Hôm nay,  

Lịch Sử Viên Aspirin

10/07/202000:00:00(Xem: 7181)

 

BS Nguyen Y Duc

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 

Đa số những cơn đau mà con người thường gặp không phải gây ra do giải phẫu hoặc mới bị thương mà thuốc mê có thể dùng để chữa nhưng còn những cơn đau kinh niên như viêm xương khớp hoặc đau ngắn hạn như nhức đầu và đau răng thì chữa bằng cách nào. Với các đau này, một loại dược phẩm rất cần để giảm đau trong khi đó ta vẫn có thể đi làm được.
 
Vào mùa hè năm 1758, đức cha Edward Stone, ở Chipping Norton bên Anh bị sốt và viêm xương khớp. Vô tình ngài  đã nhai cành của cây liễu trắng rất đắng , ngài rất ngạc nhiên mà thấy rằng cơn đau giảm. Ngài liền nghĩ ra cách để phơi khô  và làm thành bột vỏ cây này và thử nghiệm để kiếm một liều hiệu nghiệm nhất.Trong vòng năm năm sau ngài tặng món thuốc này cho năm mươi người khác và đều thấy công hiệu. Vui mừng với sự khám phá của mình, ngày 25 tháng Tư năm 1763, ngài viết một bức thư cho bá tước Macclesfield, Hội trưởng Hoàng Gia, nhưng không được hồi âm.
 
Năm 1820, dược sĩ Thụy Sĩ Johana S.F. Pagenstecher bắt đầu lấy  một chất từ lá  của cây Spirea ulmaria, thường được gọi là lá dâu dê, rất công hiệu để giảm đau trong y học dân gian.
 
Báo cáo của Pagenstecher trên báo khoa học được đọc vào năm 1835 bởi nhà hóa học người Đức Karl Jacob Lowig, giáo sư hóa học ở Montpellier Uniniversity. Ông cũng cố gắng thay đổi lá cây Spirea ulmaria để loại bỏ tác dụng phụ quan trọng như cơn đau kích thích lớp lót của bao tử nhưng ông ta thấy phương pháp quá mất thì giờ cho nên đã bỏ.
 
Salicylic acid chỉ được một số người mà cơn đau trầm trọng hơn cơn đau của chính dược phẩm.Một trong những người đó là Her Hoffma, sống ở thành phố Đức quốc Elberfield và bị bệnh viêm khớp khiến ông bị què quặt.Con trai của ông ta là một hóa học gia làm việc tại Bayer, một hãng dược phẩm rất lớn ở gần đó và vào năm 1895 anh ta quyết định thử nó để làm bớt cơn đau của bố. Anh ta làm giản dị hóa phương pháp của Gerhard và làm ra aceytylsalicylic acid. Hoffman bèn lấy một lọ nhỏ và đưa cho bố và ông này đã có một đêm hết đau trong nhiều năm. Về sau này người ta mới biết rằng thuốc đó không phải chỉ giảm cơn đau mà còn hạ nhiệt độ và viêm.
 
Đồng nghiệp của Hoffman là ông Heinrich Dresser nhận ra rằng dược phẩm mới có tác dụng rất tốt vì nó chia làm hai ở máu.Để thử giả thuyết của mình, ông ta bèn nuốt chửng một số acetylsalicylate và thường xuyên thử nước tiểu trong vòng 12 giờ.Ông đã tìm ra dấu vết của salicylic acid  nhưng không thấy chất acetylsalicylate: hợp chất quả có tách làm hai.
 
Đến năm 1899,Hopffman và Dreser đặt tên cho dược phẩm mới tìm ra của mình:aspirin- chữ a cho acetyl, spir cho Spirea. Năm sau, công ty dược phẩm Bayer  xin bản quyền cho aspirin, cho các hợp chất trực tiếp của hãng và hình dáng của các dụng cụ của hãng và bắt đầu bán một sản phẩm rất phổ biến trên thế giới.
 
Năm 1914, để đề phòng sự lớn mạnh của chiến tranh và cũng để ngăn cản sự cung cấp của nước Đức, chính phủ Anh bèn tặng 20,000 bảng Anh cho những ai sống tại chính quốc hoặc ở Liên Hiệp Anh đã tìm ra một chất mới cho aspirin mà vẫn tránh né được bản quyền của Bayer.Chính quyền Úc Đại Lợi bèn tặng thêm 5000 bảng anh để khích lệ và hóa học gia George Nicholas nhận lời thách đố đó. Dùng các dụng cụ rất sơ sài và gần như mù vì phòng thí nghiệm của mình bị nổ, ông ta tìm ra một cách để tạo ra một chất aspirin hết sức thuần túy và thắng giải.
 
Sau khi nước Đức thua trận, công ty British Alien Properties Custodian tịch thu tên “aspirin” và công ty Bayer mất bản quyền cả tên lẫn việc sản xuất dược phẩm. Trong số những cơ sở bắt đầu làm hợp chất  là của George Nicholas; và sản phẩm “Aspro” của ông trở thành một loại aspirin bán nhiều nhất ngoại trừ nước Mỹ. Tại nước Mỹ, công ty dược phẩm Sterling, mặc dù đã không liên lạc với công ty Đức, tiếp tục sản xuất aspirin dưới dạng “Bayer”, một tên riêng. Xin nói rõ,  tên riêng (Trademark) là một thương hiệu hàng hóa riêng, trong đó chứa đựng bất kỳ chữ, tập hợp của nhiều chữ, tên riêng và biểu tượng nào. Những từ ngữ này đã từng được sử dụng hoặc sẽ được đưa vào sử dụng trong thương mại để nhận dạng, phân biệt và giúp chỉ ra xuất xứ hàng hóa.
 
Nhưng khám phá về vỏ cây liễu của ngài Stone trong mấy năm về trước không phải là không được dể ý tới. Năm 1826, hai người Ý đã tìm ra chất chính của vỏ cây liễu một chất gọi là salicin và ba năm sau một hóa học gia người Pháp đã thành công khi tìm ra một chất dưới dạng thuần túy. Năm 1839, một hóa học gia khác người Ý đã lấy salycilic acid  từ chất salicin và từ đó chất chính của aspirin được lấy ra từ cây liễu và cây dâu dê.Ngày nay chất này được tổng hợp, dùng phương pháp không khác nhiều lắm với phương pháp mà Herman Kolbe đã tìm ra tại Strasbourg vào năm 1874.
 
Mãi đến năm 1971 các nhà nghiên cứu ở Anh mới tìm ra tại sao aspirin lại công hiệu như vậy. Prostaglandins, một nhóm như kích thích tố tìm thấy ở hầu hết các mô bào của cơ thể có vẻ như làm tăng sự nhạy cảm của đoạn cuối dây thần kinh tại nơi bị viêm và aspirin dường như có liên hệ tới công dụng của các chất này.
 
Sau này aspirin trở thành một phần của các chất được biết với tác dụng chống viêm mà ngày nay bao gồm cả các dược phẩm mới tìm ra là ibuprofen. Đến năm 1980, aspirin bị paracetamol qua mặt. Paracetamol  được dùng lần đầu vào năm 1893 như một chất giảm đau rất bình dân của mọi người.

Bệnh dại còn được gọi là bệnh chó điên vì trong thực tế thường do chó điên cắn phải… Bệnh dại vẫn còn là một vấn đề trọng đại tại các vùng Đông Nam Á, Ấn độ, Châu Phi và Châu Mỹ La Tinh. Hằng năm, số tử vong vì bệnh chó dại cắn được ước đoán vào khoảng trên 50.000 người khắp thế giới…
Khi người dân California hiểu tầm quan trọng của sự đa dạng và cơ hội bình đẳng, người Mỹ gốc Á và người dân đảo Thái Bình Dương tập hợp vào ngày 12 tháng 8 tham gia Đại hội Từ xa để ủng hộ Dự luật 16. Bằng cách xóa bỏ sự phân biệt đối xử có hệ thống trong nhiều thập kỷ, Dự luật 16 mang lại cơ hội lớn hơn cho người Mỹ gốc Á và người dân các đảo Thái Bình Dương trong kinh doanh, hợp đồng với chính phủ và giáo dục đại học.
HILLSIDE, New Jersey (VB) --- Một linh mục gốc Việt đã đuổi một cậu bé 7 tuổi bệnh tự kỷ ra khỏi nhà thờ vì lý do cậu bé "gây phân tâm," theo lời mẹ của bé này và bà mẹ đã cung cấp một video vụ này lên trang Facebook của bà. Bản tin NBC News hôm 11/8/2020 ghi lời bà mẹ, "Nói cho thật nhẹ là shock. Chúng tôi bị tổn thương và bực dọc về chuyện này..."
LUBBOCK Texas (VB) — Bản tin hôm 11/8/2020 từ phòng Công tố Khu vực phía Bắc Texas: Hieu Tran Trung, 45 tuổi, là một người Bắc Việt Nam tỵ nạn đang cư ngụ ở Lubbock, đã bị truy tố hình sự vì sở hữu súng. Trung đã ra trước chánh án D. Gordon Bryant, Jr., trong phiên tòa chiều Thứ Hai.
Người dân Tân Tây Lan (New Zealand) hôm Thứ Tư, 12 tháng 8 năm 2020, đã tranh thủ để mua sắm các nhu yếu phẩm khi thành phố lớn nhất nước này đã chuẩn bị đi vào phong tỏa trở lại, theo sau các trường hợp mới bị nhiễm vi khuẩn corona mà đã kết thúc kỷ lục 102 ngày không có trường hợp lây bệnh nào mới, theo bản tin của Reuters cho biết.
Có sự tranh cãi về việc đeo khẩu trang bắt buộc và loại khẩu trang nào tốt nhất, nhưng không có việc tranh luận rằng khẩu trang có thể giảm sự lây lan của vi khuẩn corona, theo bản tin của Yahoo News hôm Thứ Ba, 11 tháng 8 năm 2020 cho biết.
Tổng Thống Donald Trump đã được báo cáo đang xem xét biện pháp di trú mà sẽ cấm công dân Hoa Kỳ trở lại nước này nếu họ đã bị truyền nhiễm vi khuẩn corona, theo bản tin của báo Anh Indedendent cho biết hôm 11 tháng 8 năm 2020.
Nguyễn Đức Chung, Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố Hà Nội, người chịu trách nhiệm trong vụ bất ổn tại Đồng Tâm, đã bị “đình chỉ công tác 90 ngày để ‘xác minh, điều tra làm rõ trách nhiệm có liên quan trong một số vụ án,” theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) cho biết hôm 11 tháng 8 năm 2020.
Ứng cử viên tổng thống nắm chắc sẽ được Đảng Dân Chủ đề cử Joe Biden đã chính thức chọn Thượng Nghị Sĩ California Kamala Harris làm ứng cử viên phó tổng thống với ông, theo bản tin của MSN cho biết hôm Thứ Ba, 11 tháng 8 năm 2020.
Làm đại Bồi Thẩm Đòan là một việc tình nguyện, nhưng phải thi, phải qua nhiều giai đọan thử thách, và vượt nhiều đối thủ mới được chọn lựa, sau giai đoạn tranh tài rồi bắt thâm, hên xui may rủi, tùy theo số phận của mỗi người.
Chỉ còn ba tháng nữa là đến ngày bầu cử tổng thống 2020 và một số các chức vụ dân cử khác, nước Mỹ đang bị phân rẽ hơn bao giờ hết kể từ cuộc chiến Việt Nam lồng trong bối cảnh của Chiến tranh Lạnh.
NEW YORK (VB) --- Ca sĩ Tina Turner, 80 tuổi, đã viết xong một cuốn sách thể loại tự-giúp-đỡ (self-help book) để trình bày với độc giả một "cẩm nang về đời sống" dựa trên các nguyên tắc Phật giáo, theo bản tin CBS hôm 10/8/2020 cho biết. Tina Turner nổi tiếng là ca sĩ, diễn viên, nhà văn, từng thắng 7 giải Grammy...
LIVERMORE, California (VB) --- Hai người gốc Việt đã bị truy tố vì gian lận tại sòng bài Livermore, trộm khoảng 4 triệu đôla. Cặp vợ chồng Eric Nguyen và Khan “Tina” Tran bị truy tố, đã ra tòa thụ lý hồ sơ về tội trộm tại sỏng bài "The 580 Casino" tại thành phố Livermore, nơi cô Tran làm việc trong cương vị người chia bài Baccarat.
Các trường hợp bị nhiễm vi khuẩn corona trên toàn cầu đã vượt hơn 20 triệu hôm Thứ Hai, 10 tháng 8 năm 2020, theo Reuters cho biết, với Hoa Kỳ, Brazil và Ấn Độ chiếm hơn một nửa tổng số người được biết bị truyền nhiễm. Bệnh liên quan hô hấp đã truyền nhiễm ít nhất gấp 4 lần con số trung bình của ngường bị bệnh cúm nặng hàng năm, theo Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) cho biết.
Tổng Thống Trump đã bất ngờ được di tản từ phòng họp báo tại Bạch Ốc bởi nhân viên an ninh hôm Thứ Hai, 10 tháng 8 năm 2020, sau các vụ nổ súng bên ngoài tòa nhà này, theo bản tin của CNN tường trình. Trump đã trở lại phòng họp báo vài phút sau đó, xác nhận có vụ nổ súng.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.