Nợ công là nợ công… cho nên không thấy trách nhiệm quy về ai. Đúng ra, trách nhiệm là gánh nặng toàn dân.
Trước tiên là có một cái xui bất ngờ: cuộc trưng cầu dân ý ở Anh quốc có kết quả là, nước Anh sẽ ra khỏi Liên Âu (EU), thế là nợ công VN tăng thêm.
Bản tin VietnamNet ngày 14/7/2016 gọi đó là 'Cú đẩy' bất ngờ làm tăng gánh nặng nợ công…
Bản tin này viết:
“Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa cảnh báo nguy cơ nợ công vượt trần nếu tăng trưởng GDP suy giảm. Trong khi đó, các chuyên gia đã chỉ ra rằng việc Anh rời EU có thể là “cú đẩy” khiến nợ công của Việt Nam gia tăng thời gian tới.
Nhận định về ảnh hưởng của việc Anh rời EU (Brexit) tới Việt Nam trong buổi tọa đàm cùng tên do Đại học Kinh tế Quốc dân, Ban Kinh tế Trung ương, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đồng tổ chức ngày 14/7, các chuyên gia cho rằng nợ công sẽ là một trong số ít yếu tố bị tác động rõ rệt nhất của việc Anh rời EU…
TS Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Ngân Hàng tài chính, cho rằng, sự yếu đi tương đối của đồng Bảng so với đồng USD, Euro, Yên sẽ tạo sức ép mạnh lên VND và do đó làm gánh nặng trả nợ của Việt Nam tăng lên. Các khoản nợ đến hạn phải trả đặc biệt liên quan đến USD và Yên làm tăng chi phí nợ đáng kể trong năm 2016.”
Nghĩa là, tự nhiên thêm nặng nợ.
Trong khi đó, Báo Dân Việt ghi các số liệu về nợ công:
“Bộ Tài chính vừa công khai bản tin số liệu nợ công của Chính phủ với dư nợ Chính phủ trong 5 năm qua, từ năm 2010 đến 2014, đã tăng thêm hơn 936,6 nghìn tỷ đồng.
Cuối năm 2010, tổng dư nợ Chính phủ là gần 47 tỷ USD, tương đương hơn 889 nghìn tỷ đồng. Đến cuối năm 2014, dư nợ Chính phủ đã tăng khoảng 105%, tương đương 85,9 tỷ USD, khoảng 1,8 triệu tỷ đồng. So với GDP, dư nợ của Chính phủ năm 2014 tương đương 46,4% GDP.
Tuy nhiên, con số mới nhất được Bộ Tài chính vừa cập nhật tính tới ngày 31.12.2015, ước tính dư nợ Chính phủ lên tới 50,3% GDP.
Trong khi đó, giới hạn trần nợ cho phép giai đoạn năm 2011-2015 được Quốc hội khóa XIII thông qua thì nợ Chính phủ không quá 50% GDP. Như vậy, so với mức trần, nợ Chính phủ trong năm 2015 đã vượt trần 0,3%...”
Nghĩa là vượt trần rồi. Nếu còn giấu nợ tất nhiên sẽ nặng thêm nữa.
Giải thích thế nào về tình hình nợ công tăng vọt?
Một lý do: đầu tư đắp chiếu.
Báo Dân Việt hôm 18/7/2016 kể: Hàng chục nghìn tỷ đầu tư công “đắp chiếu”, nợ công không tăng mới lạ…
Bản tin báo Dân Việt ghi lời TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Quốc hội phân tích:
“Vấn đề ở đây là chúng ta không có khả năng trả nợ, tức là khoản vay về đầu tư xong không tạo ra lợi nhuận để mà trả nợ, do vậy buộc phải đi vay để trả nợ.”
Bản tin này viết:
“Xung quanh câu chuyện dư nợ Chính phủ đến năm 2014 đã tăng khoảng 105%, tương đương 85,9 tỷ USD, khoảng 1,8 triệu tỷ đồng, Dân Việt đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Đức Kiên.
Theo ông Kiên, nguyên nhân nghĩa vụ trả nợ trên thu ngân sách tăng một cách kinh khủng, gấp đôi năm 2011 là vì câu chuyện thu chi chưa giải quyết được và khoảng cách ngày càng nới rộng ra.
Có phải ông đang muốn nói đến câu chuyện đầu tư công thua lỗ tràn lan của các doanh nghiệp Nhà nước trong thời gian qua khiến ngân sách bị thất thu không?
