Hôm nay,  

Lịch Sử Viên Aspirin

10/07/202000:00:00(Xem: 7178)

 

BS Nguyen Y Duc

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 

Đa số những cơn đau mà con người thường gặp không phải gây ra do giải phẫu hoặc mới bị thương mà thuốc mê có thể dùng để chữa nhưng còn những cơn đau kinh niên như viêm xương khớp hoặc đau ngắn hạn như nhức đầu và đau răng thì chữa bằng cách nào. Với các đau này, một loại dược phẩm rất cần để giảm đau trong khi đó ta vẫn có thể đi làm được.
 
Vào mùa hè năm 1758, đức cha Edward Stone, ở Chipping Norton bên Anh bị sốt và viêm xương khớp. Vô tình ngài  đã nhai cành của cây liễu trắng rất đắng , ngài rất ngạc nhiên mà thấy rằng cơn đau giảm. Ngài liền nghĩ ra cách để phơi khô  và làm thành bột vỏ cây này và thử nghiệm để kiếm một liều hiệu nghiệm nhất.Trong vòng năm năm sau ngài tặng món thuốc này cho năm mươi người khác và đều thấy công hiệu. Vui mừng với sự khám phá của mình, ngày 25 tháng Tư năm 1763, ngài viết một bức thư cho bá tước Macclesfield, Hội trưởng Hoàng Gia, nhưng không được hồi âm.
 
Năm 1820, dược sĩ Thụy Sĩ Johana S.F. Pagenstecher bắt đầu lấy  một chất từ lá  của cây Spirea ulmaria, thường được gọi là lá dâu dê, rất công hiệu để giảm đau trong y học dân gian.
 
Báo cáo của Pagenstecher trên báo khoa học được đọc vào năm 1835 bởi nhà hóa học người Đức Karl Jacob Lowig, giáo sư hóa học ở Montpellier Uniniversity. Ông cũng cố gắng thay đổi lá cây Spirea ulmaria để loại bỏ tác dụng phụ quan trọng như cơn đau kích thích lớp lót của bao tử nhưng ông ta thấy phương pháp quá mất thì giờ cho nên đã bỏ.
 
Salicylic acid chỉ được một số người mà cơn đau trầm trọng hơn cơn đau của chính dược phẩm.Một trong những người đó là Her Hoffma, sống ở thành phố Đức quốc Elberfield và bị bệnh viêm khớp khiến ông bị què quặt.Con trai của ông ta là một hóa học gia làm việc tại Bayer, một hãng dược phẩm rất lớn ở gần đó và vào năm 1895 anh ta quyết định thử nó để làm bớt cơn đau của bố. Anh ta làm giản dị hóa phương pháp của Gerhard và làm ra aceytylsalicylic acid. Hoffman bèn lấy một lọ nhỏ và đưa cho bố và ông này đã có một đêm hết đau trong nhiều năm. Về sau này người ta mới biết rằng thuốc đó không phải chỉ giảm cơn đau mà còn hạ nhiệt độ và viêm.
 
Đồng nghiệp của Hoffman là ông Heinrich Dresser nhận ra rằng dược phẩm mới có tác dụng rất tốt vì nó chia làm hai ở máu.Để thử giả thuyết của mình, ông ta bèn nuốt chửng một số acetylsalicylate và thường xuyên thử nước tiểu trong vòng 12 giờ.Ông đã tìm ra dấu vết của salicylic acid  nhưng không thấy chất acetylsalicylate: hợp chất quả có tách làm hai.
 
Đến năm 1899,Hopffman và Dreser đặt tên cho dược phẩm mới tìm ra của mình:aspirin- chữ a cho acetyl, spir cho Spirea. Năm sau, công ty dược phẩm Bayer  xin bản quyền cho aspirin, cho các hợp chất trực tiếp của hãng và hình dáng của các dụng cụ của hãng và bắt đầu bán một sản phẩm rất phổ biến trên thế giới.
 
Năm 1914, để đề phòng sự lớn mạnh của chiến tranh và cũng để ngăn cản sự cung cấp của nước Đức, chính phủ Anh bèn tặng 20,000 bảng Anh cho những ai sống tại chính quốc hoặc ở Liên Hiệp Anh đã tìm ra một chất mới cho aspirin mà vẫn tránh né được bản quyền của Bayer.Chính quyền Úc Đại Lợi bèn tặng thêm 5000 bảng anh để khích lệ và hóa học gia George Nicholas nhận lời thách đố đó. Dùng các dụng cụ rất sơ sài và gần như mù vì phòng thí nghiệm của mình bị nổ, ông ta tìm ra một cách để tạo ra một chất aspirin hết sức thuần túy và thắng giải.
 
Sau khi nước Đức thua trận, công ty British Alien Properties Custodian tịch thu tên “aspirin” và công ty Bayer mất bản quyền cả tên lẫn việc sản xuất dược phẩm. Trong số những cơ sở bắt đầu làm hợp chất  là của George Nicholas; và sản phẩm “Aspro” của ông trở thành một loại aspirin bán nhiều nhất ngoại trừ nước Mỹ. Tại nước Mỹ, công ty dược phẩm Sterling, mặc dù đã không liên lạc với công ty Đức, tiếp tục sản xuất aspirin dưới dạng “Bayer”, một tên riêng. Xin nói rõ,  tên riêng (Trademark) là một thương hiệu hàng hóa riêng, trong đó chứa đựng bất kỳ chữ, tập hợp của nhiều chữ, tên riêng và biểu tượng nào. Những từ ngữ này đã từng được sử dụng hoặc sẽ được đưa vào sử dụng trong thương mại để nhận dạng, phân biệt và giúp chỉ ra xuất xứ hàng hóa.
 
Nhưng khám phá về vỏ cây liễu của ngài Stone trong mấy năm về trước không phải là không được dể ý tới. Năm 1826, hai người Ý đã tìm ra chất chính của vỏ cây liễu một chất gọi là salicin và ba năm sau một hóa học gia người Pháp đã thành công khi tìm ra một chất dưới dạng thuần túy. Năm 1839, một hóa học gia khác người Ý đã lấy salycilic acid  từ chất salicin và từ đó chất chính của aspirin được lấy ra từ cây liễu và cây dâu dê.Ngày nay chất này được tổng hợp, dùng phương pháp không khác nhiều lắm với phương pháp mà Herman Kolbe đã tìm ra tại Strasbourg vào năm 1874.
 
Mãi đến năm 1971 các nhà nghiên cứu ở Anh mới tìm ra tại sao aspirin lại công hiệu như vậy. Prostaglandins, một nhóm như kích thích tố tìm thấy ở hầu hết các mô bào của cơ thể có vẻ như làm tăng sự nhạy cảm của đoạn cuối dây thần kinh tại nơi bị viêm và aspirin dường như có liên hệ tới công dụng của các chất này.
 
Sau này aspirin trở thành một phần của các chất được biết với tác dụng chống viêm mà ngày nay bao gồm cả các dược phẩm mới tìm ra là ibuprofen. Đến năm 1980, aspirin bị paracetamol qua mặt. Paracetamol  được dùng lần đầu vào năm 1893 như một chất giảm đau rất bình dân của mọi người.

Bộ Tư Pháp Mỹ cho biết các cư dân Việt Nam tên là Thu Phan Dinh, Tran Khanh và Nguyen Duy Toan đã gian lận để hưởng lợi từ đại dịch. Các nghi can này điều hành hơn 300 trang web gian lận nói là bán sản phẩm hiếm hoi thời đại dịch, kể cả thuốc nước rửa tay (sanitizers) và các tấm vải lau tẩy trùng (disinfectant wipes)...
SYDNEY, Australia (VB) --- Kathryn Nguyen, một nữ tin tặc gốc Việt tại Úc châu, đã trộm hơn 100,000 đơn vị tiền điện tử (XRP cryptocurrency) đã bị kêu án tối đa là 2 năm và 3 tháng tù, theo báo Information Age ngày 11/8/2020.
Đại dịch vi khuẩn corona tiếp tục lây lan ở tỉ lệ cao tại khắp các tiểu bang Miền Nam, Trung Tây và Miền Tây Hoa Kỳ, ngay dù tổng số trường hợp mới bị lây đã giảm kể từ cao điểm mùa hè, theo bản tin của CNN cho biết hôm Thứ Tư, 12 tháng 8 năm 2020.
Thượng Nghị Sĩ Kamala Harris đã tấn công Tổng Thống Donald Trump trong lần phát biểu đầu tiên khi cùng đứng chung liên danh với Cựu PTT Joe Biden hôm Thứ Tư, 12 tháng 8 năm 2020, cho rằng Trump không “hoàn thành công việc,” theo CNN tường trình.
Các hãng thăm dò ỳ dân đã thống nhất kết luận hầu hết ý kiến cho rằng Tổng thống Trump không có khả năng đối phó với cuộc khủng hoảng kỳ thị mầu da, dịch Covid 19 và tình trạng kinh tế suy sụp do nạn dịch gây ra. Đa số người được hỏi ý kiến cũng đồng ý, chính quyền Trump rất ít có khả năng làm cho tình hình sáng sủa hơn trước ngày bầu cử 3/11/2020. Nếu đúng như thế thì cán cân sẽ nghiêng về phía liên danh Joe Biden-Kamala Harris.
Một cảnh sát trưởng một quận tại Florida đã cấm nhân viên của ông và bất cứ người nào đến văn phòng của ông không được đeo khẩu trang trong thời đại dịch – một hành động chắc chắn gây ra sự tranh cãi trong khi nhiều nghiên cứu cho thấy rằng đeo khẩu trang làm giảm nguy cơ truyền nhiễm vi khuẩn corona, theo bản tin của Đài ABC News cho biết hôm Thứ Tư, 12 tháng 8 năm 2020.
Cục Cơ Giới California ra hạn giấy phép học lái với thời hạn đến 30 tháng 11, 2020, để các học viên có nhiều thời gian để chuẩn bị và đăng ký thi thực hành lái xe trong đại dịch COVID-19.
Tiến Sĩ Sanjay Gupta là bác sĩ giải phẫu thần kinh ở Grady Memorial Hospital (Atlanta, GA). Ông cũng là giáo sư ở Emory University School of Medicine, và là Chief Medical Correspondent của CNN. Nhân mùa tựu trường thời đại dịch, ông chia sẻ ý kiến, và tham khảo của ông với tư cách là một người cha về quyết định có cho con mình trở lại trường học hay không?
Tại văn phòng tòa soạn Việt Báo, 10561 Garden Grove Blvd., Thành Phố Garden Grove, CA 92840, điện thoại (714) 894-2500, vào chiều Thứ Tư, ngày 12 tháng 8 năm 2020, Dân Biểu Liên Bang Địa Hạt 48 Harley Rouda đã đến thăm tòa soạn Việt Báo để tìm hiểu về những sinh hoạt của giới truyền thông Việt ngữ trong mùa Đại Dịch Covid-19, cùng đi với ông có ông Doãn Hưng, Phụ Tá đặc trách cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong địa hạt 48.
Tôi hỏi lại mẹ tôi triệu chứng ban đầu lúc mới phát bệnh cường giáp (một loại bướu cổ) cách đây nhiều năm thì mẹ tôi chỉ nhớ được là bị sụt cân. Còn tôi thì vẫn còn nhớ là mẹ tôi bị sốt trong những ngày đầu uống thuốc theo toa của bác sĩ. Thời gian đó mẹ tôi chưa đến Mỹ ở cạnh tôi như bây giờ nên tôi cứ cảm thấy không an tâm với cách điều trị bằng thuốc uống và chờ đợi trong khi triệu chứng sốt cứ kéo dài.
Hồng Kông đã đình chỉ các thỏa thuận dẫn độ với Đức và Pháp. Chính quyền Hồng Kông hôm thứ Tư thông báo rằng hai nước đã "chính trị hóa hợp tác pháp lý" và do đó làm hỏng cơ sở hợp tác trong lĩnh vực này. Vì luật an ninh gây tranh cãi đối với Đặc khu hành chính China, hai quốc gia EU Đức và Pháp trước đó đã hoãn lại các thỏa thuận dẫn độ với Hồng Kông.
Bệnh dại còn được gọi là bệnh chó điên vì trong thực tế thường do chó điên cắn phải… Bệnh dại vẫn còn là một vấn đề trọng đại tại các vùng Đông Nam Á, Ấn độ, Châu Phi và Châu Mỹ La Tinh. Hằng năm, số tử vong vì bệnh chó dại cắn được ước đoán vào khoảng trên 50.000 người khắp thế giới…
Khi người dân California hiểu tầm quan trọng của sự đa dạng và cơ hội bình đẳng, người Mỹ gốc Á và người dân đảo Thái Bình Dương tập hợp vào ngày 12 tháng 8 tham gia Đại hội Từ xa để ủng hộ Dự luật 16. Bằng cách xóa bỏ sự phân biệt đối xử có hệ thống trong nhiều thập kỷ, Dự luật 16 mang lại cơ hội lớn hơn cho người Mỹ gốc Á và người dân các đảo Thái Bình Dương trong kinh doanh, hợp đồng với chính phủ và giáo dục đại học.
HILLSIDE, New Jersey (VB) --- Một linh mục gốc Việt đã đuổi một cậu bé 7 tuổi bệnh tự kỷ ra khỏi nhà thờ vì lý do cậu bé "gây phân tâm," theo lời mẹ của bé này và bà mẹ đã cung cấp một video vụ này lên trang Facebook của bà. Bản tin NBC News hôm 11/8/2020 ghi lời bà mẹ, "Nói cho thật nhẹ là shock. Chúng tôi bị tổn thương và bực dọc về chuyện này..."
LUBBOCK Texas (VB) — Bản tin hôm 11/8/2020 từ phòng Công tố Khu vực phía Bắc Texas: Hieu Tran Trung, 45 tuổi, là một người Bắc Việt Nam tỵ nạn đang cư ngụ ở Lubbock, đã bị truy tố hình sự vì sở hữu súng. Trung đã ra trước chánh án D. Gordon Bryant, Jr., trong phiên tòa chiều Thứ Hai.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.