Ảnh: American Community Media
Quận Cam (VB) - Chính quyền Trump đã khôi phục quy định về "gánh nặng xã hội" (public charge), mở rộng phạm vi áp dụng. Quy định này từ chối cấp thẻ xanh cho những người nộp đơn có sử dụng hoặc dự định sử dụng các phúc lợi công cộng như Medicaid, hỗ trợ nhà ở, phiếu thực phẩm (food stamps). Quy định này dự kiến có hiệu lực từ ngày 18 tháng 9, trao quyền rộng rãi cho các nhân viên di trú trong việc xác định liệu người nộp đơn có nguy cơ trở thành "gánh nặng xã hội" hay không. Ngay cả trước khi được thực hiện, quy định này đã gây ra tâm lý lo sợ, khiến nhiều gia đình di dân đã rút khỏi các chương trình an sinh thực phẩm, chăm sóc y tế. Trong một cuộc họp báo trên mạng do American Community tổ chức vào đầu tháng 8, các diễn giả:
Joan Alker, Giám đốc Điều hành, Center for Children and Families
Tiến sĩ Giridhar Mallya, bác sĩ y tế công cộng kiêm Chuyên viên Chính sách Cấp cao tại Robert Wood Johnson Fund
Xiao Wang,CEO, Boundless Immigration
đã cung cấp cái nhìn tổng quan về quy định mới, các đối tượng chịu ảnh hưởng, tác động đối với trẻ em khi bị buộc rút khỏi Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung (SNAP).
Quy định cập nhật về "gánh nặng xã hội" đã được công bố vào cuối tháng 7. Chính quyền Trump từng thực hiện một phiên bản hạn chế hơn trong nhiệm kỳ đầu tiên. Sau đó, chính quyền Biden đã đảo ngược quy định này. Vào ngày 18 tháng 8 năm 2026, Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) đã ban hành hướng dẫn mới về quy định "gánh nặng xã hội", trong đó qui định rõ những người xin thẻ xanh nào sẽ phải chịu sự xem xét theo quy định mới, bao gồm:
Vợ/chồng, con cái và cha mẹ của công dân Hoa Kỳ
Con trai và con gái độc thân của công dân Hoa Kỳ
Vợ/chồng, con cái và con cái độc thân của thường trú nhân hợp pháp
Anh, chị, em của công dân Hoa Kỳ
Hôn phu/hôn thê của công dân Hoa Kỳ
Người lao động diện ưu tiên
Chuyên gia có bằng cấp cao hoặc người nước ngoài có năng lực đặc biệt
Người lao động lành nghề, chuyên gia và các lao động khác
Người làm công tác tôn giáo
…
Quy định về "gánh nặng xã hội" sẽ không áp dụng đối với những người nộp đơn xin chuyển đổi tình trạng từ thẻ xanh sang quốc tịch Hoa Kỳ; chỉ áp dụng cho các hồ sơ mới và không có hiệu lực hồi tố.
Theo ông Xiao Wang, ngay khi qui định chưa có hiệu lực, nhưng nỗi lo sợ, tác động đối với các gia đình trên khắp cả nước đã bắt đầu. Lần gần nhất chính quyền Trump thử áp dụng biện pháp tương tự là vào năm 2019. Các gia đình đã rút con cái khỏi các chương trình hỗ trợ thực phẩm và y tế vì lo ngại ảnh hưởng đến hồ sơ xin thẻ xanh. Ông lưu ý rằng quy định về "gánh nặng xã hội" đã tồn tại từ năm 1882, nhưng hiếm khi được thực hiện cho đến thời kỳ chính quyền Trump đầu tiên, đưa việc sử dụng Medicaid, phiếu thực phẩm, nhà ở công cộng… vào điều kiện xem xét xin thẻ xanh.
Các viên chức giờ đây sẽ phải cân nhắc tổng thể hoàn cảnh của đương đơn, xét duyệt từng trường hợp cụ thể, mọi bằng chứng về khả năng tự chủ tài chính. Nhiều đương đơn có thể phải nộp hồ sơ dày tới 900 trang để chứng minh mình đủ điều kiện! Các hồ sơ phức tạp và dài hơn, thời gian xét duyệt cũng sẽ kéo dài hơn. Vào năm 2020, trong giai đoạn đầu áp dụng quy định về "gánh nặng xã hội", Urban Institute ghi nhận cứ 5 người trưởng thành thuộc các gia đình nhập cư có con nhỏ thì có 1 người cho biết họ đã không dám nhận các phúc lợi công cộng, do lo ngại sẽ gây bất lợi cho tình trạng cư trú. Tỷ lệ này ở các gia đình có thu nhập thấp là 30%.