Như tôi đã nói có nhiều khoản đầu tư nhưng không có khả năng trả nợ. Ví dụ Nhà máy phân đạm Ninh Bình, tổng mức đầu tư 11.000 tỷ đồng, nhưng sau 4 năm hoạt động lỗ 2000 tỷ đồng. Với tốc độ như thế này thì sau 6 -7 năm cũng hết vốn luôn.
Hay như Nhà máy giấy Phương Nam ở Long An đầu tư khoảng gần 3.000 tỷ đồng xong giờ phải bỏ đi vì công nghệ bóc đay không phù hợp, không bóc được, chọn công nghệ sai nên không ra được sản phẩm. Nếu tiếp tục vận hành, thì mỗi tấn sản phẩm do dây chuyền này sản xuất sẽ chịu mức lỗ 4,6 triệu đồng. Và điều tất yếu sẽ xảy ra là, Nhà máy rơi vào tình trạng càng sản xuất càng lỗ và không có khả năng thu hồi vốn.
Hoặc Nhà máy gang thép Thái nguyên với vốn đầu tư ban đầu 4.200 tỷ đồng sau đó đội vốn lên 8.000 tỷ đồng nhưng vẫn “đắp chiếu” và còn xin thêm 1.000 tỷ đồng cùng nhiều hỗ trợ khác. Cùng thời điểm đầu tư đó thì Hoà Phát cũng đầu tư 3.200-3.600 tỷ đồng nhà máy thép của họ, đã vận hành và thu hồi vốn xong.
Hoặc mới đây nhất là cầu Việt Trì, không chỉ lỗi đầu tư công mà cả huy động BOT xây cầu mới để thu phí. Cầu Việt Trì được thi công từ 1986 và đến 1991 thì hoàn thành. Đây là cầu có cấu thép liên hợp dầm bê tông của Liên Xô thiết kế, tuổi thọ ít nhất 70 năm, mà giờ chưa được 30 năm đã hỏng và đầu tư một cầu mới BOT khác gần đó (cầu Hạc Trì)…”
Ông Kiên ta thán: Một đất nước mà những dự án đầu tư công như thế thì hỏi tiền đi đến đâu, làm sao làm được.
Trên tờ Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn hôm 14/7/2016, GS Vũ Quang Việt có bài viết tựa đề “Từ những dự án tỉ đô nhìn lại nợ công” trong đó ghi nhận về vấn đề hiện nay:
“…Ngân sách thực chi năm 2014 bằng 34% GDP, ngang bằng với Mỹ, một siêu cường về kinh tế. Nhiều năm qua, Việt Nam đã bội chi ngân sách lớn. Và bội chi có vẻ ngày càng tăng chứ không giảm.
Theo báo cáo bổ sung tình hình thực hiện kế hoạch năm 2015 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, bội chi năm 2015 là 256.000 tỉ đồng, bằng 6,11% GDP. Mức này vượt xa mức bội chi 3% GDP, được coi là điểm báo động nguy cơ về kinh tế.
Chính vì thế mà nợ công tăng nhanh, dựa vào số liệu Bộ Tài chính công bố, Ngân hàng Thế giới cho rằng nợ công đã đạt mức 110 tỉ đô la vào cuối năm 2014, bằng 59% GDP. Nhưng đó là chưa kể tới nợ của doanh nghiệp nhà nước mà nợ xấu của họ nhà nước đều phải gánh, theo tôi tính và đã công bố trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn, là ngay năm 2013, nợ công tính theo kiểu Việt Nam lên tới 91 tỉ đô la, nhưng tính theo chuẩn quốc tế, thì tổng nợ công đã lên tới 143,6 tỉ đô la, bằng 84% GDP. Như thế, vào năm 2016, nợ công chắc đã vượt quá 100% GDP. Vấn đề không chỉ là nợ công lớn như thế nào mà là tình hình nợ công tăng nhanh, có khả năng đưa đến phá sản nền kinh tế. Trả nợ cũng trở thành mối lo vì nó đã đạt tới 5 tỉ đô la vào năm 2016, bằng 11% dự thu ngân sách (46 tỉ đô la).”
Nghĩa là, theo giáo sư Vũ Quang Việt, trong năm 2016, theo tiêu chuẩn quốc tế, nợ công chắc đã vượt quá 100% GDP.
Ngập nợ vậy.
Trước tiên là có một cái xui bất ngờ: cuộc trưng cầu dân ý ở Anh quốc có kết quả là, nước Anh sẽ ra khỏi Liên Âu (EU), thế là nợ công VN tăng thêm.
Bản tin VietnamNet ngày 14/7/2016 gọi đó là 'Cú đẩy' bất ngờ làm tăng gánh nặng nợ công…
Bản tin này viết:
“Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa cảnh báo nguy cơ nợ công vượt trần nếu tăng trưởng GDP suy giảm. Trong khi đó, các chuyên gia đã chỉ ra rằng việc Anh rời EU có thể là “cú đẩy” khiến nợ công của Việt Nam gia tăng thời gian tới.
Nhận định về ảnh hưởng của việc Anh rời EU (Brexit) tới Việt Nam trong buổi tọa đàm cùng tên do Đại học Kinh tế Quốc dân, Ban Kinh tế Trung ương, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đồng tổ chức ngày 14/7, các chuyên gia cho rằng nợ công sẽ là một trong số ít yếu tố bị tác động rõ rệt nhất của việc Anh rời EU…
TS Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Ngân Hàng tài chính, cho rằng, sự yếu đi tương đối của đồng Bảng so với đồng USD, Euro, Yên sẽ tạo sức ép mạnh lên VND và do đó làm gánh nặng trả nợ của Việt Nam tăng lên. Các khoản nợ đến hạn phải trả đặc biệt liên quan đến USD và Yên làm tăng chi phí nợ đáng kể trong năm 2016.”
Nghĩa là, tự nhiên thêm nặng nợ.
Trong khi đó, Báo Dân Việt ghi các số liệu về nợ công:
“Bộ Tài chính vừa công khai bản tin số liệu nợ công của Chính phủ với dư nợ Chính phủ trong 5 năm qua, từ năm 2010 đến 2014, đã tăng thêm hơn 936,6 nghìn tỷ đồng.
Cuối năm 2010, tổng dư nợ Chính phủ là gần 47 tỷ USD, tương đương hơn 889 nghìn tỷ đồng. Đến cuối năm 2014, dư nợ Chính phủ đã tăng khoảng 105%, tương đương 85,9 tỷ USD, khoảng 1,8 triệu tỷ đồng. So với GDP, dư nợ của Chính phủ năm 2014 tương đương 46,4% GDP.
Tuy nhiên, con số mới nhất được Bộ Tài chính vừa cập nhật tính tới ngày 31.12.2015, ước tính dư nợ Chính phủ lên tới 50,3% GDP.
Trong khi đó, giới hạn trần nợ cho phép giai đoạn năm 2011-2015 được Quốc hội khóa XIII thông qua thì nợ Chính phủ không quá 50% GDP. Như vậy, so với mức trần, nợ Chính phủ trong năm 2015 đã vượt trần 0,3%...”
Nghĩa là vượt trần rồi. Nếu còn giấu nợ tất nhiên sẽ nặng thêm nữa.
Giải thích thế nào về tình hình nợ công tăng vọt?
Một lý do: đầu tư đắp chiếu.
Báo Dân Việt hôm 18/7/2016 kể: Hàng chục nghìn tỷ đầu tư công “đắp chiếu”, nợ công không tăng mới lạ…
Bản tin báo Dân Việt ghi lời TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Quốc hội phân tích:
“Vấn đề ở đây là chúng ta không có khả năng trả nợ, tức là khoản vay về đầu tư xong không tạo ra lợi nhuận để mà trả nợ, do vậy buộc phải đi vay để trả nợ.”
Bản tin này viết:
“Xung quanh câu chuyện dư nợ Chính phủ đến năm 2014 đã tăng khoảng 105%, tương đương 85,9 tỷ USD, khoảng 1,8 triệu tỷ đồng, Dân Việt đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Đức Kiên.
Theo ông Kiên, nguyên nhân nghĩa vụ trả nợ trên thu ngân sách tăng một cách kinh khủng, gấp đôi năm 2011 là vì câu chuyện thu chi chưa giải quyết được và khoảng cách ngày càng nới rộng ra.
Có phải ông đang muốn nói đến câu chuyện đầu tư công thua lỗ tràn lan của các doanh nghiệp Nhà nước trong thời gian qua khiến ngân sách bị thất thu không?
