Đầu năm Ất Dậu đã có một biến cố mới, một biến cố khiến cho Việt Cộng lúng túng, lo sợ và cho đến hôm nay, chúng vẫn chưa có một phản ứng thích đáng nào. Đó là lời kêu gọi đa nguyên, đa đảng của Hòa Thượng Thích Quảng Độ, Viện Trưởng Viện Hóa Đạo thuộc Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất. Lời kêu gọi này lập tức được phổ biến rộng rãi khắp nơi trên thế giới, do đó, nó có một tầm ảnh hưởng lớn lao. Các nhà bình luận thời cuộc, các cơ quan truyền thông, các vị lãnh đạo tinh thần cũng như những ai quan tâm đến thời cuộc Việt Nam và tình trạng tôn giáo hiện nay tại Quê Nhà, đã phát biểu ý kiến rất nhiều, và dĩ nhiên, tất cả đều đồng thuận với ý kiến của Hòa Thượng Thích Quảng Độ, nhất là các nhà đấu tranh cho tự do dân chủ ở trong nước.
Lần đầu tiên, một vị lãnh đạo tinh thần đã mạnh mẽ đề cập đến vấn đề chính trị một cách thẳng thắn, trực tiếp, không mặc cảm, không tránh né. Từ trước đến nay, Cộng Sản Việt Nam đã dùng 2 chữ chính trị như một vũ khí vạn năng hữu hiệu để chống lại tất cả những ai đề cập đến tự do dân chủ, nhất là những vị lãnh đạo tôn giáo. Chúng vu vạ cho họ "có ý đồ lật đổ Nhà Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam", hay "lợi dụng dân chủ", "âm mưu phá hoại đoàn kết quốc gia" để rồi vin vào các "tội danh" này, Việt Cộng tha hồ đàn áp, bóp nghẹt tất cả tiếng nói tự do dân chủ ở trong nước.
Lời kêu gọi của Hòa Thượng Thích Quảng Độ đã can đảm đặt thẳng vấn đề LÀM CHÍNH TRỊ. Ngài khẳng định "Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất và trong cương vị Tăng sĩ, chúng tôi không làm chính trị, nhưng chúng tôi phải có thái độ chính trị". Con bài tẩy của Cộng Sản Việt Nam đã bị lật ngửa, con ngáo ộp "làm chính trị" mà Cộng Sản thường dùng để hăm dọa giới lãnh đạo tôn giáo đã bị đánh gục. Vì có một thái độ chính trị là cần thiết, là một bổn phận của tăng sĩ, vì "Thái độ này thể hiện giáo lý nền tảng của đạo Phật, là cứu chúng sanh khỏi mọi nạn ách, khổ đau để tạo điều kiện giác ngộ." Ba mươi năm qua, các vị lãnh đạo tôn giáo vì sợ con ma "làm chính trị" mà đã không có đủ can đảm nói lên tiếng nói công đạo của đấng bậc mình, nói lên những gì mà giáo lý mình buộc phải nói, phải làm. Các ngài đã bỏ mặc xã hội ngày càng tồi tệ, sa đọa, bỏ mặt tín đồ của mình hứng chịu hậu quả này đến hậu quả khác tàn độc của tham nhũng, buôn bán người, mại dâm, bóc lột v.v... Các ngài sợ "thực thi Phật pháp" hay "thực hiện giáo lý Thiên Chúa" sẽ bị ghép vào tội LÀM CHÍNH TRỊ. Bây giờ, Hòa Thượng Quảng Độ đã xác định khi nói lên tiếng nói cần nói của một tăng sĩ, một tu sĩ không làm chính trị, mà đó chỉ là thái độ chính trị, nếu Cộng Sản cho thái độ chính trị là một hành động phạm pháp thì cứ việc kết tội, đàn áp.
Tại sao Hòa Thượng Quảng Độ cho rằng có thái độ chính trị là "thể hiện giáo lý nền tảng của đạo Phật"" Vì đó là điều kiện để cứu chúng sanh khỏi mọi nạn ách, khổ đau để tạo điều kiện giác ngộ. Nói ngược lại, những ai vì sợ hãi, vì sợ con ngáo ộp "làm chính trị" của Cộng Sản mà không tỏ thái độ chính trị của mình trước những bất công, những độc tài toàn trị của Cộng Sản hay của bất cứ một thế lực chính trị nào thì không phải là những người có trách nhiệm lãnh đạo tôn giáo nói chung, Phật giáo nói riêng. Đạo Công Giáo cũng vậy, mỗi Kitô Hữu đều được dạy rằng bổn phận của mình là thực thi công bình và bác ái, bài Giảng Trên Núi về Tám Mối Phúc Thật của Đức Giê Su dạy rằng "Phúc cho những ai bị khốn nạn vì đạo ngay, vì nước đức Chúa Trời là của họ". Nếu muối đã lạt thì không còn là muối nữa, phải đổ ra đường cho người ta dẫm đạp lên. Sở dĩ lâu này các vị lãnh đạo tinh thần và tôn giáo không có can đảm thực thi giáo lý của mình vì sợ Việt Cộng gán ghép vào tội làm chính trị, nay Hòa Thượng Quảng Độ đã trực diện với vấn đề này, đẩy lùi sự sợ hãi để thực thi Phật Pháp, dù phải tỏ thái độ chính trị. Phát biểu ý kiến về chính trị chưa đủ, phải "ủng hộ mọi nỗ lực chính trị nhằm bảo vệ đất nước, bảo vệ truyền thống văn minh nòi giống, âu lo cho mỗi con người được sống đời ấm no, tự do". Tiếp theo, ngài Quảng Độ chứng minh rằng Việt Cộng không làm những nghĩa vụ trên, trong khi trả lời cuộc phỏng vấn của cô Ỷ Lan, Hòa Thượng Quảng Độ xác nhận "Đảng Cộng Sản không nghĩ đến dân tộc nữa, máu người dân Việt Nam đã đổ ra ngoài biển qua vụ 9 ngư dân Việt Nam bị Trung Quốc bắn chết". Thái độ chính trị này đi thêm một bước nữa, đó là Cộng Sản nên "ý thức nhường sân khấu cho những thế hệ khác, đừng để nước lật thuyền".
Qua lời kêu gọi của Hòa Thượng Viện Trưởng Viện Hóa Đạo Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, các vị lãnh đạo tôn giáo ở trong nước cũng nên tỏ thái độ chính trị của mình, can đảm nói lên tiếng nói trung thực của lý trí, của giáo lý mình. Đã đến lúc các vị phải tỏ thái độ chính trị, vì Cộng Sản chẳng những không còn nghĩ đến dân tộc, mà chúng còn phản bội lại dân tộc. Im lặng là đồng lõa. Hòa Thượng Quảng Độ đã đẩy lùi, đã chiến thắng sự sợ hãi, các vị lãnh đạo tôn giáo cũng nên tự đẩy lùi sợ hãi để làm những gì cần làm để thực thi đạo pháp, thể hiện giáo lý của mình. Và dĩ nhiên, cũng như Cộng Sản, một khi quý vị không có can đảm thực thi những gì Đấng bậc mình đòi hỏi, quý vị cũng nên "ý thức việc nhường sân khấu cho thế hệ khác". Lời thật mất lòng, nhưng đã đến lúc cấp bách, cả thế giới đang có cao trào "toàn cầu hóa kinh tế, toàn cầu hóa dân chủ". Nếu chúng ta do dự sẽ bị bỏ lại đằng sau. Đã đến lúc giới nhân sĩ, trí thức cũng như toàn dân cùng lên tiếng đòi tự do dân chủ mà cách thực hiện tốt nhất là chế độ đa nguyên đa đảng, vì "kẻ sĩ phu theo thời mà thông biến. Lịch sử nước ta trải dài nhiều nghìn năm cho thấy sĩ phu là giới hiểu thời vụ, nhờ hiểu thời vụ mà ra tay chuyển hóa thời đại làm cho quê hương thoát cơn luân hiểm, sinh dân được an lạc".
Câu hỏi tại sao phải dẹp bỏ độc tài toàn trị, độc đảng đã được Hòa Thượng Quảng Độ giải đáp rất rõ ràng, rất đơn giản : "nhiều ý kiến vẫn hơn một ý kiến độc tôn, nhiều thành phần chính kiến, tôn giáo, xã hội, đồng tâm hiệp lực xây dựng quê hương, vẫn hơn một đảng phái độc quyền bao cấp quản lý.". Những việc làm tồi tệ của Việt Cộng, những chủ trương đưa đất nước đến chỗ diệt vong xảy ra hằng ngày chung quanh mọi người, ai ai cũng biết. Ai ai cũng muốn chế độ Cộng Sản tàn lụi đi như các nước Ðông Âu đã làm, chỉ thiếu một điều kiện : can đảm đứng lên đòi hỏi Cộng Sản. Hòa Thượng đã làm gương, đẩy lùi sợ hãi và mạnh dạn đứng lên đòi hỏi Cộng Sản thực thi đa nguyên đa đảng, tất cả mọi giới trong nước từ sĩ phu, trí thức cho đến giới bình dân, tất cả hãy can đảm, noi gương dân chúng Đông Âu tập họp nhau lại để Việt Cộng thấy rõ một điều : "nước có thể nâng thuyền mà nước cũng có thể lật thuyền".
Phần 2 của lời kêu gọi, Hòa Thượng Quảng Độ tha thiết kêu mời các nhân sĩ, các nhà trí thức, các văn nghệ sĩ và đồng bào hãy can đảm đứng lên kêu gọi Cộng Sản thực thi dân chủ đa nguyên, đa đảng. Hòa Thượng Quảng Độ cũng "đề nghị Nhà Nước Việt Nam không nên sợ hãi" khi thực thi đa nguyên, đa đảng. Nhưng như đã nói trên, Hòa Thượng cũng cảnh cáo Việt Cộng đừng để dân chúng lật đổ. Con đường duy nhất mà Việt Cộng có thể tự cứu mình, cứu đất nước và dân tộc là làm một cuộc "tự đảo chánh mình". Và để giúp cho Việt Cộng có cơ hội thực hiện điều này, các giới tăng sĩ, quý vị lãnh đạo tôn giáo, các nhân sĩ, trí thức cũng như văn nghệ sĩ hãy can đảm nói lên tiếng nói tự do dân chủ của mình. Đừng sợ ! Thời cơ đã đến, cả toàn cầu đều ủng hộ những ai đấu tranh cho tự do dân chủ. Trong diễn văn nhậm chức nhiệm kỳ 2, Tổng Thống Hoa Kỳ George W. Bush đã khẳng định sẽ đứng về phía dân chúng một khi họ đứng lên đòi tự do dân chủ. Afghanistan, Ukraine, Palestine, Georgia, nhất là người dân Iraq đã sẵn sàng đổ máu để đi bầu cử, lá phiếu của họ đã đưa đất nước họ đến tự do dân chủ. Ðiều kiện duy nhất và quan trọng nhất đó là can đảm. Phải đẩy lùi sợ hãi để thực hiện sứ mệnh cao cả của con người, nhất là con người của các vị lãnh đạo tôn giáo, con người được mang danh là trí thức, là sĩ phu.
Lê Văn Ấn
(Tiếng Dân, Số 144, ngày 12.3.2005)
(VB đăng theo bản do Phòng Thông Tin Phật Giáo Quốc Tế phổ biến)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình