Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

3/18/202200:00:00(View: 3454)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

• Trump Lại Vẽ Mộng Hormuz Là Lãnh Thổ Mới Của Hoa Kỳ, Iran Bảo ‘Ảo Tưởng Hoài’ • ABC Và Disney Kiện FCC Vi Phạm Tu Chính Án Thứ Nhất, Chặn Đe Dọa Cắt Giấy Phép • Tổng Thống Nam Hàn Kêu Gọi Độc Lập Quân Sự Sau Tuyên Bố Của Trump • Shasta County, California Muốn Tuyển Tina Peters, ‘Cựu Tù’ Vì Can Thiệp Máy Bỏ Phiếu, Làm Giám Sát Bầu Cử • Bộ Tư Pháp Yêu Cầu Tòa Khôi Phục Các Cáo Buộc Hình Sự Đối Với Kilmar Abrego Garcia • Tòa Chặn Kế Hoạch Chuyển Trụ Sở FBI Đến Reagan Building Ở Washington, DC • Meta Đối Mặt Phiên Tòa Về An Toàn Trẻ Em Trên Mạng Xã Hội • Bão Ở Hawaii: 1 Người Chết, Hơn 100,000 Gia Đình Chưa Có Điện • Thủ Tướng Anh Tuyên Bố Ủng Hộ Ukraine 100%
không thể dùng nhà vệ sinh, bếp ăn, nước lọc, máy điều hòa không khí... 4 ngày sau được kéo về Vịnh Subic ở Philippines để sửa máy - Đảng Dân Chủ: Hải quân Mỹ đang bị quá tải vì cuộc chiến với Iran
Y hệt như phim... Nàng nói, "Em không mặc đồ lót đêm nay," và chàng gục ngã. Có thể các bạn vùng Bắc California đã từng gặp cô gián điệp Trung Quốc này, người đã thành công trong việc bẫy tình cựu DB Eric Swalwell và cô từng được FBI cân nhắc để có thể tuyển dụng ngược lại để làm gián điệp đôi cho Hoa Kỳ: cô Christine Fang, thường gọi là Fang Fang và hiện đã về lại Hoa Lục. Và ngày mai, Thứ Ba 18/8/2026, là bầu cử đặc biệt bầu chung kết ghế Dân Biểu liên bang địa hạt 14 East Bay của Bắc California (bao trùm toàn bộ cac thành phố Hayward, Livermore, Pleasanton, Union City, và một phần các thành phố Fremont, Dublin, San Leandro), nơi có 38% là cử tri gốc Á.
Hồi Ký Tiểu Thuyết Lê Lạc Giao Ngày 19 tháng 9 năm 2026 lúc 4:00 pm Tại Coffee Factory 15582 Brookhurst St. Westminster, CA 714-418-0757
- Trump ca ngợi Đại Lễ Đường của TQ, nói phòng khiêu vũ ở Nhà Trắng phải phải đẹp nhất thế giới. - Trump: Mỹ sẽ không gian hạn Bản ghi nhớ ngưng bắn, sẽ siết Iran tới khi chịu thua. - Trump: Mỹ đang kiểm soát eo biển Hormuz, mỗi tuần đang vận chuyển hàng triệu thùng dầu. - Iran: bắt giữ 1 tàu dầu UAE tại eo biển Hormuz. - Sau khi ra lệnh giảm tập trận với Nam Hàn, Trump nói Kim Jong Un hài lòng nhưng chưa phản hồi về thảo luận. - Trump: Mỹ sẽ phải kiểm soát Greenland vào năm 2029 vì Greenland có trữ lượng khổng lồ đất hiếm.
Hôm ấy đất trời quang đãng, bầu trời Colorado trong xanh như thể chưa từng xanh như thế, mây trắng lững lờ trôi trùng trùng vô tận, thảo nguyên mênh mông bát ngát.
- Cuộc chiến Iran làm giá xăng dầu tăng, buộc nhiều ngư dân VN bỏ nghề, nhiều học sinh VN, Cam Bốt bỏ học, làm 23,4 triệu trẻ em Châu Á, Châu Phi vào cảnh nghèo đói. - VN đặt mục tiêu năm 2035 về giới tính khi sinh: 106 bé trai vs 100 bé gái. - Tòa Tối Cao quăng bỏ đơn của Trump xin hủy án tòa dưới phạt Trump 5 triệu USD vì tấn công tình dục nhà văn nữ E. Jean Carroll. Tòa Tối Cao chưa xét đơn Trump xin hủy án phạt Trump bồi thường 83 triệu USD cho Carroll - Ngày mai Thứ Ba 18/8/2026 sẽ bầu sơ bộ ở 3 tiểu bang Alaska, Florida và Wyoming. Và bầu cử đặc biệt ở California: bầu chung kết ghế Dân Biểu liên bang địa hạt 14. - Nam giới Gen Z thất nghiệp nhưng không tìm việc là 12% vì bị gạt ra thị trường lao động dài hạn, nên nhiều người nghiêng về dân chủ xã hội. - Iran: không hề có chuyện đang đàm phán mật Mỹ-Iran. - Tin hành lang: Mỹ-Iran kéo dài ngưng bắn. Mỹ-Iran im lặng. - Trump dọa dội bom tơi tả Oman nếu cản đường Mỹ. Trump nói Mỹ-Iran đang họp mật, Iran nói không họp gì. -
Bốn nhà báo có mặt trên chuyến bay – những người chia sẻ thông tin với điều kiện giấu tên vì chủ bút của họ không cho phép phát ngôn – đã nói với Washington Post rằng họ nhận thấy những điểm bất thường trong chuyến bay; nhiều chi tiết trong số đó chỉ trở nên dễ hiểu khi nhìn lại sự việc.
Bài sau đây từ báo The Washington Post hôm Chủ Nhật 16/8/2026 nhan đề "Senate hopeful Talarico touts his faith. Texas Republicans call it blasphemy" (Ứng viên Thượng viện Talarico đề cao đức tin của mình; phe Cộng hòa tại Texas chụp mũ là phạm thượng) của Matthew Choi. PLANO, Texas - Việc nhắc đến Chúa Jesus là chuyện khá thường thấy đối với các chính trị gia tranh cử tại Texas, nhưng thường không phải là thói quen của các đảng viên Dân chủ. Dân biểu tiểu bang James Talarico (Dân Chủ) đang thay đổi kịch bản này
- Đức quốc: 1 phi cơ Vietnam Airlines từ Đức đi Hà Nội trục trặc, phải bay trên không lòng vòng cho cạn xăng rồi quay lại Munich. - Samsung cân nhắc chuyển hoạt động đóng gói và kiểm thử DRAM thông dụng và bộ nhớ flash NAND từ các xưởng hậu kỳ (backend) tại 2 thị trấn Nam Hàn sang VN - Mở màn lễ hội Mardi Gras 2027 tại New Orleans sẽ là diễn hành ngày 29/1/2027 dẫn đầu bởi Vua Quoc Nguyen và Hoàng hậu Amanda Nguyen. - Quận Cam: bắt John Nguyen và Vesna Chan về tội trộm, lừa đảo, đột nhập. - Giá xăng và giá chợ tăng, mua sắm giảm, nợ tăng, 16% người trưởng thành nói họ không thanh toán đủ các hóa đơn trong tháng trước. - Kinh tế Mỹ thê thảm, 30% giới trẻ Gen Z không mua bảo hiểm xe. - Trump đã thực hiện 21.000 giao dịch trong năm ngoái, và bạn cũng có thể làm y hệt như thế. - Chủ tịch Quốc hội Iran: Iran đã thắng Mỹ và Israel về quân sự và chính trị. - Iran treo giải: sẽ thưởng 30.000 USD cho bất kỳ ai bắt hay tiêu diệt 1 lính Mỹ. - Bản ghi nhớ ngưng bắn là do Mỹ bỏ qua giới ng
Ủy ban Bầu cử Liên bang (FEC) tê liệt vì không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu (quorum) để ngăn chặn người nước ngoài can thiệp vào bầu cử Mỹ.
Đại học Syracuse: hơn 70% người đang bị giam tại các nhà tù giam người nhập cư không hề có tiền án; trong đó 56% người gốc Á bị bắt không hề có tiền án
• Động Đất 7.7 Độ Tại Indonesia, Ít Nhất 47 Người Chết • Nổ Súng Tại Virginia State University, 5 Người Bị Thương • Iran: Trump “Ảo Tưởng” Khi Muốn Biến Hormuz Thành Lãnh Thổ Mỹ • Dân Định Cư Israel Bao Vây Nhà Người Palestine, Quân Đội Khoanh Tay Đứng Nhìn • Trump Xuống Đường Vận Động, Cộng Hòa Đối Diện Dao Hai Lưỡi • Tòa Cho Phép Chính Quyền Trump Xây 62 Dặm Tường Biên Giới Qua Đất Bộ Lạc Da Đỏ • Hải Quân Mỹ Có Thể Tốn Hàng Tỷ Để Đổi Thiết Kế Hàng Không Mẫu Hạm Theo Ý Trump • FDA Xếp Vụ Thu Hồi Gần 1.6 Triệu Hộp Trứng Vào Mức Nguy Hiểm Cao Nhất • Giáo Sư Da Đen Trẻ Nhất Cambridge Qua Đời Sau Những Cáo Buộc Đạo Văn • Chú Khỉ Mồ Côi Punch Tròn Một Tuổi, Nhận 2,500 Thiệp Mừng Sinh Nhật
Cuộc nghiên cứu của Đại học Utah dùng Thiền chánh niệm để chữa trị người nghiện ma túy hay nghiện thuốc giảm đau opiod đã đưa ra một số kết quả tích cực có thể giúp cho các Bộ y tế trên thế giới trong nỗ lực cai nghiện. Bài sau đây là từ trang nhà của Đại học Y Khoa Utah (University of Utah Health) đăng ngày 7 tháng 8 năm 2026. Bài có tựa đề "Mindfulness offers cost-effective alternative for treating opioid misuse" (Chánh niệm mang lại liệu pháp thay thế hiệu quả về chi phí để điều trị tình trạng lạm dụng opioid). Opioid là thuốc giảm đau và được dân nghiện dùng như ma túy, là một nhóm chất bao gồm các loại thuốc giảm đau kê đơn hợp pháp (như morphine, oxycodone, fentanyl) và các chất bất hợp pháp (như bạch phiến heroin).
Các bạn lao động xuất khẩu từ Việt Nam sang Đài Loan coi chừng, đừng để phạm tội gì. Đài Loan sẽ có 3 cuộc trưng cầu dân ý: sẽ phạt đánh roi bọn tội phạm tình dục, tội phạm lừa đảo; xóa bỏ nhãn hiệu "phi nguyên tử" để sẽ vào kỷ nguyên năng lượng nguyên tử; quy định dùng tiền phạt vi phạm giao thông để an toàn đường bộ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.