Hôm nay,  

Nước Lên

24/10/202015:20:00(Xem: 19373)

 

Nước. Nước từ đâu cứ dâng lên; lên rồi rút, rút rồi lại lên, ngập tràn đồng ruộng, ao hồ, vườn tược, làng quê, và phố thị của nhiều tỉnh thành miền Trung. Cuồng phong bão tố từ đại dương cuộn xoáy vào đất liền, kéo theo những cơn mưa xối xả ngày đêm. Nước lũ ngầu đục từ non cao đổ về, từ các đập thủy điện xả xuống, đẩy những dòng cuồng lưu ồ ạt đi về nơi trũng thấp, theo những nhánh sông hướng ra biển, chựng lại khi gặp mực biển dâng cao với cường triều gầm thét, sông nối biển biến vùng duyên hải thành một biển nước mênh mông.

Trong dòng nước ngầu đục, đã có trên trăm người thiệt mạng và mấy chục người còn mất tích; của cải, gia súc bị nhận chìm hoặc cuốn trôi. Dù đã được cảnh báo trước sẽ có lũ lụt lớn, nhiều gia đình vẫn không lường được sức nước khủng khiếp chưa từng có như vậy; hoặc cũng vì không biết phải lánh nạn ở đâu khi toàn vùng ngập tràn nước. Có thai phụ bị cuốn theo dòng lũ khi thuyền lật. Có cụ già mù trên chín mươi chẳng biết chạy đi đâu khi nước đến. Có gia đình không kịp chôn cất mẹ vừa mất khi lũ đến, phải treo quan tài mẹ lên trần nhà năm ngày mới có thuyền đến cứu hộ, đem chôn. Có bà cụ một mình ngồi trên những bao lúa chất cao, nhịn đói, thức trắng nhìn nước dâng từng giờ, không biết kêu cứu ai. Có người mẹ nằm bên cạnh xác hai con thơ chết đuối trong trận lụt, vuốt má ru con, lệ tràn. Có bà cụ vừa lo cho chồng bại liệt, vừa lo cho con bị hội chứng Down khi nước ngập nửa nhà mới kịp có ghe đến cứu. Có gia đình với đàn con nheo nhóc không kịp di tản, đành ôm nhau trên nóc nhà khóc la thảm thiết. Có bé thơ mếu máo khóc khi tìm ra sách vở học của mình ướt mem rách nát trong vũng sình. Có những dòng tin nhắn qua điện thoại, kêu cứu khẩn cấp, tuyệt vọng. Nhà nhà, nước ngập đến tận mái, đoàn cứu hộ biết đâu mà tìm.

Rồi hoang tàn để lại sau những trận lũ. Lềnh bềnh trên những vũng nước đọng và sình lầy hôi thối là xác gia súc gia cầm, cây rừng, gỗ mục, những bao lúa thóc, và tất cả vật dụng, bàn ghế, tủ thờ, quần áo, sách vở... của hàng trăm nghìn gia đình, phơi bày lên đó. Xác người được tìm lại và đã đem chôn, nhưng vẫn còn một số mất tích, không biết tìm ở đâu nơi bờ sông, khe suối lình xình nước đục. Vội vàng tìm về nhà xưa, những người già người trẻ mắt trũng sâu, thất thần, vô vọng. Cha mẹ tôi đâu, tuổi già sức yếu chắc không thể chống nổi dòng cuồng lưu vô tình phăng phăng đêm qua. Chồng tôi đâu, vợ tôi đâu, con thơ tôi đâu, có ai vớt được không khi nước lũ cuốn qua căn nhà xiêu vẹo này!

Sau một tuần mưa đổ ngày đêm, ngập lụt cùng khắp, rồi nước cũng rút dần. Nước rút về đâu? – Về nơi thấp nhất. Đổ về biển, hoặc thấm vào lòng đất. Nhưng nước mắt của khổ đau mất mát thì lăn mãi vào tận tim can.

 

Nước luôn đổ về nơi thấp trong khi lửa thì bốc lên cao. Nước hay lửa đều hữu dụng, không thể thiếu trong cuộc đời. Nhưng khi bạo phát thì trở thành tai họa.

Khóc thương dân tình khổ lụy, ở bờ này hay bờ kia. Buồn vời vợi, hận mình bất tài vô lực trước thiên tai, nhân họa ngút ngàn. Nhìn thế nước dâng, không khỏi nhớ về Nguyễn Trãi (1380 – 1442) với bài thơ ưu tư về vận nước:

Quan hải

Thung mộc trùng trùng hải lãng tiền

Trầm giang thiết tỏa diệc đồ nhiên

Phúc chu thủy tín dân do thủy

Thị hiểm nan bằng mệnh tại thiên

Họa phúc hữu môi phi nhất nhật

Anh hùng di hận kỷ thiên niên

Càn khôn kim cổ vô cùng ý

Khước tại thương lang viễn thụ yên.

 

Đóng cửa biển

Trước sóng biển, đóng cọc gỗ hết lớp này đến lớp khác,

Lại đặt ngầm xích sắt dưới sông, đều uổng công thôi!

Bị lật thuyền mới biết dân như nước,

Đã cậy thế hiểm thì khó tựa mệnh trời.

Họa phúc có duyên đâu phải chợt đến trong ngày,

Anh hùng đành lưu hận mấy nghìn năm.

Ý vô cùng của thiên địa xưa nay,

Hiện ra nơi sương khói trên hàng cây xa bên dòng nước.

(Lê Tư dịch nghĩa)

 

Đào Duy Anh dịch thơ như sau:

Lớp lớp rào lim ngăn sóng biển,

Khoá sông xích sắt cũng vầy thôi.

Lật thuyền mới rõ dân như nước,

Cậy hiểm khôn xoay mệnh ở trời.

Hoạ phúc gây mầm không một chốc,

Anh hùng để hận mấy trăm đời.

Vô cùng trời đất gương kim cổ,

Cây khói xa mù bát ngát khơi.

 

Lũ lụt trong thực tế là tai họa giáng xuống lương dân. Thế nước dâng trong chính trị là tai họa cho kẻ cầm quyền. Nước nâng thuyền thì nước cũng có thể lật thuyền (1). Ý dân một khi đã tụ lại và thịnh nộ dâng lên như nước lũ thì sẽ không thuyền nào an toàn chèo chống. Đặt mình vào tình huống khó khăn để cảm cái khổ của người. Lòng thương luôn sẵn có nhưng cơ hội để bộc phát không phải là từng ngày. Hiểm họa của đời sống cũng không phải đột nhiên mà đến. Việc thịnh suy ở đời luôn có căn nguyên của nó. Cần học cách ứng xử thế nào khi tai họa đến với người khác, vì ngày nào đó có thể sẽ đến lượt mình. Khổ đau sẽ không chừa một ai. Giữ tâm lắng đọng như mặt nước hồ thu. Gạn lọc những cáu bẩn thường làm nhiễm ô dòng nước. Lắng tâm như lắng nước, đừng để sóng động. Rồi nước sẽ yên tĩnh, và bình an sẽ đến với muôn người.

 

California, ngày 24 tháng 10 năm 2020

 Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

_________

 

 

 

(1)  Theo Lê Tư, trang Nghiên Cứu Lịch Sử, “Khổng tử gia ngữ: “Phù quân giả, chu dã; thứ nhân giả, thủy dã. Thủy sở dĩ tải chu, diệc sở dĩ phúc chu.” Vua là thuyền, dân là nước. Nước để chở thuyền mà cũng có thể lật thuyền (dẫn theo Trần Trọng Dương). Thiên “Vương chế,” sách Tuân tử có câu tương tự: “Quân giả, chu dã, thứ nhân giả, thủy dã; thủy tắc tải chu, thủy tắc phúc chu.” Vua là thuyền, thứ nhân như nước; nước chở thuyền, cũng làm lật thuyền. Tuân tử (313 – 238 trước Tây lịch) không nhận lời này của ông mà nói rằng trích xuất từ “Truyện,” tác phẩm giải nghĩa kinh có trước đó.” (trích chú thích số 104, bài ‘Nguyễn Trãi, bề tôi của bốn dòng vua’: https://nghiencuulichsu.com/2018/01/18/nguyen-trai-be-toi-cua-bon-dong-vua/)


Mỗi năm có hơn 31 triệu người Mỹ bị ve cắn. Phần lớn không gây bệnh, nhưng một số loài ve có thể truyền nhiều chứng bệnh nguy hiểm, trong đó bệnh Lyme là thường gặp nhất. Ước tính khoảng 476,000 người tại Hoa Kỳ được điều trị bệnh Lyme mỗi năm, nhiều nhất ở vùng Đông Bắc, Trung Đại Tây Dương và miền Trung Tây phía bắc.
Số trẻ mẫu giáo tại Hoa Kỳ được miễn ít nhất một mũi chích ngừa theo điều kiện nhập học đã tăng mạnh trong niên khóa vừa qua, giữa lúc bệnh sởi lan rộng tại nhiều nơi và tỷ lệ trẻ được chích ngừa tiếp tục đi xuống.
Một bức tranh của Pablo Picasso, biến mất trong một cuộc triển lãm cách đây 65 năm, bất ngờ xuất hiện trở lại khi được đem ra tìm người mua. Bảo Tàng Solomon R. Guggenheim tại New York nay đã đưa cuộc tranh chấp ra tòa, khẳng định tác phẩm từ trước đến nay vẫn thuộc quyền sở hữu của bảo tàng.
ám tác phẩm của danh họa Pháp Henri Matisse, bị đánh cắp khỏi Thư Viện Mário de Andrade tại São Paulo hồi cuối năm ngoái, vừa được cảnh sát Brazil tìm lại trong một căn nhà ở vùng ngoại ô thành phố.
Mũi chích hôm ấy mang tên ER-100. Nếu ER-100 chỉ giúp người đàn ông nhìn rõ hơn, đó đã là một thành tựu đáng kể. Nhưng đối với nhà sinh học phân tử David Sinclair của Trường Y Khoa Harvard, mục tiêu còn lớn hơn nhiều: ông muốn biết liệu nó có thể khiến những tế bào già nua quay trở lại tình trạng của nhiều năm trước hay không. Nói cách khác, khoa học đang thử một điều mà từ Gilgamesh cho đến các nhà luyện kim, vua chúa và những người đi tìm suối trường sinh đều từng mơ tưởng: làm cho tuổi già đi ngược chiều.
Theo các ước tính, 30% số lượng ngôi chùa ở Nhật Bản có thể biến mất vào năm 2040. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này không phải là một thảm họa khoa học viễn tưởng hay một cuộc nổi dậy của công chúng, mà là sự suy giảm lòng tin và thực hành tôn giáo. Trước thực trạng đó, các nhà sư tại Nhật Bản đã bắt đầu hợp tác với AI để thu hút thêm nhiều người đến với Phật giáo cũng như hỗ trợ họ về mặt tinh thần, theo một bản tin của tờ The Japan Times.
Chuyện này xảy ra ở thành phố Worcester, tiểu bang Massachusetts: cựu ủy viên thành phố Thu Nguyen (giới tính thứ 3) bị bà Candy Mero-Carlson, cựu ủy viên thành phố sử dụng ngôn ngữ kỳ thị. Bà Mero-Carlson bị điều tra vì ngôn ngữ và thái độ miệt thị, và vẫn được bổ nhiệm vào một cơ quan quan trọng.
MIAMI – Jean-Marie Denis kéo cửa cuốn kim loại lên và mở khóa hiệu sách của mình tại Little Haiti – nơi bày bán các cuốn sách in bằng tiếng Creole và tiếng Pháp. Cửa hàng của ông nằm ngay cạnh khu phức hợp văn hóa Little Haiti; tòa nhà này được thiết kế theo phong cách kiến ​​trúc "gingerbread" (nhà gỗ trang trí cầu kỳ) của Haiti vào đầu thế kỷ trước, nổi bật với tông màu vàng và xanh mòng két rực rỡ đặc trưng vùng Caribe.
Dữ liệu toàn quốc ghi nhận số người tham gia SNAP đã giảm 4.5 triệu người chỉ trong chín tháng qua, bao gồm gần 1.5 triệu trẻ em. SNAP là chiếc phao cứu sinh quan trọng đối với khoảng 37 triệu người tại Hoa Kỳ, cho phép những người sống ở mức nghèo khổ có thể tiếp cận nguồn thực phẩm.
