sáng tác mấy bản nhạc rất bi thương, trong đó có một bài để đời là Lầm:
“Anh đã lầm đưa em sang đây
Để đêm trường nghe tiếng thở dài
Thà cuộc đời im trong lòng đất…”
Rồi anh ngậm ngùi bỏ Hoa Kỳ sang Paris, xin vào làm công việc đóng gói quét dọn cho một tiệm tạp hóa. Cũng tại đây, anh gặp lại ông bà Tô Văn Lai, chủ nhân Trung tâm băng nhạc Thúy Nga, vốn đã quen biết anh ở Sài Gòn từ trước năm 75. Thúy Nga ngày ấy cũng còn quá nghèo, chỉ sang lại những băng cũ mang theo từ Việt Nam, nên chả có việc gì cho Lam Phương làm. Chính bản thân ông Tô Văn Lai, Giáo sư Triết ở Sài Gòn, dân trường Tây từ nhỏ, giờ đây cũng phải đi học nghề sửa xe và đứng bơm xăng ở vùng Bondy, ngoại ô Paris.
Lam Phương tiếp tục sống lầm lũi cho qua ngày ở kinh thành ánh sáng, mãi cho đến khi anh bất ngờ gặp một khúc rẽ tình cảm mới: Một người đàn bà rất đẹp đã đến với trái tim anh, giúp anh xóa đi những ngày tăm tối vừa qua. Nhờ khúc rẽ ấy, chúng ta mới có được một loạt ca khúc chan hòa niềm vui như Mùa Thu Yêu Đương, Tình Hồng Paris, Tình Đẹp Như Mơ, và nhất là Bài Tango Cho Em:
“Từ ngày có em về
Nhà mình ngập ánh trăng thề…”
Cũng trong khoảng thời gian tạm cư ở Paris, anh sáng tác 3 ca khúc nổi tiếng khác mà giờ này thính giả vẫn thích nghe đi nghe lại:
- Cho Em Quên Tuổi Ngọc: Anh đặt cả lời Pháp lẫn lời Việt, viết cho một cuốn phim. Tựa tiếng Pháp là C’est Toi.
- Em Đi Rồi: Anh viết cho chuyện tình tan vỡ của nữ ca sĩ Họa My, khi Họa My sang Pháp để lại người chồng ở Việt Nam.
- Một Mình: Cảm xúc của chính anh buổi sáng thức dậy, cô đơn nhìn ra cửa trong ánh bình minh.
Sau sự thành công của Paris By Night 22 – Bốn Mươi Năm Âm Nhạc Lam Phương, chỉ hơn một năm sau, Thúy Nga lại thực hiện thêm một chương trình Lam Phương thứ 2 bởi nhạc anh còn quá nhiều. Cuốn này tôi đặt tựa đề là “Lam Phương, Dòng Nhạc Tiếp Nối’, tức Paris By Night 28.
Sau cuốn băng ấy, Lam Phương quay về định cư tại Hoa Kỳ năm 1995. Người đàn bà bảo lãnh anh trở lại Mỹ tuy không phải là một cuộc tình lớn trong đời, nhưng anh cần một mái ấm ổn định ở tuổi đã trên 55. Về lại Cali, anh tiếp tục sáng tác và lâu lâu phụ việc với Trung tâm Thúy Nga lúc này đang trên đà thăng tiến mạnh mẽ.
Dòng đời đang êm trôi thì ngày 13 tháng 03 năm 1999, trong lúc đang dự tiệc ở nhà một người thân, không may anh bị tai biến mạch máu não. Từ đó anh nói không ra lời, một nửa thân thể gần như bại liệt hoàn toàn. Bàn tay đánh đàn ghi nốt nhạc mấy chục năm qua, bây giờ không sử dụng được nữa. Anh chị em nghệ sĩ cùng nhau tổ chức đêm nhạc Lam Phương tại nhà hàng Majestic để hỗ trợ anh về cả hai mặt tinh thần và tài chánh. Tôi bay sang góp mặt, anh chỉ nắm tay tôi ứa nước mắt mà nói không thành câu.
Vài hôm sau, người đàn bà đang chung sống với anh, lặng lẽ chia tay, bỏ lại anh trên chiếc xe lăn, bơ vơ trong căn nhà vắng, để ngày nay anh thấm thía với nỗi quạnh hiu như những lời ca tiên tri chính anh đã viết:
“Sớm mai thức giấc
Nhình quanh một mình!”
