HÀ NỘI (Kyodo) - Một biến chuyển hiếm có đã xuất hiện trong khối chính trị thuần nhất của CSVN. Trong chính quyền Hà Nội đã có những bất đồng ngày càng lớn về tương lai của hải cảng Cam Ranh.
Với việc Hải quân Nga sẽ hoàn toàn rút khỏi cảng này vào ngày 1-7, thế giới chú trọng theo dõi xem Hà Nội xử lý như thế nào về tương lai của Cam Ranh.
Hồi tháng 6 năm ngoái, Thủ tướng Phan Văn Khải nói chính phủ Việt Nam sẽ sử dụng cảng này đặc biệt cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam một khi nước Nga kết thúc sự hiện diện ở đó, và nói sẽ không cho bất cứ nước nào thuê mướn cảng Cam Ranh.
Tuy nhiên mới đây tướng Phạm Văn Trà, bộ trưởng quốc phòng nói Cam Ranh sẽ tiếp tục là một căn cứ chiến lược quan trọng, thay vì biến thành một trung tâm kinh tế.
Trà nói với một tạp chí chuyên về kinh tế ở Saigon như sau: "Chúng ta không thể biến hoàn toàn nơi đó thành một trung tâm kinh tế...Vùng Cam Ranh không đủ lớn cho phát triển kinh tế. điều này rất quan trọng theo quan niệm quân sự...Chúng ta sẽ cho phép các cơ sở kinh tế xây dựng bên ngoài căn cứ Cam Ranh".
Trong cuộc viếng thăm tại Hà Nội hồi tháng 2 năm nay, Đô đốc Dennis Blair, Tư lệnh Quân lực Mỹ tại Thái Bình dương, nêu ý kiến nên để Cam Ranh làm hải cảng cho các chiến hạm Mỹ ghé thăm.
Blair tuyên bố: "Hoa Kỳ rất chú ý đến nhiều loại dàn xếp khác nhau cho một hải cảng ở phần đất này của thế giới, những nơi xa xôi mà quân đội chúng tôi có thể đến thăm viếng, những nơi quân lực chúng tôi có thể lấy được các loại tiếp vận khác nhau".
Ông nói: "Hiển nhiên quy chế Cam Ranh đang thay đổi sau khi Nga hết hạn thuê cảng này, đặc biệt những hoạt động hay dàn xếp có liên quan đến nước Mỹ trong tương lai".
Ý kiến của tướng Trà khiến người ta cảm thấy đang có sự rạn nứt gia tăng giữa phe muốn xúc tiến đổi mới kinh tế và phe quân đội. Quân đội CSVN vẫn có một tiếng nói mạnh trong chính quyền Việt Nam kể từ sau vụ chiến thắng trong cuộc chiến tranh Việt Nam.
Phản ứng lại mọi chủ trương chống phát triển kinh tế ở Cam Ranh, phe đổi mới bắt đầu dấn thêm bước trong nỗ lực trình bày quan điểm về lợi ích cho Việt Nam như thế nào khi biến đổi hải cảng Cam Ranh thành một trung tâm kinh tế.
Phan Thúy Thanh, nữ phát ngôn bộ Ngoại giao nói với các ký giả ngoại quốc rằng Hà Nội chú ý đến một số đề nghị đầu tư từ bên ngoài vào khu vực Cam Ranh.
Báo nhà nước Đại Đoàn Kết đề nghị Cam Ranh được coi như một đặc khu kinh tế và nói Cam Ranh có thể phát triển thành một hải cảng thương mại còn tốt hơn Singapore hay Bangkok.
Báo viết: "Cam Ranh là một hòn ngọc vô giá...Nơi đó phải được coi như một cái bao lơn trước Thái Bình Dương để Việt Nam nhìn ra thế giới bên ngoài".
Một số người coi những lời tuyên bốâ của tướng Trà như khởi đầu cuộc tấn công của phe quân đội mà mục tiêu thực sự là muốn chiếm thế thượng phong trên phe đổi mới trong việc xây dựng kinh tế ở Cam Ranh và chiếm phần lợi tối đa trong công cuộc đó.
Một nguồn tin ngoại giao ở Hà Nội cho biết ông ta nghe được từ bộ Quốc phòng nói sau khi Nga rút đi, Hải quân Việt Nam sẽ kiểm soát Cam Ranh và dành một phần của vùng này làm khu phát triển kinh tế.
Điều cần chú ý: Quân đội CSVN trước giờ vẫn được phép kinh doanh, và hiện đang làm chủ nhiều đại công ty quốc doanh.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình