Hôm nay,  

Đôi Nét Về Lam Phương

12/02/201100:00:00(Xem: 7521)
Đôi Nét Về Lam Phương

LAM_PHUONG_nhac_si_-contentLam Phương qua thời gian.


LAM_PHUONG_tn-knotts-2011flyer-contentBích chương Nhạc yêu cầu Tình Ca Lam Phương

Nguyễn Ngọc Ngạn
Vào những năm đầu khi mới chia cắt đất nước, dân chúng miền Nam thường được nghe đi nghe lại bài Chuyến Đò Vĩ Tuyến trên đài phát thanh:
“Đêm nay trăng sang quá anh ơi
Sao ta lìa cách bởi dòng sông bạc hai mầu…”
Lúc ấy, ai cũng tưởng Lam Phương chắc phải là một “ông Bắc kỳ di cư” lớn tuổi, dàn trải tâm tư khắc khoải của mình khi rời đất Bắc vào Nam tìm tự do. Nhưng hóa ra tác giả chỉ là một thanh niên miền Nam mới 18 tuổi, đã khơi lên nỗi xúc động thay cho gần một triệu đồng bào vừa lìa xa cố hương. Từ cái bước khởi đầu vững chắc ấy, người ta đã nhìn thấy ở trước Lam Phương là một tài năng lớn, một sức sáng tạo đích thực, và quả nhiên như mọi người dự đoán, anh đã cống hiến cho tân nhạc Việt Nam gần 200 ca khúc đặc sắc trong nửa thế kỷ vừa qua.
Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh ngày 20 tháng 03 năm 1937, tại Rạch Giá. Nội tổ của anh vốn là người gốc Hoa, bỏ nước sang Việt Nam lập nghiệp trong đợt di dân ồ ạt của người Hoa chống đối với nhà Mãn Thanh. Đời ông nội của Lam Phương đã bắt đầu lai Việt Nam và đến thân phụ của anh thì chẳng còn dấu vết gì là người Hoa nữa.
Lam Phương là con đầu lòng, nhưng lớn lên chỉ thấy mẹ và các em trong cảnh nghèo nàn xác xơ. Ông bố đã bỏ đi theo người đàn bà khác từ lúc Lam Phương chưa đủ trí khôn. Mười tuổi, Lam Phương giã từ Rạch Giá lên Sài Gòn, ở trọ nhà người quen trong xóm lao động tăm tối vùng Đa Kao và vào học trung học ở Việt Nam Học Đường. Thời gian này, anh bắt đầu tự học nhạc qua sách vở, phần lớn là bằng tiếng Pháp. Điều này dễ hiểu, bởi ngày ấy nước ta chưa có trường âm nhạc. Thế hệ Lam Phương cũng như các nhạc sĩ lớn tuổi hơn, muốn học nhạc thì hoặc phải tự mò mẫm qua các tài liệu viết bằng tiếng Pháp, hoặc ghi danh hàm thụ các trường chuyên nghiệp bên Paris để họ gửi bài vở sang. Song song với phần nhạc lý, Lam Phương cũng xin học lớp guitar do một ông thầy Việt Nam truyền nghề.
Để trắc nghiệm khả năng học hỏi của mình sau một thời gian miệt mài, năm 1952, lúc mới 15 tuổi, Lam Phương sáng tác ca khúc đầu tay là Chiều Thu Ấy. Anh vay mượn bạn bè và hàng xóm, tự in bản nhạc rồi thuê xe lam chở đi giao cho các quầy hàng bán lẻ. Tuy cũng lấy lại vốn, nhưng ca khúc này chưa gây được tiếng vang. Phải chờ 3 năm sau khi 18 tuổi, Lam Phương mới tung ra được một số sáng tác nổi đình nổi đám ngay như Kiếp Nghèo, Chuyến Đò Vĩ Tuyến, Nhạc Rừng Khuya, Trăng Thanh Bình, Khúc Ca Ngày Mưa, Nắng Đẹp Miền Nam v.v…
Nhạc của Lam Phương nhanh chóng tràn lan trong học đường trên phạm vi cả nước. Hầu như trường nào cũng cho học trò đồng ca hoặc múa hát những bài tươi vui lành mạnh, phổ biến nhất là Khúc Ca Ngày Mưa và Nắng Đẹp Miền Nam. Ở những nhạc phẩm này, người ta thấy ngay sự phản ánh rất rõ nét một thời thanh bình rộn rã của những năm đầu nền Đệ nhất Cộng hòa.
Năm 21, Lam Phương nhập ngũ. Thời ấy, thanh niên đi quân dịch chỉ có một năm bởi là nghĩa vụ quân sự trong thời bình. Tại quân trường, anh viết Bức Tâm Thư, hô hào thanh niên sốt sắng đi quân dịch. Ngày mãn khóa, anh sáng tác 2 bản nhạc nổi tiếng là Tình Anh Lính Chiến và Chiều Hành Quân. Anh kể với tôi: Vì không biết rõ xuất xứ sáng tác bài Tình Anh Lính Chiến, cho nên sau này nhiều ca sĩ thường hát câu: “Anh chiến trường, em nơi hậu tuyến”. Thật sự thì hát như vậy là sai, bởi anh viết cho bạn bè đồng ngũ trước khi chia tay ở quân trường, mỗi người đi mỗi nơi, nên câu hát đúng là ‘Anh chiến trường, tôi nơi hậu tuyến”. Đây là tình đồng đội chứ không phải tình yêu trai gái.
Khi tên tuổi bắt đầu vững vàng, Lam Phương lập gia đình vời kịch sĩ Túy Hồng. Từ đó anh phụ trách thêm công việc viết nhạc nền cho ban kịch Sống, cho chúng thêm hàng loạt ca khúc đặc sắc như Thu Sầu, Nghẹn Ngào, Trăm Nhớ Ngàn Thương, Phút Cuối, Ngày Buồn v.v…
Tình hình chiến sự miền Nam gia tăng, Lam Phương được gọi tái ngũ. Anh mặc quân phục trở lại và gia nhập Ban Văn Nghệ Bảo An (Địa Phương Quân). Khi ban này giải tán, anh chuyển qua ban văn nghệ Hoa Tình Thương. Rồi Hoa Tình Thương cũng giải tán để biến thành Biệt Đoàn Văn Nghệ Trung Ương, nơi Lam Phương cộng tác cho đến ngày mất miền Nam. Trong khoảng thời gian này, sức sáng tác của Lam Phương càng dàn trải trên nhiều thể loại rất phong phú mà đặc biệt một điểm là hầu hết ca khúc nào anh đưa ra cũng đều trở thành Top Hit trên thị trường, điển hình như Chờ Người, Tình Bơ Vơ, Duyên Kiếp, Thành Phố Buồn, Tình Chết Theo Mùa Đông v.v… đưa anh vào vị trí một nhạc sĩ thành công nhất Việt Nam về mặt tài chánh.

Sáng ngày 30 tháng 04 năm 1975, anh quyết định vào phút chót, đem gia đình chạy lên tàu Trường Xuân của thuyền trưởng Phạm Ngọc Lũy, cùng với gần 4000 đồng bào ra khơi tìm tự do. Trên tàu, anh gặp lại Elvis Phương, ca sĩ đầu tiên đã hát bài Chờ Người của anh khoảng năm 1972. Cũng trong đám người dày đặc đó, có một cô bé còn bế trên tay, sau này là á hậu Việt Nam tại Paris và trở thành nữ ca sĩ Bảo Hân của Trung tâm Thúy Nga.
Định cư ở Mỹ, cái job đầu tiên anh làm trong hãng Sears là lau sàn nhà và cọ cầu tiêu! Rồi chuyển sang làm thợ mài, thợ tiện, bus boy. Tuy vậy, cứ mỗi cuối tuần anh vẫn cố gắng thuê một nhà hàng, biến thành phòng trà ca nhạc để đồng hương có chỗ gặp nhau và để chính anh cùng Túy Hồng đỡ nhớ sân khấu. Nghề này, chẳng những lợi tức không có bao nhiêu mà buồn thay, chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, anh khám phá ra người bạn đời không còn thủy chung với anh nữa. Anh cay đắng vật vã, cố gắng hàn gắn nhưng không xong. Anh biết cái thế của anh đã mất hẳn từ khi ra hải ngoại, bởi tiền bạc, danh vọng đều chỉ còn là trong kỷ niệm. Nỗi đau ray rứt của cuộc tình tan vỡ trên đất khách đã là động lực sâu thẳm khiến anh sáng tác mấy bản nhạc rất bi thương, trong đó có một bài để đời là Lầm:
“Anh đã lầm đưa em sang đây
Để đêm trường nghe tiếng thở dài
Thà cuộc đời im trong lòng đất…”
Rồi anh ngậm ngùi bỏ Hoa Kỳ sang Paris, xin vào làm công việc đóng gói quét dọn cho một tiệm tạp hóa. Cũng tại đây, anh gặp lại ông bà Tô Văn Lai, chủ nhân Trung tâm băng nhạc Thúy Nga, vốn đã quen biết anh ở Sài Gòn từ trước năm 75. Thúy Nga ngày ấy cũng còn quá nghèo, chỉ sang lại những băng cũ mang theo từ Việt Nam, nên chả có việc gì cho Lam Phương làm. Chính bản thân ông Tô Văn Lai, Giáo sư Triết ở Sài Gòn, dân trường Tây từ nhỏ, giờ đây cũng phải đi học nghề sửa xe và đứng bơm xăng ở vùng Bondy, ngoại ô Paris.
Lam Phương tiếp tục sống lầm lũi cho qua ngày ở kinh thành ánh sáng, mãi cho đến khi anh bất ngờ gặp một khúc rẽ tình cảm mới: Một người đàn bà rất đẹp đã đến với trái tim anh, giúp anh xóa đi những ngày tăm tối vừa qua. Nhờ khúc rẽ ấy, chúng ta mới có được một loạt ca khúc chan hòa niềm vui như Mùa Thu Yêu Đương, Tình Hồng Paris, Tình Đẹp Như Mơ, và nhất là Bài Tango Cho Em:
“Từ ngày có em về
Nhà mình ngập ánh trăng thề…”
Cũng trong khoảng thời gian tạm cư ở Paris, anh sáng tác 3 ca khúc nổi tiếng khác mà giờ này thính giả vẫn thích nghe đi nghe lại:
- Cho Em Quên Tuổi Ngọc: Anh đặt cả lời Pháp lẫn lời Việt, viết cho một cuốn phim. Tựa tiếng Pháp là C’est Toi.
- Em Đi Rồi: Anh viết cho chuyện tình tan vỡ của nữ ca sĩ Họa My, khi Họa My sang Pháp để lại người chồng ở Việt Nam.
- Một Mình: Cảm xúc của chính anh buổi sáng thức dậy, cô đơn nhìn ra cửa trong ánh bình minh.
Sau sự thành công của Paris By Night 22 – Bốn Mươi Năm Âm Nhạc Lam Phương, chỉ hơn một năm sau, Thúy Nga lại thực hiện thêm một chương trình Lam Phương thứ 2 bởi nhạc anh còn quá nhiều. Cuốn này tôi đặt tựa đề là “Lam Phương, Dòng Nhạc Tiếp Nối’, tức Paris By Night 28.
Sau cuốn băng ấy, Lam Phương quay về định cư tại Hoa Kỳ năm 1995. Người đàn bà bảo lãnh anh trở lại Mỹ tuy không phải là một cuộc tình lớn trong đời, nhưng anh cần một mái ấm ổn định ở tuổi đã trên 55. Về lại Cali, anh tiếp tục sáng tác và lâu lâu phụ việc với Trung tâm Thúy Nga lúc này đang trên đà thăng tiến mạnh mẽ.
Dòng đời đang êm trôi thì ngày 13 tháng 03 năm 1999, trong lúc đang dự tiệc ở nhà một người thân, không may anh bị tai biến mạch máu não. Từ đó anh nói không ra lời, một nửa thân thể gần như bại liệt hoàn toàn. Bàn tay đánh đàn ghi nốt nhạc mấy chục năm qua, bây giờ không sử dụng được nữa. Anh chị em nghệ sĩ cùng nhau tổ chức đêm nhạc Lam Phương tại nhà hàng Majestic để hỗ trợ anh về cả hai mặt tinh thần và tài chánh. Tôi bay sang góp mặt, anh chỉ nắm tay tôi ứa nước mắt mà nói không thành câu.
Vài hôm sau, người đàn bà đang chung sống với anh, lặng lẽ chia tay, bỏ lại anh trên chiếc xe lăn, bơ vơ trong căn nhà vắng, để ngày nay anh thấm thía với nỗi quạnh hiu như những lời ca tiên tri chính anh đã viết:
“Sớm mai thức giấc
Nhình quanh một mình!”
