Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3770)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Số người chết từ Covid-19 tại Hoa Kỳ đang giảm xuống nữa, số người vào bệnh viện điều trị cũng đang giảm, và các trường hợp bị lây nhiễm mỗi ngày đã xuống dưới 100,000 lần đầu tiên trong 2 tháng – tất cả cho thấy rằng việc gia tăng trong mùa hè giảm dần, theo AP tường thuật hôm Thứ Tư, 6 tháng 10 năm 2021. Không muốn mất đà, các nhà lãnh đạo chính phủ và các công ty đang tìm cách để tăng cường các yêu cầu chích thuốc ngừa. Los Angeles đã ban hành một trong những lệnh chích ngừa nghiêm ngặt nhất nước hôm Thứ Tư, một biện pháp rộng lớn mà sẽ yêu cầu chích người đối với mọi người vào quán bar, nhà hàng, tiệm nail, phòng tập thể dục hay các trận đấu của Lakers. Thành Phố New York và San Francisco cũng ra các luật tương tự.
Các nhà lãnh đạo Cộng Hòa và Dân Chủ lùi lại trước bờ vực hôm Thứ Tư, 6 tháng 10 năm 2021, từ sự bế tắc nguy hiểm về việc nâng trần nợ quốc gia, với các thượng nghị sĩ Dân Chủ ra dấu hiệu rằng họ đã tiếp thu lời đề nghị từ lãnh đạo Cộng Hòa tại Thượng Viện là TNS Mitch McConnell rằng sẽ cho phép sự gia hạn khẩn cấp tới tháng 12, theo Hãng Thông Tấn Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Tư.
Lại có thêm một Facebooker, ông Võ Hoàng Thơ lấy tên trên Facebook là Minh Long, đã bị công an CSVN tại Cần Thơ, VN bắt và khởi tố về tội “chống nhà nước,” theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) tường thuật hôm Thứ Tư, 6 tháng 10 năm 2021.
Sau 10 năm ra sức Xây dựng, chỉnh đốn hàng ngũ để bảo vệ đảng không tan, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vẫn thừa nhận: ”Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" vẫn chưa được ngăn chặn, đẩy lùi một cách căn bản, thậm chí có mặt còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn, có thể gây ra những hậu quả khôn lường.”
Trong vai trò là Dân Biểu Tiểu Bang, trách nhiệm của tôi là bảo đảm sự an toàn và quyền lợi cho cộng đồng của chúng ta. Trong hoàn cảnh hiện tại với sự kiện tràn dầu ngoài khơi Huntington Beach và lan sang các thành phố giáp ranh, việc ưu tiên của tôi là bảo vệ sức khỏe và sự an toàn của các cư dân và các loài động vật vùng biển, đồng thời cố gắng giảm thiểu sự ảnh hưởng đến bờ biển và vùng biển xinh đẹp của chúng ta.
Nếu mối quan hệ Trung Quốc-Hoa Kỳ là một ván bài, thì người Mỹ sẽ nhận ra rằng họ đã được một lá bài tốt và tránh khuất phục trước nỗi sợ hãi hay niềm tin vào sự suy tàn của Hoa Kỳ. Nhưng ngay cả một lá bài tốt cũng có thể thua, nếu chơi tệ. Khi chính quyền của Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden thực hiện chiến lược cạnh tranh đại cường với Trung Quốc, các nhà phân tích tìm các phép ẩn dụ trong lịch sử để giải thích tình trạng cạnh tranh ngày càng sâu sắc. Nhưng trong khi nhiều người dựa vào sự khởi đầu của Chiến tranh Lạnh, thì một ẩn dụ lịch sử đáng lo ngại hơn là sự bắt đầu của Thế chiến thứ nhất. Năm 1914, tất cả các cường quốc đều mong rằng cuộc chiến Balkan lần thứ ba là ngắn ngủi. Thay vào đó, như nhà sử học người Anh Christopher Clark đã chỉ ra rằng, các cường quốc bị mộng du bước vào một trận đại chiến kéo dài bốn năm, phá hủy bốn đế chế và giết chết hàng triệu người.
Có nhiều người đang mướn nhà, trả tiền nhà đều đặn bỗng dưng bị thất nghiệp, đi xin việc nhiều nơi không ai nhận nhất là trong lúc dịch Covid-19, vợ chồng người nào cũng thất nghiệp. Người chủ nhà phải khốn đốn.
Tỷ phú đóng thuế ít. Nhiều năm trước, báo New York Times đăng bài của tỷ phú Warren Buffett thú nhận rằng ông trả thuế gần $7 triệu đô thuế liên bang trong năm 2010, tức là chỉ trả thuế suất 17.4%, trong khi 20 nhân viên trong văn phòng của ông nộp thuế tỷ suất từ 33% tới 41%, tức trung bình 36%.
Văn Phòng Vận Động Tranh Cử cựu Dân Biểu Liên Bang Harley Rouda (HarleyForCongress) xin mời quí vị cư dân gốc Việt vùng Little Saigon ghi danh để được tham dự miễn phí ngày thực tập phỏng vấn thi quốc tịch vào ngày 28/10/2021
Haugen là chuyên gia dữ liệu 37 tuổi từ Iowa với bằng kỹ sư máy điện toán và bằng cao học về kinh doanh từ Đại Học Harvard. Trước khi vào Facebook bà đã từng làm cho Google, Pintesrest và Yelp. “Các sản phẩm của Facebook làm hại trẻ em, gây chia rẽ và làm suy yếu nền dân chủ của chúng ta,” theo Haugen phát biểu. “Giới lãnh đạo của công ty biết cách làm sao để làm cho Facebook và Instagram an toàn hơn nhưng sẽ không thực hiện các thay đổi cần thiết bởi vì họ đặt lợi nhuận to lớn trước con người.”
Sau 40 lần xổ không ai trúng độc đắc Powerball, một vé số được bán tại California đã trúng 6 con số và là người may mắn trúng độc đắc gần 700 triệu đô la, theo các viên chức cho biết qua bản tin của Hãng Thông Tấn Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Ba, 5 tháng 10 năm 2021. Các số trúng được xổ vào đêm Thứ Hai là 12, 22, 54, 66 và 69. Số Powerball là 15. Nhờ gần 4 tháng không ai trúng, số tiền của giải độc đắc Powerball đã lên tới 699.8 triệu đô la, khiến cho nó trở thành giải độc đắc lớn thứ 7 trong lịch sử xổ số tại Hoa Kỳ. Chưa có ai trúng giải độc đắc lớn trong trò chơi xổ số kể từ ngày 5 tháng 6.
Người phụ nữ -- bà Hoàng Phương Lan, mà trong những ngày qua dư luận bàn tán xôn xao về việc bà bị cưỡng bức thử nghiệm Covid-19 một cách bạo hành ở Bình Dương và sau đó còn xử phạt bà nữa -- đã thông báo cho biết bà sẽ kiện cơ quan đã cưỡng ép bà, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) tường thuật hôm Thứ Ba, 5 tháng 10 năm 2021.
Hôm Thứ Ba 5/10/2021, Giải Nobel Vật Lý được công bố, trao cho 3 nhà khoa học vì đóng góp mô hình nghiên cứu về khí hậu địa cầu, tiên đoán khả tin về tình trạng hâm nóng địa cầu, về mức thán khí CO-2 trên tầng khí quyển đã làm nóng mặt đất, về tương tác trong các hệ thống vật lý từ nguyên tử cho tới hành tinh. Giải Nobel năm nay sẽ là huy chương vàng và hơn $1.14 triệu đôla.
Một họa sĩ Thụy Điển nổi tiếng với một bức họa mô tả Tiên Tri Muhammad với thân của một con chó đã bị giết trong một tai nạn xe, theo các báo cáo cho biết qua bản tin của Báo Insider được đăng trên Yahoo.com hôm Thứ Hai, 4 tháng 10 năm 2021. Lars Vilks đã được đặt dưới sự bảo vệ của cảnh sát vào năm 2007 sau khi ông nhận được các lời đe dọa giết chết vì việc ông phổ biến bức họa. Vào lúc đó, Al Qaeda đã treo giải thưởng $100,000 đô la để lấy cái đầu của ông và căn nhà của ông đã bị nổ bom.
Chính phủ Biden hôm Thứ Hai, 4 tháng 10 năm 2021, đã đảo ngược lệnh cấm giới thiệu phá thai bởi các phòng khám kế hoạch hóa gia đình, gỡ bỏ hạn chế thời Trump khi các trận đấu chính trị và pháp lý về việc phá thai đang gia tăng mạnh từ Texas tới Tối Cao Pháp Viện, theo bản tin của Hãng AP tường thuật hôm Thứ Hai. Bộ Y Tế nói rằng lệnh mới của họ sẽ phục hồi kế hoạch hóa gia đình của liên bang theo cách đã hoạt động dưới thời chính phủ Obama, khi các phòng khám có thể giới thiệu các phụ nữ tìm phá thai tới một nhà cung cấp dịch vụ này. Mục tiêu là để “tăng cường và phục hồi” các dịch vụ, theo Bộ Trưởng Y Tế Xavier Becerra cho biết.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.