Nato Tại Trận Libya
Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh
Khối NATO (Minh ước Bắc Đại Tây Dương) có trách nhiệm tuần tra Lệnh Cấm Bay ở Libya để bảo vệ các toán quân nổi loạn chống lại chế độ độc tài Gadhafi, đang gặp chuyện tranh cãi nội bộ. Pháp và Anh đã cùng Mỹ xuất trận bằng Không quân ngay từ ngày đầu, hôm thứ Ba tuần này đã chỉ trích các vụ oanh tạc của NATO và nói cần làm mạnh hơn nữa để bảo vệ quân nổi loạn chống Gadhafi. Ngoại trưởng Pháp Alain Juppe nhấn mạnh: "Làm như thế cho đến chưa đủ. NATO cần phải đánh mạnh thêm để ngăn ngừa Gadhafi bắn đại bác vào dân chúng". Ngày 31-3, quân của Gadhafi đã bắn đủ loại súng lớn vào thành phố Misrata do dân chúng nổi loạn chiếm giữ, khiến hàng trăm người chết và bị thương. Juppe nói "NATO cần phải nắm vai trò chính yếu, chúng tôi sẵn sàng ủng hộ".
Ngoại trưởng Anh William Hague cũng nói NATO cần phải gia tăng các cuộc tấn công, gọi thêm các nước đồng minh khác tham gia cuộc chiến để theo kịp những nỗ lực của nước Anh, dùng phi cơ đánh quân của Gadhafi. Các nỗ lực của đồng minh là nhằm bảo vệ dân chúng Libya. Sở dĩ có sự lên tiếng của Anh và Pháp là vì đầu tuần này quân của Gadhafi đã nã đại bác dữ dội vào thành phố Misrata do dân nổi loạn chiếm, có ít nhất 250 người chết đa số là dân, theo báo cáo của cơ quan Nhân quyền Quốc tế.
Mặt khác, quân nổi loạn đầu tuần này đã bác bỏ kế hoạch hòa bình của khối LIên hiệp Phi châu, họ nói sẽ không có hòa bình trừ phi Gadhafi bị lật đổ. Sáng thứ Ba tuần này Lãnh tụ nổi loạn Mustafa Abdul Jalil lên tiếng cám ơn những nước Tây phương đã yểm trợ họ bằng Không lực, nhưng nói Không quân đồng minh vẫn không giải tỏa được những thành phố bị quân Gadhafi chiếm lại, và đã dùng dân chúng làm bia mộc đỡ đạn cho chúng. Sáng thứ Ba tuần này, quân của Gadhafi bắn đại bác vào cửa phía Tây của thành phố Ajdabiyah, một khởi điểm chiến lược để quân nổi loạn tiến lên tấn công thành phố hải cảng dầu lửa Brega ở mặt trận phía Đông.
Quân nổi loạn ở Misrata, thành trì chót của loạn quân ở phía Tây Libya đã bị quân Gadhafi bao vây từ 6 tuần qua, đã tỏ ý miệt thị tin nói Gadhafi chấp nhận lệnh ngừng bắn vì các cuộc giao tranh đang diễn ra gay go qua từng ngôi nhà ở thanh phố này. Theo một nguồn tin của Reuter hôn thứ Ba, sở dĩ quân Đồng minh NATO không gia tăng đánh mạnh vì ở trong số các nước lớn như Mỹ, Anh, Ý, phần lớn dân chúng tuy ủng hộ việc lật đổ Gadhafi, nhưng lại sợ tốn kém nhiều tiền chiến phí.
Nhưng ngay sau đó tại Brussels, thủ đô Bỉ, trụ sở của Đại bản doanh khối NATO, Thiếu tướng Hòa Lan Mark Van Uhm, đã mạnh mẽ bác bỏ những lời chỉ trích của Pháp về các cuộc hành quân của Đồng minh ở Libya. Ông nói các lực lượng đồng minh đã thi hành hiệu quả lệnh cấm nhập cảnh vũ khí vào Libya, tuần tiễu vùng trời nước này và bảo vệ dân chúng Libya. Van Uhm nói với các phóng viên báo chí: "Với những kết quả đã ghi nhận được tôi nghĩ chúng tôi đã thành công trong sứ mạng được trao phó".
Tuy nhiên tướng Van Uhm cũng đã nhiều lần từ chối, không bình luận gì về những tin báo chí nói một vài nước trong liên minh NATO đã giới hạn số phi cơ của họ bay trên vùng trời Libya để tuần tiễu "vùng cấm bay", và đã ngăn cản các phi cơ đó không được ném bom. Ông chỉ nói đây là việc của mỗi chính phủ phải lên tiếng nếu cần.
Trong khi đó, Pháp và Anh lại đưa ra những tín hiệu khác biệt về nhu cầu cần phải viện trợ khẩn cấp cho thành phố Misrata, nơi bị đại bác của Gadhafi bắn phá liên tục từ nhiều tuần qua. Ngoại trưởng Pháp Juppe nói trong một cuộc phỏng vấn rằng Liên hiệp Âu châu cần phải làm nhiều hơn về viện trợ nhân đạo cho Misrata, nhưng Ngoại trưởng Anh Hague nói với các phóng viên rằng sự viện trợ đó vẫn có. Hague đã nói như vậy trước cuộc họp hôm thứ Ba của các Ngoại trưởng khối Liên hiệp Âu châu ở Luxembourg.
Hague cũng nói những sự tranh chấp để thi hành các nghị quyết của LHQ chống lại Libya cần "được duy trì và tăng cường" qua các nỗ lực của NATO - điều mà nước Anh đã làm bằng cách tăng cường thêm các chuyến bay tuần tra vùng Cấm bay. Ông ghi nhận những biến cố tại khu vực Trung Đông là những biến chuyển quan trọng nhất cho đến nay của Thế kỷ 21 cho toàn thế giới. Trách nhiệm của khối Liên hiệp Âu châu là phải thích ứng với tính chất lịch sử của các biến chuyển đó.
Liên hiệp Âu châu đã nói từ cuối tuần trước sẽ phát động một sứ mạng nhân đạo ở Misrata trong những ngày sắp tới, có thể với sự yểm trợ quân lực. Một nhóm Viện trợ Hồi giáo ở Thổ Nhĩ kỳ nói họ sẽ cho một chiếc tầu chở thực phẩm, sữa bột, thức ăn riêng cho trẻ em, thuốc men và một bệnh viện di động đến Libya. Riêng ông Van Uhm nói hai tầu hàng hải đã ghé bến Misrata và một tầu nữa đến vào ngày thứ Ba.
Nhóm Viện trợ Hồi giáo, có tên tắt là IHH đã có một phái đoàn đến Libya từ hồi tháng Hai sau khi nội loạn bùng nổ. Phái đoàn gồm có hàng chục chuyên viên, có các bác sĩ, và đặt một khu lều ở vùng biên giới giữa Libya và Tunisia.
Sáng thứ Tư tuần này trong cuôc họp tại Doha, Qatar trong vịnh Ba Tư, một phát ngôn nhân của nhóm nổi loạn ở Libya đã thúc giục quân đội Mỹ nắm một vai trò mạnh hơn trong chiến dịch do NATO lãnh đạo, nếu không sẽ có thêm thường dân bị chết trong cuộc chiến giữa quân đội Gadhafi và các lực lượng dân quân nổi loạn nhằm chấm dứt bốn chục năm chế độ độc tài của Gadhafi. Lời kêu gọi của phát ngôn nhân Mahmoud Shammanm có tính khẩn cấp để mở cuộc họp giữa quân nổi loạn và Tổng thư ký LHQ cùng với các cấp cao của Tây phương và các đại diện A Rập trong khi họ đang họp tại thủ đô Qatar để thảo luận tìm cách kết thúc cuộc khủng hoảng tại Libya.
Trong khi nỗ lực tái lập hòa bình tại Libya là mục tiêu chính yếu, cuộc họp vẫn có hướng tìm cách gia tăng sức mạnh vũ lực của dân quân nổi loạn để bảo vệ những vùng đất dân quân đã chiếm được cho đến nay. Một đề nghị do đại biểu nước Ý đưa ra là yêu cầu các nước đồng minh cấp thêm vũ khí cho dân quân nổi loạn. Như vậy cuộc nổi loạn ở Libya không còn là vấn đề của những người dân nổi loạn mà là mục tiêu của cả loài người trên thế giới. Đây cũng là điều hợp lý. Thế giới của loài người đã bước sang Thế kỷ 21, không còn là thế giới phong kiến lạc hậu cha truyền con nối của hơn ba thế kỷ trước đây.
Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh
Khối NATO (Minh ước Bắc Đại Tây Dương) có trách nhiệm tuần tra Lệnh Cấm Bay ở Libya để bảo vệ các toán quân nổi loạn chống lại chế độ độc tài Gadhafi, đang gặp chuyện tranh cãi nội bộ. Pháp và Anh đã cùng Mỹ xuất trận bằng Không quân ngay từ ngày đầu, hôm thứ Ba tuần này đã chỉ trích các vụ oanh tạc của NATO và nói cần làm mạnh hơn nữa để bảo vệ quân nổi loạn chống Gadhafi. Ngoại trưởng Pháp Alain Juppe nhấn mạnh: "Làm như thế cho đến chưa đủ. NATO cần phải đánh mạnh thêm để ngăn ngừa Gadhafi bắn đại bác vào dân chúng". Ngày 31-3, quân của Gadhafi đã bắn đủ loại súng lớn vào thành phố Misrata do dân chúng nổi loạn chiếm giữ, khiến hàng trăm người chết và bị thương. Juppe nói "NATO cần phải nắm vai trò chính yếu, chúng tôi sẵn sàng ủng hộ".
Ngoại trưởng Anh William Hague cũng nói NATO cần phải gia tăng các cuộc tấn công, gọi thêm các nước đồng minh khác tham gia cuộc chiến để theo kịp những nỗ lực của nước Anh, dùng phi cơ đánh quân của Gadhafi. Các nỗ lực của đồng minh là nhằm bảo vệ dân chúng Libya. Sở dĩ có sự lên tiếng của Anh và Pháp là vì đầu tuần này quân của Gadhafi đã nã đại bác dữ dội vào thành phố Misrata do dân nổi loạn chiếm, có ít nhất 250 người chết đa số là dân, theo báo cáo của cơ quan Nhân quyền Quốc tế.
Mặt khác, quân nổi loạn đầu tuần này đã bác bỏ kế hoạch hòa bình của khối LIên hiệp Phi châu, họ nói sẽ không có hòa bình trừ phi Gadhafi bị lật đổ. Sáng thứ Ba tuần này Lãnh tụ nổi loạn Mustafa Abdul Jalil lên tiếng cám ơn những nước Tây phương đã yểm trợ họ bằng Không lực, nhưng nói Không quân đồng minh vẫn không giải tỏa được những thành phố bị quân Gadhafi chiếm lại, và đã dùng dân chúng làm bia mộc đỡ đạn cho chúng. Sáng thứ Ba tuần này, quân của Gadhafi bắn đại bác vào cửa phía Tây của thành phố Ajdabiyah, một khởi điểm chiến lược để quân nổi loạn tiến lên tấn công thành phố hải cảng dầu lửa Brega ở mặt trận phía Đông.
Quân nổi loạn ở Misrata, thành trì chót của loạn quân ở phía Tây Libya đã bị quân Gadhafi bao vây từ 6 tuần qua, đã tỏ ý miệt thị tin nói Gadhafi chấp nhận lệnh ngừng bắn vì các cuộc giao tranh đang diễn ra gay go qua từng ngôi nhà ở thanh phố này. Theo một nguồn tin của Reuter hôn thứ Ba, sở dĩ quân Đồng minh NATO không gia tăng đánh mạnh vì ở trong số các nước lớn như Mỹ, Anh, Ý, phần lớn dân chúng tuy ủng hộ việc lật đổ Gadhafi, nhưng lại sợ tốn kém nhiều tiền chiến phí.
Nhưng ngay sau đó tại Brussels, thủ đô Bỉ, trụ sở của Đại bản doanh khối NATO, Thiếu tướng Hòa Lan Mark Van Uhm, đã mạnh mẽ bác bỏ những lời chỉ trích của Pháp về các cuộc hành quân của Đồng minh ở Libya. Ông nói các lực lượng đồng minh đã thi hành hiệu quả lệnh cấm nhập cảnh vũ khí vào Libya, tuần tiễu vùng trời nước này và bảo vệ dân chúng Libya. Van Uhm nói với các phóng viên báo chí: "Với những kết quả đã ghi nhận được tôi nghĩ chúng tôi đã thành công trong sứ mạng được trao phó".
Tuy nhiên tướng Van Uhm cũng đã nhiều lần từ chối, không bình luận gì về những tin báo chí nói một vài nước trong liên minh NATO đã giới hạn số phi cơ của họ bay trên vùng trời Libya để tuần tiễu "vùng cấm bay", và đã ngăn cản các phi cơ đó không được ném bom. Ông chỉ nói đây là việc của mỗi chính phủ phải lên tiếng nếu cần.
Trong khi đó, Pháp và Anh lại đưa ra những tín hiệu khác biệt về nhu cầu cần phải viện trợ khẩn cấp cho thành phố Misrata, nơi bị đại bác của Gadhafi bắn phá liên tục từ nhiều tuần qua. Ngoại trưởng Pháp Juppe nói trong một cuộc phỏng vấn rằng Liên hiệp Âu châu cần phải làm nhiều hơn về viện trợ nhân đạo cho Misrata, nhưng Ngoại trưởng Anh Hague nói với các phóng viên rằng sự viện trợ đó vẫn có. Hague đã nói như vậy trước cuộc họp hôm thứ Ba của các Ngoại trưởng khối Liên hiệp Âu châu ở Luxembourg.
Hague cũng nói những sự tranh chấp để thi hành các nghị quyết của LHQ chống lại Libya cần "được duy trì và tăng cường" qua các nỗ lực của NATO - điều mà nước Anh đã làm bằng cách tăng cường thêm các chuyến bay tuần tra vùng Cấm bay. Ông ghi nhận những biến cố tại khu vực Trung Đông là những biến chuyển quan trọng nhất cho đến nay của Thế kỷ 21 cho toàn thế giới. Trách nhiệm của khối Liên hiệp Âu châu là phải thích ứng với tính chất lịch sử của các biến chuyển đó.
Liên hiệp Âu châu đã nói từ cuối tuần trước sẽ phát động một sứ mạng nhân đạo ở Misrata trong những ngày sắp tới, có thể với sự yểm trợ quân lực. Một nhóm Viện trợ Hồi giáo ở Thổ Nhĩ kỳ nói họ sẽ cho một chiếc tầu chở thực phẩm, sữa bột, thức ăn riêng cho trẻ em, thuốc men và một bệnh viện di động đến Libya. Riêng ông Van Uhm nói hai tầu hàng hải đã ghé bến Misrata và một tầu nữa đến vào ngày thứ Ba.
Nhóm Viện trợ Hồi giáo, có tên tắt là IHH đã có một phái đoàn đến Libya từ hồi tháng Hai sau khi nội loạn bùng nổ. Phái đoàn gồm có hàng chục chuyên viên, có các bác sĩ, và đặt một khu lều ở vùng biên giới giữa Libya và Tunisia.
Sáng thứ Tư tuần này trong cuôc họp tại Doha, Qatar trong vịnh Ba Tư, một phát ngôn nhân của nhóm nổi loạn ở Libya đã thúc giục quân đội Mỹ nắm một vai trò mạnh hơn trong chiến dịch do NATO lãnh đạo, nếu không sẽ có thêm thường dân bị chết trong cuộc chiến giữa quân đội Gadhafi và các lực lượng dân quân nổi loạn nhằm chấm dứt bốn chục năm chế độ độc tài của Gadhafi. Lời kêu gọi của phát ngôn nhân Mahmoud Shammanm có tính khẩn cấp để mở cuộc họp giữa quân nổi loạn và Tổng thư ký LHQ cùng với các cấp cao của Tây phương và các đại diện A Rập trong khi họ đang họp tại thủ đô Qatar để thảo luận tìm cách kết thúc cuộc khủng hoảng tại Libya.
Trong khi nỗ lực tái lập hòa bình tại Libya là mục tiêu chính yếu, cuộc họp vẫn có hướng tìm cách gia tăng sức mạnh vũ lực của dân quân nổi loạn để bảo vệ những vùng đất dân quân đã chiếm được cho đến nay. Một đề nghị do đại biểu nước Ý đưa ra là yêu cầu các nước đồng minh cấp thêm vũ khí cho dân quân nổi loạn. Như vậy cuộc nổi loạn ở Libya không còn là vấn đề của những người dân nổi loạn mà là mục tiêu của cả loài người trên thế giới. Đây cũng là điều hợp lý. Thế giới của loài người đã bước sang Thế kỷ 21, không còn là thế giới phong kiến lạc hậu cha truyền con nối của hơn ba thế kỷ trước đây.
- Từ khóa :
- Libya
- ,
- Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh
- ,
- NATO
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình