Hôm nay,  

Nước Lên

24/10/202015:20:00(Xem: 19378)

 

Nước. Nước từ đâu cứ dâng lên; lên rồi rút, rút rồi lại lên, ngập tràn đồng ruộng, ao hồ, vườn tược, làng quê, và phố thị của nhiều tỉnh thành miền Trung. Cuồng phong bão tố từ đại dương cuộn xoáy vào đất liền, kéo theo những cơn mưa xối xả ngày đêm. Nước lũ ngầu đục từ non cao đổ về, từ các đập thủy điện xả xuống, đẩy những dòng cuồng lưu ồ ạt đi về nơi trũng thấp, theo những nhánh sông hướng ra biển, chựng lại khi gặp mực biển dâng cao với cường triều gầm thét, sông nối biển biến vùng duyên hải thành một biển nước mênh mông.

Trong dòng nước ngầu đục, đã có trên trăm người thiệt mạng và mấy chục người còn mất tích; của cải, gia súc bị nhận chìm hoặc cuốn trôi. Dù đã được cảnh báo trước sẽ có lũ lụt lớn, nhiều gia đình vẫn không lường được sức nước khủng khiếp chưa từng có như vậy; hoặc cũng vì không biết phải lánh nạn ở đâu khi toàn vùng ngập tràn nước. Có thai phụ bị cuốn theo dòng lũ khi thuyền lật. Có cụ già mù trên chín mươi chẳng biết chạy đi đâu khi nước đến. Có gia đình không kịp chôn cất mẹ vừa mất khi lũ đến, phải treo quan tài mẹ lên trần nhà năm ngày mới có thuyền đến cứu hộ, đem chôn. Có bà cụ một mình ngồi trên những bao lúa chất cao, nhịn đói, thức trắng nhìn nước dâng từng giờ, không biết kêu cứu ai. Có người mẹ nằm bên cạnh xác hai con thơ chết đuối trong trận lụt, vuốt má ru con, lệ tràn. Có bà cụ vừa lo cho chồng bại liệt, vừa lo cho con bị hội chứng Down khi nước ngập nửa nhà mới kịp có ghe đến cứu. Có gia đình với đàn con nheo nhóc không kịp di tản, đành ôm nhau trên nóc nhà khóc la thảm thiết. Có bé thơ mếu máo khóc khi tìm ra sách vở học của mình ướt mem rách nát trong vũng sình. Có những dòng tin nhắn qua điện thoại, kêu cứu khẩn cấp, tuyệt vọng. Nhà nhà, nước ngập đến tận mái, đoàn cứu hộ biết đâu mà tìm.

Rồi hoang tàn để lại sau những trận lũ. Lềnh bềnh trên những vũng nước đọng và sình lầy hôi thối là xác gia súc gia cầm, cây rừng, gỗ mục, những bao lúa thóc, và tất cả vật dụng, bàn ghế, tủ thờ, quần áo, sách vở... của hàng trăm nghìn gia đình, phơi bày lên đó. Xác người được tìm lại và đã đem chôn, nhưng vẫn còn một số mất tích, không biết tìm ở đâu nơi bờ sông, khe suối lình xình nước đục. Vội vàng tìm về nhà xưa, những người già người trẻ mắt trũng sâu, thất thần, vô vọng. Cha mẹ tôi đâu, tuổi già sức yếu chắc không thể chống nổi dòng cuồng lưu vô tình phăng phăng đêm qua. Chồng tôi đâu, vợ tôi đâu, con thơ tôi đâu, có ai vớt được không khi nước lũ cuốn qua căn nhà xiêu vẹo này!

Sau một tuần mưa đổ ngày đêm, ngập lụt cùng khắp, rồi nước cũng rút dần. Nước rút về đâu? – Về nơi thấp nhất. Đổ về biển, hoặc thấm vào lòng đất. Nhưng nước mắt của khổ đau mất mát thì lăn mãi vào tận tim can.

 

Nước luôn đổ về nơi thấp trong khi lửa thì bốc lên cao. Nước hay lửa đều hữu dụng, không thể thiếu trong cuộc đời. Nhưng khi bạo phát thì trở thành tai họa.