Thời gian trôi qua quá nhanh! Mới đó mà Lam Phương “nhìn quanh một mình” đã 11 năm! Anh đã cố gắng vượt bậc, cố giữ tâm hồn thư thái và thể dục đều đặn. Nhờ vậy thỉnh thoảng anh có thể tạm bỏ xe lăn, đứng dậy chống gậy đi một vòng quanh nhà. Nỗi buồn lớn nhất của anh từ ngày gặp nạn là không còn đánh đàn và viết nhạc được nữa bởi một nửa thân thể vẫn hoàn toàn bất động, mặc dầu trí óc anh rất sáng suốt.
Nguyễn Ngọc Ngạn
tháng 05/2010
ThoiBao

Tòa Thượng thẩm Orange County đã phê duyệt một chương trình bồi thường với tổng số tiền lên đến $100 triệu đô-la dành cho những cá nhân và doanh nghiệp đủ điều kiện đã bị ảnh hưởng bởi đợt sơ tán vào Tháng Năm, đồng thời phê duyệt kế hoạch an toàn cho cơ sở của GKN Aerospace (GKN) tại Garden Grove. GKN vẫn phải tuân thủ tất cả các luật, lệnh và yêu cầu pháp lý hiện hành của Thành phố. Những quy định này không bị thay thế bởi kế hoạch an toàn đã được tòa án phê duyệt
AsAmNews hôm thứ Sáu, 16/10 tường thuật, một cuộc điều tra gian lận sẽ diễn ra nhằm vào cựu Thị trưởng thành phố Cerritos, California, đồng thời là ứng cử viên Quốc Hội Hoa Kỳ của CA-45 thuộc hai địa hạt Los Angeles và Orange County. Ông Chương Võ là thành viên Hội đồng Thành phố Cerritos từ năm 2020 đến năm 2025. Trong giai đoạn 2022-23, ông giữ chức thị trưởng, một vị trí được luân phiên hằng năm giữa các thành viên hội đồng.
Trong những tháng cuối còn lại của mùa bầu cử giữa kỳ 2026, trong cuộc đua tăng tốc của các ứng cử viên gốc Việt vùng Little Saigon, có một trang mạng xã hội của một ứng cử viên Hội Đồng Thành Phố Garden Grove, cần mẫn đăng tải các video với thông điệp gần gũi đời sống hàng ngày của cử tri, của thành phố. Những đoạn phim nhìn vào, hiểu ngay các thành viên trong nhóm tranh cử “tự biên, tự diễn” với lượng nhân lực và tài lực có giới hạn. Nhưng khi xem kỹ, nghe kỹ lời của ứng cử viên, có thể thấy những điều anh nói là câu chuyện từ chính cộng đồng của anh trong khu vực. “Niềm tin được xây dựng thông qua những lần hiện diện, lắng nghe và sát cánh cùng mọi người vào những lúc họ cần sự hỗ trợ nhất” – Đó là “tuyên ngôn” của Hiếu Nguyễn, ứng cử viên tranh cử nghị viên Địa Hạt 4, Garden Grove, cũng là quê hương của anh kể từ ngày anh đến Mỹ năm 1993.
Mỗi Thứ Ba, ông Naman Shah khám cho các bệnh nhân lao tại một phòng khám công nhỏ ở thung lũng San Fernando, Los Angeles. Ông Shah là bác sĩ kiêm nhà dịch tễ học tại Sở Y Tế Công Cộng địa hạt Los Angeles. Công việc của ông là xem xét kỹ lưỡng hình chụp những lá phổi bị tổn thương nặng, lắng nghe tiếng thở khó nhọc và kiểm tra thuốc men. Đây là một phần của sáng kiến có từ đầu thế kỷ 20 nhằm kiểm soát các ca nhiễm để bệnh lao không lây lan. "Chúng tôi thích giải quyết mọi việc từ thượng nguồn,” ông Shah nói, "nghĩa là trước khi chúng xảy ra, chứ không phải sau khi thiệt hại đã rồi."
Khoảng đâu trên dưới hai mươi năm trước, lần đầu tiên Dallas có đài phát thanh Việt ngữ phát trên làn sóng điện AM. Trước đó Dallas cũng đã có đôi đài Việt ngữ nhưng thính giả phải mua máy radio đặc biệt để bắt được sóng. Đài phát thanh mới mang tên là VAB (Vietnamese-American Broadcasting) và do một nhóm bạn trẻ tại Dallas điều hành, nối kết từ Houston về Dallas. Đài có phần mới mẻ, trẻ trung và tiện lợi vì thính giả có thể nghe trên đường lái xe. VAB cũng tạo ra được một sinh khí mới trong hoạt động truyền thông báo chí tại Dallas lúc bấy giờ.
Vào lúc 9:30 sáng thứ bảy, ngày 10/10/2026, trung tâm Phật giáo Tây Tạng Từ Bi tại số 3210 W, đường số 5, thành phố Santa Ana, Orange County, tổ chức lễ Đàn Grand Mandala Đức Phật Dược Sư đặc biệt. Chương trình Phật pháp kéo dài 2 ngày thứ bảy và chủ nhật, 10 và 11 tháng 10/2026, do New York Sera Mey Thosam Norling Dharma Center tổ chức, dưới sự bảo trợ của His Eminence Kyabje Ziling Stongkhor Rinpoche, vị 14th Nomonhan Hutuktu, Tenzin Jangchub Lobsang Gyatso Palzangpo, bậc được tôn kính đang giữ ngôi pháp tòa của Sera Mey Thosam Norling Monastic College và là một vị thầy được kính trọng của truyền thống Gelug.
Hội Ái Hữu Cựu Sinh Viên Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức Nam California do cựu Sinh Viên Vũ Đình Trung làm Hội Trưởng đã tổ chức lễ kỷ niệm 75 năm ngày thành lập quân trường Bộ Binh Thủ Đức, buổi lễ diễn ra vào lúc 6 giờ tối Chủ Nhật ngày 11 tháng 10 năm 2026 tại nhà hàng Paracel Seafood Restaurant.
Sau Hiệp định Genève 1954 chia đôi đất nước Việt Nam tại Vĩ tuyến 17, một quốc gia mới mang tên Việt Nam Cộng hòa ra đời, là vùng lãnh thổ từ cầu Hiền Lương bắc ngang sông Bến Hải kéo dài đến Mũi Cà Mau. Trong 20 năm hiện hữu, quốc gia này đã trải qua nhiều biến động chính trị và khủng hoảng lãnh đạo mà giai đoạn xáo trộn nhất là từ 1964 đến 1967 với 5 chính phủ được thành lập trong bối cảnh sinh hoạt chính trị có nhiều phe nhóm tranh giành ảnh hưởng. Vì sao và những đảng phái chính trị, tổ chức tôn giáo, xã hội dân sự nào đã tạo nên những bất ổn chính trị trong giai đoạn này? Đó là đề tài của buổi nói chuyện do Trung tâm Đông Nam Á học, Đại học U.C. Berkeley tổ chức hôm 25/9, chủ đề "Rethinking the Republican Interregnum in South Vietnam" – Nhìn lại giai đoạn chuyển tiếp của nền cộng hòa ở Nam Việt Nam, với diễn giả là Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thiện Ý đến từ tại Đại học California State University, Dominguez Hills.
Mùa Ghi Danh Mở (Open Enrollment Period) của Medicare, từ ngày 15 tháng 10 đến ngày 7 tháng 12, là thời điểm thích hợp để xem xét lại chương trình bảo hiểm Medicare, nhu cầu thuốc theo toa và các loại vắc-xin được khuyến nghị của quý vị. Dưới đây là một số nội dung quan trọng cần xem xét trong năm nay.
Hàng trăm cư dân tại các khu vực từ Anaheim, Garden Grove, đến Santa Ana hiện đang phải mất việc hoặc lỡ hẹn khám bệnh. Bạo lực trong các cuộc truy quét gần đây của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) cho thấy rõ rằng bất kỳ người nhập cư nào cũng có nguy cơ bị khám xét và bắt giữ. Nỗi sợ hãi đang lan rộng, khiến nhiều doanh nghiệp và cơ sở y tế phải đình trệ hoạt động. Trường Sinh thái học thuộc Đại học California tại Irvine (UC Irvine) ghi nhận 59 triệu đô sụt giảm kinh tế trong vòng hai tháng tăng cường càn quét di trú gần đây.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.