Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3568)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Đây là chiều ngược lại với cộng sản: Nếu bạn đã từng quan sát chính sách cộng sản ở VN hay Cuba, bạn sẽ thấy đất bị giải tỏa với giá đền bù rất rẻ, nhà mới sẽ được các công ty thân hữu của quan chức xây lên và rồi các căn nhà mới sẽ bán giá trên trời cho những người rất giàu.
Báo TQ: Các hãng kỹ thuật Mỹ (có Tesla, Meta, OpneAI, Claude...) hối thúc Trump dựng rào cản các công ty kỹ thuật TQ để giữ thị trường với cớ an ninh - Chạy đua với TQ, Eric Trump cố vấn công ty Mỹ chuyên sản xuất lính robot mang súng chuẩn bị cho cuộc chiến tương lai
- Tiểu bang Washington cháy rừng: 65.000 người di tản, 700 ngôi nhà ra tro. - Nếu bạn là cử tri ở 5 tiểu bang Kansas, Michigan, Missouri, Virginia và Washington, xin nhớ đi bầu sơ bộ vào ngày mai, Thứ Ba, ngày 4 tháng 8/2026 - Đảng Dân Chủ rạn nứt: Cố vấn kỳ cựu James Carville nói sẽ bỏ đảng Dân Chủ nếu nghiêng về xã hội chủ nghĩa - Tranh ghế Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ: Cộng Hòa Texas đòi khám "nam tính" của ứng cử viên Dân Chủ James Talarico vì ăn chay trường, sống độc thân. - Dân Chủ gây quỹ kém hiệu quả. - Đô đốc Samuel Paparo (Tư lệnh quân Mỹ Ấn Độ-Thái Bình Dương) cảnh báo TQ đang gây bất ổn Biển Đông. - Joe Kent (Cộng Hòa, nguyên giữ chức Giám đốc Sở Chống Khủng Bố Quốc Gia 2025-2026 trong chính phủ Trump) kêu gọi Trump hãy tuyên bố Mỹ đã thắng vì đã phá hủy khả năng Iran vể hạt nhân rồi rút quân Mỹ khỏi Trung Đông - Gianni Infantino thuyết phục Mỹ về quyền lực mềm của bóng đá, xin cứu ghế Chủ tịch FIFA - Liên đoàn bóng đá Châu âu UEFA thư gửi Chủ tịch FIFA Gianni Infantino và
Cuối cùng, sau thời gian nhẫn nhịn im lặng, xem như không chuyện gì xảy ra, dù con gái và cháu nội bị bạo hành, ngược đại, Thượng nghị sĩ Bernie Moreno, đảng Cộng Hòa, Ohio cũng lên tiếng. Bernie Moreno là cha của cô Emily Moreno, người cáo buộc chồng cũ là Dân biểu Max Miller, đảng Cộng Hòa, Ohio, có hành vi bạo hành gia đình và ngược đãi trẻ em, hôm Chủ Nhật đã lần đầu tiên lên tiếng chỉ trích gay gắt con rể (cũ) và kêu gọi Miller từ nhiệm.
Trump giờ chót hủy bỏ kế hoạch tấn công Iran, vì các nước đồng minh Mỹ ở Trung Đông xin can và vì Trump muốn có một "nước Iran thành công và thịnh vượng". - Bộ Ngoại Giao Mỹ hối thúc công dân Mỹ ra khỏi các nước Trung Đông vì Iran chuẩn bị tấn công mục tiêu Mỹ toàn cầu. - Iran hăm dọa các nước trong khu vực: quý vị sẽ thê thảm nếu giúp Mỹ và Israel tấn công Iran. - Saudi Arabia (cũng như Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan) xin Trump đừng tấn công Iran vì sẽ bùng nổ cuộc chiến khắp vùng Vịnh. - Sau khi Trump đổi ý, không muốn giao tên lửa Patriot cho Ukraine sản xuất, Zelensky hối thúc xin Mỹ đưa Patriot để cứu mạng dân, chứ đừng để hứng bụi trong kho. - FIFA thông báo hủy kế hoạch bán cổ phần giải bóng đá World Cup cho tư nhân (kiểu các Giải Hoa Hậu) sau khi 6 liên đoàn châu lục phản đối và đòi Infantino từ chức vì dính tới tiền gia đình xui gia của Trump đầu tư.
Nhà chức trách miền nam tiểu bang Idaho vừa lên tiếng yêu cầu dân chúng tránh xa khu vực Twin Falls, sau khi một vụ nổ súng xảy ra chiều thứ Bảy tại một trong những khu thương mại sầm uất nhất thành phố này, khiến nhiều người thiệt mạng và ít nhất hai người khác bị thương.
- Mỹ và Israel chuẩn bị không kích nhắm vào hạ tầng năng lượng Iran. - FIFA hủy kế hoạch bán cổ phần World Cup. UEFA chỉ trích Infantino - Xưởng bia ở Wisconsin bị thu hồi giấy phép sau khi hứa tặng bia miễn phí lúc Trump qua đời. - SpaceX sắp đâm vào mặt trăng. - Ghi chú của Bộ trưởng Tài chính Mỹ hé lộ đề xuất mua 5-10 tỷ USD yen Nhật. - Làn sóng di cư Ceuta, Tây Ban Nha: 48000 người quay về Morocco. - Sông Danube cạn nước, lần đầu tiên Hungary đóng nhà máy điện hạt nhân.
Bản tin độc quyền của Radar Online cho biết một hiện tượng mới: công ty Mỹ rủ nhau sang trở lại Trung Quốc bất kể thuế quan của Trump đánh lên hàng xuất xứ từ TQ quá cao. Bản tin độc quyền của Radar hôm 31/7/2026 viết: Các mức thuế quan 'khắc nghiệt' của Donald Trump đang đẩy doanh nghiệp Mỹ quay lại Trung Quốc, làm suy yếu nỗ lực của Tổng thống nhằm buộc hoạt động sản xuất phải chuyển về Mỹ hoặc sang các thị trường châu Á khác.
Pew: Các quận hạt ủng hộ Trump nhiều nhất đã ghi nhận số ca tử vong do COVID cao hơn gần 70.000 ca so với các hạt ủng hộ Biden nhiều nhất - Tỷ lệ tử vong do COVID tại Mỹ có thể đã giảm 1/2 và hơn 300.000 sinh mạng có thể đã được cứu sống nếu cử tri Cộng Hòa chịu tin lời Biden và BS Fauci để tiêm vaccine đầy đủ - Bộ ngoại giao Mỹ: tình báo Nga loan truyền các chiến dịch thông tin sai lệch chống vaccine và quảng bá các phương pháp chữa trị lang băm như ivermectin và hydroxychloroquine - CNN đã đếm được 37 lời khen mà Trump dành cho các nhà lãnh đạo TQ trong những tháng đầu năm 2020 khi Trump chỉ lo chứng khoán xuống điểm thay vì lo chống COVID - Trump nói dối để trấn an dân Mỹ, nhiều lần nói về sự biến mất tự phát của virus corona, bác bỏ COVID-19, cho rằng nó ít nguy hiểm hơn nhiều so với bệnh cúm thông thường
Lời giới thiệu của Việt Báo: Tác giả bài này là Thượng Tọa Thích Thiện Trí, người từng tham dự phái đoàn Đại học University of the West ở Los Angeles trong chuyến đi ký kết hợp tác giáo dục với các cơ sở giáo dục Phật giáo tại 3 thành phố lớn ở VN. Thầy Thiện Trí cũng được Viện Trưởng University of the West đưa vào ban phỏng vấn, tuyển chọn ứng viên cho chương trình học bổng du học tại Hoa Kỳ dành cho sinh viên Học viện PGVN ở TPHCM. Bài viết này nêu lên tình hình gian lận thi cử tại Ấn Độ, và hiện tượng giá trị văn bằng nhiều nơi bị nghi vấn. Thượng Tọa Thích Thiện Trí không nêu cụ thể các trường hợp nghi vấn "văn bằng mờ ám", nhưng bài viết có thể hiểu là lời cảnh báo nhẹ nhàng để cảnh giác.
Vợ của BS Fauci bị sa thải khỏi chức Trưởng phòng Y tế Sinh học của NIH, trong khi cựu cộng sự của ông Fauci, BS David Morens, đã bị chính phủ Trump cáo buộc che giấu hồ sơ liên bang - Cộng hòa muốn có thắng lợi về mặt chính trị để giải thích những bất nhất và thất bại của Trump thời đại dịch: đó là hình ảnh ông Fauci bị còng tay và bắt giữ
• Ít Nhất 41 Người Chết Khi 60,000 Di Dân Tràn Qua Biên Giới Morocco Vào Lãnh Thổ Tây Ban Nha Trong Một Đêm • Trump Họp Nội Các Tại Trại David, Giữa Lúc Thượng Viện Chống Đối, Chiến Cuộc Iran Sôi Động, Tỷ Lệ Tín Nhiệm Xuống Thấp Kỷ Lục • Hơn 30 Hệ Thống Nước Minnesota Bị Tấn Công Mạng, Nghi Có Dấu Vết Tin Tặc Iran • Trump Loan Báo Thỏa Thuận Giải Giới Hamas, Israel Chưa Xác Nhận • Mỹ Tước Quy Chế DACA, Trục Xuất Người Mẹ Ba Con Sang Mexico, Viện Cớ “Đi Lại Không Hợp Phép” • Đối Mặt Giờ Phút Quyết Định, Đảng Dân Chủ Chia Rẽ Sâu Sắc Tại Michigan • Âm Thầm Thâu Tóm Cổ Phần Bảy Công Ty Kỹ Thuật, Bộ Thương Mại Tiếp Tục ‘Công Hữu Hóa’ Giữa Làn Sóng Chỉ Trích Từ Phe Bảo Thủ • Săn Lùng Địa Chỉ IP Cử Tri, FBI Mở Rộng Chiến Dịch Điều Tra Gian Lận Bầu Cử • Xóa Bỏ Không Gian Đa Dạng, Scouting America Nhượng Bộ Áp Lực Từ Ngũ Giác Đài Tại Đại Hội Trại Toàn Quốc • Những Thành Phố Hạnh Phúc Nhất Nước Mỹ — Nơi Bạn Sống Có Lọt Vào Danh Sách?
Ngày 17 tháng 7 năm 2026. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang khôi phục điều luật có thể từ chối cấp Thẻ Xanh cho những người di dân sử dụng các chương trình phúc lợi công như tem phiếu thực phẩm, Medicaid, phiếu hỗ trợ nhà ở và các chương trình khác. Chính sách Gánh nặng xã hội này bắt đầu được áp dụng vào tháng 2 năm 2020. Đây là một trong những nỗ lực đầu tiên của Tổng thống Trump nhằm hạn chế nhập cư hợp pháp trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình. Chính sách này sau đó đã bị Tổng thống Joe Biden hủy bỏ.
Từ khi thuốc chủng ngừa ra đời, đã có người hoài nghi về khoa học và sự an toàn của nó. Ngay từ thế kỷ 19 tại Anh quốc, dân chúng từng nổi loạn chống lại luật buộc chích ngừa đậu mùa, cho rằng đó là xâm phạm quyền công dân và thân thể con người. Tại Hoa Kỳ, các hội đoàn chống chích ngừa đã có mặt từ năm 1894, khi Hội Chống Chích Ngừa Cưỡng Bách Brooklyn được thành lập.
Chính quyền Tổng Thống Donald Trump chưa ký một thỏa thuận tài trợ mới nào trong chương trình đầu tư giao thông công cộng lớn của liên bang, khiến hàng chục dự án xe điện, đường sắt và xe buýt trên toàn quốc bị đình trệ. Theo The New York Times, hơn $7 tỷ đã được Quốc Hội dành sẵn nhưng chưa được phân phối cho bất cứ dự án nào. Nhiều công trình đã trải qua nhiều năm duyệt xét, chuẩn bị thiết kế, tài chánh địa phương và các thủ tục môi trường, nay chỉ còn chờ bước chấp thuận cuối cùng.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.