Thời gian trôi qua quá nhanh! Mới đó mà Lam Phương “nhìn quanh một mình” đã 11 năm! Anh đã cố gắng vượt bậc, cố giữ tâm hồn thư thái và thể dục đều đặn. Nhờ vậy thỉnh thoảng anh có thể tạm bỏ xe lăn, đứng dậy chống gậy đi một vòng quanh nhà. Nỗi buồn lớn nhất của anh từ ngày gặp nạn là không còn đánh đàn và viết nhạc được nữa bởi một nửa thân thể vẫn hoàn toàn bất động, mặc dầu trí óc anh rất sáng suốt.
Nguyễn Ngọc Ngạn
tháng 05/2010
ThoiBao

Sau Hiệp định Genève 1954 chia đôi đất nước Việt Nam tại Vĩ tuyến 17, một quốc gia mới mang tên Việt Nam Cộng hòa ra đời, là vùng lãnh thổ từ cầu Hiền Lương bắc ngang sông Bến Hải kéo dài đến Mũi Cà Mau. Trong 20 năm hiện hữu, quốc gia này đã trải qua nhiều biến động chính trị và khủng hoảng lãnh đạo mà giai đoạn xáo trộn nhất là từ 1964 đến 1967 với 5 chính phủ được thành lập trong bối cảnh sinh hoạt chính trị có nhiều phe nhóm tranh giành ảnh hưởng. Vì sao và những đảng phái chính trị, tổ chức tôn giáo, xã hội dân sự nào đã tạo nên những bất ổn chính trị trong giai đoạn này? Đó là đề tài của buổi nói chuyện do Trung tâm Đông Nam Á học, Đại học U.C. Berkeley tổ chức hôm 25/9, chủ đề "Rethinking the Republican Interregnum in South Vietnam" – Nhìn lại giai đoạn chuyển tiếp của nền cộng hòa ở Nam Việt Nam, với diễn giả là Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thiện Ý đến từ tại Đại học California State University, Dominguez Hills.
Mùa Ghi Danh Mở (Open Enrollment Period) của Medicare, từ ngày 15 tháng 10 đến ngày 7 tháng 12, là thời điểm thích hợp để xem xét lại chương trình bảo hiểm Medicare, nhu cầu thuốc theo toa và các loại vắc-xin được khuyến nghị của quý vị. Dưới đây là một số nội dung quan trọng cần xem xét trong năm nay.
Hàng trăm cư dân tại các khu vực từ Anaheim, Garden Grove, đến Santa Ana hiện đang phải mất việc hoặc lỡ hẹn khám bệnh. Bạo lực trong các cuộc truy quét gần đây của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) cho thấy rõ rằng bất kỳ người nhập cư nào cũng có nguy cơ bị khám xét và bắt giữ. Nỗi sợ hãi đang lan rộng, khiến nhiều doanh nghiệp và cơ sở y tế phải đình trệ hoạt động. Trường Sinh thái học thuộc Đại học California tại Irvine (UC Irvine) ghi nhận 59 triệu đô sụt giảm kinh tế trong vòng hai tháng tăng cường càn quét di trú gần đây.
Đại Học Sakya Buddha - Bồ Đề Phật Quốc tọa lạc tại số 3412 Westminster Avenue, Santa Ana, California 92703 do Thượng Tọa Thích Huyền Châu làm Giám Viện đã tổ chức lễ khai trương Phòng Dịch Vụ Tư Vấn Tâm Lý Phật Giáo dành cho cá nhân và gia đình. (Gồm có 4 ngôn ngữ: Tiếng Anh-Việt-Thái Lan-Campuchia. Buổi lễ cắt băng khai trương văn phòng diễn ra vào lúc 9:30 sáng Thứ Bảy, ngày 3 tháng 10 năm 2026. Tham dự buổi lễ có Quý Chư Tôn Đức Tăng, Chư Tôn Đức Ni, Quý vị Giáo Thọ, quý vị Giáo Sư, Bác Sĩ, Sinh Viên chương trình Tư Vấn Tâm Lý, Cô Ngọc Khanh, chuyên viên Y tế và đồng hương Phật tử, một số các cơ quan truyền thông. Quan Khách có: Dân Biểu Tiểu Bang Ong Tạ Đức Trí, Cô Rosemary Contreran, Phụ Tá Giám Sát Viên Vicente Sarmiento Địa Hạt 2 Quận Cam, Ông Charlie Nguyễn Mạnh Chí, Thị Trưởng và Ông Mark Nguyễn Phó Thị Trưởng Thành Phố Westminster; Ông Vinh Trần Giám Đốc Công Trình Xây Dựng Bồ Đề Phật Quốc và Đại học Sakya Buddha…
Vào lúc 10 giờ sáng Chủ Nhật ngày 4-10-2026 ( nhằm ngày 24 tháng 8 năm Bính Ngọ) tại Hội Quán PGHH số 2114 W. McFadden, Santa Ana, Ca 92704. Ban Trị Sự Phật giáo Hòa Hảo Miền Nam California do Ông Trần Văn Tài làm Hội Trưởng đã long trọng tổ chức lễ giỗ Quan Thượng Đẳng Đại Thần Nguyễn Trung Trực lần thứ 158-2026. Mặc dù thời tiết Nam California nóng hơn 100 độ F nhưng số quan khách, thân hữu và đồng đạo đã ngồi kín hội trường chánh điện để tham dự ngày lễ.
Mùa thu này, Sky River Casino hội tụ những điều tuyệt vời nhất của mùa trong một lịch trình trải nghiệm sôi động, được thiết kế để mang đến niềm vui cho quý khách suốt cả tháng. Từ các chương trình biếu tặng tiền mặt hấp dẫn và những giải độc đắc sáu chữ số vừa nổ gần đây, đến các lễ hội Halloween tưng bừng, thực đơn mùa thu do các đầu bếp chăm chút và những sự kiện gắn kết cộng đồng, tháng Mười mang đến cho quý vị vô vàn cách để ăn mừng, tận hưởng và chiến thắng.
Việt Tân cực lực lên án hành vi bắt cóc người tại Campuchia và những cáo buộc dàn dựng của nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam nhằm che đậy một hành động đàn áp xuyên quốc gia. Hai thành viên Việt Tân — ông Nguyễn Đức Thuận và ông Trần Hiệp — đã bị mất tích tại Campuchia từ sáng ngày 18 tháng 9 khi đang trên đường đến khu vực Kaoh Andaet, Campuchia.
Sáng Thứ Bảy ngày 26 tháng 9 năm 2025 trong khu Nhà Quàn Peek Funeral Home, Thành phố Westminster, Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hoa Kỳ, (GHPGVNTNHK), Nhà Quàn Feek Funeral Home, đã trang nghiêm tổ chức Pháp Hội Địa Tạng Lần Thứ 15-2026 Trưởng Ban Tổ Chức Pháp Hội do Hòa Thượng Thích Thánh Minh, Phó Chủ Tịch Nội Vụ Hội Đồng Điều Hành GHPGVNTNHK; Ông Sean Hadad Vinh, Tổng Giám Đốc, Ông Triết Nguyễn Giám Đốc, Nhà Quàn Peek Funeral Home cùng Bà Linda Trần, Phó Trưởng Ban Tổ chức Pháp Hội Địa Tạng Lần Thứ 15.
Hôm nay, hệ thống y tế Hoag đã chính thức thông báo khai trương cơ sở Sun Family tại bệnh viện Hoag Irvine. Đây là dự án mở rộng quy mô lớn, kết hợp dịch vụ điều trị nội trú, cơ sở khám ngoại trú, dịch vụ phẫu thuật tiên tiến và các chương trình điều trị lâm sàng được công nhận trên toàn quốc trong cùng một khuôn viên tại thành phố Irvine. Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Hoag, ông Robert T. Braithwaite chia sẻ: “Dự án mở rộng lần này không chỉ đơn thuần là xây dựng những tòa nhà hiện đại, mà còn thể hiện cam kết của hệ thống y tế Hoag trong việc đồng hành cùng sự phát triển của cộng đồng Quận Cam và liên tục đổi mới ngành y tế. Cơ sở Sun Family tại Bệnh viện Hoag Irvine được định hướng xây dựng như một “cộng đồng chăm sóc y tế”, kết hợp dịch vụ điều trị chuyên sâu và chuyên môn lâm sàng. Tại đây, trải nghiệm của bệnh nhân được thiết kế nhằm giúp quá trình chăm sóc sức khỏe trở nên liền mạch, thuận tiện và cá nhân hóa hơn”.
Ngày 3 Tháng 10, năm 2026. 9 giờ sáng - 2 giờ chiều. Warner Middle School. 14171 Newland St, Westminster. Đến trước sẽ được phục vụ trước. Đậu xe miễn phí.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.