Đại Đế Nã Phá Luân, vị tướng lừng danh của nước Pháp, người từng lập bao chiến công oanh liệt, đã tuyên bố một câu bất hủ, qua những kinh nghiệm chính bản thân: “Có hai sức mạnh trên thế giới, đó là sức mạnh của Thanh Gươm và sức mạnh của Tấm Lòng. Cuối cùng thì Tấm Lòng luôn đánh bại Thanh Gươm”
Là con Phật, chúng ta hiểu, Tấm Lòng ở đây là Lòng Từ Bi, là sự tử tế với nhau, là những viên minh châu trong Tứ Vô Lượng Tâm gồm Từ, Bi, Hỷ,Xả mà chúng ta được thọ nhận để học hỏi, để tu trì.
Lòng Từ Bi, ai cũng có thể có, chỉ khác nhau ở mức độ rõ nét hay mờ nhạt. Điều này, tùy thuộc bản chất và quan niệm sống của mỗi người. Khi đứng trước sự việc phải hành xử, nhất là những sự việc bất ngờ, thì bản chất tự nhiên hiển lộ, không qua suy nghĩ, đắn đo gì.
Đại nạn Covid-19 đang bao trùm khắp thế giới là một cộng nghiệp bất ngờ. Với thời gian nhanh như sấm sét, những con vi khuẩn vô hình đã và đang làm đảo lộn và sụp đổ mọi lãnh vực, mọi từng lớp mà con người trong thể kỷ tột đỉnh văn mình này đang bó tay tuyệt vọng.
Trên mạng lưới toàn cầu, sức tàn phá kinh hoàng của dịch - bệnh - thế - kỷ được theo dõi và công bố từng giờ, từng ngày. Bài viết này chỉ chia sẻ cảm nghĩ chủ quan về lòng từ bi, qua sự kiện khá hy hữu, là chỉ trong một tuần lễ, ảnh hưởng của nạn bệnh dịch đã khiến hai vị có quân hàm tối cao trong binh chủng Hải Quân Hoa Kỳ đã bất ngờ mất chức. Một người bị cách chức và một người xin từ chức.
Đó là Quyền Bộ Trưởng Hải Quân Hoa Kỳ, ông Thomas Modly, ngày 3 tháng 4/2020 đã ra lệnh giải nhiệm Đại Tá Brett Crozier, Hạm Trưởng Hàng Không Mẫu Hạm USS Theodore Roosevelt vì đã có hành động vi phạm nghiêm trọng về điều lệnh trong quân đội. Ngay sau đó, tướng Thomas Modly đã bay tới đảo Guam, lên tàu Theodore Roosevelt, nặng lời mạt sát Hạm Trưởng Brett Crozier là ngây thơ, là ngu ngốc, trước toàn thể thủy thủ đoàn Hàng Không Mẫu Hạm Theodore Roosevelt.
Không hiểu tại sao ông Thomas Modly lại hành động hấp tấp và thiếu tế nhị như vậy? Con vi khuẩn cực nhỏ có thể sai sử trí tuệ con người tới mức không còn kịp nhận biết mình đang làm gì, nói gì, khiến ông đã nhanh chóng trở thành bị cáo, bằng chính những lời cáo buộc người khác, khi ông hứng chịu thái độ phản đối của toàn thể thủy thủ đoàn trên tàu Theodore Roosevelt, cùng dư luận quần chúng khắp nơi.
Có lẽ khi đó ông Thomas Modly mới bừng tỉnh, có dăm sát na lắng cái tâm hoảng loạn mà tự hỏi “Ta vừa làm gì đây? Ta vừa nói gì đây?”
Nhưng đã muộn! Cùng với lời tự hỏi, ông biết là đã muộn! Đã quá muộn! nên chỉ 3 ngày sau, ông đã nộp đơn lên Ngũ Giác Đài, xin từ chức. Đó là ngày 7 tháng 4/2020.
Đơn từ chức của Quyền Bộ Trưởng Hải Quân Hoa Kỳ, Thomas Modly, được chấp thuận ngay!
Tốc độ những diễn biến này cũng nhanh sấp sỉ bằng tốc độ lây lan của con vi khuẩn đang hoành hành khắp thế giới.
Vị đại tá Hạm Trưởng tàu USS Theodore Roosevelt đã vi phạm nghiêm trọng điều lệnh gì mà bị cách chức tức thời, cùng lời mạt sát trực tiếp từ cấp trên như vậy? Và khi hành động, ông có biết là mình vi phạm điều lệnh không?
Theo tinh thần tin tức tường thuật về sự kiện này thì ông có biết. Ông Brett Crozier phải biết phần nào hậu quả, khi viết lá thư khẩn thiết, xin sơ tán toàn thể thủy thủ đoàn vì trên tàu đã có nhiều người nhiễm bệnh dịch.
Lá thư cầu cứu đó, lẽ ra phải đi theo hệ thống quân giai, nghĩa là từ cấp dưới, trình lên từng cấp trên duyệt xét. Nhưng đó là những trường hợp có thể đi từng bước, còn với nạn dịch này, chỉ một người bệnh là có thể lây lan trăm người, ngàn người, với tốc độ nhanh như lằn chớp thì người có trách nhiệm với hàng ngàn sinh mạng không thể đặt may rủi qua sự chần chờ được!
Đại Tá Hạm Trưởng Brett Crozier biết thế, nên có lẽ ông đã cố tình để lá thư cầu cứu đó rò rỉ tới giới truyền thông, hy vọng có thêm sức ép dư luận mà được giải quyết khẩn cấp. Lá thư với những lời lẽ quyết liệt chứng tỏ ông quyết tâm hành xử theo lương tâm, dù là vi phạm điều lệnh, dù là có thể bị cắt đứt đường thăng tiến binh nghiệp. Lá thư có những đoạn: “Chúng ta đang không trong tình trạng chiến tranh. Các thủy thủ không cần phải hy sinh mạng sống. Nếu không hành động tức thời, chúng ta đã không chăm sóc đúng mức những tài sản quý báu của chúng ta: Đó là sinh mạng thủy thủ đoàn!”
Quả thật, ông nhận được ngay lệnh giải nhiệm, vì khi giới truyền thông phổ biến rộng rãi lá thư cầu cứu đó, cũng tương đương như chuyển tải một tiếng gióng báo động, là các giới lãnh đạo đang không thực sự quan tâm và bảo vệ đúng mức những thành phần được coi là bảo vệ đất nước! Ông bị buộc tội là nhận xét sai lầm về khả năng của giới lãnh đạo và gây hoang mang cho gia đình các quân nhân.
Một đoạn video khi toàn thể thủy thủ đoàn tràn ra sân tàu, chào tạm biệt vị Hạm Trưởng của họ, đã như phún xuất thạch hỏa diệm sơn bùng lên, đốt cháy những gì mà cấp lãnh đạo chưa kịp nghĩ đến, khi ra lệnh giải nhiệm ông.
Toàn thể thủy thủ đoàn đã nghiêm chỉnh đứng bên nhau, cùng liên tục hô to tên ông bằng tất cả lòng kính trọng và yêu thương. Tiếng hô “Brett Crozier! Brett Crozier!” cứ vang lên, ngay cả khi ông đã quay lưng, bước xuống thang tàu.
Còn thông điệp nào thể hiện Tình Huynh Đệ Chi Binh mạnh mẽ hơn, rõ ràng hơn nữa!
Đoạn video chỉ 50 giây ngắn ngủi, cùng với sự phẫn nộ của thủy thủ đoàn khi Quyền Bộ Trưởng Hải Quân, ông Thomas Modly lên phát biểu đã khiến ông Modly biết ngay rằng, ông sẽ không đủ sức chịu đựng sức ép này! Cả tinh thần lẫn thể chất sẽ quỵ ngã, không chịu đựng nổi, dù chỉ một ngày!
Ngay sau đó, từ đảo Guam trở về đất liền, ông Thomas Modly đả nộp đơn xin từ chức, đã chính thức gửi lời xin lỗi ông Brett Crozier, xin lỗi gia đình ông Brett Crozier và xin lỗi thủy thủ đoàn trên tàu Theodore Roosevelt về những quyết định và những lời lẽ xúc phạm Hạm Trưởng của họ.
Làm sao mà dư luận không đứng về phía ông Brett Crozier khi ông buông bỏ danh lợi cá nhân mình để mong cứu sinh mạng hàng trăm thuộc cấp!
Bản chất của người có Lòng Từ Bi thể hiện như thế!
Và khi Từ Bi thể hiện thì Hỷ Xả tất theo sau. Vui với niềm vui của người và xả bỏ mọi phiền não, danh lợi phù phiếm.
Thử tưởng tượng, hơn 400 thủy thủ đã bị nhiễm dịch, nếu chờ lá thư cầu cứu đi từng bước, đúng hệ thống quân giai trong quân đội thì liệu mạng sống của hơn 4000 người trên tàu, có còn không?
Hai sự việc này thật không cân xứng để được đặt lên cán cân, mà chỉ còn một hành động, là làm theo lương tâm thôi.
Thời Đức Phật còn tại thế, để trả lời một vị sa môn hỏi “Thế nào là một người đáng quý?” Đức Phật đã dạy rằng:
“Trên đời có hai hạng người đáng qúy. Thứ nhất, là người chưa từng phạm lỗi. Thứ hai, là người phạm lỗi mà biết nhận lỗi”
Nương lời dạy này thì Quyền Bộ Trưởng Hải Quân Mỹ, tướng Thomas Modly cũng là một người đáng quý. Khi tuân chỉ tuyệt đối giới lệnh, không kịp uyển chuyển trước tình huống cực kỳ khẩn trương trên toàn thế giới mà nghiêm xử cấp dưới, ông nhận biết ngay là mình có lỗi. Ông đã nhanh chóng làm những gì có thể làm để xoa dịu những điều đáng tiếc đã xảy ra.
Trong chuyện này, xét về lý, cả hai vị dường như đều lỗi.
Xét về tình, dường như không ai lỗi cả.
Lỗi này là Covid-19. Nhưng ai tạo ra Covid -19? Cộng nghiệp mà tạo ra chăng?
Câu chuyện này cũng tình cờ trùng hợp với một sự kiện lịch sử, cách đây hơn một thế kỷ mà nhật báo Người Việt Online vừa sưu tầm để cống hiến độc giả. Sự trùng hợp kỳ diệu đến mức Hàng Không Mẫu Hạm USS Theodore Roosevelt ngày nay, được mang tên vị Tổng Thống thứ 26 của Hoa Kỳ, mà khoảng 122 năm trước, khi Tổng Thống Theodore Roosevelt còn là Lữ Đoàn Trưởng một đơn vị kỵ binh, đang chiến đấu ở CuBa cũng gặp cảnh huống tương tự. Đó là bệnh sốt rét rừng và sốt da vàng mà một số đông binh sỹ đang bị nhiễm nặng.
Trước hiểm nguy này, ông Roosevelt cũng đã tự tay viết lá thư, đề nghị phải nhanh chóng rút quân khỏi Cuba vì ông không thể nhìn hàng ngàn binh sỹ dưới quyền phải chết dần, chết không cần thiết và vô nghĩa khi họ là những chiến binh từng can đảm chiến đấu.
Lá thư đó, tuy ông Theodore Roosevelt làm theo hệ thống quân giai, trình lên cấp chỉ huy là tướng Shafter để chuyển về Bộ Tổng Tham Mưu ở Washington. Nhưng có lẽ, cũng như tâm trạng của Đại Tá Hàng Không Mẫu Hạm USS Theodore Roosevelt hiện nay, là sinh mạng hàng ngàn thuộc cấp không thể đặt may rủi vì kéo dài thời gian chờ đợi nên ông đã đồng thời gửi tới cho một phóng viên AP và lập tức, trong cùng ngày, lá thư được đăng tải trên rất nhiều mặt báo.
Ban lãnh đạo Bộ Tổng Tham Mưu ở Washington rất giận dữ, ra lệnh phải tìm tác giả để trừng phạt vì lá thư đã làm cả nước phải lo sợ và đau buồn! Nhưng thời đó, không ai tìm ra, cho đến khi Theodore Roosevelt trở thành Tổng Thống thứ 26 của Hoa Kỳ và chính ông tự nhận.
Lịch sử tái diễn như thế! Kiếp nhân sinh cũng hàng ngày, hàng tháng, hàng năm tái diễn, luân lưu không ngừng. Sự việc hơn 100 năm trước mà như đang hiển hiện trước mắt vì người ngày nay đang hội đủ duyên để bước trên con đường mà người xưa đã bước.
Tất cả đều đến rồi đi, chỉ những tấm lòng tử tế còn lại.
Một, trong những những biện pháp tránh lây lan, đang được hầu hết các quốc gia trên thế giới đồng thuận áp dụng là sống cách ly, giới hạn tối đa việc phải ra nơi công cộng. Mỗi cá nhân đều tự thiết lập cho mình một hải đảo tự thân, nhưng mầu nhiệm thay, tấm lòng thì dường như đều xích lại gần nhau hơn, trong sự chia sẻ đau thương, trong sự đóng góp trí tuệ, cùng hiệp lực mong sớm tìm ra phương thức giải trừ nghiệp nạn.
Lành thay! Cũng là điều mà trước đây nhân loại chưa thực sự cảm nhận.
Nam Mô Thanh Lương Địa Bồ Tát Ma Ha Tát.
Hạnh Chi
(Tào-Khê tịnh thất – Xuân muộn, Canh Tý niên)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình