Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3658)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

California sẽ áp đặt quy định bắt buộc mang khẩu trang trên toàn tiểu bang ở tất cả các không gian công cộng trong nhà khi số ca nhiễm COVID-19 tăng cao và cần có các biện pháp phòng ngừa đối với biến thể Omicron, theo trang Reuters đưa tin ngày Thứ Hai, 13 tháng 12 năm 2021. Quy định sẽ có hiệu lực vào Thứ Tư, 15 tháng 12 năm 2021 và kéo dài một tháng. Đây là một trong số các biện pháp mà tiểu bang đông dân nhất của Hoa Kỳ thực hiện để làm chậm làn sóng lây nhiễm đang gây căng thẳng cho các bệnh viện ở những khu vực nơi có tỷ lệ tiêm chủng thấp.
Tại hội trường Thành Phố Westminster, 8200 Westminster Blvd, vào chiều Chủ Nhật ngày 12 tháng 12 năm 2021, Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam đã long trọng cử hành Ngày Quốc tế Nhân Quyền lần thứ 73 và Lễ Trao Giải Nhân Quyền Việt Nam lần thứ 20 cho ba người đoạt giải Nhân Quyền Việt Nam đó là bà Cấn Thị Thêu và gia đình, cô Đình Thị Thu Thủy và ông Nguyễn Văn Túc.
Không quân Hoa Kỳ đã cho các thành viên của Lực lượng thời hạn đến ngày 2 tháng 11 để tiêm vắc xin COVID-19, và đã có hàng nghìn người từ chối hoặc tìm cách miễn trừ. Người phát ngôn của Lực lượng Không quân Ann Stefanek cho biết đây là những thành viên đầu tiên của Lực lượng bị sa thải chính thức vì những lý do liên quan đến vắc xin. Bà cho biết tất cả họ đều đang trong đợt nhập ngũ đầu tiên nên đều là những tân binh trẻ, cấp bậc còn thấp.
Một tòa án phá sản liên bang tại thành phố Indianapolis hôm Thứ Hai đã chấp thuận thỏa thuật giữa USA Gymnastics và U.S. Olympic and Paralympic Committee và hơn 500 nạn nhân, chấm dứt một khía cạnh của vụ tai tiếng sách nhiễu tình dục lớn nhất trong lịch sử của phong trào Thế Vận Hội Hoa Kỳ. Trên 90% nạn nhân đã bỏ phiếu đồng thuận vụ dàn xếp đã đạt được vào tháng 9. Sự thỏa thuận đó đòi hỏi 425 triệu đô la trong các thiệt hại, nhưng dàn xếp được điều chỉnh thành 380 triệu đô la được chấp thuận có điều kiện bởi tòa án. Hơn 300 nạn nhận đã bị sách nhiễu bởi Nassar, với các nạn nhân còn lại bị sách nhiễu bởi nhiều người liên kết với USA Gymnastics trong một số khả năng.
Một nhà lập pháp hàng đầu của tiểu bang Georgia đã giới thiệu một dự luật sẽ loại bỏ các thùng bỏ các lá phiếu bằng thư, công cụ được ưa chuộng và sử dụng nhiều vào tháng 11 năm ngoái cho phép các cử tri bỏ phiếu một cách an toàn trong đại dịch COVID-19, theo trang Reuters đưa tin ngày Thứ Hai, 13 tháng 12 năm 2021. Butch Miller, đảng viên Cộng hòa và là ứng cử viên cho chức phó thống đốc trong cuộc bầu cử năm 2022, cho biết các thùng để bó các lá phiếu bằng thư là một “mắt xích yếu” trong việc bảo vệ chống lại các hành vi gian lận cử tri, theo một tuyên bố của văn phòng ông.
Tuần đầu tháng 11 năm 2021, hình ảnh Bộ trưởng Công an Tô Lâm ăn thịt bò dát vàng tại nước Anh được tung lên mạng xã hội đã trở thành một xì-căng-đan lớn khiến có không ít người phẫn nộ vì hành vi tỏ rõ tư cách tệ lậu, đáng phỉ nhổ của một viên chức chính phủ đi công vụ nước ngoài. Tuy thế, phần nhiều những phản ứng từ người dân là sự mỉa mai châm biếm. Nhạc sĩ Trần Chí Phúc, vì là nhạc sĩ, nên đã sáng tác một "biếm ca" về chuyện này như sau:
Tư tưởng Phật là thăng hoa, vượt lên thân phận cay đắng, nghiệt ngã của kiếp người và hành động của Phật là cứu độ, hòa bình và thân ái. Trong Phật có Nho nhưng trong Nho không có Phật. Trong Phật có Lão nhưng trong Lão không có Phật. Dù nói Tam Giáo Đồng Quy nhưng Phật siêu việt lên trên giống như đỉnh ngọn tháp.
Tổng Thống Nga Vladimir Putin nói rằng Liên Xô sụp đổ đã là cái kết thúc của "nước Nga lịch sử," và nói rằng ông từng thỉnh thoảng lái xe taxi để bổ sung cho tiền lương sau khi Liên Xô sụp đổ. Trung thành với Liên Xô, Putin từng gọi sự tan rã Liên Xô là "tai họa địa chính trị lớn nhất của thế kỷ 20."
Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam cử hành Ngày Quốc tế Nhân Quyền Lần Thứ 73 và Lễ Trao Giải Nhân Quyền Việt Nam lần thứ 20.
Lạm phát ở Hoa Kỳ đang ở mức cao một cách đáng kinh ngạc, theo trang APnews đưa tin ngày Chủ Nhật, 12 tháng 12 năm 2021. Chỉ số Giá tiêu dùng tăng 6,8% trong 12 tháng, tính tới tháng 11 năm 2021, đạt mức cao nhất trong 39 năm. Nhiều nhà kinh tế dự đoán lạm phát sẽ tiếp tục duy trì ở mức gần mức hiện tại trong vài tháng nữa, sau đó sẽ ở mức vừa phải cho đến hết năm 2022. Và họ dự đoán sẽ không lặp lại những năm 1970 hoặc đầu những năm 1980, thời điểm đáng sợ mà lạm phát tăng trên 10% trong suốt một thời gian dài.
Các bộ trưởng ngoại giao từ Hoa Kỳ, Anh và các nước còn lại của nhóm G-7, với sự tham gia của người đứng đầu các vấn đề đối ngoại của Liên minh châu Âu, đã đưa ra một tuyên bố chung về việc “thống nhất lên án việc xây dựng quân sự của Nga và những lời lẽ hung hăng đối với Ukraine.” G-7 kêu gọi Nga hãy “giảm leo thang, theo đuổi các kênh ngoại giao và tuân thủ các cam kết quốc tế về tính minh bạch của các hoạt động quân sự,” đồng thời ca ngợi “sự kiềm chế” của Ukraine. “Mọi hành vi sử dụng vũ lực để thay đổi biên giới đều bị nghiêm cấm theo luật pháp quốc tế. Nga nên chắc chắn rằng việc tiếp tục gây hấn quân sự đối với Ukraine sẽ gây ra những hậu quả lớn và cái giá phải trả là rất đắt,” tuyên bố viết.
Trong cuộc họp nhóm chiến lược hàng năm gần đây của Đảng Dân chủ, Annette Taddeo, thượng nghị sĩ đảng Dân chủ đang tranh cử chức Thống đốc, cho biết bà nhận thấy rõ ràng về những khó khăn phía trước. “Tất nhiên cuộc chiến sẽ không dễ dàng, nhưng nó sẽ còn khó khăn hơn rất nhiều, và với tư cách là những người theo Đảng Dân chủ Florida, chúng tôi đã thua rất nhiều lần đến nỗi các nhà tài trợ và chuyên gia đã nản chí với chúng tôi,” bà nói. Tuy nhiên, bà cũng nói thêm, “Tôi tin và tôi biết chúng tôi có thể giành chiến thắng nếu chúng tôi có thể tạo ra liên minh cử tri cần thiết để giành chiến thắng trong một tiểu bang mà những quyết định được đưa ra bởi 1% hoặc ít hơn.”
Các trận bão và mưa lớn mang theo nhiều tuyết sẽ tới California vào tuần tới, theo bản tin của CNN tường thuật hôm Chủ Nhật, 12 tháng 12 năm 2021. Trận bão đang di chuyển từ vùng Vịnh Alaska và sẽ từ từ đi xuống phía nam từ bờ Tây Bắc Thái Bình Dương vào Chủ Nhật tới Miền Nam California vào Thứ Ba. Trận bão này sẽ “đổ tuyết lớn nhất trong mùa này,” theo các nhà tiên đoán khí tượng tại Cơ Quan Thời Tiết Quốc Gia (NWS) tại Sacramento cho biết vào sáng Chủ Nhật.
Theo thống kê của trang Reuters, tính đến Chủ Nhật, 12 tháng 12 năm 2021, số người chết do COVID-19 ở Hoa Kỳ đã lên tới 800.000, khi đất nước đối mặt với nguy cơ gia tăng các ca nhiễm do thời gian ở trong nhà nhiều hơn vì thời tiết lạnh hơn và biến thể Omicron có khả năng lây lan cao, trang Reuters đưa tin ngày Chủ Nhật, 12 tháng 12 năm 2021. Cột mốc đau lòng có nghĩa là số người chết do một loại vi rút ở Hoa Kỳ hiện đã nhiều hơn toàn bộ dân số của Bắc Dakota. Ngay cả khi vắc xin được cung cấp rộng rãi và miễn phí, Hoa Kỳ vẫn có nhiều người chết vì COVID-19 trong năm 2021 so với năm 2020 do biến thể Delta dễ lây lan hơn và một số người dân từ chối tiêm chủng.
Trong Phật giáo, Thần Chú là một câu nói hay âm tiết linh thiêng có tác dụng thần bí. Thần chú chứa nhiều âm tiết không hiểu nghĩa. Trì Chú tức lập đi lập lại liên tục từ trăm lần trở lên. Trì chú không chủ động cũng không thụ động; nó là một sự tiếp thu cảm hứng.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.