Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4462)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Ông Vũ Bình Nghi, nguyên chủ nhiệm kiêm chủ bút nhật báo Thời Báo phát hành ở San Jose, California trong 25 năm, vừa qua đời tại San Jose, hưởng thọ 83 tuổi.
Thân Kính gửi Thầy San Con xin thành kính chúc sức khỏe và chúc cho Thầy luôn được vạn an cùng nhận lãnh hổng ân của Thiên Chúa và Đức Mẹ ban cho. Hôm nay là ngày Chúa Nhựt 29 tháng 9 năm 2024 và sáng nay con đã làm xong bổn phận của một đứa con thừa tự của Chúa, là đọc kinh sáng để dâng lên Chúa lời cầu nguyện lòng thương xót, xin Chúa ban cho con sức khỏe và gìn giữ con trong vòng tay nhân ái của Ngài.
Cuối tháng 11 năm 2024, bà Cindy Chavez, giám sát viên khu số 2 của Quận hạt Santa Clara, sẽ chấm dứt chức vụ và di chuyển về tiểu bang New Mexico để nhận công việc mới. Bà đã trải qua ba nhiệm kỳ hoàn tất công tác nội trợ cho khu vực quan trọng của kinh đô điện tử toàn thế giới.
Công ty trí tuệ nhân tạo OpenAI và nhà đầu tư lớn nhất của công ty là Microsoft Corp. đã thuê các ngân hàng đầu tư để hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi được cho là của OpenAI thành một công ty vì lợi nhuận
Phó Tổng thống Kamala Harris đã trình bày kế hoạch mở rộng chương trình Medicare nhắm vào việc bao gồm thêm các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà cho người cao niên. Kế hoạch này được bà chia sẻ trong chương trình talk show “The View.” Harris giải thích rằng bà mong có thể giảm bớt gánh nặng cho những người thuộc “Thế hệ sandwich,” ám chỉ thế hệ trung niên vừa phải nuôi con vừa phải chăm sóc cha mẹ già. Chi phí cho các dịch vụ chăm sóc mở rộng sẽ được trang trải nhờ số tiền tiết kiệm từ việc đàm phán với các công ty dược phẩm để giảm số tiền Medicare phải trả cho thuốc theo toa. Harris cũng kêu gọi mở rộng bảo hiểm Medicare để bao gồm cả các dịch vụ khám và chữa trị tai và mắt.
Sự phát triển vượt bậc của trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ mang lại nhiều lợi ích mà cũng kèm theo không ít nguy hại. Một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất hiện nay là việc lạm dụng công nghệ sao chép giọng nói. Kẻ gian có thể nhanh chóng sao chép giọng nói của ai đó, khiến nạn nhân nghĩ rằng bạn bè hoặc người thân của họ đang cần tiền gấp. CNN và nhiều phương tiện truyền thông khác đã cảnh báo rằng các loại hình lừa đảo này có thể ảnh hưởng đến hàng triệu người. Trong tình hình công nghệ ngày càng dễ sử dụng và nằm ngay trong tầm tay, kẻ xấu cũng dễ dàng xâm phạm không gian riêng tư của chúng ta hơn, nên việc cẩn trọng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.
Theo một bản tin của Tổ Chức Dịch Vụ Truyền Thông Sắc Tộc (EMS) ngày 9 tháng 10 năm 2024, đối mặt với sự chênh lệch lớn về chủng tộc, California đã đặt mục tiêu giảm một nửa tỷ lệ tử vong ở sản phụ trong hai năm tới. Mục tiêu này được đặt ra bởi Chiến Dịch Strong Start & Beyond, do Dr.Diana E. Ramos, Bác Sĩ Trưởng của Bộ Y Tế California đứng đầu. Chiến dịch thực hiện nhằm giúp các bà mẹ ngăn ngừa các biến chứng khi mang thai. Hiện nay, hơn 80% số ca tử vong ở sản phụ có thể phòng ngừa được.
Trong 16 năm qua, khối cử tri người Mỹ gốc Việt dần dần rời khỏi đảng Cộng Hòa trong các kỳ bầu cử tổng thống. Vào tháng Bảy 2024, các tổ chức AAPI Data (Dữ liệu Người Mỹ gốc Á châu Thái bình dương) và APIA Vote (Lá phiếu Người Mỹ gốc Á châu Thái bình dương) đã thực hiện một cuộc khảo sát phi đảng phái toàn diện nhất về xu hướng chính trị trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt bằng Anh ngữ và Việt ngữ. Họ báo cáo rằng 40% số người Mỹ gốc Việt tham dự cuộc khảo sát cho biết sẽ bỏ phiếu cho Joe Biden và 38% cho Donald Trump. Từ lúc đó, đảng Dân Chủ đã thay thế Joe Biden với Kamala Harris. Sự thay đổi đó đã ảnh hưởng đến cử tri Mỹ gốc Việt như thế nào?
Sau khi các cuộc bầu chọn đã khép lại và phiếu bầu đã được kiểm, Pechanga Resort Casino nằm bên ngoài Temecula, California đã giành chiến thắng áp đảo trong số các sòng bài kiêm khu nghỉ dưỡng trong Cuộc Bình chọn của Độc giả Condé Nast Traveler năm 2024. Pechanga Resort Casino là khu nghỉ dưỡng kiêm sòng bài duy nhất tại Hoa Kỳ được xếp hạng trong cuộc bình chọn Khu Nghỉ dưỡng Xuất sắc Nhất năm 2024 của tạp chí uy tín này. Tại Hoa Kỳ, 169 khu nghỉ dưỡng ở 13 khu vực đã lọt vào danh sách được nhiều người mong chờ của Condé Nast Traveler. Pechanga được xếp hạng là một trong những điểm đến hàng đầu ở khu vực Nam California.
ATLANTA – Hôm thứ Năm (17/10), Đại bồi thẩm đoàn Quận Barrow chính thức truy tố hai cha con cậu 14 tuổi Colt Gray về vụ xả súng tại một trường trung học ở Georgia hồi tháng 9, khiến hai học sinh và hai giáo viên thiệt mạng, theo Reuters.
HOA KỲ – Hôm thứ Năm (17/10), Texas đã đệ đơn kiện một bác sĩ với cáo buộc vi phạm lệnh cấm cung cấp các dịch vụ y tế xác định lại giới tính (gender-affirming) cho trẻ vị thành niên, bao gồm thuốc chặn tuổi dậy thì và các loại hormone, theo Reuters.
Phó Tổng thống và ứng cử viên tổng thống của Đảng Dân chủ, Kamala Harris, đã tham gia một cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình của Fox News, Bret Baier, vào tối thứ Tư, và đã nhiều lần chỉ trích gay gắt ứng cử viên Đảng Cộng hòa kiêm cựu Tổng thống Donald Trump...
Trump dựng rào thuế quan sẽ làm tăng giá mọit hứ hàng hóa. Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Janet Yellen sẽ cảnh báo về các mức thuế quan "toàn diện, không có mục tiêu" trong bài phát biểu trước Hội đồng Quan hệ Đối ngoại vào cuối ngày thứ Năm, theo tờ New York Times đưa tin. "Những lời kêu gọi xây tường rào ngăn cách nước Mỹ bằng mức thuế quan cao đối với bạn bè và đối thủ cạnh tranh hoặc đối xử với ngay cả những đồng minh thân cận nhất của chúng ta như những đối tác giao dịch là hoàn toàn sai lầm
TOKYO – Hôm thứ Năm (17/10), một cuộc thăm dò dư luận của tờ Nikkei cho thấy, lần đầu tiên trong 15 năm, Đảng Dân chủ Tự do (Liberal Democratic Party, LDP) có nguy cơ bị mất thế đa số áp đảo tại Hạ viện Nhật Bản, theo Reuters.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.