Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3698)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Rittenhouse đã bị truy tố tội giết người, cố sát và liều lĩnh gây nguy hiểm làm chết 2 người đàn ông và làm bị thương người thứ ba với khẩu súng trường bán tự động AR vào mùa hè năm 2020 trong đêm biểu tình ồn ào về vụ bắn một người đàn ông Da Đen, Jacob Blake, vởi một cảnh sát da trắng tại Kenosha. Rittenhouse, là cựu thiếu sinh cảnh sát lúc đó 17 tuổi, nói rằng anh đã đến Kenosha để bảo vệ tài sản khỏi bị những bạo loạn phá hoại nhưng anh đã bị tấn công và lo sợ cho sinh mạng của mình. Anh là người da trắng cũng như những người anh ấy bắn cũng là da trắng.
Theo quy định mới, bất cứ người nào từ 18 tuổi trở lên đều có thể chọn chích liều tăng cường của các hãng Pfizer và Moderna 6 tháng sau khi họ chích liều sau cùng. Đối với những người đã chích loại thuốc một liều J&J, chỉ đợi sau 2 tháng. Và người dân có thể chích các liều tăng cường từ bất cứ hãng thuốc nào. Cơ Quan CDC đã đồng ý trước khi chính sách mới này trở thành chính thức vào chiều Thứ Sáu. Giám Đốc CDC là Bác Sĩ Rochelle Walensky đã ủng hộ khuyến nghị từ các cố vấn khoa học của cơ quan cho chích liều tăng cường cho tất cả người lớn đã nhấn mạnh rằng người từ 50 tuổi trở lên nên được thúc giục chích liều tăng cường.
Ông Tyler Pham bị buộc tội buôn lậu thuốc methamphetamine ở Mỹ đã chạy về VN trốn nhưng cuối cùng cũng bị chính quyền CSVN bắt giao lại cho Cục Điều Tra Liên Bang Hoa Kỳ (FBI) hôm 16 tháng 11 năm 2021 qua thông báo của Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ ở Hà Nội mà Đài Á Châu Tự Do (RFA) đã tường thuật hôm Thứ Sáu, 19 tháng 11.
Chơi tới bến như Chủ Tịch Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Hà Giang (Nguyễn Trường Tô) mà vẫn hạ cánh an toàn thì chỉ ăn (có mỗi một miếng thịt bò) thôi nào phải là chuyện lớn. Hồi năm 2018, chú Lâm còn làm một vụ dại dột hơn nhiều (khiến cả Âu Châu sửng sốt, sau khi bắt cóc Trịnh Xuân Thanh) mà cũng có sao đâu.
Vào mùa lễ hội năm nay, Garden Grove sẽ mang đến cộng đồng chương trình ‘Winter in the Grove’, được tổ chức vào ngày Thứ Bảy, 4 tháng 12, 2021, tại khuôn viên Village Green Park, tọa lạc tại 12732 Main Street, từ 3:00 giờ chiều tới 7:00 giờ tối. Năm nay, các hoạt động mới tại sự kiện bao gồm một khu vực thủ công dành cho trẻ em, thức uống nhẹ, viết thư cho ông già Noel, cơ hội chụp hình chủ đề ngày lễ, các trò chơi cho các em nhỏ và hơn 50 tấn tuyết tạo thành 9 cầu trượt (snow slide). Vé chơi cầu trượt (snow slides) không giới hạn là $5. Thức ăn nhẹ sẽ có bán sẵn từ các tổ chức bất vụ lợi tại địa phương.
Tổng Thống Biden đã tiếp tục lại trách nhiệm tổng thống của ông sau khi tạm thời chuyển giao quyền hành cho Phó Tổng Thống Harris hôm Thứ Sáu trong lúc ông thực hiện việc soi đường ruột, theo Đài NPR tường thuật hôm Thứ Sáu, 19 tháng 11 năm 2021.
Khi quyết định có nên tụ họp hay không, thì nên cân nhắc các quan tâm về sức khỏe và xã hội, theo các chuyên gia cho biết. Trước hết là nguy cơ sức khỏe mà bạn và những người thân đối diện. Trong việc đánh giá nguy cơ của chính bạn, quan trọng là nghĩ về mức độ truyền nhiễm trong cộng đồng của những người thân của bạn, theo Wen nói. Rồi hãy xem xét họ có đang thực hiện các đề phòng như tránh đám đông và đeo khẩu trang ở những nơi bên trong hay không, theo bà nói tiếp. “Điều thứ ba mà tôi xem xét là bạn, người có quyết định này, và những người trong gia đình của bạn dễ bị tổn thương như thế nào?” theo bà nói. “Nếu bạn đã chích ngừa đầy đủ và bạn đã chích liều tăng cường và bạn nói chung là khỏe mạnh, thì cơ hội mà bạn bị truyền nhiễm đột phá phải vào bệnh viện là tương đối thấp.” Cũng quan trọng để xem xét các động lực xã hội của việc tụ tập, theo Roseann Capanna-Hodge, nhà tâm lý có trụ sở tại tiểu bang Connecticut.
Khi tôi gặp một bệnh nhân do dự trong việc tiêm chủng khi đang mang thai, tôi bắt đầu bằng cách nói cho họ biết rằng vắc-xin đã được nghiên cứu và thử nghiệm như thế nào, cũng như công nghệ được sử dụng trong vắc-xin đã tồn tại hơn 20 năm như thế nào. Lầm tưởng lớn nhất là mọi người nghĩ rằng những vắc-xin này là mới và chưa được kiểm chứng. Vì vậy, chúng tôi muốn nói về tính an toàn của vắc-xin, cũng như cảnh báo trước việc nhiễm COVID-19 trong thời kỳ mang thai, có thể tồi tệ hơn nhiều như thế nào nếu lỡ mắc phải.
Hội Nghị Biến Đổi Khí Hậu của Liên Hiệp Quốc tại Tô Cách Lan đã kết thúc trong tuần qua với thỏa thuận của gần 10 quốc gia sẽ giảm việc sử dụng than đá để bớt khí thải và giúp giải quyết phần nào biến đổi khí hậu trên thế giới. Lần đầu tiên kể từ khi nhậm chức Tổng Thống Biden đã họp với Tập Cận Bình qua mạng để hạ nhiệt căng thẳng giữa hai siêu cường.
Sự thông qua của Hạ Viện sẽ chuyển dự luật tới Thượng Viện và kết thúc nhiều tháng tranh đấu giữa các nhà cấp tiếp và trung dung của Dân Chủ về phí tổn và các chính sách của dự luật. Trong khi những thay đổi đáng kể của Thượng Viện là vì các yêu cầu cắt giảm chi phí bởi Thượng Nghị Sĩ trung dung Joe Manchin, Dân Chủ-West Virginia, việc thông qua của Hạ Viện sẽ đưa Biden tới gần hơn chiến thắng các ưu tiên quốc nội của họ vào lúc khi mà sự chấp thuận của công chúng đối với ông là xấu. Các sáng kiến của dự luật 2,100 trang gồm việc tăng cường trợ giúp chăm sóc trẻ em, mở thêm trường mẫu giáo miễn phí, cắt bỏ chi phí thuốc kê toa của cao niên và tăng cường các nỗ lực làm chậm biến đổi khí hậu.
Bác Sĩ Chau phát biểu: “Thuốc Fetanyl là loại thuốc ma túy tổng hợp của opioid là một nguyên nhân chính đã gây nên tình trạng lạm dụng thuốc gây tử vong hay dù không tử vong trên toàn nước Hoa Kỳ. Ngay cả với một liều lượng nhỏ, đều có thể gây tử vong, và thống kê toàn quốc cho thấy mỗi ngày có hơn 150 người đã thiệt mạng từ việc lạm dụng thuốc gây ra bởi thuốc tổng hợp opioids tương tự như fentanyl. Điều tối quan trọng là cộng đồng chúng ta phải hiểu rõ làm thế nào nhận thức được những dấu hiệu lạm dụng thuốc opioid và phải làm gì nếu họ đoán ai đó hiện đang bị lạm thuốc.”
Kết quả ngày càng tệ hơn tại Trung Tây đến vào lúc việc chích các liều tăng cường đang được thực hiện cho mọi người tại số địa điểm ngày càng nhiều. Massachusetts và Utah trở thành mới nhất nói rằng bất cứ ai từ 18 tuổi trở lên có thể chích liều tăng cường, và ủy ban cố vấn cho Cơ Quan CDC họp vào Thứ Sáu để thảo luận việc mở rộng chích liều tăng cường. Các tiểu bang thời tiết lạnh đang chiếm ưu thế làn sóng mới nhất các trường hợp lây nhiễm trong 7 ngày qua, gồm New Hampshire, North Dakota và Wisconsin, theo tài liệu liên bang cho biết. Nhưng Miền Tây Nam cũng có nhiều điểm khó khăn nữa, với hơn 90% giường bệnh viện đã có bệnh nhân nằm tại Arizona.
Công Ty CVS sẽ đóng cửa khoảng 900 tiệm trong 3 năm tới, theo công ty này cho biết hôm Thứ Năm, 18 tháng 11 năm 2021, khi công ty cố gắng thích ứng với sự thay đổi các ưa chuộng của khách tiêu thụ bằng việc thử nghiệm các kiểu tiệm mới cung cấp nhiều dịch vụ sức khỏe hơn, theo Hãng Thông Tấn Anh Reuters tường thuật hôm Thứ Năm. Nổi tiếng với hệ thống tiệm thuốc tại hơn 9,900 địa điểm, công ty đã và đang mở rộng các dịch vụ của họ kể từ khi mua lại hãng bảo hiểm sức khỏe Aetna vào năm 2018.
Theo cam kết trong Chương 13 về Thương mại và Phát triển Bền vững (TSD) của Hiệp định Thương mại Tự do (EV-FTA) giữa Liên minh Âu châu (EU) và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, cả hai bên, EU và Việt Nam, phải thành lập “Các nhóm Tư vấn Nội địa” (DAGs) gồm những tổ chức phi chính phủ NGO, đại diện người lao động, hiệp hội thương mại, v.v., để có thể quan sát, nêu lên và thảo luận các vấn đề liên quan đến các chính sách xã hội và môi trường với Ủy ban Liên minh Âu châu và VN.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.