Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3735)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Tại hội trường Thư Viện Việt Nam vào lúc 10 giờ sáng Thứ Bảy, ngày 20 tháng 11 năm 2021, Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh, Quả Phụ VNCH đã tổ chức cuộc họp báo để tường trình kết quả tài chánh trong Đại Nhạc Hội “Cám Ơn Anh Kỳ thứ 14” tổ chức vào ngày 29 tháng 8 vừa qua tại Westminster Mall.
Bloomberg: Nội các tương lai của Thủ tướng Olaf Scholz (SPD) sắp tới xem như đã kết thúc. Theo một danh sách nội bộ lưu hành trong ban lãnh đạo đảng SPD, Xanh và FDP và được cung cấp cho Bloomberg, lãnh đạo FDP Christian Lindner đã thắng thế với yêu cầu đảm nhận bộ tài chính. Đổi lại, Robert Habeck, đồng lãnh đạo đảng Xanh, người cũng đã muốn đảm nhận bộ tài chính, nhận một "siêu bộ khí hậu" cũng sẽ chịu trách nhiệm về chính sách kinh tế và chuyển đổi năng lượng. Vẫn chưa rõ liệu Bộ này cũng sẽ có quyền phủ quyết (Vetorecht / Right of veto), như yêu cầu ban đầu của Xanh hay không.
Lễ Tạ Ơn là lúc tồi tệ nhất trong năm với các vụ cháy khi nấu ăn tại nhà. Dĩ nhiên, cách an toàn nhất để ngăn chặn nguyên nhân hàng đầu gây ra những vụ cháy do nấu nướng không có người trông coi trong bếp là luôn có ít nhất một người nấu ăn trong bếp. Đây là điều quan trọng trong cả năm, nhưng đặc biệt là vào Ngày Lễ Tạ Ơn khi báo cáo cho thấy số vụ cháy do nấu ăn tại nhà trên toàn quốc lên tới đỉnh điểm mỗi năm, cao gấp ba lần mức trung bình, với 1,400 vụ so với 430 vụ vào ngày thường, theo Hiệp Hội Cứu Hỏa Quốc gia. Một phần ba số vụ cháy là do không có người trông chừng khi nấu ăn, đặc biệt là chiên, nướng và xào.
Mỗi người chúng ta đều phải lấy cái tâm biết ơn để đối mặt với cuộc sống. Biết ơn cha mẹ, bởi cha mẹ bạn là đấng sinh thành nuôi nấng bạn nên người; biết ơn thầy cô, vì thầy cô đắp nặn kiến thức bạn; biết ơn người bạn đời đã sánh vài cùng bạn xây dựng tương lai Biết ơn tổ tiên đã nun đúc và tạo nên cá tính và con người chúng ta. Cảm ơn đấng linh thiêng, tổ tiên đã phù hộ cho chúng ta qua được cơn đại dịch này.
Nói tóm lại, giá dầu xăng tăng gần đây là một cơ hội để chúng ta ôn lại bài học kinh tế căn bản về luật cung cầu. Giá xăng dầu tăng vì cung chưa bắt kịp cầu. Hệ thống vận chuyển hàng hóa trên thế giới sẽ được cải thiện nhiều hơn trong thời gian tới. OPEC đã bắt đầu tăng mức sản xuất dầu. Những công ty dầu ở Mỹ cũng sẽ tăng sản xuất dầu nội địa.
Đại hội này cũng là bước đầu tiến đến việc thành lập Hội Đồng Phiên Dịch Tam Tạng Lâm Thời, tiếp nối công việc của Hội Đồng Giáo Phẩm Trung Ương qua Hội Nghị Toàn Thể Hội Đồng Phiên Dịch Tam Tạng đã được tổ chức vào các ngày 20, 21, 22 tháng 10 năm 1973 tại Trường Đại học Vạn Hạnh, Phú Nhuận, Sài-gòn.
Tuy nhiên, chuyên gia bệnh truyền nhiễm hàng đầu của Mỹ cũng nói rằng nếu bạn đi du lịch hay không biết tình trạng chích thuốc ngừa của những người chung quanh bạn, thì bạn nên đeo khẩu trang trong những hoàn cảnh đó. “Hãy chích ngừa và bạn có thể vui hưởng những ngày lễ rất thoải mái. Và nếu bạn không [chích thuốc ngừa] thì làm ơn cẩn thận,” theo Fauci nói. “Hãy thử nghiệm nếu bạn cần thư nghiệm khi bạn họp mặt, nhưng điều đó không thay thế được việc chích ngừa. Hãy tự mình chích ngừa và bạn có thể tiếp tục an hưởng việc họp mặt với gia đình bạn và những người khác.”
Tiêu cực đẻ ra tham nhũng và tự diễn biến, tự chuyển hóa, nhưng cha mẹ của tiêu cực lại sinh ra từ suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức và lối sống của cán bộ đảng viên. Đó là “lời phán” của 4 đời Tổng bí thư đảng CSVN, gồm Đỗ Mười (1997-2001), Lê Khả Phiêu (tháng 12/1997-2001), Nông Đức Mạnh (2001-2011) và Nguyễn Phú Trọng (từ 2011 đến nay). Nhưng đến năm 2021, sau 27 năm xây dựng và chỉnh đốn (từ khóa đảng VII năm 1994) mà 4 nguy cơ vẫn còn là mối đe dọa sống còn của chế độ và vị trí lãnh đạo của đảng là tại sao ?
Một chiếc xe lao vào cuộc Diễn Hành Giáng Sinh tại Waukesha vào chiều tối Chủ Nhật, 21 tháng 11 năm 2021, khiến cho hơn 20 người bị thương, theo các viên chức thẩm quyền cho biết qua bản tin trang mạng www.jsonline.com tường thuật hôm Chủ Nhật. “Tối nay là một tình huống đau buồn cho Thành Phố Waukesha,” theo Thị Trưởng Waukesha là Shawn Reilly phát biểu trong một cuộc họp báo. Cảnh Sát Trưởng Waukesha là Dan Thompson nói rằng vào lúc 4 giờ rưỡi một chiếc xe SUV màu đỏ đã chạy vào cuộc Diễn Hành Giáng Sinh “và làm cho hơn 20 người đã bị thương.”
Thánh chiến bất tận. Một người Palestine trong tổ chức Hamas đã bị an ninh Israel giết sau khi người này xả súng bắn chết 1 người, bắn bị thương 3 người khác sáng Chủ Nhật gần khu cổng đền thờ Al-Aqsa Mosque, nơi linh thiêng thứ ba của Hồi Giáo và là nơi có 2 ngôi đền Do Thái Giáo.
Các công nhân ngủ trên những giường tầng không có nệm trong các nhà kho không có máy sưởi hay nước nóng. Họ nói với AP rằng họ không nhận được sự chăm sóc y tế ngay cả khi họ có các triệu chứng giống Covid-19, những viên quản trị của họ chỉ bảo họ ở lại trong phòng. Nguyen Van Tri, một trong những công nhân, nói rằng không có điều gì được đáp ứng đầy đủ từ hợp đồng việc làm mà ông đã ký tại Việt Nam trước khi bắt đầu cuộc hành trình dài tới Serbia. “Từ khi chúng tôi đến đây, không có điều gì tốt hết cả,’ theo ông Tri cho hay. “Mọi thứ đều khác hẳn với giấy tờ hợp đồng mà chúng tôi đã ký tại Việt Nam. Cuộc sống thì thật tồi tệ, thức ăn, thuốc men, nước … mọi thứ đều tồi tệ.”
Các cuộc biểu tình chống lại những hạn chế vì vi khuẩn cũng xảy ra tại Thụy Sĩ, Croatia, Ý, Bắc Ái Nhĩ Lan và Hòa Lan hôm Thứ Bảy, một ngày sau khi cảnh sát Hòa Lan nổ súng vào những người biểu tình và 7 người đã bị thương trong cuộc bạo loạn bùng nổ tại Rotterdam. Những người biểu tình đã chống lại các hạn chế vì vi khuẩn corona và thông hành Covid-19 bắt buộc được cần đến tại nhiều nước Châu Âu để vào nhà hàng, các siêu thị bán đồ Giáng Sinh hay các sự kiện thể thao, cũng như bắt buộc chích thuốc ngừa. Phong tỏa tại Áo sẽ bắt đầu vào Thứ Hai và đến khi số tử vong hàng ngày trung bình đã nhiều gấp ba lần trong những tuần lễ gần đây và các bệnh viện bị thiệt hại nặng nề đã cảnh báo rằng các phòng chăm sóc đặc biệt đang tới mức sức chứa tối đa. Phong tỏa sẽ kéo dài 10 ngày nhưng có thể lên tới 20 ngày, theo các viên chức cho biết. Người dân có thể ra khỏi nhà chỉ với các lý do đặc biệt, gồm mua thực phẩm, đi bác sĩ hay tập thể dục.
Giới chức tiểu bang và liên bang đang điều tra về vết lóng lánh của dầu nổi lên trên biển gần đường ống bị vỡ đã gây ra vụ tràn dầu vào tháng trước bên ngoài khơi Quận Cam, theo các viên chức cho biết qua bản tin của Báo Los Angeles Times tường thuật hôm Thứ Bảy, 20 tháng 11 năm 2021. “Nó là vết lóng lánh, không phải vết dầu,” theo Sĩ Quan Tuần Duyên Hoa Kỳ Richard Braham cho biết. “Tuần Duyên và Bộ Cá và Động Vật Hoang Dã California đã cử một nhóm. Họ hiện đang điều tra vụ này.”
Kyle Rittenhouse hôm Thứ Sáu đã được tha bổng đối với tất cả cáo buộc trong phiên tòa ở thị trấn Kenosha, Wisconsin. Trước đó, vào ngày 25/8/2020, Rittenhouse, lúc đó 17 tuổi, từ thị trấn Antioch, Illinois, đã mang súng AR-15 tới một cuộc biểu tình đang diễn ra ở Kenosha, Wisconsin, bắn chết 2 người đàn ông và bắn bị thương một người khác.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.