Lại nhớ về Ôn GIÀ LAM
Tâm Thường Định
Cuối tuần qua, tại Trại Huấn luyện Huyền Trang V ở Hayward, CA. Vừa lắng nghe và thông dịch lại cho các Trại sinh không hiểu tiếng Việt qua đề tài Thấu đáo về Hiện tình Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất.
Hoà thượng Thích Nguyên Siêu, với tình thương sâu đậm cho tổ chức GĐPT và đầy lòng vị tha, nhắc lại lịch sử của Giáo hội. Đến giai đoạn khó khăn của Giáo hội, một lần nữa Thầy kể lại chuyện của Ôn Già Lam—người đã âm thầm chọn một lối đi cô quạnh độc hành nhưng đầy biết bao tình thương, trung dung và trí tuệ.
Trong giai đoạn nhiễu nhương và phức tạp nhất, Ôn Già Làm đã giữ vững tay chèo đưa con thuyền của Giáo hội qua những cơn bão tố phong ba của thời đại. Bằng sự sáng suốt của tuệ giác, bằng tâm từ bi vô lượng và bằng hạnh nguyện vô uý thí Ba la mật, Ôn đã nói với Thầy Tuệ Sỹ: “Tôi già rồi, tôi chịu nhục cho quý Thầy làm việc” (1).
Thầy Nguyên Siêu lại nhắc đến câu nói bất hủ đó. Thế rồi, chỉ vài năm sau, Ôn Già Lam đã mất tại bệnh viện của chế độ Cộng Sản. Nói đến đây, nhìn lên hàng Huynh trưởng thâm niên và cao niên của tổ chức, ai cũng đỏ hoe đôi mắt. Giọng Thầy cũng đã nghèn nghẹn, Thầy ngừng lại để hít một hơi thở sâu và cá nhân chúng tôi cũng không có cách nào hơn là lau đi những giọt nước mắt đầy tình thương và kính phúc đến với Giác linh cố Hoà thượng thượng Trí hạ Thủ. Có lẽ con đường Ngài đi là con đường ‘Thiên Lý Độc Hành’ nhất trong đời điểm Phật giáo cận đại.
Xin được mở ngoặc, nói lại chuyện xưa, cá nhân chúng tôi nhớ lại một câu chuyện khoảng hơn 10 năm trước khi chở Hoà thượng Thích Minh Đạt (2), nguyên là Tổng vụ Trưởng tổng vụ Thanh Niên đầu tiên tại Hoa Kỳ, từ San Jose về lại Stockton, trong khi hầu chuyện với Thầy về vận mệnh của Giáo Hội xưa và nay, Thầy kể rằng thuở đó khi chính quyền Việt Nam ép quý Thầy quý Ôn trong Giáo Hội trực thuộc nhà nước dưới quyền kiểm soát của Mặt Trận Tổ Quốc. Ôn Già Lam đâu có chịu, quan điểm của Ôn là “Không chống mà cũng không theo”, rồi nhân duyên đưa đẩy… và cuối cùng Ôn chấp nhận cụm từ “Giáo hội CÓ thành viên trong Mặt Trận Tổ Quốc” và sau đó Chính quyền tráo trở biến chữ “CÓ” thành chữ “LÀ”… thành ra “Giáo hội LÀ thành viên trong Mặt Trận Tổ Quốc” (1) (Xin xem tham khảo số 1 để biết thêm chi tiết).
Thầy Minh Đạt (2), kể chuyện này là để nhấn mạnh rằng Ôn Già Lam là một vị Cao tăng thạc đức, tâm Từ của Ôn mênh mông như dãi ngân hà, Ôn hiền lành và trung trực, luôn nghĩ về đại cuộc cho Phật giáo Việt Nam, mà không có một khái niệm gì về chính trị, vì chính trị vốn rất thủ đoạn như chuyện kể ở trên. Ôn đã một lòng nghĩ đến vận mệnh Phật giáo và Đất nước trong tình cảnh hiện tại lúc bấy giờ cho tương lai của Phật giáo Việt Nam.
Để kết thúc, nói đến Ôn Già Lam là nói đến sự hy sinh tận tuỵ, nói đến Ngài là nói đến chuỗi thời gian khó quên của Phật Giáo, nói đến Ngài là nói đến sự truyền thừa Chánh Pháp, và nói đến Ngài là nói đến biểu tượng của Từ Bi, Khoan Dung và Nhẫn Nhục. Và giờ đây, xin mượn lời thơ của Quách Tấn nói về Ôn…
“Mười phương cây lặng gió
Năm sắc hồ trôi mây
Làn nước lên đầu núi
Ánh vàng tràn đó đây.” (3)
Tâm Thường Định
.
Tài Liệu Tham Khảo
1. Thượng Toạ Thích Tuệ Sỹ Kể Lại Một Vài Chi Tiết Về Giai Đoạn Thành Lập GHPGVN và Hoà Thượng Thích Trí Thủ
2. Cuộc đàm thoại cá nhân (personal communication) với Thầy Thích Minh Đạt
3. Hoài Niệm Hòa Thượng Thích Trí Thủ Quách Tấn
http://thuvienhoasen.org/p60a14866/1/hoai-niem-hoa-thuong-thich-tri-thu-quach-tan
.
Rổ Rau Của Mẹ
Vườn xanh mơn mởn
Rổ rau đong đầy
Thấy cả đám mây
Nụ cười thanh thản
.
VƯỜN NHÀ TÌNH TA
Êm đềm trong nắng thu loang
Gió say khóm trúc bên con cùng nàng
Hương chi thanh thoát mơ màn
Rau răm, hương tóc hoà tan tiếng cười
Mắt nhìn như tuổi đôi mươi...
.
Và Em...
Em từ lục bát bước ra
Từ bi hỷ xả buông xa muộn phiền
Lục hoà nếp sống dịu hiền
Bát Chánh là đạo,
thiêng liêng con người
Bước đi chánh niệm thêm tươi
Vào ra
hơi thở
nụ cười
từ tâm.
ĐÔI MẮT THẦN TIÊN
Đôi mắt ấy long lanh
Như sao đêm sâu thẳm
Bờ môi người thầm lặng
Nụ cười hiền trăm năm.
.
Cõi phù du người đến
Hiện hữu giữa hư không
Bao triệu người thương mến
Tròn khuyết một tấm lòng.
.
Vẫn im lặng sấm sét
Vẫn hiên ngang nhẹ nhàng
Vẫn từ bi rõ nét
Bồ Tát Địa thênh thang.
.
Đôi mắt ấy long lanh
Niềm vui và hy vọng
Hạt sương gầy vừa đọng
Mặn ngọt cõi yêu thương!
,
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình