Hôm nay,  

Làng Giữa Vùng Núi Đá

28/12/200100:00:00(Xem: 6449)
Bạn,
Ngôi làng được nhắc dến trong lá thư này là một làng nghèo nhất của huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên. Làng ở giữa vùng núi đá, chỉ có một con đường độc đạo, không có trường học, không có công trình thủy lợi, mỗi năm dân trong làng chỉ đủ ăn 8 tháng, 4 tháng còn lại là những ngày đói khổ. Vừa qua, phóng viên NLĐ đến thăm làng và ghi lại tình cảnh của dân làng qua đoạn ghi chép như sau.

Đá Kẹp là tên xưa của làng. Ngôi làng nằm khuất giữa núi Đá Kẹp và sông Đá Kẹp. Bây giờ làng có tên mới là Phú Hải nhưng người dân vẫn gọi tên cũ của làng. Đá Kẹp thuộc xã Lộc Vĩnh, Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên-Huế. Từ bao đời qua, Đá Kẹp vẫn đói nghèo. Ở Đá Kẹp, ai cũng túng thiếu, mặt mày da dẻ cứ nhăn nhúm lại. Trước đây, mấy năm, phụ nữ ở làng Đá Kẹp muốn đi chợ phải dậy từ lúc ba, bốn giờ sáng gánh rau lội sông Đá Kẹp nước sâu đến ngang cổ rồi mới qua được phía bên kia để bán. Lúc nào mưa lớn, lũ về, cả làng không đi đâu được. May nhờ có chương trình của Liên Hiệp Quốc đầu tư làm chiếc cầu qua sông nên từ năm 1994, giao thông đi lại của người dân mới khỏi bị động.

Ở Đá Kẹp cái gì cũng không có. Gần 300 làng đã sống cách biệt như vậy nhưng không có trạm y tế. Không có trường cho học sinh tiểu học. Muốn đến trường các đứa bé từ lớp 1 phải đi bộ đến năm, sáu km. Lớp mẫu giáo không có phòng để học, phải mượn tạm nhà dân. Trời mưa, nước dội xuống nhiều, cô trò nhìn nhau mà chảy nước mắt. Thương cho con trẻ, bà con trong làng góp tiền xây trường nhưng mới xây được bốn bức tường thì phải dừng lại, vì hết tiền. Tối đến, cả làng dùng đèn dầu thắp sáng vì chưa có điện. Phó thôn Hồ Trọng Vinh cho biết, từ sau năm 1975 đến nay, Đá Kẹp chưa bao giờ được tỉnh đầu tư xây dựng công trình thủy lợi. Mùa màng thất bát liên tục. Cả làng có gần 50 ha đất nông nghiệp vừa làm lúa vừa trồng màu. Ruộng xấu nên năng suất lúa rất thấp. Mỗi năm, người dân làng Đá Kẹp chỉ đủ sống trong tám tháng là mừng lắm rồi.

Sống nhờ vào cây lúa không đủ, đa số người dân Đá Kẹp phải nhờ rừng dẻ của làng. Anh Trần Đình Tuấn, một nông dân của làng, mời phóng viên báo NLĐ vào nhà uống nước, chỉ tay vào đống củi nói: "Mỗi ngày hái củi vất vả cũng chỉ bán được 10 ngàn đồng, thế nhưng cả nhà đã mừng lắm". Ngoài đi củi, người dân ở đây không biết làm gì để sống.

Bạn,
Cũng theo ghi nhận của phóng viên NLĐ, trong khi sản lượng lúa gạo thu hoạch từ mỗi vụ mùa rất ít, đất đai canh tác cũng quá ít, Thế nhưng người dân Đá Kẹp sinh đẻ quá nhiều. Nhà nào cũng có bảy, tám đứa con. Nhà phó thôn Vinh cũng có bảy đứa con. Đứa lớn nhất mới học xong lớp 6 phải nghỉ học, ở nhà. Trong làng trẻ em nhiều hơn người lớn. Mới đây, ủy ban xã Lộc Vĩnh hứa lập dự án kéo điện về cho Đá Kẹp với tổng mức đầu tư 500 triệu đồng, trong đó dân làng phải góp vào 90 triệu đồng. Tin vui thật, nhưng cả làng Đá Kẹp không biết kiếm đâu ra một khoản tiền lớn như vậy để góp chung với xã. Hai mùa liên tiếp đi qua dân làng đã thất bát rồi. Rừng dẻ nghe đâu đã được ngành du lịch quy hoạch đưa vào khu du lịch sinh thái. Vậy là củi dẻ cũng hết luôn, và người dân Đá Kẹp phải đối mặt với đói nghèo quanh năm.

Bạn đã từng sống ở Sài Gòn thì biết rồi. Nét đẹp Sài Gòn là cái gì trừu tượng, thường chỉ cảm mà có khi nói không ra được, thường hít thở nét đẹp này như không khí vào phổi nhưng để giải thích lại không tìm được lời. Tuy nhiên, nét đẹp của vùng Chợ Lớn lại là cái gì đơn giản hơn, thấy được, nghe được, sờ được, nếu được.
Có những câu chuyện nghe như trên Sao Hỏa. Nghĩa là rất khó tin, vậy mà vẫn xảy ra. Và khi đã xảy ra, là phải đặt vấn đề. Và khi xảy ra hoài, là tất có chuyện không ổn.
Khi bạn có thì giờ, những nơi nào bạn sẽ tới thăm?
Nhậu là truyền thống của đàn ông Miền Tây. Khi mùa cá, tôm đầy đồng, khi mùa gặt đã kết thúc... khó ai cầm lòng đặng khi bạn hữu được cơ hội tụ tập để cùng nâng ly.
Dân Sài Gòn hồi xưa ưa mắng nhau là đồ dịch vật... hàm ý rằng người bị mắng là dân tệ hại lắm, thế nào tới lúc trời đất tru diệt bằng cách đưa ra một trận dịch để vật ngã đương sự. Tất nhiên chỉ là một cách nói thôi.
Phá đi thì dễ, nhưng xây dựng thì khó. Ai cũng biết như thế.
Chuyện nhờ người phiên dịch là thường, rất là bình thường. Vì dở ngoại ngữ là bình thường. Vấn đề là, dở thì cần khiêm tốn học, để vượt qua rào cản ngoại ngữ. Nhưng không nên để gây các tai hại lẽ ra không nên có.
Sài Gòn tuy không là thủ đô, nhưng thực tế vẫn là thành phố lớn nhất VN, là thủ đô kinh tế của VN, và riêng về ẩm thực có lẽ không nơi nào có nhiều bếp trưởng tuyệt vời như Sài Gòn.
Những người bị kỳ thị nhất tại VN hiện nay chính là người đồng tính luyến ái, dù đồng tính nam hay nữ. Bất kể rằng xã hôi đã cởi mở hơn so với thời ông bà mình, người đồng tính bây giờ vẫn bị kỳ thị từ làng xóm, cho tới nơi sở làm.
Có những chuyện không hình dung nổi... và các tai hại này luôn luôn xảy ra cho dân nghèo. Có lẽ, hiếm khi nghe chuyện nhà giàu gặp nạn. Thí dụ, như bị bác sĩ cắt nhầm 2 quả thận.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.