Hôm nay,  

Nước Lên

24/10/202015:20:00(Xem: 19341)

 

Nước. Nước từ đâu cứ dâng lên; lên rồi rút, rút rồi lại lên, ngập tràn đồng ruộng, ao hồ, vườn tược, làng quê, và phố thị của nhiều tỉnh thành miền Trung. Cuồng phong bão tố từ đại dương cuộn xoáy vào đất liền, kéo theo những cơn mưa xối xả ngày đêm. Nước lũ ngầu đục từ non cao đổ về, từ các đập thủy điện xả xuống, đẩy những dòng cuồng lưu ồ ạt đi về nơi trũng thấp, theo những nhánh sông hướng ra biển, chựng lại khi gặp mực biển dâng cao với cường triều gầm thét, sông nối biển biến vùng duyên hải thành một biển nước mênh mông.

Trong dòng nước ngầu đục, đã có trên trăm người thiệt mạng và mấy chục người còn mất tích; của cải, gia súc bị nhận chìm hoặc cuốn trôi. Dù đã được cảnh báo trước sẽ có lũ lụt lớn, nhiều gia đình vẫn không lường được sức nước khủng khiếp chưa từng có như vậy; hoặc cũng vì không biết phải lánh nạn ở đâu khi toàn vùng ngập tràn nước. Có thai phụ bị cuốn theo dòng lũ khi thuyền lật. Có cụ già mù trên chín mươi chẳng biết chạy đi đâu khi nước đến. Có gia đình không kịp chôn cất mẹ vừa mất khi lũ đến, phải treo quan tài mẹ lên trần nhà năm ngày mới có thuyền đến cứu hộ, đem chôn. Có bà cụ một mình ngồi trên những bao lúa chất cao, nhịn đói, thức trắng nhìn nước dâng từng giờ, không biết kêu cứu ai. Có người mẹ nằm bên cạnh xác hai con thơ chết đuối trong trận lụt, vuốt má ru con, lệ tràn. Có bà cụ vừa lo cho chồng bại liệt, vừa lo cho con bị hội chứng Down khi nước ngập nửa nhà mới kịp có ghe đến cứu. Có gia đình với đàn con nheo nhóc không kịp di tản, đành ôm nhau trên nóc nhà khóc la thảm thiết. Có bé thơ mếu máo khóc khi tìm ra sách vở học của mình ướt mem rách nát trong vũng sình. Có những dòng tin nhắn qua điện thoại, kêu cứu khẩn cấp, tuyệt vọng. Nhà nhà, nước ngập đến tận mái, đoàn cứu hộ biết đâu mà tìm.

Rồi hoang tàn để lại sau những trận lũ. Lềnh bềnh trên những vũng nước đọng và sình lầy hôi thối là xác gia súc gia cầm, cây rừng, gỗ mục, những bao lúa thóc, và tất cả vật dụng, bàn ghế, tủ thờ, quần áo, sách vở... của hàng trăm nghìn gia đình, phơi bày lên đó. Xác người được tìm lại và đã đem chôn, nhưng vẫn còn một số mất tích, không biết tìm ở đâu nơi bờ sông, khe suối lình xình nước đục. Vội vàng tìm về nhà xưa, những người già người trẻ mắt trũng sâu, thất thần, vô vọng. Cha mẹ tôi đâu, tuổi già sức yếu chắc không thể chống nổi dòng cuồng lưu vô tình phăng phăng đêm qua. Chồng tôi đâu, vợ tôi đâu, con thơ tôi đâu, có ai vớt được không khi nước lũ cuốn qua căn nhà xiêu vẹo này!

Sau một tuần mưa đổ ngày đêm, ngập lụt cùng khắp, rồi nước cũng rút dần. Nước rút về đâu? – Về nơi thấp nhất. Đổ về biển, hoặc thấm vào lòng đất. Nhưng nước mắt của khổ đau mất mát thì lăn mãi vào tận tim can.

 

Nước luôn đổ về nơi thấp trong khi lửa thì bốc lên cao. Nước hay lửa đều hữu dụng, không thể thiếu trong cuộc đời. Nhưng khi bạo phát thì trở thành tai họa.

