Bản tin cà phê sáng Thứ Hai 5/1/2026
- Hãng Mỹ AMC Robotics mở xưởng ở Sài Gòn, làm robot bốn chân Kyro cho toàn cầu.
- Bắc Ninh: Thị trấn Việt bùng nổ kinh tế, tìm không đủ thợ dù lương tăng 15%. Nhà máy và trường dạy tiếng Hoa mọc thần tốc.
- Maduro và vợ ra tòa liên bang ở New York
- Tổng Thống Lâm thời Delcy Rodriguez mời chính phủ Mỹ hợp tác để phát triển Venezuela.
- Trump: Không vâng lời Mỹ, bà Rodriguez sẽ thê thảm hơn Maduro
- Trump: Cuba sắp tự sụp đổ.
- Trump: Mỹ cần sáp nhập Greenland vì an ninh Mỹ.
- Trump: sẽ ủng hộ tấn công vào Colombia.
- Tổng thống Phần Lan bảo Trump: đừng chiếm Greenland.
- Cận thần của Trump nói Mỹ sắp tới sẽ sáp nhập Greenland. Đan Mạch và Greenland cùng phản đối.
- Trump muốn công nghiệp dầu mỏ Mỹ phát triển mạnh trở lại ở Venezuela
- Cổ phiếu hãng dầu Chevron tăng hơn 8% giữa cuộc khủng hoảng Venezuela
- Một cựu giám đốc điều hành của Chevron Corp. đang tìm 2 tỷ đô la cho các dự án dầu mỏ ở Venezuela
- Iran thề sẽ không "nhân nhượng" đối với những kẻ gây bạo loạn
- Một người bị bắt sau vụ phá hoại tại nhà của Vance
- Tổng thống Nam Hàn muốn quan hệ đối tác "không thể đảo ngược" với Trung Quốc
- Trận Mỹ bắt cóc Maduro làm chết 80 người.
- Cuba: 2 ngày quốc tang cho 32 công dân Cuba trong nhóm cận vệ cho Maduro bị lính Mỹ bắn chết.
- Ngoại trưởng Marco Rubio: sẽ vẫn tấn công các ghe nghi chở ma túy, và lính Mỹ có thể sẽ vào chiếm đóng Venezuela. Cuba có thể sắp sụp.
- Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard im lặng, từng phản đối Mỹ gây chiến với Venezuela.
- Lãnh tụ tối cao Iran chuẩn bị kế hoạch bay sang Nga nếu bất ổn.
- Tăng tốc tuyển mật vụ để giữ an ninh Thế Vận 2028 và bầu cử
- Một cài cắm của CIA trong chính phủ Venezuela đã giúp cuộc đột kích. Nhảy xuống, 3 phút là bắt xong.
- Thống đốc tiểu bang Minnesota Tim Walz sẽ không tái tranh cử
.
.... o .... TIN CHI TIẾT
.
---- Maduro đến tòa New York. Tổng thống Venezuela bị phế truất Nicolas Maduro và vợ đã đến tòa liên bang ở New York vào thứ Hai để dự phiên tòa sơ thẩm và nghe cáo trạng. Maduro ra tòa hôm nay với các cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí, vài ngày sau khi bị bắt giữ ở Caracas trong một chiến dịch quân sự bất ngờ của Mỹ. Maduro được đưa từ Trung tâm giam giữ Metropolitan ở Brooklyn đến một bãi đáp trực thăng gần đó. Sau đó, ông được đưa bằng trực thăng đến điểm cực nam của Manhattan, cách đó một đoạn ngắn qua sông East River.
.
---- Tổng Thống Lâm thời Delcy Rodriguez mời chính phủ Mỹ hợp tác để phát triển Venezuela.
Với cương vị lãnh đạo Venezuela, Tổng Thống Lâm thời Delcy Rodriguez đã mời chính phủ Hoa Kỳ "hợp tác" trong một "chương trình hợp tác" trong một tuyên bố mới vào hôm Chủ nhật theo giờ địa phương. Bà cho biết, chương trình này "hướng tới sự phát triển chung trong khuôn khổ luật pháp quốc tế để tăng cường sự chung sống cộng đồng bền vững". Ban đầu, việc Mỹ bắt cóc Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã khiến bà Rodriguez lên án sự can thiệp này là một "hành động xâm lược quân sự nghiêm trọng". Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa bà với một số phận tồi tệ hơn cả Maduro nếu bà không đáp ứng yêu cầu của Mỹ. Sau đó, Trump cho biết ông đã nói chuyện với bà Rodriguez và không coi những bình luận của bà đòi trả tự do cho Maduro là "sự phản kháng".
.
---- ---- Trump dọa TT lâm thời Delcy Rodríguez: Không vâng lời Mỹ, bà sẽ thê thảm hơn Maduro
Tổng thống Trump cảnh báo lãnh đạo mới của Venezuela rằng bà có thể phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng hơn cả những gì đã áp đặt lên Nicolás Maduro, cựu lãnh đạo nước này hiện đang bị giam giữ tại một nhà tù ở New York sau cuộc đột kích của quân đội Mỹ vào Caracas. Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại từ câu lạc bộ golf của mình ở West Palm Beach, Trump nói với tờ Atlantic rằng bà Delcy Rodríguez "sẽ phải trả một cái giá rất đắt, có lẽ còn đắt hơn cả Maduro" nếu bà từ chối hợp tác với Mỹ. Ông chỉ trích việc bà công khai phản đối sự can thiệp của Mỹ và lời bà thề bảo vệ tài nguyên của Venezuela cũng như yêu cầu trả tự do cho Maduro, một lập trường làm dấy lên nguy cơ về một cuộc chiến kéo dài và sự can thiệp quân sự sâu rộng hơn của Mỹ. Trump đã ra tín hiệu rằng ông sẵn sàng cho phép hành động quân sự tiếp theo nếu thấy cần thiết. "Nếu họ không cư xử đúng mực, chúng ta sẽ thực hiện cuộc tấn công thứ hai," ông nói hôm Chủ nhật. "Chúng ta đang nắm quyền kiểm soát."
.
---- Trump: Cuba sắp tự sụp đổ.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cho biết chính phủ Cuba "có vẻ như sắp sụp đổ" ngay cả khi không có sự can thiệp trực tiếp nào từ Mỹ. "Cuba sắp sụp đổ. Cuba trông như sắp sụp đổ... Cuba hiện không có thu nhập, họ nhận được tất cả thu nhập từ Venezuela, từ dầu mỏ của Venezuela, họ không nhận được bất kỳ khoản nào nữa", ông tuyên bố. Khi được hỏi liệu Mỹ có đang xem xét hành động nào hay không, Trump nói rằng ông không nghĩ rằng bất kỳ hành động nào là cần thiết. "Tôi nghĩ Cuba sẽ tự sụp đổ. Tôi không nghĩ chúng ta cần bất kỳ hành động nào", ông nói với các phóng viên. "Có vẻ như nó đang đi xuống. Nó đang đi đến hồi kết", Trump nói thêm.
.
---- Trump: Mỹ cần sáp nhập Greenland vì an ninh Mỹ.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã phát biểu trên Air Force One khi đang di chuyển từ Mar-a-Lago đến Washington DC. Ông từ chối thảo luận chi tiết về Greenland nhưng cho biết vấn đề này sẽ được xem xét lại sớm. "Chúng ta sẽ quan tâm về Greenland trong khoảng hai tháng nữa", Trump nói, và thêm rằng "Hãy nói về Greenland trong 20 ngày nữa".
.
Trump một lần nữa liên kết Greenland với an ninh quốc gia của Mỹ, lưu ý, "Chúng ta cần Greenland cho an ninh quốc gia". Ông tuyên bố sự hiện diện của Nga và Trung Quốc trên hòn đảo và lập luận rằng Đan Mạch không thể quản lý tình hình. Ông cũng nói rằng Liên minh châu Âu công nhận vai trò của Mỹ, tuyên bố, "Liên minh châu Âu cần chúng ta sở hữu Greenland, và họ biết điều đó".
.
---- Trump: sẽ ủng hộ tấn công vào Colombia.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã bày tỏ sự ủng hộ đối với một nỗ lực quân sự mới tập trung vào Colombia (nước láng giềng của Venezuela) khi phát biểu trên Air Force One trong chuyến bay từ Mar-a-Lago đến Washington DC. Khi được hỏi về một chiến dịch mới có thể xảy ra, Trump nói với các phóng viên, "Nghe có vẻ tốt đối với tôi". Ông tuyên bố Colombia được lãnh đạo bởi một "người đàn ông ốm yếu", nói rằng Tổng thống Colombia Gustavo Petro sẽ không tại vị lâu. Những phát biểu của Trump được đưa ra vài ngày sau khi Mỹ tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn ở Venezuela và bắt Tổng thống Nicolas Maduro.
.
---- Tổng thống Phần Lan bảo Trump: đừng chiếm Greenland.
Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb bày tỏ "sự ủng hộ hoàn toàn" đối với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen sau khi bà kêu gọi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump ngừng đe dọa mua lại Greenland. "Không ai có quyền quyết định cho Greenland và Đan Mạch ngoài chính Greenland và Đan Mạch," Stubb viết trên X. Thông điệp của Frederiksen gửi tới Trump được đưa ra sau khi năm trước đó, tổng thống Mỹ liên tục tuyên bố rằng Washington cần Greenland vì lý do "an ninh quốc gia", điều mà ông đã nhắc lại khi nói chuyện với các phóng viên vào cuối ngày Chủ nhật.
.
---- Cận thần của Trump nói Mỹ sắp tới sẽ sáp nhập Greenland. Đan Mạch và Greenland cùng phản đối.
Một bài đăng trên mạng xã hội liên kết các động thái của Mỹ ở Venezuela với tham vọng của Mỹ ở Greenland đã vấp phải phản ứng gay gắt từ Đan Mạch. Katie Miller, cựu quan chức chính quyền Trump và vợ của phó chánh văn phòng Stephen Miller, đã đăng trên X vào cuối ngày thứ Bảy một hình ảnh Greenland được phủ lên một phần lá cờ Mỹ và chú thích "SẮP XONG (ám chỉ: sáp nhập Greenland)", theo Politico Europe đưa tin. Tổng thống Trump đã nói rằng Mỹ "phải có Greenland vì an ninh quốc gia". Thủ tướng Mette Frederiksen của Đan Mạch đã phản hồi bài đăng đó, kêu gọi Mỹ "ngừng đe dọa một đồng minh thân cận trong lịch sử và một quốc gia khác, một dân tộc khác đã nói rất rõ ràng rằng họ không phải là thứ để bán".
Greenland là một lãnh thổ tự trị thuộc vương quốc Đan Mạch. Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen đã đưa ra hai điểm, theo CBS News: "Đất nước chúng tôi không phải là thứ để bán và tương lai của chúng tôi không được quyết định bởi các bài đăng trên mạng xã hội."
.
---- Trump muốn công nghiệp dầu mỏ Mỹ phát triển mạnh trở lại ở Venezuela. Điều đó sẽ không dễ dàng. Trump cho biết ông đang trông cậy vào các công ty Mỹ để xây dựng lại ngành công nghiệp dầu mỏ đang bị tàn phá của Venezuela. Nhưng trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới, dù hấp dẫn đến đâu, có thể đi kèm với nhiều rủi ro hơn là lợi ích: khai thác thêm dầu từ Venezuela sẽ đòi hỏi phải xây lại cơ sở hạ tầng dầu mỏ đã bị phá hủy của nước này, điều mà theo lời của chính Trump, sẽ tốn hàng tỷ đô la. Và giá dầu thô hiện tại không đủ cao để khiến khoản đầu tư này trở nên dễ dàng. Hơn nữa, việc tinh chế loại dầu thô đặc trưng của Venezuela cũng là một công việc tốn kém. Điều đó sẽ khó thực hiện ở một quốc gia ổn định về chính trị, chứ chưa nói đến một quốc gia đang trong cơn khủng hoảng chính trị sau khi tổng thống độc tài bị lật đổ.
.
---- Cổ phiếu hãng dầu Chevron tăng hơn 8% giữa cuộc khủng hoảng Venezuela. Cổ phiếu liên quan đến dầu mỏ đã tăng điểm trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa vào sáng thứ Hai, với cổ phiếu của Chevron Corp. tăng hơn 8%, sau những sự kiện hỗn loạn diễn ra ở Venezuela vào cuối tuần. Trump sau khi bắt Tổng thống Venezuela đã tuyên bố rằng các công ty lớn của Mỹ sẽ đến Venezuela để "sửa chữa" cơ sở hạ tầng dầu mỏ "đã bị hư hỏng nặng". Ông cũng nói thêm rằng Mỹ sẽ bắt đầu bán một lượng lớn dầu ra thị trường quốc tế. Trong khi đó, một cựu giám đốc điều hành của Chevron cho biết ông đang tìm kiếm 2 tỷ đô la cho các dự án dầu mỏ ở Venezuela. Cổ phiếu của Chevron tăng 8,21% lúc 4:12 sáng ET (giờ Miền Đông), đạt 168,40 đô la mỗi cổ phiếu. Hơn nữa, lúc 4:21 sáng ET, cổ phiếu của Halliburton Company tăng 6,42%, ConocoPhillips Company tăng 6,64% và Exxon Mobil Corp. tăng 3,22%.
.
---- Một cựu giám đốc điều hành của Chevron Corp. đang tìm 2 tỷ đô la cho các dự án dầu mỏ ở Venezuela, theo tờ Financial Times đưa tin. Ali Moshiri, người từng lãnh đạo các hoạt động của Chevron tại Mỹ Latinh, nói với tờ báo rằng quỹ Amos Global Energy Management của ông đang chuẩn bị một đợt phát hành cổ phiếu riêng lẻ để mua lại tài sản từ Petroleos de Venezuela sau khi Hoa Kỳ bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro. "Tôi đã nhận được hàng chục cuộc gọi trong 24 giờ qua từ các nhà đầu tư tiềm năng. Sự quan tâm đến Venezuela đã tăng từ con số không lên 99 phần trăm," ông được dẫn lời nói. Chevron là công ty dầu khí lớn duy nhất của Mỹ hiện đang hoạt động tại Venezuela, điều này giúp công ty có lợi thế từ hoạt động của Washington.
.
---- Iran thề sẽ không "nhân nhượng" đối với những kẻ gây bạo loạn
Người đứng đầu ngành tư pháp Iran, Gholamhossein Mohseni Ejei, tuyên bố hôm thứ Hai rằng nước này sẽ không "nhân nhượng" đối với những kẻ gây bạo loạn, nhưng nói thêm rằng công chúng có quyền biểu tình. "Những kẻ gây bạo loạn nên biết rằng nếu trước đây có sự nhân nhượng, thì sẽ không còn sự nhân nhượng và thỏa hiệp nào nữa, bởi vì kẻ thù chính của người dân chúng ta, chế độ Mỹ và chế độ Do Thái, đã chính thức và công khai ủng hộ sự hỗn loạn ở đất nước chúng ta vào thời điểm hiện tại, vì vậy không có kẻ gây bạo loạn nào khác có thể tuyên bố rằng mình đã bị lừa dối," ông tuyên bố. Ngoài ra, người đứng đầu ngành tư pháp lưu ý rằng Iran "sẽ lắng nghe" những người biểu tình "đôi khi có những lo ngại chính đáng và đúng đắn", nhưng nói thêm rằng chính quyền sẽ "xử lý dứt khoát" những phần tử muốn "lợi dụng bầu không khí này."
.
---- Một người bị bắt sau vụ phá hoại tại nhà của Vance. Một người đã bị bắt giữ sau một "vụ bất thường" tại nhà riêng của Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance ở Ohio. Một người đàn ông đã bị bắt giữ sau khi cửa sổ nhà ở khu East Walnut Hills, thành phố Cincinnati, bị đập phá vào rạng sáng thứ Hai, trong khi gia đình Vance không có mặt ở nhà. Truyền thông địa phương đưa tin rằng tòa nhà đã bị hư hại một phần. Theo cùng báo cáo, kẻ tấn công không vào được nhà của Vance. Hồ sơ tòa án cho thấy William DeFoor, 26 tuổi, đang bị buộc tội cản trở công việc chính thức, gây thiệt hại hoặc gây nguy hiểm hình sự, xâm phạm bất hợp pháp và phá hoại tài sản.
.
---- Tổng thống Nam Hàn muốn quan hệ đối tác "không thể đảo ngược" với Trung Quốc.
Tổng thống Nam Hàn Lee Jae-myung cho biết hôm thứ Hai rằng chuyến thăm cấp nhà nước của ông tới Trung Quốc là "cơ hội để biến năm 2026 thành năm đầu tiên phục hồi hoàn toàn quan hệ Hàn Quốc-Trung Quốc". Ông nói thêm rằng ông sẽ nỗ lực phát triển quan hệ đối tác song phương "thành một xu hướng không thể đảo ngược của thời đại." Lee lưu ý rằng ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ đặc biệt tập trung vào các vấn đề kinh tế liên quan đến "cuộc sống hàng ngày của người dân", đồng thời thảo luận các chủ đề khác, bao gồm hòa bình trên bán đảo Triều Tiên. Ông nhấn mạnh: "Chúng ta phải đảm bảo rằng cả hai quốc gia có thể cùng nhau đóng góp vào hòa bình, vốn là nền tảng cơ bản cho sự thịnh vượng và tăng trưởng."
.
---- Trận bắt cóc Maduro làm chết 80 người.
Số người chết trong các cuộc không kích ở Caracas hôm thứ Bảy do Hoa Kỳ thực hiện đã tăng lên 80 người, bao gồm cả dân thường và thành viên lực lượng an ninh, tờ The New York Times đưa tin hôm Chủ nhật, dẫn lời một quan chức cấp cao của Venezuela. Các báo cáo trước đó cho biết 40 người đã thiệt mạng. Tờ báo Mỹ cho biết thêm rằng số người chết vẫn có thể tăng cao hơn. Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino trước đó đã báo cáo rằng một phần đáng kể lực lượng an ninh của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã bị xử bắn "một cách tàn nhẫn" trong vụ bắt cóc Maduro.
.
---- Cuba: 2 ngày quốc tang cho 32 công dân Cuba trong nhóm cận vệ cho Maduro bị lính Mỹ bắn chết.
Cuba đã thông báo về cái chết của 32 công dân Cuba trong chiến dịch quân sự của Hoa Kỳ nhằm bắt cóc Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ ông ở Caracas. Cuba cho biết hôm Chủ nhật rằng sẽ có hai ngày quốc tang vào ngày 5 và 6 tháng 1/2026 để tưởng nhớ những người bị đặc nhiệm Mỹ giết trong trận đột kích, và các thủ tục tang lễ sẽ thông báo sau. Thông tấn nhà nước Prensa Latina cho biết các "chiến binh" Cuba đã chết khi "thực hiện nhiệm vụ" theo yêu cầu của chính phủ Venezuela. Tin này cho biết những người Cuba này "đã tử trận trong cuộc giao tranh trực tiếp với những kẻ tấn công hoặc do hậu quả của việc ném bom các cơ sở" sau khi "kháng cự quyết liệt". Cuba là đồng minh thân cận của chính phủ Venezuela, và đã gửi chiến binh đến giúp chính phủ Maduro.
.
---- Ngoại trưởng Marco Rubio: sẽ vẫn tấn công các ghe nghi chở ma túy, và lính Mỹ có thể sẽ vào chiếm đóng Venezuela. Cuba có thể sắp sụp.
Không nói rõ về những gì sẽ xảy ra tiếp theo đối với Venezuela, nhưng Ngoại trưởng Marco Rubio đã bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Mỹ đang điều hành đất nước Venezuela sau khi bắt cóc Tổng thống Nicolas Maduro. "Những gì chúng ta đang điều hành là hướng đi mà đất nước này sẽ tiến tới trong tương lai," Rubio nói trên chương trình This Week của ABC News. Chính quyền Trump có kế hoạch sử dụng lệnh cấm vận dầu mỏ của Venezuela làm đòn bẩy để buộc Venezuela phải thay đổi, ông nói: "Điều đó có nghĩa là nền kinh tế của họ sẽ không thể tiến lên cho đến khi các điều kiện phục vụ lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ và lợi ích của người dân Venezuela được đáp ứng."
.
Rubio nói chính quyền Trump sẽ không loại trừ việc tấn công các tàu mà họ cho là đang vận chuyển ma túy đến Mỹ, và sẽ không loại trừ việc chiếm đóng Venezuela. Chính quyền Mỹ không công nhận Delcy Rodríguez, phó tổng thống dưới thời Maduro, là lãnh đạo của Venezuela, Rubio nói. Bà đã tuyên thệ nhậm chức thay thế Maduro vào thứ Bảy. "Chúng tôi không tin rằng chế độ hiện tại là hợp pháp thông qua bầu cử," Rubio nói, theo ABC.
.
Các cuộc bầu cử có thể được tổ chức sau khi vấn đề buôn bán ma túy và dòng chảy dầu mỏ bị trừng phạt được giải quyết, Rubio nói. "Cuối cùng, tính hợp pháp cho hệ thống chính phủ của họ sẽ đến thông qua một giai đoạn chuyển tiếp và các cuộc bầu cử thực sự, điều mà họ chưa từng có," Rubio nói thêm. Nhưng ông gợi ý nên cho các thuộc cấp của Maduro một cơ hội, theo AP. "Chúng ta sẽ đánh giá mọi thứ dựa trên những gì họ làm."
.
Mối đe dọa tiếp theo: Cuba có thể là mục tiêu tiếp theo của một chiến dịch quân sự của Mỹ, Rubio gợi ý. "Chính phủ Cuba là một vấn đề lớn," ông nói. Khi được hỏi thêm, Rubio nói thêm, "Họ đang gặp rất nhiều rắc rối, đúng vậy," theo New York Times. Ngoại trưởng cáo buộc Cuba "hỗ trợ" chính phủ của Maduro và ủng hộ bộ máy an ninh nội bộ của ông Maduro, bao gồm cả đội cận vệ cá nhân của ông Maduro.
.
---- Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard im lặng, từng phản đối Mỹ gây chiến với Venezuela.
Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard vẫn chưa lên tiếng về chiến dịch của Mỹ nhằm lật đổ Nicolás Maduro khỏi quyền lực ở Caracas tính đến tối thứ Bảy, hơn 24 giờ kể từ khi Tổng thống Trump phê duyệt nhiệm vụ táo bạo bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela. Trong một bài phát biểu tại hội nghị thường niên của Turning Point USA tháng trước, Gabbard đã chỉ trích "những kẻ hiếu chiến" trong "nhà nước ngầm" của cộng đồng tình báo mà bà lãnh đạo đang cố gắng cản trở những nỗ lực của Trump nhằm làm trung gian hòa bình giữa Nga và Ukraine.
.
Ngoài chính phủ, trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, Gabbard cũng chỉ trích những người ủng hộ thay đổi chế độ ở Venezuela, viết vào năm 2019, "Đó là về dầu mỏ... một lần nữa." "Hoa Kỳ cần phải tránh xa Venezuela," Gabbard viết vào thời điểm đó. "Hãy để người dân Venezuela tự quyết định tương lai của họ. "Chúng ta không muốn các quốc gia khác lựa chọn lãnh đạo cho chúng ta," bà nói thêm, "vì vậy chúng ta phải ngừng cố gắng lựa chọn lãnh đạo cho họ."
.
---- Lãnh tụ tối cao Iran chuẩn bị kế hoạch bay sang Nga nếu bất ổn.
Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã lập kế hoạch dự phòng để rời Tehran đến Moscow, tờ The Times đưa tin. Tờ báo dẫn lời một báo cáo tình báo cho biết kế hoạch này bao gồm việc chuẩn bị cho ông Khamenei rời đi cùng một nhóm nhỏ phụ tá và người thân nếu tình hình bất ổn leo thang. Báo cáo chỉ ra những lo ngại về sức khỏe của ông Khamenei, sự cô lập của ông trong các cuộc biểu tình gần đây và nguy cơ lòng trung thành trong lực lượng an ninh Iran có thể suy yếu. Kế hoạch này bao gồm các tài sản đã được chuyển ra nước ngoài và dựa trên tiền lệ do cựu Tổng thống Syria Bashar al-Assad thiết lập. Các cuộc biểu tình ở Iran đã khiến Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cảnh báo rằng Mỹ sẵn sàng hành động nếu chính quyền Trump giết người biểu tình.
.
---- Tăng tốc tuyển mật vụ để giữ an ninh Thế Vận 2028 và bầu cử. Cơ quan Mật vụ đang gấp rút tăng cường lực lượng trước sự kiện mà một số người trong nội bộ gọi là "ngày tận thế" năm 2028, đánh dấu bằng cuộc bầu cử tổng thống Mỹ và Thế vận hội đầu tiên được tổ chức tại Mỹ sau hơn 20 năm. Cơ quan này dự định tuyển dụng khoảng 4.000 nhân viên vào thời điểm đó – một sự mở rộng khoảng 20% sẽ bù đắp cho số lượng nhân viên nghỉ hưu và đưa lực lượng lao động vượt quá 10.000 người lần đầu tiên. Phó Giám đốc Matthew Quinn đang dẫn đầu nỗ lực tăng số đặc vụ từ khoảng 3.500 lên 5.000 và tăng số lượng sĩ quan thuộc Đơn vị Đồng phục lên khoảng 2.000 người, cùng với nhiều nhân viên hỗ trợ hơn. Khó tuyển mật vụ, bất chấp các khoản tiền thưởng hậu hĩnh. Vì thiếu ứng viên đủ tiêu chuẩn; sự cạnh tranh gay gắt từ các cơ quan khác, đặc biệt là cơ quan thực thi pháp luật về nhập cư; và quy trình tuyển dụng và đào tạo kéo dài có thể mất hơn một năm.
.
---- Một cài cắm của CIA trong chính phủ Venezuela đã giúp cuộc đột kích. Kế hoạch cho chiến dịch được gọi là "Chiến dịch Quyết tâm Tuyệt đối" (Operation Absolute Resolve) đã bắt đầu từ nhiều tháng trước. Nguồn CIA trong chính phủ Venezuela cung cấp thông tin về các hoạt động và nơi ở của Maduro. Thông tin này bổ sung bởi một nhóm nhỏ của CIA bắt đầu hoạt động tại Venezuela từ tháng 8/2025. Mỹ đã xây dựng một bản sao khu phức hợp của Maduro để tập trận. "Chúng tôi diễn tập đi diễn tập lại - không phải để làm cho đúng, mà để đảm bảo rằng chúng tôi không thể làm sai," Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, cho biết.
