Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3858)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Trung tâm tổ chức sự kiện tại thành phố Laguna Hills thuộc Quận Cam ở Miền Nam California đã bãi bỏ kế hoạch tổ chức một cuộc tụ tập America First (Nước Mỹ Trước Hết) vào ngày 17 tháng 7 tới đây sau khi biết rằng những diễn giả là 2 trong số các Dân Biểu Cộng Hòa gây tranh cãi nhất: Dân Biểu Matt Gaetz và DB Marjorie Taylor Greene, theo bản tin của Báo Orange County Register tường thuật hôm Thứ Sáu, 9 tháng 7 năm 2021.
Ít nhất 52 người đã thiệt mạng khi một vụ cháy lớn thiêu rụi một hãng sản xuất nước trái cây tại Bangladesh, theo các viên chức cho hay hôm Thứ Sáu, 9 tháng 7 năm 2021 qua tường thuật của CNN. Vụ cháy bắt đầu vào trưa xế Thứ Năm ở tầng trệt của hãng xưởng 6 tầng lầu Hashem Foods Ltd. tại Rupganj, phía đông của thủ đô Dhaka, theo Debashis Bardhan, phó giám đốc sở cứu hỏa và phòng vệ dân sự cho biết.
Tổng số người chết trong vụ tòa nhà chung cư tại khu vực Miami sập đã tăng lên 79 người hôm Thứ Sáu, 9 tháng 7 năm 2021, con số mà thị vị thị trưởng tại đây gọi là “đau lòng” trong khi các công nhân phục hồi đã trải qua ngày thứ 16 để tìm kiếm nạn nhân trong đống tro tàn, theo bản tin của Đài NPR tường thuật hôm Thứ Sáu. 62 người khác vẫn còn mất tích.
Hơn ai hết, đức Giáo Hoàng Francis là người thường thực hành điều này khi quỳ hôn hay ôm chân những người khác. Há không phải như lời trích trong "Thư gởi tín hữu Phi-líp-phê" đã dẫn bên trên hay sao? Đó là hành động khiêm cung, tôn vinh người khác bằng cách tự hạ mình xuống, cho dù đang ở một vai trò quan trọng. Hành động của tổng thống Joe Biden cũng mang cùng ý nghĩa như vậy.
Chiến sĩ Quân lực Việt Nam Cộng Hòa, đã hiên ngang tái chiếm Cổ thành Quảng trị, anh dũng bảo vệ An Lộc, và kiêu hùng trên khắp mọi chiến trường. Trong từng thước đất của tổ quốc, chiếm lại bằng xương máu, người dân miền Nam Việt Nam không thể nào quên tên tuổi một nữ phóng viên chiến trường: Kiều Mỹ Duyên.
Đầu mùa hè ở Little Saigon, 7 giờ chiều trời vẫn còn sáng, khí hậu không nóng mà man mát rất dễ chịu. Khi trời bắt đầu tối, gió hiu hiu thổi mang mang khí lạnh từ biển thổi vào, là lúc chợ đêm tấp nập đến cao điểm. Đó là lúc bạn ngửi được mùi các thứ nướng thơm lừng ập vào khứu giác của bạn. Ui chao là thơm.
Chính phủ liên bang đã chi trả 6.1 triệu đôla cho 1 công ty kỹ thuật để làm một kho dữ kiện điện tử lưu giữ, sắp xếp các chứng cớ về bạo loạn 6/1/2021. Công ty Deloitte Financial Advisory Services nhận hợp đồng này sẽ sắp xếp hình ảnh, video, emails và chứng cớ khác thu thập về bạo loạn.
Một chiến lược lớn của Hoa Lục là tìm cách làm phai nhạt ảnh hưởng Ấn Độ trên Phật Giáo, để thay vào đó là hình ảnh Trung Quốc như một trung tâm Phật Giáo mới cho thế kỷ 21. Một chính sách sẽ là mượn huyền thoại về Đức Phật Di Lặc, theo cả kinh điển và truyền thuyết sẽ là vị Phật kế tiếp tới hoằng pháp nơi cõi này. Ngài có tên Di Lặc, tiếng Sanskrit là Maitreya, tiếng Pali là Metteyya, nghĩa là Đấng Từ Thị (người có lòng từ), có sách gọi ngài Vô Năng Thắng (tiếng Sanskrit là Ajita), phiên âm Hán-Việt là A-dật-đa. Danh xưng thường gặp là: Long Hoa Giáo chủ Đương Lai Hạ sanh Di Lặc Tôn Phật. Bao giờ Đức Phật Di Lặc tới cõi này hoằng pháp? Nếu dựa vào kinh điển, sẽ thấy rằng ngày đó còn rất là xa, xa thật xa, chúng ta trong kiếp này không gặp được. Nhưng với ý nghĩa tượng trưng, khi hiểu chữ Phật là Giác Ngộ như Thiền Tông thường nói, thì Đức Phật không lìa xa chúng ta, như lịch sử đã gọi ngài Trần Nhân Tông là Đức Phật Hoàng.
Cha mẹ có nên đeo khẩu trang khi gần gũi con cái của họ? Nơi nào mà trẻ em nên đeo khẩu trang? Ít nhất cho tới nay, câu trả lời có thể tùy thuộc vào nơi người ta sinh sống. “Hiện giờ tôi nên nói rằng, nếu con cái của các bạn đủ lớn để đeo khẩu trang, thì chúng nên đeo khẩu trang khi chúng ở những nơi bên trong, ít nhất cho đến khi chúng ta có thể còn nguy cơ bị lây nhiễm biến thể Delta,” theo Bác Sĩ Peter Hotez, viện trưởng Trường Y Khoa National School of Tropical Medicine tại Đại Học Baylor College of Medicine, nói với Poppy Harlow và Jim Sciutto của CNN hôm 30 tháng 6. Hotez cho biết rằng trẻ em là an toàn hơn trong những vùng như Đông Bắc, mà đang chứng kiến tỉ lệ thấp hơn của các biến thể. Những khu vực nơi mà biến thể đang lây lan nhiều hơn thì đang trải nghiệm cú đấm nặng gấp đôi vì biến thể cộng với việc chích ngừa thấp. “Điều này đòi hỏi các bậc cha mẹ và thực sự bất cứ ai có ý thức hoàn cảnh về khu vực của họ, tiểu bang của họ, quận hạt của họ trông như thế nào
Tình hình đại dịch vi khuẩn corona vẫn chưa yên bởi vì biến thể mới Delta lây lan nhanh hơn và bệnh nặng hơn trong lúc nước Mỹ ráo riết chạy đua với thời gian để chích ngừa Covid-19 cho dân và Việt Nam cũng đang gặp khó khăn vì sự lây lan dịch bệnh khắp nước. Dư luận trong tuần qua cũng xôn xao vì vụ Tổng Thống Haiti Jovenel Moise đã bị ám sát trong một vụ tấn công vào tư gia của ông.
Việc ủy quyền mất hiệu lực không ảnh hưởng đến các đơn EB-5 đã được nộp bởi các nhà đầu tư không xin chiếu khán (visa) theo Chương Trình Đầu Tư Trung Tâm Vùng (có nghĩa là không nằm trong diện đầu tư trực tiếp và không bị ảnh hưởng).
Thế Vận Hội Tokyo sẽ diễn ra giữa tình trạng khẩn cấp, và không có người hâm mộ đến dự tại các cuộc thi tài trong thành phố tổ chức, theo bản tin của https://sports.yahoo.com tường trình hôm Thứ Năm, 8 tháng 7 năm 2021. Chính phủ Nhật Bản hôm Thứ Năm đã tuyên bố rằng họ sẽ tái lập các biện pháp nghiêm ngặt để đối phó với sự gia tăng Covid-19 tại thủ đô. Các biện pháp sẽ có hiệu lực vào tuần tới, và kéo dài trong khoảng thời gian của Thế Vận Hội, mà chính thức khai mạc vào ngày 23 tháng 7 và chấm dứt vào ngày 8 tháng 8 tới đây.
Thống Đốc California Gavin Newsom hôm Thứ Năm, 8 tháng 7 năm 2021, đã yêu cầu cư dân cắt giảm lượng nước sử dụng trong nhà 15% trong khi Miền Tây Hoa Kỳ đang vật lộn với hạn hán kéo dài và nhiệt độ phá kỷ lục, theo bản tin của CNBC tường thuật hôm Thứ Năm.
Sau nhiều tháng thu thập tài liệu, các khoa học gia đồng ý: biến thể delta là phiên bản lây lan nhiều nhất của vi khuẩn corona trên toàn thế giới, theo bản tin của Đài NPR tường thuật hôm Thứ Năm, 8 tháng 7 năm 2021. Nó lan truyền khoảng 225% nhanh hơn phiên bản gốc của vi khuẩn, và hiện nó đang chiếm ưu thế trong cuộc bùng phát tại Hoa Kỳ.
Các viên chức Haiti tại Port-au-Prince được báo cáo hôm Thứ Năm, 8 tháng 7 năm 2021 rằng họ đã bắt nhiều nghi can liên quan đến việc ám sát Tổng Thống Jovenel Moise hôm Thứ Tư tại tư gia của ông này, theo bản tin của Đài Truyền Hình Local 10 tường trình hôm Thứ Năm. 4 nghi can đã bị bắn chết. Vẫn còn nhiều nghi can đào thoát.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.