Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21097)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

NEW YORK - Thẩm quyền cảng New York và New Jersey bắt được 3200 pound cocaine trên 1 con tàu chở container hôm 28-2. Số hảng cấm này gồm 60 bao bột trắng được nhận diện là cocaine, là nhiều nhất 25 năm. Cơ quan kiểm soát thuế và biên giới (CBP) cho biết giá thị trường của số hàng cấm này là 77 triệu MK. Con tàu chở hàng cấm có nguồn gốc Nam Mỹ.
SAN DIEGO - Giới trẻ khắp thế giới đã định bãi khóa ngày Thứ sáu 15-3 để gửi thông điệp nhắc nhở người lớn chống biến đổi khí hậu – cùng ngày ấy, hàng chục ngàn học sinh từ Hoa Kỳ đến Malaysia, Hong Kong (tổng cộng 80 nước) bỏ học 1 ngày để yêu cầu người lớn nhận biết biến đổi khí hậu là khủng hoảng, cần có kế hoạch ứng phó.
WASHINGFTON - Thống đốc Quỹ dự trữ liên bang Jerome Powell xác nhận : các đả kích của TT Trump không ảnh hưởng chính sách tiền tệ của FED – quyết định Tháng 1 của FED là tạm ngưng nghỉ biện pháp tăng lãi suất căn bản. Trong cuộc phỏng vấn của CBS, thống đốc Powell cho hay : ông không thể bị bãi nhiệm và ông định phục vụ FED hết nhiệm kỳ 4 năm.
WASHINGTON - Đảng DC sẽ họp đại hội để chọn ứng viên tranh cử TT năm 2020 tại Milwaukee - chủ tịch ủy ban toàn quốc của đảng (DNC) Tom Perez cho hay : 2 nơi khác được đề nghị là Houston và Miami. Tin HuffPost không gồm chi tiết.
Khoảng đầu tháng 03/2019, bà Amy Klobuchar, nghị sĩ bang Minnesota đồng thời là ứng cử viên chạy đua cho vị trí tổng thống Mỹ, đã đưa ra ý tưởng đánh thuế những công ty lợi dụng thông tin của người dùng để trục lợi. Đây là có thể xem là lời cảnh báo với những công ty nổi tiếng về việc bán thông tin của khách hàng như Facebook, Google...
Khoảng đầu tháng 03/2019, Apple đã gửi email thông báo cho người dùng App Store và iTunes biết về một chương trình khuyến mãi mới với thưởng tín dụng 10% khi người dùng nạp thêm tiền vào tài khoản Apple ID của họ.
Westminster (Bình Sa)- - Để tiếp tục cuộc biểu tình lẽ ra được tổ chức vào chiều ngày 24 tháng 2 vừa qua nhưng vì lý do để hổ trợ cho giới trẻ tổ chức buổi xuống đường và ca nhạc đấu tranh được tổ vào chiều ngày 26 tháng 2 vừa qua, nên Liên Ủy Ban Chống Cộng Sản và Tay Sai đã hoản lại cuộc biểu tình cho đến ngày 10 tháng 3 năm 2019 để tiếp tục nhiệm vụ yểm trợ Quốc Nội sau những cuộc xuống đường của dân chúng, và các Tôn Giáo v.v… để phản đối luật bán nước Ba Đặc Khu và Luật An Ninh Mạng mà chúng ta đã đồng tâm Biểu tình liên tục và tổ chức các buồi ca nhạc đấu tranh, từ tháng 6 năm 2018 đến nay.
Seattle Buddhist Church còn được gọi là Seattle buddhist Temple (tạm dịch: Chùa Phật Giáo Seattle) hoặc Seattle Betsuin theo truyền thống Jodo Shinshu dưới ngôi chùa mẹ của Nishi Hongwanji tại Nhật Bản.
SAIGON -- Cuộc đình công vẫn tiếp diễn... Bản tin VOV kể chuyện: An Giang có hơn 1.300 công nhân đình công đòi quyền lợi. Hơn 1.300 công nhân thuộc công ty may mặc ở An Giang đình công phản đối về chế độ làm việc, lương, thưởng.
SAIGON -- Công an vẫn liên tục truy bức nhiều người dân trong vườn rau Lộc Hưng... Bản tin RFA ghi nhận: Phụ nữ vườn rau Lộc Hưng bị tấn công vào tuần qua... Ít nhất hai phụ nữ có nhà bị phá hủy tại vườn Rau Lộc Hưng vào tuần qua bị công an tấn công, sách nhiễu. Mạng báo UCANews đưa tin hôm 11/3/2019.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.