Theo bà Joan Alker, khoảng 2.3 triệu trẻ em đã rời khỏi chương trình Medicaid (tại California là MediCal) và CHIP trong vòng 18 tháng kể từ khi tổng thống Trump nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai. Gia đình lo sợ trước chính sách trục xuất gắt gao đang ảnh hưởng đến trẻ em và các gia đình. Đây là lần đầu tiên Bộ Y tế tuyên bố chia sẻ dữ liệu từ Medicaid và CHIP với ICE. Quy định mới có thể làm tăng 25% số lượng trẻ em không có bảo hiểm y tế. Theo bà, đây là một chính sách tồi tệ, gây ra sự bất an và sợ hãi. Điều này sẽ gây tổn hại nghiêm trọng cho trẻ em và các gia đình, bao gồm cả những trẻ em là công dân Mỹ. Nó sẽ dẫn đến hàng loạt hệ lụy tiêu cực về mặt xã hội, kinh tế mà quy định này không quan tâm đến.
Bà Alker cho biết nỗi lo ngại về việc áp dụng quy định “gánh nặng xã hội” đặc biệt cao ở các gia đình có tình trạng cư trú hỗn hợp: một phụ huynh có thẻ xanh hoặc là công dân Mỹ, trong khi người kia thì không. Khi không có bảo hiểm y tế, trẻ em gặp khó khăn hơn trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt là phòng bệnh, khiến các vấn đề sức khỏe khó được phát hiện và chữa trị sớm. Trẻ em cần được đi khám bác sĩ, cần thuốc men; nếu không các em có thể sẽ phải nhập viện cấp cứu, gây tốn kém hơn nhiều cho hệ thống y tế cũng như cho chính các gia đình. Thống kê cho thấy những trẻ em được chăm sóc sức khỏe thường xuyên sẽ có nhiều khả năng tốt nghiệp trung học, có thu nhập cao hơn khi trưởng thành. Việc bảo đảm trẻ em được sử dụng Medicaid và CHIP là một khoản đầu tư hữu hiệu từ ngân sách chính phủ.
Theo tiến sĩ Giridhar Mallya, từ nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, quy định về “gánh nặng xã hội” đã gây tác động lớn đến trẻ em trong các gia đình có tình trạng di trú hỗn hợp: Hơn 700,000 trẻ em trong các gia đình này đã mất quyền lợi từ chương trình SNAP chỉ trong vòng hai năm; gần hai triệu người mất quyền lợi SNAP. Trong nhiệm kỳ này của Trump, con số còn tệ hại hơn! Dữ liệu toàn quốc từ Trung tâm Ưu tiên Ngân sách và Chính sách ghi nhận số người tham gia SNAP đã giảm 4.5 triệu người chỉ trong chín tháng qua, bao gồm gần 1.5 triệu trẻ em. SNAP là chiếc phao cứu sinh quan trọng đối với khoảng 37 triệu người tại Hoa Kỳ, cho phép những người sống ở mức nghèo khổ theo quy định liên bang có thể tiếp cận nguồn thực phẩm. Khoảng 40% số người tham gia SNAP là trẻ em; chương trình này cũng hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật, những người đang đi làm nhưng vẫn không đủ trang trải cuộc sống.
Một lưu ý quan trọng và thường hay bị đưa thông tin sai lạc: những di dân không có giấy tờ hợp pháp không đủ điều kiện tham gia các chương trình an sinh xã hội về y tế và thực phẩm của liên bang.
Điều đáng buồn hơn hết: đây là một sự thất bại về mặt đạo đức của quốc gia giàu nhất thế giới. Dự luật “Bự và Đẹp” HR1 đã cắt giảm 1 nghìn tỷ đô la ngân sách của chương trình Medicaid; cắt giảm 186 tỷ đô la ngân sách SNAP trong vòng 10 năm tới. Mức hỗ trợ SNAP trung bình hiện nay vào khoảng 350 đô la mỗi tháng cho một gia đình. Theo dữ liệu tháng 5 năm 2026 từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), một gia đình 4 người chi tiêu trung bình khoảng 1,018 đô la mỗi tháng cho thực phẩm. Đâu là nhân đạo đối với trẻ em ở Mỹ? Trẻ em lớn lên mỗi ngày; não bộ của các em đang hình thành. Nếu không có đủ thực phẩm để cung cấp năng lượng, các em sẽ chịu ảnh hưởng không chỉ trong ngắn hạn p, mà còn cả những tác động lâu dài đối với sự phát triển nhận thức.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình