Hôm nay,  

Thơ Trần Hạ Vi

14/01/202316:25:00(Xem: 4120)
đêm
Tranh Đinh Trường Chinh.



CÂU CHUYỆN CỦA NÀNG

Nàng đóng một chiếc đinh vào tường
Treo bức tranh vô hình tưởng tượng
Như pin một bài viết facebook
Trên dòng thời gian

Nàng muốn anh là của nàng
Dẫu chỉ trong phạm vi một câu chuyện
Có thể yêu anh nửa cuộc đời
Đem hạnh phúc của mình
đánh đổi một cuộc chơi

Nếu Annie Ernaux có thể viết những câu chuyện đời mình
Giọng văn khô khan sắc lạnh
Và được giải Nobel văn chương
Thì tại sao nàng không được quyền
Viết câu chuyện của anh và nàng
Tất nhiên
Theo cách nàng tưởng tượng

Đừng cười nàng quan tâm những điều nhỏ nhặt
Nàng là đàn bà
Và điều nàng quan tâm nhất
Là anh

Câu chuyện của nàng bình thường
Không có quan điểm về xã hội hay bình đẳng giới
Chỉ có tình yêu tình yêu
Và những vật vã
Mà có lẽ ngày xưa Van Gogh cũng đã đi qua

Câu chuyện của nàng không phổ biến
Câu chuyện của nàng không cần nhiều người quan tâm
Chỉ mình nàng, là đủ

Nàng không còn khát vọng gần anh
Không còn khát vọng cháy cùng anh
Không còn khát vọng yêu anh

Hôm nay mặt trăng gần tròn rằm
Tháng mười Halloween xuống lên bất ổn
Nếu Annie Ernaux có thể viết câu chuyện đời mình
Tại sao nàng không thể bắt đầu bằng…
Ngày ấy em yêu anh…

*

 

TRONG NGÀY KHỦNG KHIẾP CỦA NƯỚC MỸ

trong ngày khủng khiếp của nước Mỹ
nỗi ám ảnh ba trăm triệu dân
và toàn thế giới
không có cặp tình nhân nắm tay nhau từ tòa tháp đôi nhảy xuống
như trong tưởng tượng của anh

có một người chạy xồng xộc vào đời em
rồi nhẹ nhàng yêu thương trìu mến
gói gọn va li hành lý cuối cùng
buộc một chiếc nơ xinh đẹp màu xanh
cho em vĩnh viễn rời xa anh

em ký khế ước bàn giao


con tàu hoang đàng anh làm thuyền trưởng
cỏ hoa sắc màu nhiều tưởng tượng
metaverse
thị trường tình mã hóa
polyamorous
không có đúng không có sai

câu chuyện tiểu thuyết ngôn tình bi hài
anh vẫn giữ vai chính
em từ từ lui về phía sau
phía sau
và mất hút

anh vẫn mải mê nói cười
những vai diễn thứ tự trồi lên
hiện ra
và biến mất
lại hiện ra
và biến mất

Picasso nguồn năng lượng khủng khiếp
vợ và người yêu thảy đều tự tử hoặc điên
không bước qua được ám ảnh lời nguyền
lỡ được yêu bởi một vì tinh tú

có lẽ như em
cô ấy rồi sẽ rơi vào mối tình không lối thoát
làn gió nhẹ khiết thanh
nuôi anh dưỡng anh dành cho anh
em ký khế ước bàn giao
không hối tiếc

ngày khủng khiếp của nước Mỹ
một chuyện gì khủng khiếp sẽ xảy ra
lần đầu em mới biết
lần đầu em mới hiểu
nếu thật yêu
thì phải biết buông tay

cặp tình nhân trên tòa tháp đôi nước Mỹ
ngày 11 tháng 9
phút cuối cùng
tự nguyện rời tay nhau

*

NỖI NHỚ MÙA ĐÔNG

 

Em nhớ anh mùa đông

Trời lạnh lắm

Có thể ôm em vào lòng không

Có thể hôn em không

 

Người ta bảo mùa đông

Là mùa của tình nhân

Là mùa thú rừng chui vào hang trốn tuyết

Gấu mút tay quên đói

Anh có mút tay không

 

Nếu muốn sưởi ấm

Anh hãy nhét em vào túi áo

Ngực phải

Nhét thêm một que diêm

Nhưng đừng đậy nắp

 

Em sẽ xoa đầu anh

Chúng ta ngồi

mút tay

cùng


*


NĂM MỚI

 

Mùa sang

Năm mới đến nâng vần thơ cũ

Dịu dàng đỡ thanh tân

 

Mầm nảy lộc từ trong chồi đắng

Đau khổ bừng sáng những đóa hoa

Một ngày giông bão chưa xa

Chở thiên niên kỷ vào quá vãng

 

Riêng ta với ta

Mùa xuân cười xán lạn

Nụ tầm xuân hây hẩy

Gió tung trời

ôm một cội mai

 

-- Trần Hạ Vi

Từ hồi trẻ, tôi đã có thói quen là những ngày giáp Tết thì bắt đầu chọn một vài bài nhạc xuân để nghe; và trong những ngày đầu năm thì sẽ đọc một cuốn sách. Thói quen “khai sách đầu xuân” có thêm một chi tiết khi tuổi quá độ “ngũ thập nhi tri thiên mệnh”: đọc một cuốn sách có chủ đề về Phật Giáo. Trong năm Giáp Thìn này, tôi chọn cuốn “Từ Mặc Chiếu Đến Như Huyễn” của một tác giả cũng tuổi con rồng: cư sĩ Nguyên Giác, cũng là nhà báo Phan Tấn Hải. Giới thiệu “tác giả, tác phẩm” dài dòng như vậy, nhưng đối với tôi, người viết đơn giản chỉ là anh Hải, một người anh thân thiết, đã từng có một thời ngồi gõ bàn phím chung trong tòa soạn Việt Báo ở phố Moran. Đọc sách của anh Hải, tôi cũng không dám “điểm sách” hay “phê bình sách”, vì có thể sẽ bị anh phán rằng “… viết như cậu thì chỉ… làm phí cây rừng thôi!” Bài viết này chỉ ghi lại một vài niềm hứng khởi khi được tặng sách, khi đọc qua cuốn sách mà cái tựa cũng đã chạm sâu thẳm vào những điều bản thân đang chiêm nghiệm.
Chúng ta thường được nghe nói, rằng mọi người đều bình đẳng trước Thượng Đế. Tuy nhiên, Thượng đế thì không ai thấy, nhưng có một thứ còn đáng sợ hơn nhân vật cổ sử đó (nếu thật sự là có Thượng Đế): đó là những trận mưa bom. Người dân Ukraine và Palestine ý thức rất rõ, vì đó là chuyện hằng ngày của họ: mọi người đều bình đẳng khi đứng dưới mưa bom. Già, trẻ, nam, nữ, trí thức, nông dân, nhà thơ, họa sĩ… đều bình đẳng: khi bom rơi trúng là chết. Cuộc chiến giữa người Palestine muốn giữ đất và người Israel từ nơi xa tới nhận phần đất mới do quốc tế trao tặng từ đất Palestine đã kéo dài nhiều thập niên. Bây giờ căng thẳng mới nhất là ở Gaza, cuộc chiến đang tiếp diễn giữa nhóm Hamas, thành phần chủ trương bạo lực của dân Palestine, và quân Israel. Trong những người chết vì bom Israel, có những người hiền lành nhất, đó là trẻ em và phụ nữ.
Thông thường khi nghe hai chữ “cô đơn” chúng ta liên tưởng đến trạng thái tinh thần yếm thế, tâm tư buồn bã, ngày tháng chán chường, thậm chí, cuộc đời trống rỗng. Có lẽ, vì ý nghĩa từ điển của từ vựng này; có lẽ, vì ảnh hưởng văn chương nghệ thuật; có lẽ vì chúng ta đã từ lâu tin như thế, mà không bao giờ đặt một nghi vấn nào. Đây là định nghĩa của “cô đơn” qua Bách thư toàn khoa Wikipedia: “Cô đơn là một trạng thái cảm xúc phức tạp và thường gây khó chịu, đáp ứng lại với sự cách ly xã hội. Cô đơn thường bao gồm cảm giác lo lắng về sự thiếu kết hợp hay thiếu giao tiếp với những cá nhân khác, cả ở hiện tại cũng như trong tương lai. Như vậy, người ta có thể cảm thấy cô đơn ngay cả khi xung quanh có nhiều người. Nguyên nhân của sự cô đơn rất đa dạng, bao gồm các vấn đề về xã hội, tâm thần, tình cảm và các yếu tố thể chất.
Vào những ngày cuối năm 2023, khi mà người Mỹ bắt đầu chuẩn bị cho những bữa tiệc Giáng Sinh, năm mới, bàn tán chuyện mua sắm, thì chiến sự giữa Isarel và Hamas chưa có dấu hiệu thuyên giảm. Trên vùng đất thánh của cả ba tôn giáo lớn, những kiếp người lầm than chỉ mong có một ngày hòa bình, một ngày không bom đạn. Cũng vào những ngày cuối năm 2023, người Mỹ bắt đầu nhìn thấy một viễn cảnh Ukraine bị bỏ rơi, phải chấp nhận đổi đất lấy hòa bình. Nhiều người Việt cho rằng Ukraine sắp là một Việt Nam Cộng Hòa khác, một đồng minh bị Mỹ bỏ rơi, nhưng sau một thời gian có thể nhanh hơn nhiều.
Vào ngày 6 Tháng 12, giới truyền thông Mỹ đồng loạt đưa tin Taylor Swift, nữ ca nhạc sĩ đầy tài năng, được tạp chí Time vinh danh là “Nhân Vật Của Năm 2023” (Person of The Year). Đây là lần đầu tiên một ca nhạc sĩ được bình chọn danh hiệu giá trị này, càng nhấn mạnh thêm sự thành công và sức ảnh hưởng của cô gái hát nhạc pop-đồng quê. Trước đây, nhiều nhân vật được Time chọn từ năm 1927 là các tổng thống Hoa Kỳ, những nhà hoạt động chính trị lỗi lạc.
Bốn câu thơ này được bố tôi (nhà văn Doãn Quốc Sỹ) ghi lại như một giai thoại văn học, làm lời tựa cho tác phẩm Mình Lại Soi Mình. Bố tôi kể rằng khoảng năm 1984, phong trào vượt biên đang rầm rộ. Một người bạn mới gặp đó, mà hôm sau đã vượt biên rồi! Vào một ngày đẹp trời, bố tôi đạp xe từ Sài Gòn qua Làng Báo Chí bên kia cầu xa lộ để thăm chú Nguyễn Đình Toàn. Đến giữa cầu thì thấy chú đang đạp xe theo chiều ngược lại, cũng định đến thăm mình ở căn nhà hẻm Thành Thái. Hai người bạn gặp nhau giữa cầu. Có lẽ chú Toàn đã nhìn những cánh đồng lúa bên Thủ Thiêm, tức cảnh sinh tình, ngẫu hứng làm ra bốn câu thơ này.
Hôm đó, một chàng đương từ Sài Gòn đạp xe tới thăm bạn ở Làng Báo Chí bên kia cầu xa lộ. Chàng vừa đạp xe tới cầu thì gặp bạn cũng đương từ bên kia cầu phóng sang dự định về Sài Gòn thăm mình...
Có một người sống trong thành phố, bận rộn, tranh đấu, xông pha, lăn lộn giữa sự phức tạp như một sinh trùng bị mắc lưới nhện vẫn phải vùng vẫy để sống, để chờ ngày bị ăn thịt. Một hôm, ông ta đi du lịch, thấy một phong cảnh đẹp đến mức lặng người, cảm thấy siêu thoát, nhận ra đạo lý của mục tiêu tại sao con người tồn tại. Nhưng vẫn phải trở về phố cũ, y như Lưu Nguyễn phải trở về làng cũ vì những lý do chính xác, vì lẽ phải của những bổn phận làm người. Ông vẽ lại phong cảnh đó trên một vách tường lớn. Mỗi khi đời giông bão, mỗi khi hồn âm u, mỗi khi trí khổ não, ông đến trước bức tranh, nhìn ngắm, ngẫm nghĩ để tìm thấy sự thanh thản, sở hữu cảm giác bình an. Ông nghe được tiếng hát “chiều nay vang lừng trên sóng.” Ông thấy được “Âm ba thoáng rung cánh đào rơi. Nao nao bầu sương khói phủ quanh trời.” Hồn ông “lênh đênh dưới hoa chiếc thuyền lan.” Những giờ phút tĩnh lặng đó, tâm trí ông “Đèn soi trăng êm nhạc lắng tiếng quên … là cả một thiên thu trong tiếng đàn chơi vơi…”
Bùi Giáng qua đời tại Sài-gòn tháng 10-1998, tới tháng 10 năm này, 2023, đúng là 25 năm, một phần tư thế kỷ “Vắng bóng người Điên giữa kinh thành”. Trong tất cả các bút hiệu của Bùi Giáng, Sáu Giáng là tên hiệu dễ thương với mọi người, Bùi Giáng lại thích “anh Sáu Giáng” nhất; bởi/từ cái gốc gác quê mùa, đồi sim, ruộng lúa, tiếng gà trưa, con cò bãi nước xa, cái nền nhà lát gạch hoa, đứa con thứ sáu trong gia đình tộc Bùi, thằng bé Giáng tập bò tập đi.
Tôi để ý đến hắn, không phải vì cái tên với cái họ “lạ”, họ Mai. Cũng chẳng phải vì hắn là công tử con nhà giàu. Nghe nói ba hắn đi qua Mỹ từ ngày chạy loạn 30/4, nên cuộc sống mấy mẹ con rất ung dung khá giả. Mới học lớp 6 thôi, mà hắn đi học mặc quần tây áo sơ mi “đóng thùng” chỉnh tề, mang giày xăng-đan, tay còn đeo chiếc đồng hồ nữa cơ...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.