Khóc thương dân tình khổ lụy, ở bờ này hay bờ kia. Buồn vời vợi, hận mình bất tài vô lực trước thiên tai, nhân họa ngút ngàn. Nhìn thế nước dâng, không khỏi nhớ về Nguyễn Trãi (1380 – 1442) với bài thơ ưu tư về vận nước:

Quan hải

Thung mộc trùng trùng hải lãng tiền

Trầm giang thiết tỏa diệc đồ nhiên

Phúc chu thủy tín dân do thủy

Thị hiểm nan bằng mệnh tại thiên

Họa phúc hữu môi phi nhất nhật

Anh hùng di hận kỷ thiên niên

Càn khôn kim cổ vô cùng ý

Khước tại thương lang viễn thụ yên.

 

Đóng cửa biển

Trước sóng biển, đóng cọc gỗ hết lớp này đến lớp khác,

Lại đặt ngầm xích sắt dưới sông, đều uổng công thôi!

Bị lật thuyền mới biết dân như nước,

Đã cậy thế hiểm thì khó tựa mệnh trời.

Họa phúc có duyên đâu phải chợt đến trong ngày,

Anh hùng đành lưu hận mấy nghìn năm.

Ý vô cùng của thiên địa xưa nay,

Hiện ra nơi sương khói trên hàng cây xa bên dòng nước.

(Lê Tư dịch nghĩa)

 

Đào Duy Anh dịch thơ như sau:

Lớp lớp rào lim ngăn sóng biển,

Khoá sông xích sắt cũng vầy thôi.

Lật thuyền mới rõ dân như nước,

Cậy hiểm khôn xoay mệnh ở trời.

Hoạ phúc gây mầm không một chốc,

Anh hùng để hận mấy trăm đời.

Vô cùng trời đất gương kim cổ,

Cây khói xa mù bát ngát khơi.

 

Lũ lụt trong thực tế là tai họa giáng xuống lương dân. Thế nước dâng trong chính trị là tai họa cho kẻ cầm quyền. Nước nâng thuyền thì nước cũng có thể lật thuyền (1). Ý dân một khi đã tụ lại và thịnh nộ dâng lên như nước lũ thì sẽ không thuyền nào an toàn chèo chống. Đặt mình vào tình huống khó khăn để cảm cái khổ của người. Lòng thương luôn sẵn có nhưng cơ hội để bộc phát không phải là từng ngày. Hiểm họa của đời sống cũng không phải đột nhiên mà đến. Việc thịnh suy ở đời luôn có căn nguyên của nó. Cần học cách ứng xử thế nào khi tai họa đến với người khác, vì ngày nào đó có thể sẽ đến lượt mình. Khổ đau sẽ không chừa một ai. Giữ tâm lắng đọng như mặt nước hồ thu. Gạn lọc những cáu bẩn thường làm nhiễm ô dòng nước. Lắng tâm như lắng nước, đừng để sóng động. Rồi nước sẽ yên tĩnh, và bình an sẽ đến với muôn người.

 

California, ngày 24 tháng 10 năm 2020

 Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

_________

 

 

 

(1)  Theo Lê Tư, trang Nghiên Cứu Lịch Sử, “Khổng tử gia ngữ: “Phù quân giả, chu dã; thứ nhân giả, thủy dã. Thủy sở dĩ tải chu, diệc sở dĩ phúc chu.” Vua là thuyền, dân là nước. Nước để chở thuyền mà cũng có thể lật thuyền (dẫn theo Trần Trọng Dương). Thiên “Vương chế,” sách Tuân tử có câu tương tự: “Quân giả, chu dã, thứ nhân giả, thủy dã; thủy tắc tải chu, thủy tắc phúc chu.” Vua là thuyền, thứ nhân như nước; nước chở thuyền, cũng làm lật thuyền. Tuân tử (313 – 238 trước Tây lịch) không nhận lời này của ông mà nói rằng trích xuất từ “Truyện,” tác phẩm giải nghĩa kinh có trước đó.” (trích chú thích số 104, bài ‘Nguyễn Trãi, bề tôi của bốn dòng vua’: https://nghiencuulichsu.com/2018/01/18/nguyen-trai-be-toi-cua-bon-dong-vua/)


• Động Đất 7.7 Độ Tại Indonesia, Ít Nhất 47 Người Chết • Nổ Súng Tại Virginia State University, 5 Người Bị Thương • Iran: Trump “Ảo Tưởng” Khi Muốn Biến Hormuz Thành Lãnh Thổ Mỹ • Dân Định Cư Israel Bao Vây Nhà Người Palestine, Quân Đội Khoanh Tay Đứng Nhìn • Trump Xuống Đường Vận Động, Cộng Hòa Đối Diện Dao Hai Lưỡi • Tòa Cho Phép Chính Quyền Trump Xây 62 Dặm Tường Biên Giới Qua Đất Bộ Lạc Da Đỏ • Hải Quân Mỹ Có Thể Tốn Hàng Tỷ Để Đổi Thiết Kế Hàng Không Mẫu Hạm Theo Ý Trump • FDA Xếp Vụ Thu Hồi Gần 1.6 Triệu Hộp Trứng Vào Mức Nguy Hiểm Cao Nhất • Giáo Sư Da Đen Trẻ Nhất Cambridge Qua Đời Sau Những Cáo Buộc Đạo Văn • Chú Khỉ Mồ Côi Punch Tròn Một Tuổi, Nhận 2,500 Thiệp Mừng Sinh Nhật
Cuộc nghiên cứu của Đại học Utah dùng Thiền chánh niệm để chữa trị người nghiện ma túy hay nghiện thuốc giảm đau opiod đã đưa ra một số kết quả tích cực có thể giúp cho các Bộ y tế trên thế giới trong nỗ lực cai nghiện. Bài sau đây là từ trang nhà của Đại học Y Khoa Utah (University of Utah Health) đăng ngày 7 tháng 8 năm 2026. Bài có tựa đề "Mindfulness offers cost-effective alternative for treating opioid misuse" (Chánh niệm mang lại liệu pháp thay thế hiệu quả về chi phí để điều trị tình trạng lạm dụng opioid). Opioid là thuốc giảm đau và được dân nghiện dùng như ma túy, là một nhóm chất bao gồm các loại thuốc giảm đau kê đơn hợp pháp (như morphine, oxycodone, fentanyl) và các chất bất hợp pháp (như bạch phiến heroin).
Các bạn lao động xuất khẩu từ Việt Nam sang Đài Loan coi chừng, đừng để phạm tội gì. Đài Loan sẽ có 3 cuộc trưng cầu dân ý: sẽ phạt đánh roi bọn tội phạm tình dục, tội phạm lừa đảo; xóa bỏ nhãn hiệu "phi nguyên tử" để sẽ vào kỷ nguyên năng lượng nguyên tử; quy định dùng tiền phạt vi phạm giao thông để an toàn đường bộ.
- Trump đấu tố báo NY Times và Đảng Dân Chủ không chịu nhìn thấy Trump đang chiến thắng Iran - Trump nói sẽ ghim trong bụng rằng NATO không chịu giúp Mỹ trong cuộc chiến Iran - Trump nói thuế quan toàn cầu đang đưa việc làm về Mỹ, Trump vu khống TP New York là hang ổ cộng sản - BBC xin tòa Mỹ triệu tập cậu Donald Trump Jr., cô Ivanka Trump và con rể Jared Kushner của Trump ra khai vì họ có mặt bên Trump ngày bạo loạn 6/1/2021 - Trump trấn an gia đình các lính Hải quân khủng hoảng tới mức nhảy xuống biển tự : sẽ có tàu khác vào thay sớm
• Hàng Không Mẫu Hạm George Washington Hướng Về Trung Đông, Có Thể Thay USS Lincoln • Trump Ra Lệnh Hải Quân Bỏ Hệ Thống Phóng Phi Cơ Tối Tân, Trở Lại Máy Phóng Hơi Nước • Tòa Bác Đơn Chính Quyền Trump Kiện Harvard Về Kỳ Thị Do Thái • Dân Mỹ Bất Ngờ Bớt Mua Sắm, Doanh Số Bán Lẻ Giảm Mạnh Nhất Hơn Một Năm • DHS Theo Dõi Các Nhóm Thiên Tả Trong Đợt Trấn Áp Di Dân Ở Minnesota • Trump Bật Đèn Xanh Cho Công Ty Mỹ Tấn Công Tin Tặc Ngoại Quốc • Bỏ Qua Đại Công Ty, Bộ Tư Pháp Trump Nhắm Vào Tiểu Thương Gian Lận Nhỏ • Trump Xin Tối Cao Pháp Viện Cho Tiếp Tục Xây Phòng Khiêu Vũ $400 Triệu • Phụ Nữ Afghanistan Bị Xóa Khỏi Đời Sống Công Cộng Sau 5 Năm Taliban Cai Trị • Kennedy Center Bỏ Phiếu Gắn Lại Tên Trump, Đóng Cửa Hai Năm Bất Chấp Lệnh Tòa • Giáo Sĩ Truyền Giáo Mỹ Bị Bắt Cóc Ở Niger Được Trả Tự Do • Thẩm Phán Phạt ICE Hơn $16,900 Vì Chuyển Người Bị Giam Qua Hai Tiểu Bang Trong
GKN Aerospace (GKN) đang xem xét một chương trình có khả năng bồi thường dành cho những người bị ảnh hưởng bởi tai nạn liên quan đến vật liệu nguy hiểm (hazmat) xảy ra vào Tháng Năm, 2026, tại cơ sở của công ty ở Garden Grove. Theo GKN, chương trình sẽ cho phép các cá nhân nộp đơn yêu cầu bồi thường cho những tổn thất liên quan đến lệnh sơ tán vào Tháng Năm. Các thông tin chi tiết bổ sung, bao gồm điều kiện đủ để được bồi thường và hướng dẫn nộp đơn, hiện vẫn chưa được công bố.
Trong năm đầu trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng Thống Donald Trump thu về khoảng $59.5 triệu từ việc cho phép các nhà phát triển bất động sản ở nước ngoài dùng thương hiệu “Trump” cho cao ốc, sân golf và khu nghỉ mát. Con số này đến từ phân tích hồ sơ tài chính mới nhất của ông, và cao hơn 71% so với năm 2024, gần gấp mười lần so với 2023. Forbes ước tính tài sản cá nhân của ông hiện khoảng $6.4 tỷ, tăng hơn 25% chỉ trong một năm.
Một ngư dân Ý vừa phát hiện xác một chiếc tàu chở rượu có niên đại hơn 2.000 năm dưới đáy biển ngoài khơi Sicily, cùng hàng loạt vò gốm từng được người La Mã sử dụng để vận chuyển rượu và dầu. Người phát hiện là ngư dân Giacomo de Mola. Trong chuyến lặn hôm thứ Bảy, thiết bị quét dưới nước của ông phát hiện một tín hiệu bất thường. Ban đầu, de Mola cho rằng đó có thể chỉ là một tảng đá, nhưng ông quyết định lặn xuống kiểm tra.
Các vụ lừa đảo liên quan đến nhà cho thuê trên mạng đang gia tăng tại California, trong lúc giá nhà cao và nguồn cung khan hiếm khiến nhiều người phải tìm chỗ ở qua mạng xã hội và các trang rao vặt trực tuyến. Thủ đoạn thường thấy là kẻ gian sao chép hình ảnh và nội dung từ một căn nhà có thật, rồi đăng lại như thể chính họ là chủ nhà hoặc người môi giới. Một số còn dùng trí tuệ nhân tạo để làm quảng cáo trông đáng tin hơn, sau đó đòi tiền giữ chỗ, tiền cọc hoặc lệ phí trước khi nạn nhân kịp kiểm chứng.
Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Hai ký một sắc lệnh nhằm thay đổi sâu rộng lịch chủng ngừa dành cho trẻ em tại Hoa Kỳ, trong đó có việc tách thuốc chủng ngừa sởi, quai bị và rubella, thường gọi là MMR, thành ba mũi ring biệt. Sắc lệnh cũng tìm cách vượt qua thẩm quyền chuyên môn của Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ, CDC, cơ quan liên bang lâu nay phụ trách đưa ra các khuyến cáo về chủng ngừa.
