Luật pháp phổ thông
[LS Lê Đình Hồ là tác giả cuốn “Từ Điển Luật Pháp Anh Việt-Việt Anh” dày 1,920 trang vừa được xuất bản. Qúy độc giả có thể mua sách qua internet bằng cách lên Website Google (google.com) đánh máy chữ “ho ledinh”, rồi theo sự hướng dẫn của các websites.]
Hỏi (Bà Trần T. Thủy): Tôi kết hôn được 9 tháng thì chúng tôi ly thân. Rồi vào tháng 6 năm 2006 tôi đã nộp đơn xin ly dị. Hiện tôi định nộp đơn xin chia tài sản.
Tài sản của chúng tôi gồm một căn nhà mà tôi không đứng tên, vì căn nhà này do chúng tôi mua trước khi kết hôn và do người chồng cũ của tôi đứng tên.
Căn nhà hiện trị giá khoảng $450,000 nhưng chúng tôi còn nợ ngân hàng khoảng $250,000. Chúng tôi mua căn nhà này tính đến nay đã hơn 3 năm. Vào lúc mua căn nhà này, chúng tôi chỉ mới quen nhau được mấy tháng. Trong số 10% tiền đặt cọc để mua nhà tôi chỉ đóng được $5,000. Số tiền còn lại do chồng tôi vay mượn gia đình.
Sau khi mua xong căn nhà này chúng tôi đã dọn về sống chung, rồi sau đó chúng tôi kết hôn, và cùng cư ngụ tại căn nhà đó cho đến lúc ly thân. Sau khi kết hôn, chúng tôi đã mua thêm một căn appartment để cho mướn. Căn này trị giá khoảng $250,000. Số tiền mượn ngân hàng là $220,00. Chúng tôi đã cùng đướng tên chung khi mua căn appartment này.
Ngoài 2 tài sản đó ra, chúng tôi mỗi người đều có xe riêng và không có tài sản nào đáng giá để xin phân chia cả. Tôi đã cố gắng thương lượng với chồng tôi về việc chia tài sản liên hệ đến căn nhà, nhưng anh ta nói rằng đó là căn nhà của anh ta mua trước ngày kết hôn. Vì thế, căn nhà là của riêng anh ta nên không có vấn đề chia tài sản.
Xin LS cho biết là trong tình huống đó, khi căn nhà do anh ta đứng tên và mua trước ngày kết hôn, tôi có được quyền xin phân chia tài sản không"
*
Trả lời: Trong vụ C & M [2006] FamCA 212. Trong vụ đó, 2 vợ chồng kết hôn vào tháng 10.2002, và ly dị vào tháng 12.2002. Thời gian sống chung sau khi kết hôn tính ra được trên dưới 2 tháng.
Hai vợ chồng đã cố gắng để dành tiền và mua được một mảnh đất 18 tháng trước ngày kết hôn. Mảnh đất này chỉ do một mình người chồng đứng tên với giá là $174,000 và người chồng đã mượn $156,600.
Người vợ đã bỏ nhà đi sống riêng từ ngày ly thân. Người chồng bèn sang căn nhà cho cha mẹ của đương sự. Sau đó 2 vợ chồng đã đưa nhau ra tòa xin phân chia tài sản. Tòa đã phân chia 92.5% cho người chồng và 7.5% cho người vợ. Người vợ nhận được 7.5% tương đương với $19,829 cùng với việc người chồng phải gánh 50% số tiền mà người vợ còn thiếu nợ, tính ra là $12,400. Như vậy, người chồng phải trả cho người vợ tổng cộng là $32,244. Người vợ bèn kháng án.
Vào lúc kháng án, Tòa đã đưa ra lời tuyên bố của các Thẩm Phán Dixon, Evatt và McTeirnan trong vụ House v The King (1936) 55 CLR 499 ở trang 504-505 rằng:
“DDiều đó vẫn chưa đủ nếu các vị thẩm phán của tòa kháng án xét thấy rằng, nếu họ ở trong vị thế của vị thẩm phán sơ thẩm, họ sẽ theo một chiều hướng khác.” (It is not enough that the judges composing the appellate court consider that, if they had been in the position of the primary judge, they would have taken a different course).
“Mà phải thấy rõ được rằng một vài sự sai lầm đã phạm phải khi hành xử quyền tùy tiện. Nếu vị thẩm phán dựa vào nguyên tắc sai lầm, nếu vị thẩm phán cho phép những vấn đề không liên quan hoặc không thích đáng hướng dẫn hoặc ảnh hưởng ông ta.” (It must appear that some error has been made in exercising the discretion. If the judge acts upon a wrong principle, if he allows extraneous or irrelevant matters to guide or effect him).
“Nếu ông ta lầm lẫn về sự kiện, nếu ông ta không màng đến một vài sự cân nhắc cần thiết, thì quyết định của ông ta phải được duyệt xét lại và tòa kháng án có thể hành xử sự tùy tiện của tòa để thay thế cho quyết định của ông ta” (if he mistakes the facts, if he does not take into account some of the material consideration, then his determination should be reviewed and the appellate court may exercise its own discretion in substitution for his . . .).
Trong vụ đó, tài sản tổng cộng của hai vợ chồng là $456,035 [gồm căn nhà trị giá $400,000]. Tổng số nợ là $191,642. Vì thế, số tiền tranh chấp là $264,393.
Vấn đề quan trọng ở đây là vị thẩm phán tọa xử đã không lưu tâm đến chi tiết về sự đóng góp của người vợ và người chồng suốt trong thời gian có “ý định chung” (common intention) về việc tạo lập mái ấm gia đình, mà chỉ lưu tâm đến việc người chồng kiếm được lợi tức nhiều hơn người vợ. Người vợ đã khai về lợi tức của cô ta trong các năm 2001,2002,2003 là $28,850, $27,323 và $21,324. Người chồng có lợi tức $55,055 trong tài khóa 2004.
Vị thẩm phán tọa xử đã sai lầm khi cho rằng cha mẹ của người chồng đã đóng góp tiền bạc trong việc xây căn nhà cho 2 vợ chồng, vì thế số tiền đó không thể được tính như là tài sản của 2 vợ chồng, mà đó chỉ là tài sản của người chồng.
Việc người vợ yêu cầu Tòa hủy bỏ giấy sang tên căn nhà cho cha mẹ chồng đã không được Tòa chấp nhận, ngoại trừ nếu người vợ thắng kiện và người chồng không thể chấp hành án lệnh để trả tiền cho người vợ.
Điều 75(2) “DDạo Luật Gia Đình” (the Family Law Act 1975) quy định rằng: “các vấn đề cần phải được lưu tâm liên hệ đến việc cấp dưỡng cho người phối ngẫu” (matters to be taken into consideration in relation to spousal maintenance).
Điều 75 (2) quy định rằng: “Các vấn đề cần phải được lưu tâm đó là: (a) tuổi tác và tình trạng sức khoẻ của mỗi bên đương sự; (The matters to be so taken into account are: (a) the age and state of health of each parties;
(b) lợi tức, các nguồn tài chánh và tài sản của các bên đương sự cùng khả năng trí tuệ và thể lực của họ đối với sự tìm được công việc thích hợp; (b) the income, property and financial resources of each of the parties and the physical and mental capacity of each of them for appropriate gainful employment;
(c) liệu có bên đương sự nào chăm sóc hoặc kiểm soát con cái thuộc về hôn phối chưa đạt đến 18 tuổi hay không; . . . (c) whether either party has the care or control of a child of the marriage who has not attained the age of 18 years; . . .
(k) thời gian của hôn phối;. . . (o) bất cứ sự kiện hoặc tình huống nào mà, theo ý của tòa, sự công bằng của vụ kiện cần phải được lưu tâm đến, và . . .” (k) the duration of the marriage;. . . (o) any fact or circumstance which in the opinion of the court, the justice of the case requires to be taken into account, and . . .).
Về điểm này Tòa nhận thấy rằng cả 2 bên đương sự đều còn trẻ, đầy đủ sức khỏe, chưa có con cái; vì thế, việc phân chia tài sản không bị chi phối bởi các yếu tố được quy định trong điều 75(2) của Đạo Luật Gia Đình. Cuối cùng Tòa đã đưa ra phán quyết rằng người chồng phải trả cho người vợ $42,618 và phải thanh toán những nợ nần khác của người vợ là $32,514.
Dựa vào luật pháp cũng như phán quyết vừa trưng dẫn bà có thể thấy được rằng bà có toàn quyền để yêu cầu được chia tài sản liên hệ đến căn nhà hiện do một mình chồng bà đứng tên làm chủ.
Nếu bà còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được hướng dẫn tường tận hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình