Hôm nay,  

Giới thiệu sách mới: Văn-Học Quốc-Ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh

02/06/202115:56:00(Xem: 18261)

Giới thiệu sách mới:
 
Văn-Học Quốc-Ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh

qua vài nhận định, biên khảo của
Nguyễn Vy Khanh
.
nhà Nhân Ảnh xuất bản tháng 5-2021
.
Amazon.com và lulu.com phát hành


blank  
Buổi bình-minh của văn-học chữ Quốc-ngữ đã bừng lên từ nửa cuối của thế-kỷ XIX, nay đã trở thành quá khứ nhưng đã là sỏi đá nền móng! Hơn 150 năm sau, đất nước cũng như con người Việt-Nam đã trải qua biết bao dâu bể, biến suy, chưa biết bao giờ sẽ có thể sống hòa hợp lại được như thời thịnh trị và an bình như tổ tiên xưa. Chúng tôi thiển nghĩ cần có một cái nhìn lại, "ôn cố tri tân" như thường nghe, việc vốn không dễ vì dù chấp nhận hậu sinh là kẻ "phê bình" tối hậu của mọi nền văn học đã qua, nhưng chúng ta hôm nay không thể đọc lại các tác phẩm văn học các thời trước như người thời đó. Các thời đại văn chương đã qua đi và chúng ta có nhìn lại thì mới thấy chúng chỉ là những hiện tượng xuất hiện một thời nhưng không chết, không mất, vì chúng đắp lối, dọn ngõ cho các thế hệ đến sau.
.
Văn-học Miền Nam trong tuyển tập này một phần được giới hạn ở tính "miền Nam lục-tỉnh". Tìm hiểu và nêu lên những đặc-tính nhưng không so sánh và xếp loại theo nghĩa địa phương. Với biên khảo này, chúng tôi có một số nhận định như sau:
 
- Văn-học chữ quốc-ngữ đã khởi đầu từ Miền Nam Lục-tỉnh (Nam kỳ, Cochinchine), từ 1869 với Gia Định Báo - là tờ báo chữ Quốc-ngữ đầu tiên ở Việt-Nam, từ ngày 15-4-1865.
- Nền văn-học chữ quốc-ngữ này xuất hành từ báo chí: các truyện kể, truyện ngắn, thơ, vè, bút ký, nghị luận đã xuất hiện trên các báo thời đầu này trước khi được xuất bản và được gọi là tác phẩm văn học:
- Tác phẩm văn xuôi mang tính văn học đầu tiên được xuất bản là Chuyện Đời Xưa của Trương Vĩnh Ký năm 1866, 74 văn bản bằng chữ Quốc-ngữ, sau đó đến tác phẩm của Trương Minh Ký và Huình Tịnh Của;
- Tiểu-thuyết chữ Quốc-ngữ đầu tiên được xuất bản là truyện Thầy Lazaro Phiền của tác giả tiên phong Nguyễn Trọng Quản vào năm 1887;
- Văn bản kịch nói đầu tiên được xuất bản là Tuồng Joseph của Trương Minh Ký, vào năm 1887;
- Thể loại tự truyện xuất phát với Chơn Cáo Tự Sự (1910) của Michel Tinh.
  
Nhân đây cũng xin xác nhận chúng tôi không phân biệt Nam Bắc vì quan niệm muốn thông-cảm và giải quyết một số vấn nạn lịch-sử, sự hiểu biết tường tận là điểm khởi đầu thiết yếu. Văn-học là một phần quan trọng của văn-hóa và lịch sử một dân tộc và phê bình, nghiên cứu đặc tính địa lý được nhiều nhà phê bình văn học Âu Mỹ xem trọng. Cho nên khi nói đến một số nhà văn thơ – mà không là tất cả những vị đã nổi tiếng, chúng tôi làm công việc văn-học sử, mục-đích phân tích và nhận định, chớ không nhắm kỳ thị địa phương hay đề cao, hạ giá tác-giả nào cả! Tất cả các nhà văn thơ đều thuộc văn-học sử Việt-Nam.
 


Mặt khác, những ảnh-hưởng lên văn-học Việt-Nam nếu có cũng cần được nghiên cứu, ví dụ như nếu Anh quốc hay Tây-ban-nha, Bồ-đào-nha xâm chiếm, đô hộ miền Nam rồi cả nước thay vì thực dân Pháp, thì sinh hoạt văn-hóa và việc nghiên cứu văn-học đã khác chăng? Văn-học dân gian (folklore/oral literature) sẽ được chú tâm hơn? Và ảnh-hưởng trên văn-học bác học?
 
Những bài viết trong tập sách đánh dấu một quãng thời gian viết của chúng tôi. Một cố gắng chủ quan, rời rạc, về một số vấn đề của văn-học bầng chữ Quốc-ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh, không hẳn có tính cách hệ thống. Bài Miền Nam Khai Phóng là bài đầu tiên đánh dấu sự quan tâm và nghiên cứu của chúng tôi với quan niệm “Kiến thức cũng như nghề nghiệp chính thức và nghiệp dư, sau nhiều thập niên hoạt động, cho chúng tôi tâm niệm và ý chí, trong khả năng khiêm tốn và khả thể, đi tìm sự thực và ghi lại cho các thế hệ sau, với hy vọng rằng chỉ có thống nhất nhân tâm và địa lý khi nào những khúc mắc và vấn nạn lịch sử đã được nhìn nhận và giải tỏa”. Bài đã gây tiếng vang về vấn đề, từ khi được xuất hiện trong tuyển tập 1 Văn-Học Nghệ-Thuật Liên Mạng (1996). Một số bài trong tập đã được in trong các tuyển tập biên khảo và một số đã được phổ biến trên các tạp chí cũng như các trang liên-mạng internet. Chúng tôi giới hạn thời gian văn học từ năm 1865 đến 1954, tuy trong vài bài, vì mạch văn hoặc muốn đầy đủ, chúng tôi đi qua lằn ranh thời gian đó, hoặc lặp lại một số chi tiết, sự kiện.
 
Chúng tôi quyết định xuất-bản tuyển tập biên-khảo vào lúc này, dù chúng tôi vẫn muốn cập nhật và đặt lại một số vấn-đề, nguồn cơn. Trong thời gian biên soạn, tập nhận định và biên khảo này, đã được quí thân hữu và văn hữu góp ý và phê phán. Chúng tôi mong tiếp tục được quí độc giả chỉ giáo những sai lầm và thiếu sót cũng như sẵn sàng thảo luận về những quan điểm đưa ra trong tập sách. (NVK)
.
Sách gồm 20 tiểu luận và biên khảo mới hoặc đã được cập nhật:
- Văn-Học chữ quốc-ngữ thời đầu
- Miền Nam khai phóng
- Miền Nam đạo lý
- Văn-học yêu nước
- Tiếng Việt qua một số tác-phẩm chữ quốc-ngữ thời đầu
- Báo-chí từ thời bình minh văn-học chữ quốc-ngữ đến buổi qua phân 1954
- Về Nguyễn Đình Chiểu và lý-luận văn-học
- Trương Vĩnh Ký và các tác-phẩm văn xuôi tiền-phong
- Huình Tịnh Paulus Của
- Trương Minh Ký
- Nguyễn Trọng Quản, Hồ Biểu-Chánh và Ảnh hưởng Âu-Tây trong thể-loại tiểu-thuyết thời đầu
- Thể-loại Tự truyện với Chơn Cáo Tự Sự
- Lê Hoằng Mưu, nhà tiểu-thuyết tiền phong
- Nhìn lại sự-nghiệp hiện-đại hóa của Nguyễn Văn Vĩnh
- Nỗ lực hiện đại hóa tiểu-thuyết của Hồ Biểu-Chánh
- Ngôn-ngữ của tiểu-thuyết Hồ Biểu Chánh
- Nguyễn Thị Manh-Manh
- Hồ Văn Hảo và Thơ Mới hiện-thực
- Thi ca yêu nước của Vũ Anh Khanh
- Đôi nét về Văn-học Công Giáo Việt Nam ​
. ​
Mua sách, liên lạc NXB Nhân Ảnh: Ông Lê Hân
[email protected] - (408) 722-5626
.
Mua online qua Amazon bìa mềm $40:
https://www.amzn.com/1667100106 
.
bìa cứng $45:
https://www.amzn.com/1483499448 



Trang đầuTrang trước52535455565758Trang sauTrang cuối

Theo John Broich, giáo sư sử học tại Case Western Reserve University, viết trên The Conversation ngày 7 tháng 4, 2026, chính sách tị nạn của chính quyền Trump dành cho người Afrikaner Nam Phi không phải là một quyết định riêng lẻ, mà là phần nối dài của một dòng lịch sử đã có hơn một thế kỷ: dùng luật di trú để giữ các quốc gia nói tiếng Anh trong quỹ đạo của người da trắng. Có những chính sách không cần hô hoán, người ta vẫn nhìn ra cái lõi của nó. Trong trường hợp này, điều hiện ra khá rõ: màu da đang được đối xử như một thứ giấy thông hành. Cuối năm 2025, chính quyền Trump hạ mức trần nhận người tị nạn cho niên khóa 2026 xuống còn 7.500 người, thấp hơn rất xa mức 125.000 của năm 2024 dưới thời Biden.

Nếu có đủ các thành viên Quốc hội có tư duy đúng đắn, họ có thể thông qua cải tổ di trú thường tình và chấm dứt sự hỗn loạn mà chúng ta đang chứng kiến hiện nay. Một chương trình Lao động Khách mời Hàng năm: chương trình này sẽ cấp tình trạng hợp pháp cho hàng triệu người xứng đáng và làm giảm tác động từ chương trình trục xuất hàng loạt của tổng thống. Khi Ronald Reagan được hỏi ông sẽ làm gì với hàng triệu lao động không giấy tờ, ông đã trả lời: “Hãy cấp giấy tờ cho họ!” Và ông nói nghiêm túc. Dưới sự lãnh đạo của ông, Quốc hội đã thông qua luật cải tổ cho phép hơn 2.5 triệu lao động đã xây dựng cuộc sống tại Hoa Kỳ và đang đóng góp cho xã hội được hưởng tình trạng hợp pháp (“ân xá”). Đây là một giải pháp thực tế và nhân đạo.

Một nữ sinh trung học tại Virginia đã làm ra một bộ lọc nước có thể gạn được 95,52 phần trăm vi nhựa trong nước uống, đồng thời thu hồi lại phần lớn vật liệu lọc để dùng tiếp. Cô học sinh ấy là Mia Heller, 18 tuổi, đang học tại trường Kettle Run High School. Ý nghĩ làm bộ lọc này đến với em sau khi đọc một bản tin địa phương nói về tình trạng nước ở khu Warrenton, Virginia, nơi gia đình em đang sống. Bản tin cho biết nguồn nước ở đó có PFAS và vi nhựa, nhưng cư dân phải tự lo chuyện lọc nước, vì không có ngân khoản công nào được cấp cho việc ấy. Sau đó, cha mẹ Heller mua một hệ thống lọc nước khá tốt cho gia đình. Nhưng loại máy ấy phải thay màng lọc luôn luôn, vừa phiền vừa tốn. Nhìn mẹ mình cứ phải thay hết lần này tới lần khác, Heller nảy ra ý muốn làm một bộ lọc khác, ít tốn công hơn, đỡ phải thay đồ thường xuyên hơn.

Michigan tuy cách chiến trường Iran hơn 6.000 dặm, nhưng trên mặt trận mạng, khoảng cách ấy hầu như không còn ý nghĩa. Vụ tấn công nhằm vào Stryker, một hãng thiết bị y tế đặt trụ sở tại Portage, Michigan, cho thấy xung đột Trung Đông có thể nhanh chóng lan sang các doanh nghiệp và chuỗi cung ứng tại Hoa Kỳ. Một nhóm tin tặc liên hệ với Iran, tự xưng Handala, đã nhận trách nhiệm về cuộc tấn công ngày 11 tháng 3 năm 2026. Reuters cho biết Stryker bị ảnh hưởng ở hệ thống Microsoft nội bộ, làm gián đoạn khâu xử lý đơn hàng, sản xuất và giao nhận; các nguồn khác cũng ghi nhận công ty nói cuộc xâm nhập đã gây “global network disruption” nhưng sau đó được khống chế.

Cư dân California đang tìm việc nên chú ý đến cơ hội việc làm đang tăng trong ngành lâm nghiệp. Chương trình Sáng kiến Việc làm trong Ngành Lâm nghiệp California đang mở rộng tuyển dụng, tập trung vào công tác quản lý rừng, phòng chống cháy rừng, phát triển bền vững. Sáng kiến này không chỉ nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực, mà còn tích cực thu hút sự tham gia của các cộng đồng cần sự trợ giúp như phụ nữ, các nhóm thiểu số, cựu chiến binh. Thông qua việc tổ chức giáo dục, đào tạo, sáng kiến này bảo đảm cơ hội công bằng hơn trong công việc lâm nghiệp, góp phần nâng cao trách nhiệm bảo vệ môi trường trên khắp California. Sáng kiến được Bộ Lâm nghiệp và Cơ quan Cứu hỏa California (CAL FIRE) tài trợ từ gần hai năm trước.

Những vụ bắt giữ của ICE không chỉ gây ra đau khổ, chia cắt cho những gia đình di dân, mà còn biến họ thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo. Hiện nay, các vụ lường gạt nhắm vào cộng đồng người nhập cư có thân nhân bị ICE bắt giữ đang gia tăng đáng báo động.

Ai bơm tiền cá độ vài phút trước quyết định của Trump về cuộc chiến Iran để hốt tiền? Có 50 tài khoản bí ẩn mới lập chỉ đặt cược vài phút Trước khi Trump tuyên bố ngưng bắn Mỹ-Iran

Bản tin sáng nay mở ra với một thế giới chưa yên sau ngày đầu "ngưng bắn". Trump lại dọa đánh tiếp nếu Iran không thi hành thỏa ước; Lebanon tiếp tục chìm trong bom đạn; Vatican và Bạch Ốc thêm rạn nứt; còn NATO lại bị kéo vào một vòng thử lửa khác. Trong nước Mỹ, bản tin ghi nhận thêm các hồ sơ đang gây chú ý tại Washington, từ hồ sơ Epstein, vụ Anthropic, đến kế hoạch ghi danh quân dịch tự động. Ngoài ra còn có các tin về an toàn hàng không, cảnh báo lừa đảo nhắm vào người dùng iPhone, và số sinh đẻ tại Hoa Kỳ xuống mức thấp kỷ lục.

Thêm một cuốn sách phát hành giữa một thời bom đạn bay khắp trời. Bất kể rằng, dòng chữ không ngăn cản được đường đạn bay. Hiển nhiên, bởi vì tác giả Bùi Vĩnh Phúc đang rời khỏi thế giới vật lý của địa cầu, để bước vào một thế giới nơi mà anh gọi là một không gian văn chương rất riêng trong tác phẩm mới, nơi đó là thơ, là văn, là nhạc, là phê bình, là cảm nhận, là những giấc mơ bay bổng từ chiếc đàn dương cầm với các phím là chữ và nghĩa. Như thế đó, tuyển tập các bài viết của Bùi Vĩnh Phúc ấn hành với nhan đề “Chữ Nghĩa & Không Gian Văn Chương” nơi do chính anh tuyển chọn, trích lại các bài viết anh ưa thích nhất.

• Trump Chấp Nhận Một Thỏa Thuận Ngừng Bắn Mâu Thuẫn Đầy ‘TACO’ • Hegseth Tuyên Bố Chiến Thắng Nhưng ‘Không Rút Quân Khỏi Iran’ • Trump Dọa Áp 50% Thuế Lên Quốc Gia Nào Cung Cấp Khí Cụ Cho Iran • Pakistan Cảm Ơn Trung Quốc Và Những Quốc Gia Hỗ Trợ Thỏa Thuận Ngừng Bắn • Bất Chấp Lệnh Ngừng Bắn, Giá Xăng Ở Mỹ Vẫn Tăng • Thăm Dò: 48% Người Dân New York Ủng Hộ Hiệu Suất Làm Việc Của Mamdani • Chánh Án Cấp Tiến Thắng Ghế TCPV Wisconsin • Cộng Hòa Thắng Ghế Dân Biểu Georgia • Thành Viên Dân Chủ Quốc Hội Kêu Gọi Truất Phế Trump • Bill Gates Sẽ Điều Trần Về Vụ Epstein Ngày 10/6

- Tướng nghỉ hưu Mark Hertling: các sĩ quan Mỹ hãy từ chối thi hành mệnh lệnh diệt chủng, tàn sát thường dân. - Cựu tướng Steve Anderson: sẽ có các phiên tòa Nuremberg tương tự ở Mỹ để xử tội ác chiến tranh của nhóm Trump. - Tướng về hưu Barry McCaffrey: hãy đưa Trump khám bệnh tâm thần - Đại sứ Iran raở LHQ: Trump nói sẽ diệt chủng, vi phạm tội ác chiến tranh.

• Trump: ‘Toàn Bộ Nền Văn Minh Sẽ Bị Thiêu Rụi Trong Đêm Nay’ • Giá Dầu Tăng Hơn $116, Thị Trường Chứng Khoán Lao Dốc • Phi Hành Đoàn Artemis II Chiêm Ngưỡng Nhật Thực Từ Không Gian • Hôm Nay, Georgia Quyết Định Ai Sẽ Thay Thế Cựu Dân Biểu Marjorie Taylor Greene • Wisconsin Bỏ Phiếu Chọn Chánh Án Tòa Tối Cao • Trump Dọa Bỏ Tù Nhà Báo Đưa Tin Vụ Phi Công Mỹ Thứ Hai Mất Tích • Đến Cả Fox News Cực Hữu Cũng Lên Án Trump • Texas Chọn Những Đầu Sách Bắt Buộc Đọc Ở Trường, Trong Đó Có Kinh Thánh • Anh Quốc Hủy Lễ Hội Âm Nhạc Vì Kanye West Bị Cấm Nhập Cảnh • Tô Lâm Chính Thức ‘Nhất Thể Hóa’

- Trump: trong 4 giờ đồng hồ trước nửa đêm Thứ Ba, Mỹ sẽ xóa sổ cầu và nhà máy điện, san phẳng môi thứ ở Iran để cả 100 năm sau Iran cũng chưa hồi phục nổi. - Trump: người rò rỉ chiến dịch giải cứu của Mỹ tại Iran cần phải bị bỏ tù. Trump: Chiến dịch cứu phi công đã dùng 155 máy bay, bao gồm 4 máy bay ném bom, 64 máy bay chiến đấu, 48 máy bay tiếp nhiên liệu và 13 máy bay cứu hộ (có báo nghi đây là trận đột kích để tìm uranium). - Dân Biểu Pat Fallon (Cộng Hòa, Ủy ban nhân sự quân đội trong Hạ Viện) nói trên Fox News: Bộ binh Mỹ sẽ cần phải vào Iran, để đưa người ôn hòa lên nắm quyền Iran.

Đức Phật không đặt vấn đề Đạo Phật dành cho ai. Bởi vì, Đức Phật nói rằng cho dù Ngài có ra đời hay không, Pháp vẫn thường trực có trong ba cõi sáu đường, khi hiểu rằng Pháp là quy luật vận hành của vũ trụ, là luật Duyên Khởi, và tác động của nghiệp. Như thế, chúng sinh nào xa lìa tham sân si thì sẽ giải thoát. Do vậy, trong rất nhiều Kinh Bản Sanh, kể về những thời kỳ Đức Phật Thích Ca chưa ra đời, khi Ngài còn là Bồ Tát, người ta gặp rất nhiều vị Phật Độc Giác (còn gọi là Bích Chi Phật), nghĩa là những vị tự giải thoát khi sống thuận theo Pháp để xa lìa tham sân si. Trong khi đó, khi hiểu Pháp là lời dạy của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, thì đây là con đường giải thoát được nói rõ trong Bát Chánh Đạo.

tiết xuân phân ấm áp, Chủ nhật ngày 29/03/2026, tại Chùa Viên Minh (Garden Grove, California), không gian thiêng liêng như ngưng đọng khi hơn 100 chư Tôn đức Tăng Ni cùng đông đảo Phật tử đồng tâm hướng về Đại lễ Tưởng niệm lần thứ 5 Đức Thánh Tổ Ni Kiều Đàm Di.
Trang đầuTrang trước52535455565758Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.