Hôm nay,  

Nỗi Lòng Thanh Thúy

31/03/202119:08:00(Xem: 6116)
blank

 

Vào khoảng gần cuối thập niên 1960,  tôi vô tình đọc nhật báo, thấy một bài viết mang tựa đề: “Nỗi Lòng Thanh Thúy”, thật hấp dẫn. Vội vàng ngồi xuống bên ly cà phê chiều, nhâm nhi chữ và đắng.
 

Mới đầu tôi cứ tưởng đây là tâm sự buồn vui của cô ca sĩ đang nổi tiếng, một cách đặc biệt. Thời đó, các ca sĩ miền bắc vào nam chiếm ngự từ đài phát thanh đến các phòng trà với tiếng hát thanh trong, phát âm chuẩn, và có trình độ âm nhạc. Cho đến khi tiếng hát ấm áp của quái kiệt Trần Văn Trạch nổi lên, giọng miền nam mới chen chân vào sân khấu. Thanh Thúy là ca sĩ được khán thính giả khắp miền yêu chuộng mà khi hát không phát âm theo giọng bắc. Tiếng hát trầm, gợi cảm, nổi bật giữa những danh ca đương thời, phù hợp với những bản nhạc tình bolero, nhất là nhạc của Trúc Phương.
 

Thì ra “Nỗi Lòng Thanh Thúy” không phải của Thanh Thúy, mà của những người thích hát, nhất là các cô gái miền Tây, ước mơ sẽ có một ngày được cất tiếng hát trên làn sóng phát thanh và trong những vũ trường lộng lẫy.
 

Từ khi nhà văn Nguyễn Thanh Việt đoạt giải văn chương Pulitzer năm 2016, giải MacArthur Genius năm 2017, Guggenhem Fellowship năm 2017; từ khi nhà thơ Ocean Vương nhận The Pushcart Prize năm 2014, T.S.Eliot Prize năm 2017, MacArthur Fellowship năm 2019, tôi nhận thức được “Nỗi Lòng Nguyễn Thanh Việt”, “Nỗi Lòng Ocean Vương” nhen nhúm, bốc khói, bén lửa.
 

Một số lớn những nhà thơ, nhà văn, trong cũng như ngoài nước, nghĩ rằng, nếu tác phẩm của mình được dịch sang Anh ngữ, Pháp ngữ, Đức ngữ, tiếng Tây Ban Nha ... Có lẽ, cuộc đời văn chương của mình có cơ hội thăng tiến. Điều này không có gì bảo đảm nhưng ước mơ luôn luôn là hy vọng đẹp. Miễn đừng trở thành tham vọng, thì vẻ đẹp sẽ không hư hao.
 

Theo chân Thanh Thúy, rất nhiều ca sĩ nổi tiếng hát giọng miền nam như Chế Linh, Hương Lan, Trường Vũ, Phi Nhung ... Không phải ước mơ nào cũng cao. Không hát phòng trà, thì hát quán cà phê. Không hát quán cà phê, thì hát cho nhau nghe. Không ai nghe, thì hát một mình, vẫn sướng.

Đó là lý do tôi nghĩ đến, thực tập, và lập thuyết về hệ thống SLTA: Second Language Translation Aids.
 

Hầu hết các nhà văn, nhà thơ sáng tác bằng tiếng Việt, không có khả năng sinh ngữ cao, không dư thừa tài chánh, không quen biết các bậc cao nhân, lại ngại ngùng, thẹn thùng nếu phải nhờ vả những người giỏi sinh ngữ dịch giùm tác phẩm của mình. Đôi khi, có được người dịch, khi đọc bản dịch, tra từ điển, cảm thấy không an tâm, nhưng biết làm sao? Một bài thơ Việt dịch sang tiếng ngoại quốc, số mệnh gần giống một người Việt lưu vong.
 

Tác giả là người thấu hiểu tác phẩm của mình nhất, dù không hiểu toàn vẹn. Người viết là người tự dịch hoàn hảo nhất nếu họ có khả năng sinh ngữ giỏi. Tự dịch tác phẩm của mình là cách hay nhất để tự ý lưu vong, thay vì bị xuôi theo dòng thác lũ. 

Trong tinh thần đó, SLTA ra đời, thô sơ và đơn giản. Lấy thực tập bổ túc và tái tạo lý thuyết. Như một đứa trẻ cần thời gian để trưởng thành, SLTA cần sự tiến bộ của lập trình điện tử, khoa học kỹ thuật để bồi dưỡng và mở rộng.
 

Quái kiệt Trần Văn Trạch là người đầu tiên tổ chức đại nhạc hội ở Việt Nam. Theo chân ông, tôi tổ chức đại nhạc hội: “Tình Anh Lính Chiến” ở Houston, Texas. Mời ca sĩ Thanh Thúy  và một số các nghệ sĩ khác trình diễn cùng vở nhạc kịch “Chiếm Lại Cổ Thành Quảng Trị.” Ngồi trên dàn điều khiển, Trong một khung cảnh tối đen, đèn mờ, sân khấu lảng đảng sương mù, nghe Thanh Thúy hát lại những bản nhạc lính ngày xưa. Bạn đọc, bạn tưởng tượng ra sao? Thú thật, nghe Thanh Thúy hát, tôi cũng dấy lên “Nỗi Lòng Thanh Thúy.”

 

Nếu bạn đọc là người như tôi, muốn dịch tác phẩm của mình sang ngoại ngữ nhưng không đủ sở học, lại thẹn thùng khi phải nhờ vả những cao nhân dịch giùm, lại không đủ tài lực để mời dịch giả, đành phải mày mò tự dịch. Cuốn sách này xin dành cho chúng ta. Xin thực hành như những trải nghiệm.

Hành trình dịch là hành trình tự học. Tự học là cơ bản của sáng tác. Nếu “Thiên tài chỉ là sự kiên nhẫn lâu dài” (*), thì sáng tạo phải có một phần từ hiệu quả của sự kiên trì học tập.

 

Tặng phẩm

Bạn đọc có thể download cuốn sách mỏng SLTA (Second Language Translation Aids) miễn phí tại link:

https://www.academia.edu/45629061/SLTA_Second_Language_Translation_Aids 

Dịch thơ, truyện, văn bản tiếng Việt sang Anh ngữ.

  

Thân ái và chúc may mắn.

Ngu Yên.

 

 

Cô Malia Obama xuất hiện lần đầu trên thảm đỏ tại Liên hoan phim Sundance hôm thứ Năm với buổi ra mắt phim ngắn mới The Heart. Con gái lớn của cựu Tổng thống Barack Obama và Michelle Obama đã viết kịch bản và đạo diễn bộ phim, được chiếu tại sự kiện ở Utah như một phần của Chương trình Phim ngắn.
Thông thường, khi nói đến xe điện (EV), người ta thường nghĩ đến khía cạnh công nghệ, kỹ thuật hay là môi trường. Nhưng trong năm 2024, màu sắc chính trị xanh-đỏ cũng phủ lên nền công nghiệp đang trên đà tăng trưởng nhanh chóng này ở Mỹ. Bởi vì năm 2024 là năm bầu cử tổng thống Hoa Kỳ, không khí chính trị đã nóng lên từ năm 2023. Trong thông điệp Giáng Sinh 2023, cựu tổng thống Donald Trump (cũng là ứng cử viên tổng thống sáng giá nhất của Đảng Cộng Hòa) đã chúc những chiếc xe điện “hãy mục rữa trong địa ngục” (…may they rot in hell…)! Điều này cũng dễ hiểu. Bởi vì thúc đẩy nền công nghiệp xe điện là một trong những chính sách lớn của Tổng Thống Biden trong suốt ba năm cầm quyền, mà ông Trump thì không muốn nó thành công.
Sau mùa lễ cuối năm là lúc các bậc phụ huynh lo lắng về con đường đại học của con cháu mình. Những con số điểm, những chữ viết tắt như GPA, SAT và ACT sẽ làm phụ huynh nhức đầu và chúng ta sẽ bàn lại về vai trò các điểm này và nhất là tương quan giữa SAT và IQ trong khung cảnh của các thay đổi gần đây ở Mỹ. Năm ngoái, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ quyết định cấm dùng màu da, nguồn gốc sắc tộc để quyết định tuyển chọn một ứng viên, từ chối không cho Đại học Harvard thực hành “tác dụng khẳng định” (affirmative action) để tăng sỉ số da màu không được đại diện đúng mức so với tỷ lệ trong dân số nói chung. Một trong những biện pháp được dùng để giảm bớt sỉ số dân Á Châu là gạt bỏ kết quả kỳ thi SAT hoặc giảm bớt tầm quan trọng của SAT, vì người gốc Á Châu có điểm SAT cao hơn nhiều so với các sắc dân khác.
Hội chứng người cứng đơ (Stiff Person Syndrome – SPS) là một căn bịnh có thể gây co thắt dữ dội và làm suy nhược các cơ, nhưng hầu hết mọi người đều không biết gì về nó mãi cho đến cuối năm ngoái, khi nữ danh ca Celine Dion công bố tình trạng bịnh của mình. Chứng rối loạn thần kinh và tự miễn dịch hiếm gặp này được cho là chỉ ảnh hưởng đến 1 hoặc 2 người trong một triệu người – và hai phần ba trong số những người bị là phụ nữ.
Con người đang đua nhau khai thác tiềm năng to lớn của đại dương nhằm đẩy mạnh sự phát triển kinh tế toàn cầu. Trên toàn thế giới, các ngành công nghiệp dựa vào đại dương như đánh bắt cá, vận chuyển và sản xuất năng lượng tạo ra ít nhất 1.5 ngàn tỷ MK trong hoạt động kinh tế hàng năm và hỗ trợ 31 triệu việc làm. Giá trị này đã tăng theo cấp số nhân trong 50 năm qua và dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2030.
Tạp chí Consumer Reports vừa công bố phát hiện rằng nhựa vẫn hiện diện “rộng rãi” trong thực phẩm bất chấp các nguy hại về sức khỏe, và kêu gọi các cơ quan chức trách đánh giá lại mức độ an toàn của nhựa khi tiếp xúc với thực phẩm trong quá trình sản xuất. Tổ chức vô vụ lợi này cho biết rằng 84 trong số 85 mẫu thực phẩm ở siêu thị và thức ăn nhanh mà họ vừa kiểm tra gần đây có chứa “chất hóa dẻo” (plasticizers) được gọi là phthalates, một loại hóa chất được sử dụng để làm cho nhựa bền hơn.
Tòa án tối cao của Maine đã viết trong một lệnh hôm thứ Tư rằng quyết định của Bộ Trưởng Hành Chánh Maine, thuộc Đảng Dân chủ, Shenna Bellows cấm ghi tên cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump vào lá phiếu sơ bộ của tiểu bang sẽ bị hoãn lại. Trước đó, Trump đã kháng cáo hành động này, gọi đây là một phần của "cố gắng đánh cắp" cuộc bầu cử.
Dân số Trung Quốc giảm năm thứ hai liên tiếp, theo thống kê công bố hôm thứ Tư. Dữ liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Bắc Kinh cho biết dân số là 1,409 tỷ người vào cuối năm 2023, đánh dấu mức giảm 2,08 triệu người so với một năm trước đó, đây là mức giảm đầu tiên mà TQ này trải qua trong sáu thập niên. Mức giảm này là do tỷ lệ sinh giảm, đạt mức thấp kỷ lục 6,39 ca sinh trên 1.000 người, giảm so với 6,77 ca sinh vào năm 2022. Số người chết trong năm là 11,1 triệu người.
Iowa: Với 99% phiếu đếm xong vào rạng sáng Thứ Ba, Trump nổi lên là người chiến thắng trong cuộc bầu sơ bộ ở Iowa cho cương vị ứng viên tổng thống đầu tiên của Đảng Cộng hòa năm 2024 với 51% số phiếu bầu, trong khi Ron DeSantis đứng thứ hai với 21.2% (tức là, Trump hơn DeSantis 30% phiếu) và Nikki Haley giành vị trí thứ ba với 19.%.
Cộng hòa Nauru hôm thứ Hai tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan và thay vào đó là công nhận Trung Quốc. Chính phủ Nauru tuyên bố rằng hành động này là vì "lợi ích tốt nhất" của quốc gia và người dân. Việc này diễn ra ngay sau cuộc bầu cử ở Đài Loan và đánh dấu lần đầu tiên hòn đảo này mất đi một đồng minh ngoại giao.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.