Bạn,
Theo báo Sài Gòn, tại miền Tây Nam phần, đã có một thời hạt muối và nhiều người dân vùng biển Bạc Liêu gắn bó nhau như máu với thịt bởi nó giúp họ sinh cơ lập nghiệp. Rồi cũng chính hạt muối đã khiến bao diêm dân xứ này phải lao đao lận đận. Làm muối phụ thuộc thời tiết, mưa nắng thất thường kể như thua. Làm muối cũng trông chờ vào giá cả, muối liên tục rớt giá khiến nhiều diêm dân đã phải bỏ ruộng muối tìm kế khác sinh nhai. Báo Người Lao Động ghi nhận thực trạng này qua đoạn ký sự như sau.
Trên cánh đồng muối Long Điền Tây (huyện Đông Hải - Bạc Liêu), phóng viên gặp anh Trần Văn Đây, một diêm dân địa phương, đang thu hoạch muối. Anh Đây tâm sự: "Thấy muối được giá cao, đây là vụ đầu tiên tôi quay lại nghề cũ". Anh nhẩm tính: Nếu gặp thời tiết thuận lợi, một hécta thu hoạch trên 30 tấn muối, với giá như hiện nay thì chúng tôi kiếm lãi trên 20 triệu đồng. Như vậy là sống được. Tuy nhiên, tôi vẫn tính thử quay lại làm muối xem, nếu giá muối trở lại như trước đây, chúng tôi đành phải tìm nghề khác để sinh sống". Anh Đây cho biết mới năm trước, do làm muối thất bát quá, gia đình anh đã chuyển đổi 2 ha đất ruộng muối sang nuôi tôm.
Trước đây, cũng từng có thời hạt muối lên ngôi khi giá tăng cao. Nhiều người xứ biển đã vội vã cải tạo đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản thành ruộng làm muối. Còn trước vụ muối 2008 này, rất nhiều diêm dân đã biến ruộng muối thành ao nuôi trồng thủy sản, nhất là nuôi tôm. Làm muối được giá như hiện nay cũng không lãi bằng nuôi tôm, có điều làm tôm thì cần vốn liếng nhiều hơn, anh Đây cho biết. Chỉ trong năm 2007, riêng ở xã Long Điền Tây, huyện Đông Hải đã có đến 200 hécta đất diêm nghiệp được người dân chuyển thành ao nuôi tôm, có người nuôi cá bóng kèo, cua biển... Ruộng muối cứ bị ao nuôi tôm, cá... lấn dần, nguyên nhân chính là do giá muối xuống thấp, diêm dân không cầm cự được.
Bao năm gắn bó với nghề muối, ông Trần Văn Cảnh, ngụ Long Điền Tây, huyện Đông Hải, vẫn cứ hai bàn tay trắng, đành ngậm ngùi bỏ cái nghề truyền thống của gia đình để chuyển sang nuôi tôm sú. Ông Cảnh kể: "Mới năm trước thôi, tình cảnh diêm dân thật khổ sở. Hàng trăm hàng ngàn tấn muối nằm trắng đồng chờ giá. Giá vẫn thấp, làm muối lỗ quá nên chúng tôi phải kiếm việc khác sinh sống. Năm nay thấy muối được giá, ông Cảnh lại tiếc rẻ: "Ước gì chúng tôi có điều kiện trữ lại muối để chờ giá lên cao như hiện nay."
Bạn,
Cũng theo báo Người Lao Động, đa số diêm dân ở Đông Hải đều nghèo khó, thiếu đất, thiếu vốn sản xuất. Họ đành phải vay vốn nóng, thậm chí bán muối non, tức bán cho thương lái, chủ vựa ngay từ đầu vụ khi hạt muối chưa thành hình- để tái sản xuất, ổn định cuộc sống gia đình. Do vậy, sau khi thu hoạch, hạt muối họ làm ra bán thấp hơn giá thực trên thị trường Khi mùa vụ kết thúc, trừ các khoản nợ nần, chi phí đầu tư, thuê mướn nhân công..., nhiều diêm dân gần như trắng tay.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình