Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3778)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

- Nợ Quốc Gia Hoa Kỳ Vượt 38 Ngàn Tỷ Đô La – Tốc Độ Tăng Nhanh Nhất Ngoài Thời Kỳ Đại Dịch. - Thay Mẹ Đã Chết Bỏ Phiếu Cho Trump, Phụ Nữ Minnesota Bị Buộc Viết Bài Luận Về Quy Trình Dân Chủ.. - Michael Wolff Kiện Melania Trump: 'Vỏ Quýt Dày Móng Tay Nhọn'. - Kremlin Tố Trump Thực Hiện “Hành Vi Chiến Tranh” Nhắm Vào Nga. - Trump Siết Nga, Âu Châu Theo Bước Mở Làn Sóng Trừng Phạt Mới. - Tòa Liên Bang Gia Hạn Lệnh Cấm Triển Khai Vệ Binh Ở Chicago Vô Thời Hạn, Trong Khi Tối Cao Pháp Viện Chưa Quyết Định. - Nhóm Dân Biểu Lưỡng Đảng Kêu Gọi Trump Hủy Bỏ Phí 100.000 Đô La Cho Đơn Xin Visa H-1B. - New York Phản Đòn ICE: Mở Cổng Thu Thập Chứng Cứ Sau Cuộc Đột Kích Chinatown Bắt Nhầm 4 Công Dân Mỹ. - Nhóm Bảo Vệ Quyền Di Dân Kêu Gọi Ngưng Giam Giữ Phụ Nữ Mang Thai. - Westminster Mall Sẽ Đóng Cửa Vĩnh Viễn Sau Nhiều Thập Niên Gắn Bó Với Cộng Đồng.
(PARIS, ngày 22 tháng 10, Reuters) – Chỉ vài ngày sau khi bắt đầu thụ án tại nhà tù La Sante ở Paris, cựu Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã bị một phạm nhân dọa giết. Văn phòng Công tố Paris hôm Thứ Tư cho biết đã mở cuộc điều tra về sự việc này.
(NEW YORK, ngày 22 tháng 10, Reuters) – Cơ quan lập pháp tại North Carolina (do Đảng Cộng Hòa kiểm soát) hôm Thứ Tư đã thông qua bản đồ bầu cử mới, nhằm bảo đảm có thêm một ghế tại Hạ Viện Hoa Kỳ cho Cộng Hòa trong các kỳ bầu cử tới.
Trong một hành động cực kỳ giống Trump, một số cơ quan của các tiểu bang xanh đã bắt đầu đăng tải những thông báo mang tính đảng phái, cáo buộc Đảng Cộng hòa gây ra tình trạng thiếu hụt ngân sách liên bang, vốn đã bước sang ngày thứ 22 vào thứ Tư và chưa thấy hồi kết.
Để tưởng niệm một bậc Thạch Trụ Tòng Lâm đã có nhiều cống hiến to lớn đối với Dân Tộc và Phật Giáo Việt Nam, Hội Đồng Hoằng Pháp GHPGVNTN sẽ tổ chức Lễ Đại Tường của Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ vào Thứ Bảy và Chủ Nhật, ngày 29 và 30 tháng 11 năm 2025 tại Tu Viện Đại Bi, 13852 Newland St, Garden Grove, CA 92844.
Gavin Newsom Huy Động Lực Lượng Quân Sự California Giữa Khủng Hoảng Chính Phủ Liên Bang Đóng Cửa
- Trump Cài Người Phủ Nhận Bầu Cử Vào Chính Quyền, Dọn Đường Kiểm Soát Hệ Thống Bỏ Phiếu. - Khẩu Hiệu Biểu Tình “No Kings” Bị Đảng Cộng Hòa Chế Giễu, Nhưng Dân Mỹ Không Cười. - Tòa Án Liên Hiệp Quốc Khiển Trách Israel, Gọi Việc Phong Tỏa Gaza Là Trái Luật Quốc Tế. - Bạch Ốc Phá Cánh Đông Để Xây Đại Sảnh Khiêu Vũ, Gây Làn Sóng Phản Đối. - Xe Đâm Vào Cổng An Ninh Bạch Ốc, Một Người Bị Bắt Giữ. - Tổng Thư Ký NATO Gặp Trump Bàn Về Viện Trợ Ukraine. - Nga Không Kích Nhà Trẻ Và Nhà Máy Điện Sau Khi Trump Hoãn Gặp Putin. - Bạch Ốc Sắp Đạt Thỏa Thuận Với Đại Học Virginia Sau Nhiều Tháng Đối Đầu. - Nhân Viên ICE Nổ Súng Ở Los Angeles, Làm Bị Thương Một Tài Xế Và Một Nhân Viên Liên Bang. - Nữ Du Khách Trung Hoa Bị Bắt Vì Ăn Cắp Vàng Ở Bảo Tàng Paris. - Chính Phủ Liên Bang Đóng Cửa Tuần Thứ Tư. - Ngư Dân Colombia Thiệt Mạng Trong Cuộc Không Kích Của Mỹ. - Bảo Hiểm Y Tế Tiếp Tục Tăng Giá: Người Lao Động Trả Nhiều Hơn, Hưởng Ít Hơn. - Vụ Tù Nhân Bị Đánh Chết Tại New York...
70% người Mỹ được hỏi trong một cuộc thăm dò của tổ chức KFF mới đây cho biết không đủ khả năng chi trả cho dịch vụ y tế.
kể từ khi chúng ta di tản sang Hoa Kỳ, chúng ta đã phải hội nhập vào một xã hội như vừa mới nói ở trên đây nên đã tạo ra một số thảm cảnh hạnh phúc gia đình bị tan vỡ, nâng tỷ lệ ly thân hay ly dị tới một mức độ khá cao, rất đáng lo ngại đối với người Việt Nam của chúng ta tại đây nói riêng.
Báo The Independent loan tin này hôm Thứ Ba, ngày 21 tháng 10 năm 2025. Tổng thống Donald Trump được cho là đang yêu cầu Bộ Tư pháp trả ông 230 triệu đô la tiền bồi thường cho các cuộc điều tra liên bang nhắm vào ông - một thỏa thuận cuối cùng có thể được một trong những luật sư cũ của ông, Thứ trưởng Tư pháp Todd Blanche, chấp thuận.
- Amazon Dự Tính Thay Hơn Nửa Triệu Việc Làm Bằng Robot. - Không Có Thượng Đỉnh Trump–Putin Trong Thời Gian Gần. - Vance Ở Israel: Hoa Kỳ Tránh Đặt Hạn Cho Hamas Trong Hòa Ước Gaza. - Trump Dùng Hình Ảo Để Tấn Công Đối Thủ Và Khuấy Động Đám Đông. - Trump Nhận Giải Xây Dựng Hòa Bình Từ Nixon Foundation. - Kẻ Bạo Loạn Được Ân Xá Bị Truy Tố Vì Dọa Giết Hakeem Jeffries Tại New York. -Thuế Quan Bắt Đầu Gây Ảnh Hưởng Đến Giá Cả Và Doanh Nghiệp, Các Chuyên Gia Kinh Tế Cảnh Báo. - Liên Hợp Quốc Gửi Thư Yêu Cầu Việt Nam Giải Trình Cái Chết Của Lạt Ma Tây Tạng Hungkar Dorje. - Chuyên Gia Pháp: Có Thể Bắt Được Kẻ Cướp Louvre, Nhưng Ngọc Báu Hoàng Gia Khó Lấy Lại.
Từ thời say mê đọc sách trong các năm trung học, tôi đã nhìn thấy chung quanh mình như là một cõi phân đôi: thế giới thần thoại và thế giới đời thường. Cái nhìn đó vẫn theo tôi không rời, và tôi tin thật rằng các nhân vật trong truyện về các nàng Mị Nương, truyện Bích Câu Kỳ Ngộ của Việt Nam vẫn đang đi lại bên các vị thần của cổ tích Hy Lạp bên ngoài hiên nhà của tôi. Hễ tôi hé cửa nhìn ra là họ biến mất, nhưng khi khép cửa lại, tôi nghe được tiếng họ thì thầm như thúc giục tôi mở ra các trang sách để đọc về những cõi rất là thơ mộng.
Giữa biển người lan tỏa tiếng nói phản kháng khắp nước Mỹ cuối tuần qua, một lần nữa, Tổng thống Donald Trump đã biến sự tàn ác thành trò đùa sỉ nhục phẩm giá của hàng triệu người dân Mỹ. Trump đăng tải một video do AI tạo ra, tự mô tả mình là một phi công đầu đội vương miện, mang mặt nạ dưỡng khí, điều khiển chiếc phi cơ chiến đấu, bay lượn trên bầu trời, thả phân lên đầu người biểu tình “No Kings.”
Vừa được hay tin nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã ra đi trong sự tĩnh lặng của một tâm hồn lớn. Tâm hồn tồn trữ sự bình an của thiền thực dụng qua sự sinh hoạt hằng ngày như là “vô công dụng hạnh.”
Theo tin Yonhap ngày 20 tháng 10, Bộ Quốc phòng Nam Hàn đã triệu tập một tùy viên quốc phòng Việt Nam đang công tác tại Nam Hàn liên quan đến cáo buộc Thứ trưởng Quốc phòng Việt Nam có hành vi quấy rối tình dục 1 nữ công chức Nam Hàn trong chuyến thăm Seoul tháng trước, theo lời các quan chức quân sự cho biết hôm thứ Hai.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.