Ai Đã Thắng Cử?

Bản tin sau đây của USA Today hôm Thứ Sáu 18/9/2026: "Công tắc ngắt khẩn cấp" (kill switch) cho AI có thể dẫn đến việc ngắt kết nối cả Internet. Trong bối cảnh các nhà lãnh đạo ngành và các nhà hoạch định chính sách đang kêu gọi nhau kiểm soát và làm chậm tốc độ phát triển chóng mặt của trí tuệ nhân tạo (AI), ý tưởng về một "công tắc ngắt khẩn cấp" (kill switch) cho AI đang ngày càng thu hút sự chú ý.

Bản tin sau là của ABC News hôm Thứ Năm, ngày 17/9/2026. Uber bị yêu cầu bồi thường 40 triệu USD cho cha mẹ của người phụ nữ bị xe tông chết sau khi bị bỏ lại trên đường cao tốc ở Quận Cam (Orange County).

• Dân Biểu Cộng Hòa Miami Tung Quảng Cáo Chống Cách Trump Trục Xuất Di Dâ • Bầu cử sớm giữa nhiệm kỳ đã chính thức bắt đầu tại Hoa Kỳ • Cộng Hòa Thượng Viện Bênh Tối Cao Pháp Viện, Fed Bác Lời Công Kích Của Trump • Tòa Buộc Chính Phủ Báo Trước 30 Ngày Nếu Muốn Phá Kennedy Center • Dân Chủ Thượng Viện Đòi Ngũ Giác Đài Công Khai Chi Phí Chiến Tranh Iran • Hai Vụ Kiện Đòi Chặn ICE, Đặc Vụ Liên Bang Khỏi Phòng Phiếu • Trump Nới Lỏng Luật Săn Bắn, Câu Cá; Hứa ‘Outdoors Act 2.0’ • Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Tillis: Hegseth ‘Phải Ra Đi’ • Kennedy Nói Với Nhóm Chống Chủng Ngừa: ‘Quý Vị Có Một Người Bạn Trong Bạch Ốc’ • Tòa Bác Lệnh Trump Cắt $600 Triệu Huấn Luyện Giáo Viên • Interpol Dùng ‘Silver Notice’ Truy Tài Sản Phi Pháp Khắp Thế Giới • Đài Loan Lần Đầu Tập Trận Phối Hợp Drone Tấn Công Trước Cuộc Gặp Trump–Tập • Nga Phản Đối Nhật Cho Mỹ Đặt Hỏa Tiễn Typhon • Nga, Trung Quốc Phủ Quyết Gia Hạn Giám Sát Chế Tài Iran Của LHQ • Iran Tuyên Bố Đánh Tàu Dầu Vượt Eo Biển Hormuz

Định cư vào Hoa Kỳ là một đặc ân, không phải là một quyền. Những người muốn xin chiếu khán định cư Hoa Kỳ phải chứng minh rằng họ sẽ mang lại lợi ích cho đất nước, chứ không trở thành gánh nặng cho xã hội. Bộ Ngoại giao hiện đang triển khai một quy trình cho phép các viên chức lãnh sự yêu cầu một số đương đơn xin chiếu khán định cư phải nộp Ký quỹ Gánh nặng xã hội (Public Charge Bond) thông qua Sở di trú. Quy trình này hiện đang được áp dụng dưới hình thức chương trình thí điểm. Các đương đơn xin chiếu khán định cư có thể tìm cách khắc phục việc bị từ chối vì lý do "gánh nặng xã hội" bằng cách nộp đầy đủ bằng chứng chứng minh rằng họ ít có khả năng trở thành gánh nặng xã hội sau khi được nhập cảnh vào Hoa Kỳ.

Nền dân chủ Hoa Kỳ đã xuống mức thấp nhất trong nửa thế kỷ, với nhiều thước đo căn bản như tự do báo chí, tự do ngôn luận, nền tư pháp độc lập và hiệu năng của Quốc Hội cùng suy giảm, theo phúc trình thường niên công bố ngày 15 tháng Chín của Viện Quốc Tế về Dân Chủ và Hỗ Trợ Bầu Cử (International Institute for Democracy and Electoral Assistance, gọi tắt là International IDEA). Phúc trình The Global State of Democracy 2026, theo dõi 174 quốc gia với dữ kiện từ năm 1975, cho biết gần một nửa trong số 30 thước đo dân chủ của Hoa Kỳ hiện ở mức thấp nhất kể từ khi tổ chức bắt đầu thu thập dữ kiện cách đây 50 năm.

Hơn $130 triệu tiền học bổng CalKIDS hiện dành sẵn cho học sinh đủ điều kiện tại Orange County, nhưng muốn sử dụng số tiền này, gia đình trước hết phải kiểm tra và xác nhận phần học bổng của con em mình. Trong tháng Chín, chương trình California Kids Investment and Development Savings Program (CalKIDS) mở Tháng Học Bổng CalKIDS đầu tiên trên toàn tiểu bang, phối hợp với các sở giáo dục quận hạt và học khu để giúp phụ huynh, học sinh kiểm tra điều kiện và nhận tiền ngay tại trường.

Một phụ nữ 40 tuổi tại Pennsylvania qua đời hôm Thứ Bảy, 12 tháng Chín, vì biến chứng bệnh sởi, giữa lúc dịch sởi tại tiểu bang này đã khiến 676 người mắc bệnh và 124 người phải vào bệnh viện. Greg Furlong, viên chức giảo nghiệm Jefferson County, cho biết người phụ nữ là cư dân trong quận. Văn phòng của ông đang phối hợp với Bộ Y Tế Pennsylvania để xác định rõ nguyên nhân tử vong. “Đây là một mất mát đau lòng cho gia đình và cũng là lời nhắc nhở rằng bệnh sởi có thể trở nên trầm trọng, thậm chí chết người,” Furlong nói.

Hoa Kỳ, quốc gia có Tu Chính Án Thứ Nhất bảo vệ quyền tự do báo chí, nay đứng hạng 64 trong số 180 quốc gia và lãnh thổ về tự do báo chí — ngay sau Botswana. Theo bảng Chỉ Số Tự Do Báo Chí Thế Giới 2026 của Phóng Viên Không Biên Giới (Reporters Without Borders, gọi tắt là RSF), Hoa Kỳ tụt bảy bậc, từ hạng 57 năm ngoái xuống hạng 64 năm nay. Botswana đứng thứ 63, Panama thứ 65. RSF nhận định tự do báo chí tại Hoa Kỳ đang trải qua một thời kỳ suy giảm “đáng kể và kéo dài,” và tình trạng này trở nên trầm trọng hơn sau khi Tổng Thống Donald Trump trở lại Bạch Ốc. Hai chỉ số xuống mạnh nhất là chính trị và an toàn. Điểm chính trị của Hoa Kỳ giảm từ 62.38 năm 2025 xuống 53.59 năm nay; điểm an toàn của giới làm báo giảm từ 78.03 xuống 69.68.

Trong năm 2026, tổ chức phi lợi nhuận VNHELP ở vùng San Jose, Bắc California có nhiều hoạt động để kỷ niệm 35 năm thành lập. Ký ức của tôi về tổ chức từ thiện này từ những năm tháng bắt đầu vẫn còn khá rõ nét. Vào khoảng năm 1992, tôi gặp lại chị Đỗ Anh Thư ở Sài Gòn, là một trong những người thân vượt biên đầu tiên quay trở về quê hương. Hồi đó, tôi còn sống ở Việt Nam, thường mong tin bạn bè từng bỏ nước ra đi có dịp quay về gặp lại nhau. Lần đó, chị Thư về mục đích không chỉ là thăm lại người thân, bạn bè, mà là để bắt đầu những chương trình từ thiện ở Việt Nam với tư cách là sáng lập viên của VNHELP. Tôi nhận ra chị thay đổi nhiều. Trước khi vượt biên, chị một người thiếu nữ nhút nhát, sống khá khép kín trong mái gia đình. Vậy mà khi trở về, chị hoạt bát khi tiếp xúc với những hội đoàn, phát biểu trong buổi lễ trao học bổng Nguyễn Trường Tộ đầy tự tin theo phong cách của một phụ nữ lãnh đạo. Tôi nghĩ thầm: “Woah! Nước Mỹ đã thay đổi chị Thư nhanh thế!”

Ban biên tập nhật báo Orange County Register hôm nay vừa lên tiếng ủng hộ Dân biểu Derek Tran (Dân Chủ – Orange) trong cuộc tái tranh cử ghế Địa hạt 45, khu vực bao gồm Little Saigon và một phần trung-bắc Quận Cam cùng một phần Quận Los Angeles. Đối thủ của ông là cựu Thị trưởng Cerritos, cựu cảnh sát viên Chuong Vo. Đáng chú ý, đây là một sự thay đổi lập trường so với năm 2024, khi tờ báo từng ủng hộ đối thủ của Tran lúc đó là bà Michele Steel (nay là đại sứ Hoa Kỳ).

Theo báo Korea Times ngày 17/9/2026, giới trẻ VN trước giờ ưa học tiếng Anh, tiếng Hàn, bây giờ là tràn ngập theo học tiếng Trung Hoa nhằm chạy theo cơ hội việc làm. Bản tin nói rằng chỉ cần trình độ tiếng Trung trung cấp là đủ để tìm được việc làm và hưởng mức lương cao hơn. "Tiếng Trung chắc chắn đang là xu hướng hiện nay."

Bốn người bị giam vì viết văn, làm báo và vận động nhân quyền một cách ôn hòa -- đang suy giảm sức khỏe nghiêm trọng trong tù - Yêu cầu Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ áp lực VN về quyền tự do ngôn luận, tự do lập hội và thượng tôn pháp luật - DB Derek Tran bảo trợ tù nhân lương tâm Lê Hữu Minh Tuấn, và kêu gọi gắn kết điều kiện cải thiện nhân quyền và quyền tự do báo chí vào các ưu tiên thương mại song phương Mỹ-VN

• Đồng Minh Mỹ Lo Trump Có Thể Đem Đài Loan Ra Mặc Cả Với Tập Cận Bình • Hạ Viện Nghỉ Sớm, Né Phiếu Luận Tội Hegseth • Hạ Viện Thông Qua Trừng Phạt Nga, Cho Trump Quyền Đánh Thuế Tới 100% • Phái Bộ LHQ: Có Căn Cứ Tin Mỹ Phạm Tội Ác Chiến Tranh Trong Hai Cuộc Không Kích Iran • Canada Hoan Nghênh Đề Nghị Trở Thành ‘Thành Viên Liên Kết’ EU, Trump Gọi Đây Là Hành Vi Thù Địch Chống Mỹ, Dọa Tăng Thuế Châu Âu • Fed Tăng Lãi Suất 0.25 Điểm, Trump Đòi Hạ Xuống 1% • Muốn Nghe Hegseth Diễn Thuyết, Quân Nhân Phải Đủ Tiêu Chuẩn Ngoại Hình • Tin Tặc Tháo Camera Flock, Công Bố Dữ Liệu: Một Camera Chụp 1.6 Triệu Hình Trong 21 Ngày • OpenAI Công Bố Những Trường Hợp AI ‘Ăn Gian,’ Tự Làm Trái Chỉ Thị • Mỹ Lại Từ Chối Visa Tổng Thống Palestine, Không Cho Dự Đại Hội Đồng LHQ • Hàng Tỷ Đô La Tiền Dầu Venezuela Đi Đâu? • Hai Cực Trái Đất Mất 11.3 Ngàn Tỷ Tấn Băng Trong Nửa Thế Kỷ • Chính Quyền Trump Sẽ Dựng Bảng ‘Cảnh Cáo’ Smithsonian • Kennedy Center Bị Rào Kín Sau Khi Tòa Chặn Tên Trump