Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3869)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Sau nhiều tháng thu thập tài liệu, các khoa học gia đồng ý: biến thể delta là phiên bản lây lan nhiều nhất của vi khuẩn corona trên toàn thế giới, theo bản tin của Đài NPR tường thuật hôm Thứ Năm, 8 tháng 7 năm 2021. Nó lan truyền khoảng 225% nhanh hơn phiên bản gốc của vi khuẩn, và hiện nó đang chiếm ưu thế trong cuộc bùng phát tại Hoa Kỳ.
Các viên chức Haiti tại Port-au-Prince được báo cáo hôm Thứ Năm, 8 tháng 7 năm 2021 rằng họ đã bắt nhiều nghi can liên quan đến việc ám sát Tổng Thống Jovenel Moise hôm Thứ Tư tại tư gia của ông này, theo bản tin của Đài Truyền Hình Local 10 tường trình hôm Thứ Năm. 4 nghi can đã bị bắn chết. Vẫn còn nhiều nghi can đào thoát.
Nhật Bản hôm Thứ Năm cho biết Thế Vận Tokyo 2020 sẽ không có khán giả tham dự. Tuyên bố đưa ra sau buổi họp của các quan chức Thế Vận và đại diện chính phủ Nhật Bản. Seiko Hashimoto, quan chức Ủy ban Thế Vận Nhật Bản, nói rằng rất buồn, nhưng đó là cách để chống dịch.
Trận đấu kết thúc sau 120 phút! Anh đánh bại Đan Mạch 2-1 và bước vào trận chung kết EURO 2021! "Tam Sư" (Đội tuyển Anh) là đội chiếm ưu thế trong hiệp phụ và dồn ép Đan Mạch để có cơ hội làm bàn thắng, nhưng cuối cùng phải cần đến một quả phạt đền gây tranh cãi, được Kane chuyển thành bàn thắng. Sau đó, người Đan Mạch tận dụng sức lực cuối cùng của mình và cố gắng gỡ hòa, nhưng Southgate-Elf đã kiên trì bảo vệ các cuộc tấn công cho đến cuối cùng.
Hồi đó, hiếu kỳ trước nếp sống thầm lặng của ông già nghèo, có bữa chàng trai trẻ là tôi cũng theo chân bác Tư ra quán. Thì ra, cứ mỗi đầu ngày, bác Tư cùng hai ông bạn già nữa – cũng dân trong xóm – luôn là những người khách mở hàng cho cái quán cóc xập xệ này vào lúc trời còn chưa hừng đông, cả những khi trời mưa lâm râm..
California đã khôi phục lệnh đeo khẩu trang cho tất cả các nhà lập pháp và nhân viên tại Tòa Nhà Quốc Hội ở Sacramento – bất kể tình trạng chích thuốc ngừa của họ -- theo sau sự bùng phát mới đây của các trường hợp lây nhiễm Covid-19 trong các nhân viên lập pháp, theo bản tin của báo HuffPost tường thuật được đăng trên Yahoo.com hôm Thứ Tư, 7 tháng 7 năm 2021. Ít nhất 9 nhân viên lập pháp đã thử nghiệm dương tính với vi khuẩn corona trong vòng một tuần. 4 người trong số đó là những người đã chích ngừa đầy đủ, theo Báo San Francisco Chronicle tường thuật.
Sự kiện bắt nguồn từ một vụ cãi vã giữa Vo và người đàn ông 42 tuổi tên là Kiet Tuan Nguyen. Cuộc cãi lộn đã bắt đầu trong tiệm salon và tiếp tục ra bên ngoài, kết quả ông Nguyen đã bắn ông Vo, theo cảnh sát San Antonio cho hay. Các nhà điều tra vẫn chưa xác định nguyên nhân dẫn tới việc cãi vã. Ông Nguyen đã chạy khỏi hiện trường, nhưng cảnh sát đã tìm ra ông và bắt ông gần đường Loop 410 và Blanco, theo Trưởng Phòng Thông Tin Cộng Đồng của Ty Cảnh Sát San Antonio là Alisia Pruneda cho biết.
Trong khi đó, bản tin của Fox News hôm Thứ Tư nói rằng các viên chức Florida đã chuyển từ việc tìm kiếm và cứu hộ sang khám phá – có nghĩa là họ không hy vọng tìm ra thêm người sống sót. Cuộc tìm kiếm những nạn nhân của vụ sập tòa nhà chung cư 12 tầng tại khu vực Miami đã sang ngày thứ 14, và các viên chức tuyên bố rằng họ đã phát hiện thêm 18 thỉ thể từ đống đổ nát, nâng tổng số người chết lên ít nhất 54, và cho biết còn 86 người mất tích.
Cựu Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Tư, 7 tháng 7 năm 2021 nói rằng ông đang kiện Facebook, Twitter và Google, cũng như các Tổng Giám Đốc Mark Zuckerberg, Jack Dorsey và Sundar Pichai, vì cho rằng ông là nạn nhân của sự kiểm duyệt, theo bản tin của CNBC tường thuật hôm Thứ Tư.
Tổng Thống Haiti Jovenel Moise đã bị ám sát trong một vụ tấn công vào tư gia của ông vào sáng sớm Thứ Tư, 7 tháng 7 năm 2021, theo quyền Thủ Tướng Claude Joseph cho biết qua bản tin của CNN hôm Thứ Tư. Joseph cho biết trong một tuyên bố rằng một nhóm người không rõ danh tánh đã tràn vào nhà của Moise vào khoảng 1 giờ sáng và đã bắn chết người lãnh đạo đất nước. Ông mô tả vụ ám sát như là một “hành động tàn ác, vô nhân đạo và man rợ.”
Đối với những người sắp bước sang tuổi 65, quý vị sẽ cần có nhiều quyết định quan trọng về bảo hiểm chăm sóc sức khỏe. Dưới đây là một số hướng dẫn hữu ích để hiểu về các phần khác nhau của chương trình Medicare. Nói chung, các phần khác nhau của Medicare giúp đài thọ các dịch vụ cụ thể. Hầu hết người thụ hưởng chọn nhận quyền lợi Phần A và B thông qua Original Medicare, chương trình thu phí dịch vụ truyền thống được cung cấp trực tiếp thông qua chính phủ liên bang. Phần C được gọi là Medicare Advantage. Đây là chương trình Bao Trọn Gói do các công ty bảo hiểm tư nhân cung cấp, kết hợp các phần khác nhau của Medicare thành một chương trình. Hầu hết các chương trình Medicare Advantage cũng bao gồm bảo hiểm thuốc theo toa.
Những màn quan trọng nhất: Ý đã đánh bại Tây Ban Nha trong một cuộc đọ sức gay cấn giữa "những đội banh khổng lồ" và có thể đăng quang sau cuộc tranh tài hồi hộp danh hiệu vô địch Túc Cầu Châu Âu. Squadra Azzurra đã chiếm ưu thế vào thứ Ba tại Sân vận động Wembley của London trong trận bán kết căng thẳng với Iberian, thắng 4-2 trên chấm phạt đền (penalty) 11 mét. Sau 90 và 120 phút, tỷ số là 1:1. Jorginho sút quả phạt đền quyết định cho Azzurri. Trước đó, thủ môn Gianluigi Donnarumma đã cản phá cú sút của Álvaro Morata của Tây Ban Nha.
Trong cuộc tụ tập cuối tuần qua tại Florida, Donald Trump đã vô tình thừa nhận các cáo buộc của văn phòng biện lý Manhattan với giám đốc tài chính (CFO) và tập đoàn của mình khi phát biểu rằng, các quyền lợi bên lề (fringe benefit) là bình thường, hãng nào cũng áp dụng nên cuộc truy tố của New York vào tập đoàn của ông ta mang mục đích chính trị. Đó cũng là điều mà hầu hết người ủng hộ Trump đã tin và lặp lại.
Jared Kushner, con rể cựu Tổng Thống President Donald Trump và là cựu cố vấn Bạch Ốc, đã gây lộn dữ dội với Chủ Tịch Ủy Ban Cộng Hòa Toàn Quốc (RNC) Ronna McDaniel trước ngày bầu cử 2020, theo cuốn sách mới nhan đề "Frankly, We Did Win This Election: The Inside Story of How Trump Lost" (Nói Thẳng, Chúng Ta Đã Thắng Bầu Cử Này: Chuyện Bên Trong vì sao Trump Thua) của phóng viên Wall Street Journal là Michael Bender.
Tổng Thống Joe Biden đã gửi tới các nhà lãnh đạo Nga lời đe dọa hôm Thứ Ba, 6 tháng 7 năm 2021, nói rằng vụ tấn công phần mềm độc hại bị cáo buộc được thực hiện từ lãnh thổ của họ đã gây thiệt hại “tối thiểu” tại Hoa Kỳ trong khi nói đến khả năng đánh trả của Washington, theo bản tin của Yahoo News tường thuật hôm Thứ Ba.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.