Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 22803)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

Nổi bật trong đám đông, duyên dáng, năng động, ăn nói lưu loát, kiến thức rộng…, đã thu hút quần chúng như thế nhưng khi có bất cứ chuyện trục trặc nào đó xảy ra, hướng dẫn viên du lịch (tour guide) là người đầu tiên hứng hết. Đã vậy, những 'thói hư tật xấu' của du khách VN tại nước ngoài cũng làm họ khổ sở, theo báo Người Lao Động (NLDO).
Cả chục thời đại người dân Việt Nam chúng ta đứng lên đánh đuổi quân Tàu, lấy lại chủ quyền quốc gia, giang sơn gấm vóc của tiền nhân VN để lại cho nhân dân Việt, đều là do Tổ Tiên chúng ta dùng chiến tranh bất cân xứng, nhỏ dùng thế, yếu dùng mưu.
Những quốc gia chính thức cấm đánh trẻ em như là hình thức trừng phạt thì có vẻ như là trẻ vị thành niên ít có bạo lực hơn, theo một nghiên cứu mới cho thấy.
Trong một thay đổi văn hóa lớn, 40% tất cả những người sinh ở Hoa Kỳ hiện nay đã xảy ra trong hôn nhân ở ngoại quốc, theo một phúc trình mới của Liên Hiệp Quốc cho biết.
Nước biển gia tăng đẩy các Địa Điểm Di Sản Thế Giới của UNESCO vào nguy cơ. Đối với các địa điểm như Old City của Dubrovnik và sự tàn lụi của Carthage, mối đe dọa của những trận bão phá hoại đang gia tăng và sự xóa sổ miền ven biển sẽ gia tăng đáng kể vì các ảnh hưởng của tiến trình thay đổi khí hậu.
TAIPEI, Đài Loan -- Bất kể Trung Quốc chèn ép... Đài Loan vẫn kết thân với nhiều nước. Bản tin RTI kể rằng khi tiếp đoàn tướng lĩnh cấp cao đến thăm, Tổng thống Thái Anh Văn tuyên bố: tiếp tục mở rộng hợp tác quân sự với các nước.
SEOUL, Nam Hàn -- Nam Hàn vẫn chứng tỏ là hơn Bắc Hàn... nhiều phương diện, kể cả dân số. Bản tin KBS kể rằng Dân số Nam Hàn năm 2018 là 51,2 triệu, đứng thứ 27 thế giới...
Singapore, Nam Hàn và Thượng Hải đang vật lộn với tổn thất đến với sự thành công về giáo dục. Trong phòng họp tại Đại Học Quản Trị Singapore (SMU), Alexander Lim, một sinh viên trong chương trình MBA, bấm nhẹ qua các màn hình chiếu giải thích công ty non trẻ của ông ấy là Cudy, có mục đích mang trẻ em đi học lại với các thầy cô giáo trên mạng để giúp chúng chuẩn bị những cuộc thi. Nó làm nổi bật không chỉ tinh thần kinh doanh của Lim mà còn là thị trường rộng lớn đang phát triển đối với việc dạy kèm để bổ sung việc dạy ở trường trong quốc gia và phần nhiều khắp khu vực.
Xây dựng nhà cửa tại Hoa Kỳ đã giảm sau khi một phúc trình cho thấy xây dựng nhà cửa đang chậm lại và những cảnh báo từ nhà phân tích cho thấy dấu hiệu rằng sự sút giảm của kỹ nghệ này sẽ tiếp tục trong năm tới.
Trang mạng WalletHub nghiên cứu tất cả 50 tiểu bang, gồm thủ đô Hoa Thịnh Đốn, qua 10 lãnh vực đối với việc tham gia chính trị, gồm phần trăm của các cử tri là những người đã bỏ phiếu trong năm 2016, những hiến tặng chính trị, và việc tiếp cận bầu cử thuận tiện như thế nào tại mỗi tiểu bang.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.