• Nợ Hoa Kỳ Vượt 40 Ngàn Tỷ Mỹ Kim, Lời Hứa Giảm Nợ Của Trump Trượt Xa • Trump Dọa “D-Day Kinh Tế”, Iran Cảnh Cáo Mỹ Càng Siết Càng Sa Lầy • Ossoff: Bạch Ốc “Nổi Trận Lôi Đình” Vì Một Câu Nói Về Natalie Harp • Walmart Tăng Trưởng Chậm Nhất Sáu Năm, Người Mỹ Siết Chặt Chi Tiêu • Chính Quyền Trump Giữ Lại 289 Triệu Mỹ Kim Quốc Hội Cấp Cho Doanh Nghiệp Nhỏ • Ngân Hàng Crypto Có Gia Đình Trump Góp Vốn Bị Đặt Câu Hỏi Về Xung Đột Quyền Lợi • Hải Quan Mỹ Bị Chất Vấn Vì Dỡ Lệnh Cấm Đường Mía Bị Nghi Làm Bằng Lao Động Cưỡng Bức • Mississippi Đứng Đầu Danh Sách Tiểu Bang Nguy Hiểm Nhất Cho Người Lái Xe • Nam Hàn: Bắc Hàn Có Thể Có Tới 120 Đầu Đạn Nguyên Tử, Cao Gấp Đôi Con Số Trump Nêu • Nhà Sáng Lập Evergrande Lãnh Án Chung Thân, Bị Tịch Thu Toàn Bộ Tài Sản • Sau Sáu Năm, Harry Và Meghan Trở Lại Anh Quốc • Việt Nam Khởi Tố Người Đàn Ông 23 Tuổi Sau Khi Nữ Sinh Mỹ Tố Bị Hiếp Dâm
Hàng chục luật sư bị tước giấy phép hành nghề, đình chỉ, hay quản chế. Các luật sư tại California bị tước giấy phép hành nghề vì âm mưu liên quan đến bầu cử, tàng trữ/phát tán tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em và biển thủ tiền của thân chủ. Bản tin KTLA hôm 19/8/2026 cho biết.
Theo Viện Nghiên Cứu Chính Sách Kinh Tế Stanford (Stanford Institute for Economic Policy Research) thị trường việc làm tại Hoa Kỳ đã hạ nhiệt đáng kể và lâm vào tình trạng suy yếu. Cục Thống Kê Lao Động (US Bureau of Labor Statistics - BLS) báo cáo rằng trong tháng 7 vừa qua nền kinh tế Hoa Kỳ đã mất 23,000 việc làm ngoài dự đoán.
Bản tin sau đây của đài KTLA và hôm 18/8/2026: Một cặp tình nhân khởi kiện sau khi xe tuần tra của cảnh sát Quận Cam (California) đâm vào xe của họ. Một cặp bạn tình ở Quận Cam bị thương nặng khi xe của họ bị một chiếc xe tuần tra của cảnh sát chạy quá tốc độ đâm trúng tại Santa Ana hiện đang khởi kiện quận và viên cảnh sát cầm lái.
- 3/10 cử tri Cộng Hòa nói Trump trục lợi không phù hợp; 7/10 Cộng Hòa nói Trump trục lợi phù hợp - 69% dân Mỹ (2/3 độc lập và 9/10 Dân Chủ): lợi ích kinh doanh cá nhân của Trump ảnh hưởng quyết định trong vị trí Tổng Thống của Trump - Nhiều cử tri đã bỏ phiếu cho Trump ân hận: không ngờ Trump tham nhũng quá độ
• ‘Lá Chắn Chính Trị’ Donald Trump Không Còn Lành Lặn? • ‘Dân Chủ Tuyên Bố Lật Ghế Cộng Hòa Giữ Suốt 27 Năm Ở Pennsylvania • Mỹ Hoãn Áp Thuế 50% Hàng Canada • Trump 2.0 Đã Xóa, Chỉnh Sửa Gần 400 Bộ Dữ Liệu Của Hoa Kỳ, Đe Dọa Y Tế Công Cộng, Giáo Dục Và Nhiều Lãnh Vực Khác • Trump Thúc Đẩy Cuộc Gặp Với Kim Jong Un Trong Năm Nay • Kennedy Center Nói Sẽ Không Tìm Cách Gắn Tên Của Trump Lên Lại Trước Ngày 8/9 • Trump Cân Nhắc Chọn Phụ Tá Tòa Bạch Ốc Lãnh Đạo FDA • Mỹ Và Nam Hàn Rút Ngắn 1 Nửa Thời Gian Tập Trận Sau Tuyên Bố Của Trump • ICC Chỉ Trích Gay Gắt Mỹ Về Việc Trừng Phạt Chủ Tịch Tòa Án Và Công Tố Viên Cấp Cao • UAE Đình Chỉ Quan Hệ Thương Mại Với Iran • Vaccine mRNA Ngăn Tái Phát Ung Thư Tế Bào Hắc Tố
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.