Như tôi đã nói có nhiều khoản đầu tư nhưng không có khả năng trả nợ. Ví dụ Nhà máy phân đạm Ninh Bình, tổng mức đầu tư 11.000 tỷ đồng, nhưng sau 4 năm hoạt động lỗ 2000 tỷ đồng. Với tốc độ như thế này thì sau 6 -7 năm cũng hết vốn luôn.
Hay như Nhà máy giấy Phương Nam ở Long An đầu tư khoảng gần 3.000 tỷ đồng xong giờ phải bỏ đi vì công nghệ bóc đay không phù hợp, không bóc được, chọn công nghệ sai nên không ra được sản phẩm. Nếu tiếp tục vận hành, thì mỗi tấn sản phẩm do dây chuyền này sản xuất sẽ chịu mức lỗ 4,6 triệu đồng. Và điều tất yếu sẽ xảy ra là, Nhà máy rơi vào tình trạng càng sản xuất càng lỗ và không có khả năng thu hồi vốn.
Hoặc Nhà máy gang thép Thái nguyên với vốn đầu tư ban đầu 4.200 tỷ đồng sau đó đội vốn lên 8.000 tỷ đồng nhưng vẫn “đắp chiếu” và còn xin thêm 1.000 tỷ đồng cùng nhiều hỗ trợ khác. Cùng thời điểm đầu tư đó thì Hoà Phát cũng đầu tư 3.200-3.600 tỷ đồng nhà máy thép của họ, đã vận hành và thu hồi vốn xong.
Hoặc mới đây nhất là cầu Việt Trì, không chỉ lỗi đầu tư công mà cả huy động BOT xây cầu mới để thu phí. Cầu Việt Trì được thi công từ 1986 và đến 1991 thì hoàn thành. Đây là cầu có cấu thép liên hợp dầm bê tông của Liên Xô thiết kế, tuổi thọ ít nhất 70 năm, mà giờ chưa được 30 năm đã hỏng và đầu tư một cầu mới BOT khác gần đó (cầu Hạc Trì)…”
Ông Kiên ta thán: Một đất nước mà những dự án đầu tư công như thế thì hỏi tiền đi đến đâu, làm sao làm được.
Trên tờ Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn hôm 14/7/2016, GS Vũ Quang Việt có bài viết tựa đề “Từ những dự án tỉ đô nhìn lại nợ công” trong đó ghi nhận về vấn đề hiện nay:
“…Ngân sách thực chi năm 2014 bằng 34% GDP, ngang bằng với Mỹ, một siêu cường về kinh tế. Nhiều năm qua, Việt Nam đã bội chi ngân sách lớn. Và bội chi có vẻ ngày càng tăng chứ không giảm.
Theo báo cáo bổ sung tình hình thực hiện kế hoạch năm 2015 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, bội chi năm 2015 là 256.000 tỉ đồng, bằng 6,11% GDP. Mức này vượt xa mức bội chi 3% GDP, được coi là điểm báo động nguy cơ về kinh tế.
Chính vì thế mà nợ công tăng nhanh, dựa vào số liệu Bộ Tài chính công bố, Ngân hàng Thế giới cho rằng nợ công đã đạt mức 110 tỉ đô la vào cuối năm 2014, bằng 59% GDP. Nhưng đó là chưa kể tới nợ của doanh nghiệp nhà nước mà nợ xấu của họ nhà nước đều phải gánh, theo tôi tính và đã công bố trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn, là ngay năm 2013, nợ công tính theo kiểu Việt Nam lên tới 91 tỉ đô la, nhưng tính theo chuẩn quốc tế, thì tổng nợ công đã lên tới 143,6 tỉ đô la, bằng 84% GDP. Như thế, vào năm 2016, nợ công chắc đã vượt quá 100% GDP. Vấn đề không chỉ là nợ công lớn như thế nào mà là tình hình nợ công tăng nhanh, có khả năng đưa đến phá sản nền kinh tế. Trả nợ cũng trở thành mối lo vì nó đã đạt tới 5 tỉ đô la vào năm 2016, bằng 11% dự thu ngân sách (46 tỉ đô la).”
Nghĩa là, theo giáo sư Vũ Quang Việt, trong năm 2016, theo tiêu chuẩn quốc tế, nợ công chắc đã vượt quá 100% GDP.
Ngập nợ vậy.
- Từ khóa :
- VietnamNet
- ,
- Euro
- ,
- Ngân Hàng
- ,
- USD
- ,
- Báo Dân Việt
- ,
- Brexit
- ,
- Việt Nam
- ,
- Liên Âu
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình