Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21098)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

DAMASCUS - Trong buổi tiếp 1 viên chức ngoại giao Trung Cộng, nhà lãnh đạo cường quyền Syria tuyên bố “Syria đang bị thiệt hại vì bao vây kinh tế” - thông cáo báo chí từ Phủ TT ghi “Sau gần 8 năm chiến tranh, Syria bị tấn công bằng 1 hình thức khác là bao vây kinh tế”. Lãnh tụ Assad lên án nhiều nước chấp nhận các hình thức tấn công khác, kể cả xử dụng khủng bố.
KABUL - Sách của 1 nhà báo Hòa Lan tiết lộ : thủ lãnh Mullah Omar sống gần căn cứ chiến lược Mỹ tại tình Zabul của Afghanistabn – 1 cận vệ xác nhận : họ sống an toàn tuy có sự hiện diện gần bên của lực lượng Hoa Kỳ.
BANGKOK - Các chính trị gia của đảng Dân Chủ thú nhận : thiếu sức thu hút cử tri đi bầu lần đầu vào ngày 23 tháng này - đảng lâu đời nhất vương quốc tập trung vận động thành phần nhiều tuổi hơn.
SINGAPORE - Hãng SilkAir loan báo : các chuyến bay quốc tế bằng 6 chiếc Boeing 737 MAX vẫn hoạt động bình thường tuy đang theo tõi hình hình – sáng hôm chủ nhật, 1 chiếc cùng loại của Ethiopian Airlines rơi đột ngột sau khi cất cánh, gây thiệt mạng tất cả 157 người trên tàu. Tại Indonesia hồi Tháng 10, phi cơ cùng loại đâm xuống biển. Báo Singapore cho biết : SilkAir đã tiếp xúc với nhà sản xuất Boeing.
DALLAS, TX -- Người lái chiếc xe hiệu Chevy Silverado màu đen tông vào một nhóm đang thay vỏ xe bên lề xa lộ Dallas North Tollway rạng sáng Chủ Nhật -- giết chết ba người -- đã để lại một thiếu niên 13 tuổi phía sau trước khi chạy ra khỏi hiện trường, theo lời cảnh sát.
BOSTON -- Một cư dân 36 tuổi ở thị trấn Dorchester đã bị bắt hôm Thứ Hai và bị truy tố cấp liên bang vì bí mật quay phim nhiều nam thiếu niên trong một nhà vệ sinh ở trường Boston Latin School.
Thành phố nào hạnh phúc nhất Hoa Kỳ? Một cuộc khảo sát của công ty tài chánh cá nhân Wallethub đưa ra kết quả, theo bản phân tích và đối chiếu hơn 180 thành phố lớn nhất Hoa Kỳ để xem nơi nào người dân hạnh phúc nhất. Mỗi thành phố đượcc hấm điểm theo 31 phương diện, từ tỷ lệ trầm cảm cho tới tỷ lệ tăng thu nhập, cho tới trung bình thời gian vui chơi cá nhân mỗi ngày.
WASHINGTON - Đề án ngân sách của chính quyền Trump đã chuyển tới Hạ Viện nay thuộc quyền kiểm soát của đảng DC – nhận xét đầu tiên của nhà báo là nhiều cắt giảm được dự liệu nhưng cân bằng ngân sách không thể đạt được trong 15 năm.
RICHMOND - Bà Deborah Brown là cư dân Virgina thắng xổ số tiểu bang 30 lần 1 ngày trong tháng qua – bà mua 30 vé, tổng hợp 4 số là 1-0-3-1. Kết quả đầu tư 30 MK là 150,000. Bà nói với công ty xổ số “Tôi muốn đứng tim”. Tỉ lệ trúng xổ số tại Virginia là 1/10,000. Tuần qua, 1 người đàn ông mới ly dị tại New Jersey trúng độc đắc Mega Millions 273 triệu MK.
STANFORD, Calofornia - Ngôi sao xe đạp Kelly Catlin đã chết tại nhà hôm Thứ Sáu, ở tuổi 23 – Catlin chiếm huy chương bạc Olympic 2016 tại Rio de Janeiro đã dẫn đầu đội đua nữ của Hoa Kỳ giựt giải huy chương vàng thế giới 2018. Thân phụ Martin Catlin báo tin : Kelly tự sát, tổn thương này là không thể tưởng tượng. Phóng viên của AP cho biết : Kelly Catlin đang ghi danh học ban toán tin học tại trường Stanford.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.