Hôm nay,  

Sưu Tầm Cổ Vật

14/10/200400:00:00(Xem: 7776)
Bạn,
Chuyện kể với bạn trong lá thư này là chuyện của những nhà sưu tầm cổ vật tại Sài Gòn, Huế. Những người có lúc đã bỏ cả ăn uống, vui chơi, chỉ miệt mài ngắm nghía, nghiền ngẫm về những "đứa con mấy trăm tuổi", có khi phải bán cả tài sản để mua cho bằng được những cổ vật qúy hiếm có giá trị lịch sử, nhân văn. SGGP viết như sau.
Ông Trần Đình Sơn, nhà trên đường Đinh Tiên Hoàng, chủ nhân bộ sưu tập cổ vật triều đình Huế đã nhắc lại "máu mê" đồ cổ của mình khi còn là "cậu ấm tàng tàng" ở Huế. Năm 1972 vào Sài Gòn học Luật, nhờ quen cụ Vương Hồng Sển, Vãn Đường chủ nhân, thỉnh thoảng cậu ấm Sơn được thưởng ngoạn và đàm đạo về những món đồ cổ đặc sắc của cụ Vương. Có bữa cùng đi dạo với cụ Vương ở tiệm Chánh Thành trên đường Đinh Tiên Hoàng, Đa Kao, Sơn bắt gặp cái ống tranh tuyệt đẹp hiệu Ất Dậu niên chế, có in bài thơ ngũ ngôn cổ phong vịnh Tuế hàn tam hữu. Chủ hiệu giới thiệu đó là vật gia bảo từ nhà Tổng đốc Phương ở Chợ Lớn bán lại. Mê mải trước ống tranh, có điều giá món cổ vật lúc ấy khoảng 20 lượng vàng (gấp 15 tháng lương của mình) nên chàng sinh viên chỉ biết ngẩn ngơ tiếc rẻ "người đẹp". Sau 1975, tình cờ đi lang thang dạo phố, ông Trần Đình Sơn không ngờ gặp lại "cố nhân" giữa chợ trời Hàm Nghi. Thế là, sau một đêm trăn trở, ông quyết định bán chiếc Honda để mua cho bằng được ống tranh... Gần 30 năm qua, món cổ vật mỹ thuật đời hậu Lê vẫn sống chung cùng nhiều vật gia bảo trong gia đình hậu duệ quan Thượng thư Trần Đình Bá, triều nhà Nguyễn.

Nhà sưu tập Nguyễn Văn Phẩm, một khuôn mặt trẻ nhưng cũng khá quen thuộc trong làng sưu tập thành phố. Ông Phẩm đang sống cùng gia đình tại ngôi nhà trong hẻm 220 đường Lê Văn Sĩ, quận 3. Nhắc đến cái "duyên" của mình với các cổ vật, ông cho rằng cũng xuất phát từ thời thơ ấu đã biết nghe và biết chú ý nét đặc sắc có nhiều tháp cổ mang đậm bản sắc văn hóa Chăm và văn hóa thời vàng son vương triều nhà Nguyễn Tây Sơn. Ông Phẩm đã có ý thức đi tìm, giữ gìn cổ vật người xưa từ những đồ gia dụng bằng đồng như cái thăng, đơn vị đo lường hay những sắc phong, ấn triện bị lưu lạc. Thỉnh thoảng, ông may mắn gặp được đồ gia dụng thời Tây Sơn nằm lăn lóc ở chỗ bán phế liệu, ve chai, đồng nát. Còn chiếc ấn triện của vua Tây Sơn có trong tay bây giờ cũng là kỷ niệm có ý nghĩa khi ngày xuân ông Phẩm về quê tham dự lễ hội Đống Đa ở Bình Định. Người bạn đồng hương nhượng lại ấn vua từ việc tình cờ bắt gặp nó trong kho phế liệu. Nghiên cứu lai lịch chiếc ấn, ông Phẩm trân trọng đưa chiếc ấn vua Tây Sơn vào bộ sưu tập ấn triện các triều đại Việt Nam.
Bạn,
Báo SGGP nhắc đến trường hợp nhà sưu tập Hoàng Văn Cường, ở đường Đông Du, quận 1 tâm sự về nỗi đam mê đồ cổ gần như mang tính truyền thống gia đình và ăn sâu trong huyết quản mỗi người con tự bao giờ không rõ. Gia đình họ Hoàng của ông gốc ở Huế rất tự hào việc am hiểu cổ vật, sưu tập và bán đồ cổ trước 1975. Qua ba đời ông nội, cha, giờ đến ông Hoàng Văn Cường là thế hệ thứ ba, vẫn luôn nắm giữ được nhiều cổ vật quý báu, hiếm người có được.

Bạn đã từng sống ở Sài Gòn thì biết rồi. Nét đẹp Sài Gòn là cái gì trừu tượng, thường chỉ cảm mà có khi nói không ra được, thường hít thở nét đẹp này như không khí vào phổi nhưng để giải thích lại không tìm được lời. Tuy nhiên, nét đẹp của vùng Chợ Lớn lại là cái gì đơn giản hơn, thấy được, nghe được, sờ được, nếu được.
Có những câu chuyện nghe như trên Sao Hỏa. Nghĩa là rất khó tin, vậy mà vẫn xảy ra. Và khi đã xảy ra, là phải đặt vấn đề. Và khi xảy ra hoài, là tất có chuyện không ổn.
Khi bạn có thì giờ, những nơi nào bạn sẽ tới thăm?
Nhậu là truyền thống của đàn ông Miền Tây. Khi mùa cá, tôm đầy đồng, khi mùa gặt đã kết thúc... khó ai cầm lòng đặng khi bạn hữu được cơ hội tụ tập để cùng nâng ly.
Dân Sài Gòn hồi xưa ưa mắng nhau là đồ dịch vật... hàm ý rằng người bị mắng là dân tệ hại lắm, thế nào tới lúc trời đất tru diệt bằng cách đưa ra một trận dịch để vật ngã đương sự. Tất nhiên chỉ là một cách nói thôi.
Phá đi thì dễ, nhưng xây dựng thì khó. Ai cũng biết như thế.
Chuyện nhờ người phiên dịch là thường, rất là bình thường. Vì dở ngoại ngữ là bình thường. Vấn đề là, dở thì cần khiêm tốn học, để vượt qua rào cản ngoại ngữ. Nhưng không nên để gây các tai hại lẽ ra không nên có.
Sài Gòn tuy không là thủ đô, nhưng thực tế vẫn là thành phố lớn nhất VN, là thủ đô kinh tế của VN, và riêng về ẩm thực có lẽ không nơi nào có nhiều bếp trưởng tuyệt vời như Sài Gòn.
Những người bị kỳ thị nhất tại VN hiện nay chính là người đồng tính luyến ái, dù đồng tính nam hay nữ. Bất kể rằng xã hôi đã cởi mở hơn so với thời ông bà mình, người đồng tính bây giờ vẫn bị kỳ thị từ làng xóm, cho tới nơi sở làm.
Có những chuyện không hình dung nổi... và các tai hại này luôn luôn xảy ra cho dân nghèo. Có lẽ, hiếm khi nghe chuyện nhà giàu gặp nạn. Thí dụ, như bị bác sĩ cắt nhầm 2 quả thận.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.