.
Trump bật đèn xanh lúc 10:46 tối thứ Sáu, nói với các lãnh đạo quân sự, "Chúc may mắn và thượng lộ bình an." Khoảng 150 máy bay đã hướng đến Caracas từ gần hai chục căn cứ trên đất liền và trên biển, sau đó tấn công nhiều địa điểm ở phía bắc Venezuela, bao gồm các cơ sở quân sự và sân bay. Các cuộc tấn công đã vô hiệu hóa hệ thống phòng không và mở đường cho trực thăng tiếp cận Fort Tiuna, một căn cứ quân sự rộng lớn ở Caracas nơi Maduro đang ẩn náu. Lực lượng đặc nhiệm Delta của quân đội Mỹ đã đổ bộ, sau đó bắt Maduro trong khu phức hợp của ông mà không gặp phải sự kháng cự nào.
.
"Từ lúc những tiếng nổ đầu tiên vang lên cho đến khi ai đó phá cửa xông vào chỉ mất ba phút," một quan chức cấp cao của chính quyền nói. Sau đó, Trump nói với các phóng viên rằng Maduro và vợ ông đang cố gắng đến một căn phòng an toàn khi bị bắt. Lực lượng đã đến khu phức hợp lúc 1:01 giờ sáng và đã bay đi cùng Maduro và vợ ông lúc 3:29 sáng, Tướng Caine cho biết. Hai người được đưa đến tàu USS Iwo Jima ngoài khơi bờ biển Venezuela trước khi được đưa đến New York.
.
---- Thống đốc tiểu bang Minnesota Tim Walz sẽ không tái tranh cử. Tim Walz đã thông báo hôm thứ Hai rằng ông quyết định không tranh cử nhiệm kỳ thứ ba trong cuộc bầu cử thống đốc năm 2026. “Tôi đi đến kết luận rằng tôi không thể dồn hết tâm sức cho một chiến dịch chính trị. Mỗi phút tôi dành để bảo vệ lợi ích chính trị của bản thân sẽ là một phút tôi không thể dành để bảo vệ người dân Minnesota khỏi những kẻ tội phạm lợi dụng lòng tốt của chúng ta và những kẻ hoài nghi lợi dụng sự khác biệt của chúng ta”, ông nói trong một thông cáo báo chí dài. Vị thống đốc 61 tuổi này đã nêu ra các cuộc điều tra đang diễn ra về gian lận trong các dịch vụ chăm sóc trẻ em của tiểu bang và việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đã sử dụng vấn đề này như một công cụ chính trị làm lý do cho quyết định của mình.
.
---- Hãng Mỹ AMC Robotics mở công ty con ở Sài Gòn, sản xuất robot bốn chân Kyro cho toàn cầu. Công ty AMC Robotics Corporation hôm thứ Hai thông báo thành lập công ty con thuộc sở hữu hoàn toàn tại TP Sài Gòn để hỗ trợ hoạt động sản xuất robot bốn chân Kyro của mình. Cổ phiếu của công ty tại New York, hiện đang giao dịch ở mức 7,19 đô la, đã trải qua sự biến động mạnh, với giá cổ phiếu giảm 19,3% trong tuần qua và thấp hơn 83% so với mức cao nhất trong 52 tuần là 42 đô la. Công ty con mới, AMCV Company Limited, sẽ đóng vai trò là trung tâm sản xuất và vận hành khu vực, tập trung vào sản xuất robot, bao gồm điều phối nhà cung cấp, lắp ráp cơ khí và điện tử, tích hợp hệ thống và kiểm soát chất lượng. Mở rộng sang Việt Nam là một bước đi chiến lược nhằm xây dựng mạng lưới sản xuất phân tán toàn cầu, giảm chi và rút ngắn thời gian giao hàng cho nền tảng robot của mình. InvestingPro cho biết công ty AMC đã phải đối mặt với những thách thức trên thị trường với giá cổ phiếu giảm 37% trong năm qua. Robot bốn chân được trang bị trí tuệ nhân tạo của công ty đang được phát triển như một giải pháp tuần tra và ứng phó.
.
---- Bắc Ninh: Thị trấn Việt bùng nổ khi các nhà máy rời khỏi Trung Quốc. Tổng hợp tin AP và ABC News. Sự chuyển đổi của Bắc Ninh, Việt Nam, thể hiện rõ qua những biển hiệu trên các cửa hàng và những món ăn cay kiểu Trung Quốc và Nam Hàn trên bàn ăn. Từng nổi tiếng với những cánh đồng lúa và những bài hát dân ca Quan Họ truyền thống hàng thế kỷ, thành phố nằm ngay phía bắc Hà Nội này đã trở thành một trong những khu công nghiệp sầm sất nhất Việt Nam, phản ánh sự gia tăng đầu tư, được thúc đẩy bởi việc Tổng thống Donald Trump tăng thuế quan, đang định hình lại khu vực này.
Nền kinh tế đã hưởng lợi từ những căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh khi các nhà máy chuyển ra khỏi Trung Quốc, tham gia vào làn sóng đầu tư nước ngoài trước đó của Nhật Bản và Nam Hàn, biến Việt Nam thành một trung tâm sản xuất toàn cầu. Nhưng chi phí lao động tăng cao, thiếu hụt lao động và cơ sở hạ tầng không đầy đủ đang bộc lộ những hạn chế đối với sự phát triển nhanh chóng này. Với các đối thủ như Indonesia và Philippines đang cạnh tranh gay gắt để thu hút các dự án mới, Việt Nam đang cố gắng vươn lên sản xuất các sản phẩm có giá trị cao hơn và mở rộng thị trường xuất cảng để duy trì đà tăng trưởng đó. Nỗ lực đó thể hiện rõ ở Bắc Ninh.
Theo truyền thống là trung tâm của các nghề thủ công, sự bùng nổ đầu tiên của Bắc Ninh bắt đầu vào khoảng năm 2008 khi Samsung xây dựng nhà máy điện thoại đầu tiên tại đây, biến Việt Nam thành cơ sở sản xuất ở nước ngoài lớn nhất của họ. Giờ đây, các công ty Trung Quốc đang đổ vào khi họ đa dạng hóa địa điểm nhà máy để tránh thuế quan của Mỹ và các hạn chế thương mại khác. Sau khi Hà Nội và Bắc Kinh bình thường hóa quan hệ vào những năm 1990, dòng vốn đầu tư của Trung Quốc bắt đầu tăng lên khi các công ty Trung Quốc ở những nơi như Bắc Ninh tận dụng chuỗi cung ứng điện tử, lực lượng lao động và sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, thường được hỗ trợ bởi các trung gian nói tiếng Trung Quốc giúp giải quyết các thủ tục giấy tờ và hậu cần.
Nhưng Việt Nam quá nhỏ để thay thế Trung Quốc, nền kinh tế lớn hơn gấp 40 lần, với tư cách là công xưởng của thế giới. Để cố gắng bắt kịp, các nhà lãnh đạo đang xây dựng cơ sở hạ tầng mới, bao gồm một đường cao tốc đến biên giới Trung Quốc đã rút ngắn thời gian di chuyển hơn một giờ. Một tuyến đường sắt sẽ kết nối Hà Nội với Hải Phòng – cảng biển lớn nhất Việt Nam – và sau đó là thị trấn biên giới Lào Cai.
Ngày 19 tháng 12/2025, Bắc Ninh đã khởi công mở rộng khu công nghiệp dành cho sản xuất công nghệ cao, bao gồm điện tử, dược phẩm và năng lượng sạch. Đây là một phần của nỗ lực đồng bộ trên toàn quốc, trong đó Việt Nam đã khởi động 234 dự án lớn trị giá hơn 129 tỷ đô la chỉ vài tuần trước Đại hội Đảng toàn quốc quan trọng dự kiến vào tháng 1/2026, khi các nhà lãnh đạo sẽ quyết định lãnh đạo chính trị và định hướng kinh tế của đất nước. Tại trung tâm thành phố Bắc Ninh, một cửa hàng tiện lợi mang tên Tmall, theo tên sàn thương mại điện tử hàng đầu của Alibaba. Các biển hiệu bằng tiếng Trung Quốc quảng cáo các dịch vụ dành cho nhà đầu tư. Các trường dạy tiếng Trung-Việt đã mở ra để giúp người dân địa phương và người Trung Quốc học ngôn ngữ của nhau. Nhưng khi các công ty Trung Quốc cạnh tranh để giành được nguồn lao động và các nguồn lực khác tốt nhất, chi phí đang tăng lên đối với chiến lược “Trung Quốc cộng một” (China plus one) – chuyển các nhà máy ra khỏi Trung Quốc đến các địa điểm khác, ví dụ như việc Apple chuyển sang Ấn Độ.
“Việc tuyển dụng công nhân ngày càng khó khăn,” ông Peng, người làm việc tại một công ty thiết bị viễn thông chuyển từ trung tâm công nghệ phía nam Trung Quốc là Thâm Quyến, cho biết. Ông chỉ cho biết tên mà không tiết lộ họ vì không được phép phát ngôn với giới truyền thông. Chi phí lao động đã tăng 10%-15% kể từ năm 2024, ông nói, "Và chúng tôi dự đoán chúng sẽ tiếp tục tăng."
Việt Nam vẫn cần công nghệ, thiết bị và chuyên môn từ Trung Quốc, quốc gia đã tạo ra "hệ sinh thái sản xuất tốt nhất", ông Jacob Rothman, đồng sáng lập và Giám đốc điều hành của Velong Enterprises có trụ sở tại Trung Quốc, công ty sản xuất dụng cụ nướng và đồ dùng nhà bếp, cho biết. Công ty này đã chuyển một số hoạt động sản xuất sang các quốc gia Đông Nam Á, bao gồm Campuchia và Việt Nam.
Chuỗi cung ứng và các nhà sản xuất ở Trung Quốc đã được hưởng lợi từ nhiều thập niên hỗ trợ của chính phủ, đầu tư quy mô lớn và dân số khổng lồ, ông Rothman nói. “Bạn không thể tái tạo điều đó chỉ sau một đêm.”
Ông Brian Bourke, giám đốc thương mại toàn cầu của SEKO Logistics có trụ sở tại Mỹ, cho biết trong khi các nhà máy sản xuất giày dép, đồ nội thất và công nghệ vẫn đang chuyển đến Việt Nam, thì Việt Nam vẫn còn thua kém Trung Quốc về cơ sở hạ tầng và năng lực hậu cần. Một số hạn chế đó đang xuất hiện ở các thành phố phát triển nhanh như Bắc Ninh, nơi các công ty đang cố gắng thu hút công nhân bằng mức lương và tiền thưởng cao hơn, một hộp mì ăn liền vào ngày đầu tiên làm việc và tiền vé xe buýt nếu họ đi lại từ thành phố khác, theo truyền thông nhà nước.
Ít quốc gia nào được hưởng lợi từ cuộc chiến thương mại của Trump nhiều hơn Việt Nam, quốc gia có thị trường xuất cảng lớn nhất vẫn là Mỹ. Năm 2024, Việt Nam đạt thặng dư thương mại 123,5 tỷ đô la với Mỹ, lớn thứ ba sau Trung Quốc và Mexico. Điều đó khiến ông Trump khó chịu, và ông đã đe dọa áp thuế nhập cảng 46% đối với hàng hóa Việt Nam trước khi quyết định mức 20%.
Hai nước Mỹ-VN vẫn đang nỗ lực hướng tới một thỏa thuận để giữ hầu hết các mức thuế ở mức 20%. Việt Nam đã đề nghị mở rộng ưu đãi tiếp cận thị trường cho các sản phẩm của Mỹ, Nhà Trắng cho biết vào tháng Mười. Cho đến nay, Việt Nam phần lớn đã hấp thụ được các mức thuế này, đạt thặng dư thương mại 121,6 tỷ đô la trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 11 năm 2025.
Thỏa thuận vào tháng Mười giữa ông Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình về một thỏa thuận ngừng chiến thương mại kéo dài một năm và giảm mức thuế trung bình đối với hàng xuất cảng của Trung Quốc sang Mỹ xuống khoảng 47% đã giúp giảm bớt một số lo ngại. Nhưng sự bất ổn dai dẳng về thuế quan và các hạn chế thương mại khác có nghĩa là các công ty không chỉ cố gắng chuyển nhà máy ra khỏi Trung Quốc mà còn phân tán chúng sang nhiều quốc gia khác, Frederic Neumann, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á của HSBC cho biết.
Ngay cả với mức thuế thấp hơn của Mỹ đối với Trung Quốc, việc chuyển sản xuất sang Đông Nam Á vẫn có lợi hơn, nơi mà những bất lợi về hiệu quả sản xuất chỉ làm tăng thêm khoảng 10% chi phí. Nhưng trong khi các tập đoàn lớn có thể dễ dàng chuyển sản xuất, các công ty nhỏ hơn có thể gặp khó khăn trong việc xây dựng một nhà máy mới với thiết bị đắt tiền.
“Cuộc đua chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc vẫn đang diễn ra và đang tăng tốc,” Rothman nói. Việt Nam vẫn đang thu hút lượng lớn đầu tư nước ngoài. Tổng vốn đầu tư nước ngoài lũy kế đạt hơn 28,5 tỷ đô la tính đến tháng Chín, tăng 15% so với năm ngoái. Nhưng việc kiểm soát chặt chẽ vai trò của Việt Nam như một trung tâm trung chuyển hàng hóa để tránh thuế đã khiến một số nhà sản xuất phải thận trọng. Một trong những khách hàng của SEKO Logistics đã chuyển một phần sản xuất đồ nội thất sang Ấn Độ, không muốn “đặt tất cả trứng vào một giỏ ở Việt Nam”, Bourke nói.
Các quốc gia như Indonesia và Philippines, những quốc gia đã bỏ lỡ những lợi thế ban đầu mà Việt Nam đã nắm bắt được, đang tự quảng bá mình như những cơ sở sản xuất thay thế. Tại Philippines, một luật mới cho phép các nhà đầu tư nước ngoài thuê đất tư nhân lên đến 99 năm để thu hút đầu tư thương mại và công nghiệp dài hạn. Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia giàu có vào năm 2045. Nước này hướng đến trở thành "nền kinh tế hổ báo" tiếp theo của châu Á, nối tiếp các cường quốc xuất cảng như Nam Hàn và Đài Loan bằng cách chuyển đổi từ công việc lắp ráp giá rẻ sang sản xuất các sản phẩm có giá trị cao hơn như thiết bị điện tử và thiết bị năng lượng sạch.
Chính phủ VN đang đưa ra các ưu đãi như giảm thuế nhập cảng máy móc và giảm giá thuê mặt bằng để giúp các nhà cung cấp nhà máy nâng cấp và hiện đại hóa. Khoảng một phần ba số nhà máy vẫn sử dụng thiết bị không tự động và chỉ khoảng 10% sử dụng robot trong dây chuyền sản xuất.
Việt Nam cũng đang cố gắng giảm sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ bằng cách mở rộng xuất cảng sang Trung Đông, Mỹ Latinh, châu Phi và Ấn Độ. Các văn phòng thương mại ở nước ngoài đã được yêu cầu chia sẻ thông tin thị trường và quảng bá các sản phẩm sản xuất tại Việt Nam.
Việt Nam hiểu rằng chi phí tăng cao và cạnh tranh gay gắt sẽ là thách thức đối với sự phát triển của đất nước – và những địa phương như Bắc Ninh. Khi công bố hàng trăm dự án vào tháng 12/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh tầm quan trọng của vấn đề: Việt Nam phải “vươn ra biển lớn, khai thác sâu lòng đất và bay cao vào không gian”.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình