Hôm nay,  

THƠ THÁNG TÁM

10/08/202209:16:00(Xem: 4852)
Stains with fingerprints (1864-65) - Victor Hugo (1802-1885)
Stains with fingerprints (1864-65)
của Victor Hugo (1802-1885).

   thời chết đứng

   một mảnh đất rất gầy

   một bầu trời rất nhỏ

   không đủ nuôi nấng che chở một bộ tộc

   rất khốn khó

 

   bên khung cửa rất hẹp

   chờ đợi một cơn gió

   và khi gió lướt ngang

   không chút đổi thay

 

   tưởng chừng vẫn còn ngàn-năm-đô-hộ

   và tiếp nối nhiều ngàn năm sau nữa

 

   
   loáng thoáng phía sau khung cửa rất hẹp

   là mùi và màu của vô vọng

   là vết hằn từ ngọn roi từ mũi nhọn

   là những vũng máu khô khốc

   là tiếng rên xiết là tử khí âm hồn

 


ngày lại ngày qua gần nửa thế kỷ

người người chết đứng như lũ tượng nhà mồ

 ̶ ̶ ̶  trơ trất ù lì vô tâm vô cảm

 

rồi một buổi hừng đông

đoàn người chết đứng ngẩng mặt nhìn trời

khóc và tru như chó dại  ̶ ̶ ̶  khôn nguôi.  


-- Quảng Tánh Trần Cầm  


*

 

Uống rượu với bạn

 

thời gian như chiếc xe dừng lại bên đường

vừa đi qua những ổ gà và vết nứt

hàng cây già đớn đau ngã gục

con người mang khuôn mặt lạnh buồn

lời nói bạo lực sẵn sàng tuôn ra khi bất mãn

chiều nay trời nóng bức, con chim quên hót

chúng ta ngồi bên nhau, lòng cởi mở nhưng không nói nhiều

thèm nghe một tin vui, một mẩu chuyện đẹp

hớp miếng rượu tạm cho là hào sảng

nụ cười xuyên qua dàn hoa hồng không ai hái

mái tóc nhuốm bạc và giấc mơ theo gió bay

 

người nào đó kể ta nghe thần thoại

trau chuốt niềm vui không cần chăm sóc

thành phố an lành che những lạnh lùng vô cảm

chiến tranh thù hận chốn xa 

dương cầm ai đó trôi thật nhẹ

tiếng cười và hạnh phúc vô tư

cuộc đời như trò chơi mở toang tấm gương vũ trụ

hiu hắt đâu đây chút hồn thiêng sông núi

khuôn mặt hao gầy lồng trong thiên thu

 

thất thểu nỗi buồn đông phương

trải ra trên giấy nháp và bàn phím

chút lửa ấm thắp lên từ những câu thơ đầy bụi

thoáng chốc hơn năm mươi năm phiêu bạt

như chớp qua dòng sông

và khi buổi chiều xuống thấp

chút đau ló dạng trong lòng

cũng trời đất đó sao hôm nay thấy hẹp

nỗi buồn gói trọn trong tay

đám mây tháng bảy vẫn thì thầm

tháng tám đem cơn nóng cháy khô cây cỏ 

chuyện trở về như một điệp ngữ

của viên đá lăn xuống vực sâu

 

chiều thành thị nắng vàng ngang qua lối nhỏ

ta nhìn em như nhìn mùa hè

ngọn cây xanh và những bông hồng tàn héo

cưu mang vẫn nặng

ngôn từ không thể nói ngược những điều đang sống

cho nên ta chỉ còn ẩn dụ

trên môi và trong tim…

 

– thy an

 

Thông thường khi nghe hai chữ “cô đơn” chúng ta liên tưởng đến trạng thái tinh thần yếm thế, tâm tư buồn bã, ngày tháng chán chường, thậm chí, cuộc đời trống rỗng. Có lẽ, vì ý nghĩa từ điển của từ vựng này; có lẽ, vì ảnh hưởng văn chương nghệ thuật; có lẽ vì chúng ta đã từ lâu tin như thế, mà không bao giờ đặt một nghi vấn nào. Đây là định nghĩa của “cô đơn” qua Bách thư toàn khoa Wikipedia: “Cô đơn là một trạng thái cảm xúc phức tạp và thường gây khó chịu, đáp ứng lại với sự cách ly xã hội. Cô đơn thường bao gồm cảm giác lo lắng về sự thiếu kết hợp hay thiếu giao tiếp với những cá nhân khác, cả ở hiện tại cũng như trong tương lai. Như vậy, người ta có thể cảm thấy cô đơn ngay cả khi xung quanh có nhiều người. Nguyên nhân của sự cô đơn rất đa dạng, bao gồm các vấn đề về xã hội, tâm thần, tình cảm và các yếu tố thể chất.
Vào những ngày cuối năm 2023, khi mà người Mỹ bắt đầu chuẩn bị cho những bữa tiệc Giáng Sinh, năm mới, bàn tán chuyện mua sắm, thì chiến sự giữa Isarel và Hamas chưa có dấu hiệu thuyên giảm. Trên vùng đất thánh của cả ba tôn giáo lớn, những kiếp người lầm than chỉ mong có một ngày hòa bình, một ngày không bom đạn. Cũng vào những ngày cuối năm 2023, người Mỹ bắt đầu nhìn thấy một viễn cảnh Ukraine bị bỏ rơi, phải chấp nhận đổi đất lấy hòa bình. Nhiều người Việt cho rằng Ukraine sắp là một Việt Nam Cộng Hòa khác, một đồng minh bị Mỹ bỏ rơi, nhưng sau một thời gian có thể nhanh hơn nhiều.
Vào ngày 6 Tháng 12, giới truyền thông Mỹ đồng loạt đưa tin Taylor Swift, nữ ca nhạc sĩ đầy tài năng, được tạp chí Time vinh danh là “Nhân Vật Của Năm 2023” (Person of The Year). Đây là lần đầu tiên một ca nhạc sĩ được bình chọn danh hiệu giá trị này, càng nhấn mạnh thêm sự thành công và sức ảnh hưởng của cô gái hát nhạc pop-đồng quê. Trước đây, nhiều nhân vật được Time chọn từ năm 1927 là các tổng thống Hoa Kỳ, những nhà hoạt động chính trị lỗi lạc.
Bốn câu thơ này được bố tôi (nhà văn Doãn Quốc Sỹ) ghi lại như một giai thoại văn học, làm lời tựa cho tác phẩm Mình Lại Soi Mình. Bố tôi kể rằng khoảng năm 1984, phong trào vượt biên đang rầm rộ. Một người bạn mới gặp đó, mà hôm sau đã vượt biên rồi! Vào một ngày đẹp trời, bố tôi đạp xe từ Sài Gòn qua Làng Báo Chí bên kia cầu xa lộ để thăm chú Nguyễn Đình Toàn. Đến giữa cầu thì thấy chú đang đạp xe theo chiều ngược lại, cũng định đến thăm mình ở căn nhà hẻm Thành Thái. Hai người bạn gặp nhau giữa cầu. Có lẽ chú Toàn đã nhìn những cánh đồng lúa bên Thủ Thiêm, tức cảnh sinh tình, ngẫu hứng làm ra bốn câu thơ này.
Hôm đó, một chàng đương từ Sài Gòn đạp xe tới thăm bạn ở Làng Báo Chí bên kia cầu xa lộ. Chàng vừa đạp xe tới cầu thì gặp bạn cũng đương từ bên kia cầu phóng sang dự định về Sài Gòn thăm mình...
Có một người sống trong thành phố, bận rộn, tranh đấu, xông pha, lăn lộn giữa sự phức tạp như một sinh trùng bị mắc lưới nhện vẫn phải vùng vẫy để sống, để chờ ngày bị ăn thịt. Một hôm, ông ta đi du lịch, thấy một phong cảnh đẹp đến mức lặng người, cảm thấy siêu thoát, nhận ra đạo lý của mục tiêu tại sao con người tồn tại. Nhưng vẫn phải trở về phố cũ, y như Lưu Nguyễn phải trở về làng cũ vì những lý do chính xác, vì lẽ phải của những bổn phận làm người. Ông vẽ lại phong cảnh đó trên một vách tường lớn. Mỗi khi đời giông bão, mỗi khi hồn âm u, mỗi khi trí khổ não, ông đến trước bức tranh, nhìn ngắm, ngẫm nghĩ để tìm thấy sự thanh thản, sở hữu cảm giác bình an. Ông nghe được tiếng hát “chiều nay vang lừng trên sóng.” Ông thấy được “Âm ba thoáng rung cánh đào rơi. Nao nao bầu sương khói phủ quanh trời.” Hồn ông “lênh đênh dưới hoa chiếc thuyền lan.” Những giờ phút tĩnh lặng đó, tâm trí ông “Đèn soi trăng êm nhạc lắng tiếng quên … là cả một thiên thu trong tiếng đàn chơi vơi…”
Bùi Giáng qua đời tại Sài-gòn tháng 10-1998, tới tháng 10 năm này, 2023, đúng là 25 năm, một phần tư thế kỷ “Vắng bóng người Điên giữa kinh thành”. Trong tất cả các bút hiệu của Bùi Giáng, Sáu Giáng là tên hiệu dễ thương với mọi người, Bùi Giáng lại thích “anh Sáu Giáng” nhất; bởi/từ cái gốc gác quê mùa, đồi sim, ruộng lúa, tiếng gà trưa, con cò bãi nước xa, cái nền nhà lát gạch hoa, đứa con thứ sáu trong gia đình tộc Bùi, thằng bé Giáng tập bò tập đi.
Tôi để ý đến hắn, không phải vì cái tên với cái họ “lạ”, họ Mai. Cũng chẳng phải vì hắn là công tử con nhà giàu. Nghe nói ba hắn đi qua Mỹ từ ngày chạy loạn 30/4, nên cuộc sống mấy mẹ con rất ung dung khá giả. Mới học lớp 6 thôi, mà hắn đi học mặc quần tây áo sơ mi “đóng thùng” chỉnh tề, mang giày xăng-đan, tay còn đeo chiếc đồng hồ nữa cơ...
Ghi lên đá một thuở áo sờn vai / Vác thập ác quảy tiêu điều âm vọng / Nợ máu xương, nợ người lận đận / Của một thời vàng tím trẻ trai...
Một buổi trưa chan hòa ánh nắng trong vắt như thủy tinh của một ngày nắng ấm cuối đông, chớm bước sang xuân. Cảnh vật như bừng sáng dậy sau những ngày u ám. Tôi và Thi ngồi bên nhau tại một nơi vắng vẻ trong khu vườn sau nhà, dưới tàn cây mít, gần bên chiếc cầu ao soi bóng lung linh trên mặt nước đang gợn sóng lăn tăn...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.