Khóc thương dân tình khổ lụy, ở bờ này hay bờ kia. Buồn vời vợi, hận mình bất tài vô lực trước thiên tai, nhân họa ngút ngàn. Nhìn thế nước dâng, không khỏi nhớ về Nguyễn Trãi (1380 – 1442) với bài thơ ưu tư về vận nước:

Quan hải

Thung mộc trùng trùng hải lãng tiền

Trầm giang thiết tỏa diệc đồ nhiên

Phúc chu thủy tín dân do thủy

Thị hiểm nan bằng mệnh tại thiên

Họa phúc hữu môi phi nhất nhật

Anh hùng di hận kỷ thiên niên

Càn khôn kim cổ vô cùng ý

Khước tại thương lang viễn thụ yên.

 

Đóng cửa biển

Trước sóng biển, đóng cọc gỗ hết lớp này đến lớp khác,

Lại đặt ngầm xích sắt dưới sông, đều uổng công thôi!

Bị lật thuyền mới biết dân như nước,

Đã cậy thế hiểm thì khó tựa mệnh trời.

Họa phúc có duyên đâu phải chợt đến trong ngày,

Anh hùng đành lưu hận mấy nghìn năm.

Ý vô cùng của thiên địa xưa nay,

Hiện ra nơi sương khói trên hàng cây xa bên dòng nước.

(Lê Tư dịch nghĩa)

 

Đào Duy Anh dịch thơ như sau:

Lớp lớp rào lim ngăn sóng biển,

Khoá sông xích sắt cũng vầy thôi.

Lật thuyền mới rõ dân như nước,

Cậy hiểm khôn xoay mệnh ở trời.

Hoạ phúc gây mầm không một chốc,

Anh hùng để hận mấy trăm đời.

Vô cùng trời đất gương kim cổ,

Cây khói xa mù bát ngát khơi.

 

Lũ lụt trong thực tế là tai họa giáng xuống lương dân. Thế nước dâng trong chính trị là tai họa cho kẻ cầm quyền. Nước nâng thuyền thì nước cũng có thể lật thuyền (1). Ý dân một khi đã tụ lại và thịnh nộ dâng lên như nước lũ thì sẽ không thuyền nào an toàn chèo chống. Đặt mình vào tình huống khó khăn để cảm cái khổ của người. Lòng thương luôn sẵn có nhưng cơ hội để bộc phát không phải là từng ngày. Hiểm họa của đời sống cũng không phải đột nhiên mà đến. Việc thịnh suy ở đời luôn có căn nguyên của nó. Cần học cách ứng xử thế nào khi tai họa đến với người khác, vì ngày nào đó có thể sẽ đến lượt mình. Khổ đau sẽ không chừa một ai. Giữ tâm lắng đọng như mặt nước hồ thu. Gạn lọc những cáu bẩn thường làm nhiễm ô dòng nước. Lắng tâm như lắng nước, đừng để sóng động. Rồi nước sẽ yên tĩnh, và bình an sẽ đến với muôn người.

 

California, ngày 24 tháng 10 năm 2020

 Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

_________

 

 

 

(1)  Theo Lê Tư, trang Nghiên Cứu Lịch Sử, “Khổng tử gia ngữ: “Phù quân giả, chu dã; thứ nhân giả, thủy dã. Thủy sở dĩ tải chu, diệc sở dĩ phúc chu.” Vua là thuyền, dân là nước. Nước để chở thuyền mà cũng có thể lật thuyền (dẫn theo Trần Trọng Dương). Thiên “Vương chế,” sách Tuân tử có câu tương tự: “Quân giả, chu dã, thứ nhân giả, thủy dã; thủy tắc tải chu, thủy tắc phúc chu.” Vua là thuyền, thứ nhân như nước; nước chở thuyền, cũng làm lật thuyền. Tuân tử (313 – 238 trước Tây lịch) không nhận lời này của ông mà nói rằng trích xuất từ “Truyện,” tác phẩm giải nghĩa kinh có trước đó.” (trích chú thích số 104, bài ‘Nguyễn Trãi, bề tôi của bốn dòng vua’: https://nghiencuulichsu.com/2018/01/18/nguyen-trai-be-toi-cua-bon-dong-vua/)


- Philippines tịch thu lô gạo 12.480 tấn nhập từ VN vào phi pháp, bất thường, sẽ phân phát cho các hộ dân nghèo. - Chính sách của Trump đã làm 1 người Mỹ trung bình chi trả thêm 1.700 USD tiền thuế quan và chi phí khác, trong khi nhóm 20% nghèo nhất sẽ phải trả thêm 750 USD trong năm 2026, nhưng nhóm 1% giàu nhất kiếm thêm 12.560 USD nhờ giảm thuế. - Còn 2 tuần nữa là bầu giữa kỳ, Bộ Tư Pháp đòi các tiểu bang nộp danh sách cử tri vì "có hàng trăm ngàn cử tri chưa nhập tịch" nhưng không chứng cớ, 30 tiểu bang kiện Trump chỉ muốn gây hỗn loạn, làm cử tri mất lòng tin để nằm nhà. Chỉ còn 1/2 người Mỹ tin rằng cuộc bầu cử giữa kỳ sẽ diễn ra tự do và công bằng. - Lần đầu trong lịch sử chiến tranh thế giới: Ukraine đưa thương binh ra khỏi tuyến đầu bằng máy bay không người lái (drone). - Putin đề nghị họp 3 bên Putin-Trump-Tập vào tháng 11 bên lề APEC để kết thúc cuộc chiến Ukraine trong khi Trump hối thúc Zelensky cắt đất cầu hòa - Mỹ buộc Ukraine phải rút toàn bộ lực lượng khỏi các tỉ
Mùa thu ở nước Mỹ đẹp, nhưng mùa thu tại California lại mang một nét kiêu kỳ rất riêng. Nó không đến ồ ạt, nhuộm đỏ những góc phố hay những đại lộ thênh thang ngay lập tức, mà thầm lặng chọn vùng cao gần dãy núi Sierra Nevada, để thay áo trước.
Bạn đã từng đọc thấy những tin không thật như Elon Musk sản xuất hàng loạt các căn nhà lắp ráp giá 7.000 USD để giải quyết khủng hoảng vô gia cư tại Mỹ, và rồi các tin này biến mất hẳn sau bầu cử 2024. Đó là loa kèn của Musk và Cọng Hòa để dàn dựng cho một chính phủ Trump kết hợp với Musk để thực hiện Project 2025. Sau đây chúng ta sẽ dịch bài viết nhan đề "Ukraine’s drone strikes on Russian data centres may change how we see disinformation" (Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhắm vào các trung tâm dữ liệu Nga có thể thay đổi cách chúng ta nhìn về mặt trận loa kèn bóp méo thông tin) của Olga Boichak, giáo sư University of Sydney
VN ký thương mại tự do với ký kết một hiệp định thương mại tự do với Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein (trong nhóm EFTA). - Bonghwa, Hàn Quốc: 800 người dự lễ kỷ niệm 800 năm ngày Hoàng tử Lý Long Tường phá vòng vây của quân nhà Trần để từ VN vượt biển sang Cao Ly tỵ nạn, và nhiều năm sau quân họ Lý giúp Cao Ly chống quân Mông Cổ. Bonghwa lập khu văn hóa và du lịch mang tên "Khu đặc biệt Thung lũng Hàn - Việt". (có video 3 phút) - Để cứu dân số Singapore đang suy giảm: xuất hiện công ty kiếm vợ Việt cho trai Sing, giá 8.888 đô la Sing (2.000 nộp trươc. - Quận Cam: gỡ lệnh di tản, đã kiểm soát 25% đám cháy "Norte Fire", 7 nhà bị cháy, 2 lính cửu hỏa bị thương. - Sau phẫu thuật ung thư phổi: Đức Giáo hoàng Leo XIV chủ trì thánh lễ Chủ nhật tại Vatican. - Trump có 14 đặc điểm của nhà độc tài phát xít Ý Benito Mussolini: chủ nghĩa dân tộc, đàn áp nhân quyền, biến đối thủ thành vật tế thần, phân biệt giới tính, đề cao sức mạnh quân sự, kiểm soát truyền thông, ám ảnh về an ninh,
Bà Weber khuyến khích cử tri nên bỏ phiếu sớm. Bà khẳng định hệ thống bỏ phiếu qua thư của California vẫn giữ nguyên, bất chấp các vụ kiện từ liên bang. Với các phiếu bầu gửi qua bưu điện đến cử tri, người dân California có nhiều phương thức để tham gia bỏ phiếu.
Newsweek: chỉ còn 19% cử tri ủng hộ Trump mạnh mẽ, thấp kỷ lục; Tỷ lệ “không ủng hộ mạnh mẽ” lên tới 46%. - Cá độ: Dân chủ sẽ kiểm soát cả hai viện, với tỷ lệ lần lượt là 63% trên trang cá độ Polymarket và 62% trên Kalshi - Trump hủy chuyến đi Michigan đã lên lịch hôm nay vì các ứng cử viên Cộng Hòa bận, không muốn đứng gần; Trump sẽ quay lại sau - Thượng nghị sĩ Dân chủ Elizabeth Warren: Trump đã biến chức vị tổng thống thành "cỗ máy trục lợi cá nhân" - Thêm 2 tàu dầu bốc cháy vì trúng thủy lôi ở eo biển Hormuz.
- Trump Ký Lệnh Hành Pháp Đình Chỉ Biện Pháp Trừng Phạt Nga. - Phó Giám Đốc Mật Vụ Hoa Kỳ Từ Chức Sau 18 Tháng. - Hoa Kỳ Ghi Nhận Hơn 4.400 Ca Sởi Trong Năm 2026. - Cháy Rừng Dữ Dội Tại Quận Cam, Ít Nhất Sáu Căn Nhà Bị Thiêu Rụi Hoặc Hư Hại, 16,000 Dân Phải Di Tản. - Ukraine: Tài Xế Xe Cứu Thương Thiệt Mạng Trong Đợt Không Kích Của Nga. - Bắc Hàn Thử Nghiệm Ngư Lôi Dùng AI Phát Hiện Mục Tiêu. - Biểu Tình Lan Rộng Khắp Âu Châu. - Thủ Tướng Canada Kêu Gọi Dân Alberta Bác Bỏ Ý Định Ly Khai.
"Tôi đã nói với cô ấy rằng: 'Tôi nghĩ cô sẽ hạnh phúc hơn nếu làm việc khác, và tôi không chắc cô có thể tìm thấy niềm vui trong công việc này hay không.' Mọi thứ ở đây chẳng hề dễ dàng chút nào," Trump chia sẻ với các phóng viên khi rời Tòa Bạch Ốc hôm nay. Cuộc vui nào rồi cũng tàn. Chỉ là cuộc vui của luật sư không chứng chỉ hành nghề Katie Zacharia quá ngắn ngủi, vượt kỷ lục của Anthony Scaramucci, người từng giữ chức giám đốc truyền thông trong 10 ngày dưới thời chính quyền đầu tiên của Trump.
AsAmNews hôm thứ Sáu, 16/10 tường thuật, một cuộc điều tra gian lận sẽ diễn ra nhằm vào cựu Thị trưởng thành phố Cerritos, California, đồng thời là ứng cử viên Quốc Hội Hoa Kỳ của CA-45 thuộc hai địa hạt Los Angeles và Orange County. Ông Chương Võ là thành viên Hội đồng Thành phố Cerritos từ năm 2020 đến năm 2025. Trong giai đoạn 2022-23, ông giữ chức thị trưởng, một vị trí được luân phiên hằng năm giữa các thành viên hội đồng.
- Ken Paxton, ứng viên TNS Texas, đã tiệc tùng với 2 kẻ bị truy tố đào tẩu - Victor Marx, ứng viên Thống Đốc Colorado, tệ tới mức cựu chủ tịch Đảng Cộng hòa tại Colorado cũng kêu gọi tẩy chay - Brandon Herrera, ứng viên Hạ Viện Texas, chế giễu Chúa Jesus và quảng bá thực phẩm chức năng "tăng lượng tinh dịch" - DB Mike Collins, ứng viên Thượng viện Georgia, có 2 phụ tá là thượng đẳng da trắng - vu khống xã hội chủ nghĩa Dân Chủ là cộng sản trong khi Bernie Sander (độc lập, chủ trương XHCN) làm Thượng nghị sĩ 20 năm ở Vermont mà không hề có gì là cộng sản - như đã đối xử với Cornyn, Trump thích thú làm nhục những người xung quanh, buộc các dân cử Cộng Hòa cam chịu những lời lăng mạ và sự sỉ nhục để bám lấy ghế
Chương Võ ca ngợi Trump đã ra Đạo luật Bự và Đẹp để giảm thuế; DB Derek Trần nói Đạo luật đó cắt tiền dân nghèo để giảm thuế dân giàu, khi cắt 1 nghìn tỷ USD từ trợ cấp xã hội, trợ cấp thực phẩm và Medicaid (bảo hiểm y tế cho dân nghèo) - Sống không nổi dưới thời Trump: Ông James Syto, 59 tuổi, cử tri độc lập tại Santa Ana, làm công việc chăm sóc người khác tới 16 giờ/ngày, lương cao hơn mức để xin Medi-Cal nhưng không đủ mua bảo hiểm y tế và tiền thuê nhà, mỗi tuần phải lãnh thực phẩm từ thiện
Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 3 tháng 11 đến gần, những lo ngại về kinh tế và sự vỡ mộng chính trị — đặc biệt ở một bộ phận cử tri Da đen trẻ tuổi và nam giới — đang tạo nên đòi hỏi ngày càng tăng về quyền bầu cử, công bằng chủng tộc và quyền được đại diện. Liệu sự phản kháng chính quyền Trump có khiến tỷ lệ cử tri Da đen đi bầu cao hơn?
• Biểu Tình “No Kings” Thứ Bảy 17 Tháng 10: Từ Chống Trump Sang Vận Động Cử Tri Đi Bầu Sớm • Ukraine Bị Hạn Chế Liên Lạc Vệ Tinh Starlink Giữa Chiến Tranh, Elon Musk Nói Quyền Quyết Định Nằm Trong Tay Tổng Thống Trump • 7 Tàu Hàng Ở Hắc Hải Bị Tấn Công, NATO Lo Nga Đang Thăm Dò Phản Ứng Của Liên Minh • Thiếu Niên 16 Tuổi Bắn Chết 3 Học Sinh Và Một Giáo Viên Tại Trường Tiểu Học Oregon, Bị Người Dân Bắn Hạ • Bị Cả Hai Đảng Chỉ Trích, Trump Hủy Kế Hoạch Truyền Hình Trực Tiếp Cuộc Hành Quyết Bằng Súng • Ứng Cử Viên Dân Chủ Bảo Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Susan Collins “Im Đi” Trong Cuộc Tranh Luận Nảy Lửa Ở Maine • Anh Ngưng Bán Sách Của Nhà Văn Sally Rooney Vì Bà Tài Trợ Nhóm Ủng Hộ Palestine Bị Cấm • Sau 25 Năm, Hoa Kỳ Có Loại Kem Chống Nắng Mới, Bảo Vệ Da Tốt Hơn Mà Không Để Lại Vệt Trắng • Ghi Danh Cho Chó Đi Bầu, Phụ Nữ Cộng Hòa Ở Quận Cam Phải Trả Tiền Dựng Bảng Quảng Cáo Chống Gian Lận Bầu Cử • Hoa Kỳ Chi 4,4 Tỷ Mỹ Kim Khôi Phục Ba Nhà Máy Điện Nguyên Tử Đã Đóng Cửa Để Cung Cấp
Từ tháng 1 năm 2025 đến tháng 8 năm 2026, chính quyền Tổng Thống Donald Trump đã trục xuất ít nhất 25,427 người sang những quốc gia không phải quê hương của họ, trong đó gần 20,000 người, tương đương 80%, bị đưa sang Mexico. Nhiều người không có thân nhân, không được phép làm việc và phải sống nhờ các cơ sở cứu trợ hoặc lang thang ngoài đường. Đây là kết quả cuộc điều tra kéo dài sáu tháng của Forbidden Stories, với sự tham gia của 72 ký giả thuộc 26 cơ quan truyền thông. Nhóm phóng viên đã phỏng vấn 35 người bị trục xuất sang các quốc gia mà họ không có liên hệ, trong đó phần lớn những người được gặp tại miền nam Mexico là người Cuba trên 50 tuổi.
Một phụ nữ gốc Sierra Leone sống tại Hoa Kỳ hơn 30 năm, làm y tá suốt hai thập niên, nuôi con và chăm sóc cha mẹ, đã bị chính quyền Trump trục xuất sang Ghana, một quốc gia bà chưa từng đặt chân đến. Tại đây, bà tiếp tục bị cưỡng bách đưa về Sierra Leone, bất chấp lệnh của tòa di trú Hoa Kỳ cấm trục xuất bà về quê hương vì nguy cơ bị đàn áp. Trường hợp của Rabbiatu Kuyateh là một trong những câu chuyện được ghi nhận trong cuộc điều tra của Forbidden Stories và France 24, công bố ngày 22 tháng 9, 2026. Phóng sự sau đây lần theo hành trình của 19 người trên một chuyến bay trục xuất từ Hoa Kỳ sang Ghana tháng 11 năm ngoái, phơi bày những khoảng cách giữa sự bảo vệ của luật pháp và số phận thực tế của người bị trục xuất.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.