Bạn,
Tại nhiều làng quê của một số tỉnh thuộc miền Trung Việt Nam, trong những năm bị mất mùa, thiếu gạo, các gia đình nông dân đã nghĩ ra nhiều cách để chống đói. Một trong những thực phẩm "chiến lược" để giải quyết cái đói là các loại bánh chế biến từ khoai, sắn. Năm tháng qua đi, do những biến động về tình hình kinh tế, nhiềøu dân quê phải rời bỏ làmng mạc về thành thị kiếm sống. Dù mức sống có đổi thay, nhưng trong lòng của người xa quê vẫn nhớ đến những ngày tháng cơ cực như câu chuyện dưới đây của một độc giả báo Nhân Dân nói về bánh tu hú vốn được làm để chống đói trong những ngày giáp hạt.
Bánh tu hú có vị ngọt, bùi của khoai, của lạc và của ký ức một thời. Những ngày rét tháng ba ở miền Trung, mưa dầm dề từ sáng cho đến sẩm tối. Không khí âm u cứ gây cho lòng người một cảm giác buồn buồn đến lạ. Vậy nhưng, lũ trẻ con chúng tôi thích lắm. Bởi tôi biết, những ngày đó bà ngoại tôi không ra đồng, thế nào bà cũng đồ một nồi bánh tu hú cho chúng tôi. Ngày ấy, không còn gì thú vị bằng khi được ngồi quây quần bên bà, nghe bà kể chuyện trong lúc chờ bánh chín.
Ngày xưa, còn nghèo đói, qua ngày mùa lại thiếu ăn. Gạo không có đã đành, khoai sắn cũng thiếu. Để chống đói, nông dân quê tôi sau ngày thu hoạch, khoai dỡ ra chỉ ăn một ít, còn lại thái mỏng, phơi khô để dành cho những "tháng ba ngày tám". Bánh tu hú được làm từ chính những lát khoai để dành ấy.
Làm bánh tu hú chẳng cầu kỳ. Khoai khô được xay thành bột, nhào nước và trộn với một ít lạc, có thể cho thêm một chút muối để bánh đậm đà hơn. Bánh được vắt bằng cách đắp bột vào ngón tay trỏ, dùng tay kia nắm cho đến lúc bánh thành hình. Những chiếc bánh bà tôi vắt thì to, in hình những vết chai năm tháng. Bánh chúng tôi vắt nằm cạnh, trông cứ nhỏ xíu. Ngoài bánh có in hình các ngón tay, rút ra ở giữa có một lỗ nhỏ do ngón tay trỏ để lại. Bà tôi bảo: Làm vậy, khi cho vào chõ đồ lên, bánh sẽ chín nhanh, chín đều hơn. Lũ chúng tôi lại tưởng tượng đó là miệng của những con chim tu hú và vẫn thường đưa lên miệng giả vờ thổi, làm như tu hú gọi bầy. Cho nên, bánh có tên tu hú cũng là vì vậy, dù bà tôi chỉ gọi là bánh khoai. Mặc bên ngoài trời mưa rét thế nào, chúng tôi vẫn được ấm áp bên bếp lửa, thưởng thức món bánh của những ngày mưa.
Bạn,
Độc giả nói trên viết tiếp: Bây giờ chắc chẳng còn mấy ai biết đến cái bánh "chống đói" ấy nữa, nhưng mỗi lần mưa rét, tôi lại nhớ, lại thèm được bà làm món bánh tu hú ngày xưa. Bởi không ngọt đậm nhưng cái chân chất, ngọt bùi của khoai, lạc ngấm sâu hương đất hồn quê cũng thơm thảo như tấm lòng người dân quê vậy. Trong ánh lửa bập bùng, nồi bánh bốc khói, mang hương vị của đồng quê đã thấm sâu vào trong trí nhớ mỗi đứa chúng tôi.
Tại nhiều làng quê của một số tỉnh thuộc miền Trung Việt Nam, trong những năm bị mất mùa, thiếu gạo, các gia đình nông dân đã nghĩ ra nhiều cách để chống đói. Một trong những thực phẩm "chiến lược" để giải quyết cái đói là các loại bánh chế biến từ khoai, sắn. Năm tháng qua đi, do những biến động về tình hình kinh tế, nhiềøu dân quê phải rời bỏ làmng mạc về thành thị kiếm sống. Dù mức sống có đổi thay, nhưng trong lòng của người xa quê vẫn nhớ đến những ngày tháng cơ cực như câu chuyện dưới đây của một độc giả báo Nhân Dân nói về bánh tu hú vốn được làm để chống đói trong những ngày giáp hạt.
Bánh tu hú có vị ngọt, bùi của khoai, của lạc và của ký ức một thời. Những ngày rét tháng ba ở miền Trung, mưa dầm dề từ sáng cho đến sẩm tối. Không khí âm u cứ gây cho lòng người một cảm giác buồn buồn đến lạ. Vậy nhưng, lũ trẻ con chúng tôi thích lắm. Bởi tôi biết, những ngày đó bà ngoại tôi không ra đồng, thế nào bà cũng đồ một nồi bánh tu hú cho chúng tôi. Ngày ấy, không còn gì thú vị bằng khi được ngồi quây quần bên bà, nghe bà kể chuyện trong lúc chờ bánh chín.
Ngày xưa, còn nghèo đói, qua ngày mùa lại thiếu ăn. Gạo không có đã đành, khoai sắn cũng thiếu. Để chống đói, nông dân quê tôi sau ngày thu hoạch, khoai dỡ ra chỉ ăn một ít, còn lại thái mỏng, phơi khô để dành cho những "tháng ba ngày tám". Bánh tu hú được làm từ chính những lát khoai để dành ấy.
Làm bánh tu hú chẳng cầu kỳ. Khoai khô được xay thành bột, nhào nước và trộn với một ít lạc, có thể cho thêm một chút muối để bánh đậm đà hơn. Bánh được vắt bằng cách đắp bột vào ngón tay trỏ, dùng tay kia nắm cho đến lúc bánh thành hình. Những chiếc bánh bà tôi vắt thì to, in hình những vết chai năm tháng. Bánh chúng tôi vắt nằm cạnh, trông cứ nhỏ xíu. Ngoài bánh có in hình các ngón tay, rút ra ở giữa có một lỗ nhỏ do ngón tay trỏ để lại. Bà tôi bảo: Làm vậy, khi cho vào chõ đồ lên, bánh sẽ chín nhanh, chín đều hơn. Lũ chúng tôi lại tưởng tượng đó là miệng của những con chim tu hú và vẫn thường đưa lên miệng giả vờ thổi, làm như tu hú gọi bầy. Cho nên, bánh có tên tu hú cũng là vì vậy, dù bà tôi chỉ gọi là bánh khoai. Mặc bên ngoài trời mưa rét thế nào, chúng tôi vẫn được ấm áp bên bếp lửa, thưởng thức món bánh của những ngày mưa.
Bạn,
Độc giả nói trên viết tiếp: Bây giờ chắc chẳng còn mấy ai biết đến cái bánh "chống đói" ấy nữa, nhưng mỗi lần mưa rét, tôi lại nhớ, lại thèm được bà làm món bánh tu hú ngày xưa. Bởi không ngọt đậm nhưng cái chân chất, ngọt bùi của khoai, lạc ngấm sâu hương đất hồn quê cũng thơm thảo như tấm lòng người dân quê vậy. Trong ánh lửa bập bùng, nồi bánh bốc khói, mang hương vị của đồng quê đã thấm sâu vào trong trí nhớ mỗi đứa chúng tôi.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình