Hôm nay,  

Lịch Sử Viên Aspirin

10/07/202000:00:00(Xem: 7177)

 

BS Nguyen Y Duc

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 

Đa số những cơn đau mà con người thường gặp không phải gây ra do giải phẫu hoặc mới bị thương mà thuốc mê có thể dùng để chữa nhưng còn những cơn đau kinh niên như viêm xương khớp hoặc đau ngắn hạn như nhức đầu và đau răng thì chữa bằng cách nào. Với các đau này, một loại dược phẩm rất cần để giảm đau trong khi đó ta vẫn có thể đi làm được.
 
Vào mùa hè năm 1758, đức cha Edward Stone, ở Chipping Norton bên Anh bị sốt và viêm xương khớp. Vô tình ngài  đã nhai cành của cây liễu trắng rất đắng , ngài rất ngạc nhiên mà thấy rằng cơn đau giảm. Ngài liền nghĩ ra cách để phơi khô  và làm thành bột vỏ cây này và thử nghiệm để kiếm một liều hiệu nghiệm nhất.Trong vòng năm năm sau ngài tặng món thuốc này cho năm mươi người khác và đều thấy công hiệu. Vui mừng với sự khám phá của mình, ngày 25 tháng Tư năm 1763, ngài viết một bức thư cho bá tước Macclesfield, Hội trưởng Hoàng Gia, nhưng không được hồi âm.
 
Năm 1820, dược sĩ Thụy Sĩ Johana S.F. Pagenstecher bắt đầu lấy  một chất từ lá  của cây Spirea ulmaria, thường được gọi là lá dâu dê, rất công hiệu để giảm đau trong y học dân gian.
 
Báo cáo của Pagenstecher trên báo khoa học được đọc vào năm 1835 bởi nhà hóa học người Đức Karl Jacob Lowig, giáo sư hóa học ở Montpellier Uniniversity. Ông cũng cố gắng thay đổi lá cây Spirea ulmaria để loại bỏ tác dụng phụ quan trọng như cơn đau kích thích lớp lót của bao tử nhưng ông ta thấy phương pháp quá mất thì giờ cho nên đã bỏ.
 
Salicylic acid chỉ được một số người mà cơn đau trầm trọng hơn cơn đau của chính dược phẩm.Một trong những người đó là Her Hoffma, sống ở thành phố Đức quốc Elberfield và bị bệnh viêm khớp khiến ông bị què quặt.Con trai của ông ta là một hóa học gia làm việc tại Bayer, một hãng dược phẩm rất lớn ở gần đó và vào năm 1895 anh ta quyết định thử nó để làm bớt cơn đau của bố. Anh ta làm giản dị hóa phương pháp của Gerhard và làm ra aceytylsalicylic acid. Hoffman bèn lấy một lọ nhỏ và đưa cho bố và ông này đã có một đêm hết đau trong nhiều năm. Về sau này người ta mới biết rằng thuốc đó không phải chỉ giảm cơn đau mà còn hạ nhiệt độ và viêm.
 
Đồng nghiệp của Hoffman là ông Heinrich Dresser nhận ra rằng dược phẩm mới có tác dụng rất tốt vì nó chia làm hai ở máu.Để thử giả thuyết của mình, ông ta bèn nuốt chửng một số acetylsalicylate và thường xuyên thử nước tiểu trong vòng 12 giờ.Ông đã tìm ra dấu vết của salicylic acid  nhưng không thấy chất acetylsalicylate: hợp chất quả có tách làm hai.
 
Đến năm 1899,Hopffman và Dreser đặt tên cho dược phẩm mới tìm ra của mình:aspirin- chữ a cho acetyl, spir cho Spirea. Năm sau, công ty dược phẩm Bayer  xin bản quyền cho aspirin, cho các hợp chất trực tiếp của hãng và hình dáng của các dụng cụ của hãng và bắt đầu bán một sản phẩm rất phổ biến trên thế giới.
 
Năm 1914, để đề phòng sự lớn mạnh của chiến tranh và cũng để ngăn cản sự cung cấp của nước Đức, chính phủ Anh bèn tặng 20,000 bảng Anh cho những ai sống tại chính quốc hoặc ở Liên Hiệp Anh đã tìm ra một chất mới cho aspirin mà vẫn tránh né được bản quyền của Bayer.Chính quyền Úc Đại Lợi bèn tặng thêm 5000 bảng anh để khích lệ và hóa học gia George Nicholas nhận lời thách đố đó. Dùng các dụng cụ rất sơ sài và gần như mù vì phòng thí nghiệm của mình bị nổ, ông ta tìm ra một cách để tạo ra một chất aspirin hết sức thuần túy và thắng giải.
 