Hai đại công ty nhà tù tư nhân CoreCivic và GEO Group vừa báo cáo tổng cộng hơn $1.4 tỷ doanh thu trong quý hai năm nay, giữa lúc số di dân bị chính quyền liên bang giam giữ tăng sát mức kỷ lục. CoreCivic thu $684.9 triệu từ Tháng Tư đến hết Tháng Sáu, tăng hơn 27% so với cùng thời kỳ năm ngoái. GEO Group thu $732.1 triệu, tăng gần $96 triệu, tức khoảng 15%. Con số ấy còn chưa kể khoản $1.6 tỷ CoreCivic thu về sau khi bán bốn trung tâm giam giữ cho Bộ Nội An. Patrick Swindle, tổng giám đốc CoreCivic, nói với giới đầu tư rằng thương vụ này tính ra tương đương khoảng $307,000 cho mỗi giường giam.
Một cuộc nghiên cứu quy mô lớn cho thấy nhiều loài bướm trên thế giới đang thay đổi địa bàn sinh sống, phần lớn do nhiệt độ tăng, thời tiết cực đoan, cùng với sự mất mát môi trường thiên nhiên. Công trình, đăng ngày 5 Tháng Tám trên tạp chí Nature Ecology & Evolution, tổng hợp dữ kiện về 1,758 loài bướm tại 105 quốc gia, tương đương khoảng 10% số loài bướm đã được khoa học biết đến. Các nhà nghiên cứu ước tính khoảng một trong mười loài bướm trên toàn cầu đã thay đổi phạm vi phân bố. “Chúng tôi nhận thấy các loài bướm đang dời địa bàn trên mọi lục địa có bướm sinh sống,” Shawan Chowdhury, nhà sinh học chuyên nghiên cứu những biến đổi toàn cầu tại Đại Học Monash, Úc, và là đồng tác giả công trình, cho biết. Theo ông, hiện tượng này không chỉ xảy ra tại Âu Châu và Bắc Mỹ, hai khu vực lâu nay được nghiên cứu nhiều nhất.
Một nữ sinh 18 tuổi tại Ireland vừa đoạt giải thưởng quốc tế với một loại nhựa có nguồn gốc thực vật, không những tự phân hủy mà còn phóng thích enzyme có khả năng phân hủy một số vi nhựa đã có sẵn trong đất và nước. Arya Satheesh, sống tại Letterkenny, County Donegal, đặt tên phát minh của mình là Eco Purge. Sản phẩm đã giúp cô đoạt giải khu vực Âu Châu của Earth Prize 2026, một cuộc thi môi sinh dành cho học sinh, cùng phần thưởng 12,500 Mỹ kim để tiếp tục hoàn chỉnh mẫu thử nghiệm.
Rừng nhiệt đới Amazon được xem là lá phổi của thế giới, ảnh hưởng đến khí hậu toàn cầu. Hiện nay Amazon đang tiến gần đến các điểm tới hạn về nguy cơ hủy diệt sinh thái, góp phần tăng thêm tình trạng biến đổi khí hậu. Các khoa học gia, nhà hoạch định chính sách đang xem xét lại cách bảo vệ khu vực rừng mưa nhiệt đới nhất thế giới này trước nạn phá rừng, khai thác khoáng sản, mất đa dạng sinh học. Một số giải pháp quan trọng có thể đã có sẵn trong kho tàng tri thức hàng thế kỷ của các dân tộc bản địa vẫn đang sinh sống tại đây từ xưa.
Đảng Dân Chủ ở Maryland có thể bị chụp mũ là cộng sản như Thị trưởng Mamdani của Thành phố New York... Đảng Dân Chủ tiểu bang Maryland nghiên cứu về tình hình chăm sóc trẻ em và tự thấy đang do dự: nếu nói rằng cần hỗ trợ chăm sóc trẻ em chưa tới tuổi vào lớp tiểu học thì sẽ bị Đảng Cộng Hòa chụp mũ là cộng sản, cho dù rằng các quốc gia cộng sản như VN và TQ không hề có chính sách nào như thế.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.