Sau khi nước Đức thua trận, công ty British Alien Properties Custodian tịch thu tên “aspirin” và công ty Bayer mất bản quyền cả tên lẫn việc sản xuất dược phẩm. Trong số những cơ sở bắt đầu làm hợp chất  là của George Nicholas; và sản phẩm “Aspro” của ông trở thành một loại aspirin bán nhiều nhất ngoại trừ nước Mỹ. Tại nước Mỹ, công ty dược phẩm Sterling, mặc dù đã không liên lạc với công ty Đức, tiếp tục sản xuất aspirin dưới dạng “Bayer”, một tên riêng. Xin nói rõ,  tên riêng (Trademark) là một thương hiệu hàng hóa riêng, trong đó chứa đựng bất kỳ chữ, tập hợp của nhiều chữ, tên riêng và biểu tượng nào. Những từ ngữ này đã từng được sử dụng hoặc sẽ được đưa vào sử dụng trong thương mại để nhận dạng, phân biệt và giúp chỉ ra xuất xứ hàng hóa.
 
Nhưng khám phá về vỏ cây liễu của ngài Stone trong mấy năm về trước không phải là không được dể ý tới. Năm 1826, hai người Ý đã tìm ra chất chính của vỏ cây liễu một chất gọi là salicin và ba năm sau một hóa học gia người Pháp đã thành công khi tìm ra một chất dưới dạng thuần túy. Năm 1839, một hóa học gia khác người Ý đã lấy salycilic acid  từ chất salicin và từ đó chất chính của aspirin được lấy ra từ cây liễu và cây dâu dê.Ngày nay chất này được tổng hợp, dùng phương pháp không khác nhiều lắm với phương pháp mà Herman Kolbe đã tìm ra tại Strasbourg vào năm 1874.
 
Mãi đến năm 1971 các nhà nghiên cứu ở Anh mới tìm ra tại sao aspirin lại công hiệu như vậy. Prostaglandins, một nhóm như kích thích tố tìm thấy ở hầu hết các mô bào của cơ thể có vẻ như làm tăng sự nhạy cảm của đoạn cuối dây thần kinh tại nơi bị viêm và aspirin dường như có liên hệ tới công dụng của các chất này.
 
Sau này aspirin trở thành một phần của các chất được biết với tác dụng chống viêm mà ngày nay bao gồm cả các dược phẩm mới tìm ra là ibuprofen. Đến năm 1980, aspirin bị paracetamol qua mặt. Paracetamol  được dùng lần đầu vào năm 1893 như một chất giảm đau rất bình dân của mọi người.

HANOI (VB) --- Lê Khả Phiêu, nguyên tổng bí thư Đảng CSVN, đã từ trần hôm 7-8-2020, thọ 89 tuổi. Dư luận nhiều thập niên qua cho biết Phiêu đã dính mỹ nhân kế của Trung Quốc có một con với một người đẹp TQ, bị áp lực để ký hiệp ước cắt một phần Biển Đông cho TQ vào năm 1999. Dư luận cũng nói một phần thác Bản Giốc nộp cho TQ cũng do Phiêu.
Bắt đầu từ ngày 13 tháng 7, năm 2020, Thống đốc tiểu bang California Gavin Newsom đã ban lệnh cho phép vài tiệm, hàng quán thương mại được phép mở cửa hạn chế vì lý do đại dịch Covid-19, trong số có tiệm thẩm mỹ, áp dụng trên các ngành nghề như hair salons, barber shops, và chuyên ngành nail salons, esthetic salons, electrology.
- Những cuộc hẹn khẩn cấp nào được Lãnh sự Hoa Kỳ tiếp xúc? - Những Con Số Chiếu Khán Đầu Tư EB-5 Trong Tài Khóa 2020 và 2021 - Nghị Trình Di Trú Của TT Trump Và Ông Biden Ra Sao? - Lịch cấp chiếu khán và chuyển diện cư trú tại Hoa Kỳ tháng 8/2020
Tuần qua, ngoài các tin nóng về đại dịch vi khuẩn corona mà vẫn còn lây lan mạnh tại một số nước và một số tiểu bang ở Mỹ, dư luận thế giới đặc biệt chú ý đến vụ nổ kinh hoàng tại thủ đô Beirut của Lebanon hôm Thứ Ba, 4 tháng 8 năm 2020 làm ít nhất 100 người chết và hơn 4,000 người bị thương.
Chúng ta đã trải qua hơn 7 tháng đại dịch vi khuẩn corona mà đã làm đảo lộn cuộc sống của hầu hết người cư ngụ trên Trái Đất. Và trong khi sự thật rằng cộng đồng khoa học đã học được nhiều điều về vi khuẩn SARS-CoV-2 bệnh tật mà nó gây ra, Covid-19, cũng còn có nhiều điều mà chúng ta không biết. Một bí mật lớn là tại sao có một số người bị bệnh và chết vì chứng bệnh của họ, trong khi có người khác tương tự mà không thấy các triệu chứng và có thể không nhận thấy họ đã bị truyền nhiễm gì cả?
Sau khi triều đại nhà Thanh sụp đổ và trước năm 1950, khu vực tương ứng với Vùng Tự Trị Tây Tạng (TAR) ngày nay thực tế là một quốc gia độc lập. Đất nước này [Tây Tạng] lúc đó đã tự phát hành tiền tệ và tem, và duy trì các mối quan hệ quốc tế. Tây Tạng tuyên bố có 3 tỉnh (Amdo, Kham và U-Tsang), nhưng chỉ kiểm soát tỉnh Kham phía tây và U-Tsang.
Vào cuối tháng 6, Arizona chiến đấu với sự gia tăng mạnh mẽ các trường hợp bị lây Covid-19, buộc các viên chức phải tái đưa ra các hạn chế vi khuẩn corona khoảng 2 tuần sau khi tiểu bang này tái mở cửa kinh tế, theo bản tin của CNN cho biết hôm Thứ Năm, 6 tháng 8 năm 2020. Hôm nay, quyết định đó có vẻ đã được đền bù.
Báo Tuổi Trẻ Online nói rằng, theo tin từ Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ trung ương, ông Lê Khả Phiêu - sinh năm 1931, nguyên tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam - sau một thời gian lâm bệnh, mặc dù được Đảng, Nhà nước, tập thể các giáo sư, bác sĩ tận tình cứu chữa, gia đình hết lòng chăm sóc nhưng do tuổi cao sức yếu, ông đã từ trần vào hồi 2h52 ngày 7-8-2020 tại Hà Nội.
Sau hơn 4 tháng, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ hôm Thứ Năm, 6 tháng 8 năm 2020 đã gỡ bỏ cảnh báo của họ đối với công dân Hoa Kỳ về việc đi ra ngoại quốc, theo bản tin CNN cho biết. Bộ ngày đã đưa ra khuyến cáo Cấp 4: Đừng Đi Ra Ngoại Quốc – là mức cao nhất của khuyến cáo đi lại – hôm 19 tháng 3, thúc giục các công dân Hoa Kỳ không đi ra nước ngoài vì đại dịch vi khuẩn corona.
“Chúng ta không thể lệ thuộc TQ và những nước khác trên toàn cầu mà có thể một ngày nào đó từ chối bán các sản phẩm cho chúng ta,” ông Trump nói thế hôm Thứ Năm từ Nhà Máy Sản Xuất của Công Ty Whirlpool tại thành phố Clyde thuộc tiểu bang Ohio. “Như chúng ta đã chứng kiến trong đại dịch này, Hoa Kỳ phải chế tạo các vật tư thiết bị chính yếu và các dược phẩm cho chính chúng ta.”
Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ Mark Esper đã bày tỏ các quan ngại về hành động “gây bất ổn” của Bắc Kinh gần Đài Loan và Biển Đông trong cuộc điện đàm với Bộ Trưởng Quốc Phòng TQ Ngụy Phượng Hòa, theo Ngũ Giác Đài cho biết hôm Thứ Năm, 6 tháng 8 năm 2020, lần đầu tiên 2 bên được tin là có cuộc nói chuyện kể từ tháng 3, theo bản tin Reuters cho biết.
Trung Quốc đã bố trí nhiều vũ khí đổ bộ hơn tại các thành phố ven biển dọc theo eo biển dài 110 dặm chia cách TQ với Đài Loan, theo các báo cáo về hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy, theo bản tin The Telegraph của Anh hôm Thứ Năm, 6 tháng 8 năm 2020.
SUNNYVALE, Calif. (VB) --- Vị Cảnh sát trưởng gốc Việt tại một thị trấn Bắc California nói rằng cảnh sát bây giờ sẽ có vai trò "chăm sóc cộng đồng" vì sẽ kết hợp các nhiệm vụ lính cứu hỏa, cảnh sát trị an, và nhân viên y tế, theo tin từ báo SF Public Press hôm 5/8/2020.
SALT LAKE CITY, Utah (VB) — Một người gốc Việt tại thị trấn West Valley mới đây bị truy tố về tội cướp một tiệm tạp hóa đã bị bắt và cáo buộc vì tội cướp nhiều ngân hàng trong khi chờ ra phiên điều trần kế tiếp trước tòa án, theo tin KSL hôm 6/8/2020.
Cố vấn về chống vi khuẩn corona của Bạch Ốc là Bác Sĩ Anthony Fauci hôm Thứ Tư, 5 tháng 8 năm 2020 đã đồng ý rằng Hoa Kỳ có sự lây lan vi khuẩn corona tồi tệ nhất trên thế giới, nói đến con số cao trường hợp bị lây nhiễm và số người thiệt mạng vì Covid-19, theo bản tin của CNBC cho biết.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.