Hôm nay,  

Sinh ra tại Mỹ, không tự động có quốc tịch, theo lý luận của Trump

29/03/202614:08:00(Xem: 4041)
blank

Sinh ra tại Mỹ, không tự động có quốc tịch, theo lý luận của Trump trước Tối Cao Pháp Viện dựa vào phán quyết 150 năm trước. Trump: trẻ em sinh ở Mỹ chỉ có một ba/mẹ là công dân hay thường trú nhân không tự động có quốc tịch.

NBC News hôm Chủ Nhật 29/3/2026 ghi lại lý luận này qua bản tin "Looking to limit birthright citizenship, Trump turns to an 1884 Supreme Court ruling against a Native American man" (Nhằm hạn chế quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh, ông Trump viện dẫn một phán quyết năm 1884 của Tòa án Tối cao chống lại một người Mỹ bản địa). Bản tin dịch như sau.

WASHINGTON — Trong một khoảnh khắc có thể mang ý nghĩa mới gần 150 năm sau đó, vào ngày 5 tháng 4 năm 1880, viên chức bầu cử tại Omaha là Charles Wilkins đã từ chối đăng ký cho John Elk đi bầu, với lý do ông Elk là người Mỹ bản địa và do đó không phải là công dân Hoa Kỳ.
Elk — người được cho là thành viên của bộ lạc hiện được biết đến là Bộ lạc Winnebago tại Nebraska — đã phản đối, khẳng định rằng ông đã cắt đứt mọi mối liên hệ với bộ lạc của mình và tự nguyện đặt mình dưới quyền tài phán của Hoa Kỳ.
Ông đã khởi xướng một thách thức pháp lý, lập luận — trong số các lý lẽ khác — rằng ông là công dân ngay từ khi chào đời vì ông được sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, Tòa án Tối cao, trong một vụ án năm 1884 mang tên *Elk kiện Wilkins*, đã phán quyết bất lợi cho ông; Tòa tuyên bố rằng những người Mỹ bản địa sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ không được hưởng quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh. Họ có cùng địa vị với "con cái của thần dân thuộc bất kỳ chính phủ nước ngoài nào, được sinh ra trong phạm vi lãnh thổ của chính phủ đó," Tòa án nhận định.
Chính quyền của Tổng thống Donald Trump hiện đang viện dẫn vụ án này để bảo vệ kế hoạch chấm dứt quyền công dân tự động theo nguyên tắc nơi sinh của ông, qua đó tạo ra một cách diễn giải mới đối với sự diễn giải vốn đã tồn tại lâu đời về Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp. Tòa án Tối cao sẽ tiến hành phiên điều trần miệng về vụ án này vào thứ Tư này.
Sắc lệnh hành pháp của ông Trump — được ban hành ngay trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai — nhằm mục đích giới hạn quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh, chỉ áp dụng cho những người có ít nhất một phụ huynh là công dân Hoa Kỳ hoặc thường trú nhân hợp pháp.
Sắc lệnh này hiện chưa có hiệu lực thi hành; các tòa án cấp dưới đã ra lệnh tạm hoãn thực thi sắc lệnh.
Tổng Biện lý D. John Sauer, người đại diện cho chính phủ, đã viện dẫn vụ án "Elk" trong các văn bản đệ trình lên tòa án; ông khẳng định rằng Tòa án Tối cao đã "bác bỏ một cách dứt khoát tiền đề cho rằng bất kỳ ai sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ — bất kể trong hoàn cảnh nào — đều nghiễm nhiên trở thành công dân, miễn là chính phủ liên bang có quyền tài phán đối với họ." Người phát ngôn Nhà Trắng Abigail Jackson cho biết trong một tuyên bố rằng vụ kiện này mang lại cho Tòa án Tối cao cơ hội để "khôi phục ý nghĩa của quyền công dân tại Hoa Kỳ về đúng với ý nghĩa công khai nguyên bản của nó."
Các lập luận của chính quyền Trump về sự phù hợp của phán quyết Elk đang bị Liên đoàn Tự do Dân sự Hoa Kỳ (ACLU: American Civil Liberties Union) phản bác mạnh mẽ; đây là tổ chức đang dẫn đầu nỗ lực phản đối sắc lệnh hành pháp của ông Trump.
"Ở cấp độ cơ bản nhất, vụ kiện này xoay quanh nỗ lực tước bỏ quyền công dân của con cái những người nhập cư—những người vốn dĩ đã luôn là công dân Hoa Kỳ. Các vấn đề liên quan đến người Mỹ bản địa mà chính phủ nêu ra thực sự là lạc đề," luật sư Cody Wofsy thuộc ACLU phát biểu trong một cuộc phỏng vấn.
Địa vị của các bộ lạc là 'độc nhất'.
Một điểm đáng chú ý là trong số hàng chục bản kiến ​​nghị được đệ trình liên quan đến vụ kiện này, hoàn toàn không có bất kỳ văn bản nào đến từ các bộ lạc hay tổ chức của người Mỹ bản địa. Tuy nhiên, hai học giả chuyên về luật liên quan đến người Mỹ bản địa—Bethany Berger thuộc Trường Luật Đại học Iowa và Gregory Ablavsky thuộc Trường Luật Stanford—đã đệ trình một bản kiến ​​nghị bày tỏ sự ủng hộ đối với nỗ lực phản đối của ACLU.
Các chuyên gia về luật người Mỹ bản địa chia sẻ với đài NBC News rằng việc chính quyền dựa vào phán quyết Elk là một điều gây tranh cãi, xét trên cả phương diện diễn ngôn lẫn pháp lý.
"Chúng tôi tin rằng việc dựa vào phán quyết Elk để từ chối quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh đối với con cái của những người nhập cư không có giấy tờ là một sự áp dụng sai lầm. Đó là kết quả của việc đọc hiểu và diễn giải sai lệch," ông Leonard Fineday, Tổng cố vấn của Quốc hội Người Mỹ bản địa (National Congress of American Indians)—tổ chức đại diện cho các bộ lạc—cho biết.
Ông nói thêm rằng phán quyết Elk chỉ dựa hoàn toàn vào tính chất đặc thù của "chính quyền bộ lạc mang tính bán chủ quyền" và chỉ có giá trị giới hạn trong bối cảnh cụ thể đó.
Ông Monte Mills, Giám đốc Trung tâm Luật Người Mỹ bản địa thuộc Trường Luật Đại học Washington, cũng đồng tình với quan điểm này và cho rằng thật trớ trêu khi chính phủ lại dựa vào một phán quyết như vậy.
"Việc này thực sự cho thấy sự thiếu hiểu biết, thiếu nhận thức, hoặc thiếu thiện chí trong việc thừa nhận những sắc thái phức tạp của hệ thống luật pháp liên quan đến người Mỹ bản địa," ông nói thêm.


Một luật sư khác chuyên giải quyết các vấn đề liên quan đến người Mỹ bản địa—người từ chối nêu tên vì không muốn bị coi là đang phát ngôn thay mặt cho các bộ lạc vốn có những quan điểm đa chiều—cho biết "luật về người da đỏ" (Indian law)—một thuật ngữ kỹ thuật vẫn đang được sử dụng—vốn rất phức tạp và không thể áp dụng cho các lĩnh vực pháp luật khác. Một phần nguyên nhân của sự việc này nằm ở chỗ: chưa bao giờ tồn tại một quy tắc chung, áp dụng đồng loạt cho tất cả các bộ lạc trong việc xác định mối quan hệ pháp lý giữa họ với chính phủ Hoa Kỳ. “Theo tôi, lịch sử của người Mỹ bản địa mang tính dị biệt. Địa vị của các bộ lạc là vô cùng đặc thù. Ít nhất thì tôi sẽ hết sức thận trọng trước khi cố gắng áp dụng bất kỳ bài học hay nguyên tắc nào được cho là rút ra từ bối cảnh đó vào các lĩnh vực khác,” vị luật sư nhận định.
Địa vị pháp lý của người Mỹ bản địa tại Hoa Kỳ đã được bàn luận một cách sâu rộng xuyên suốt chiều dài lịch sử, gắn liền với quá trình quốc gia này mở rộng lãnh thổ về phía Tây—liên tục thiết lập rồi lại phá bỏ các hiệp ước với những bộ lạc trên đường đi, đồng thời thường xuyên đối xử bất công với họ. Chính phủ Hoa Kỳ đã đồng thời coi các bộ lạc là những quốc gia có phần độc lập, trong khi vẫn thực thi quyền uy cai quản đối với chính các bộ lạc đó.
Theo các chuyên gia về luật pháp liên quan đến người bản địa, các bộ lạc và tổ chức của người Mỹ bản địa có lẽ đã không đệ trình các bản kiến ​​nghị pháp lý trong vụ án về quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh, vì ít nhất hai lý do. Thứ nhất, họ không có lợi ích trực tiếp trong vụ án này, bởi lẽ kể từ năm 1924, quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh của người Mỹ bản địa đã được đảm bảo thông qua các đạo luật cụ thể. Thứ hai, hơn 500 bộ lạc này có thể có những quan điểm chính trị khác nhau về việc liệu sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump có phải là một chính sách đúng đắn hay không.
"Tôi thực sự cho rằng một số bộ lạc sẽ ủng hộ chính sách này, bởi lẽ một số bộ lạc có xu hướng chính trị khá bảo thủ," một luật sư chuyên giải quyết các vấn đề liên quan đến người Mỹ bản địa cho biết.
'Chịu sự tài phán của quốc gia đó'
Vụ án đặc biệt này tập trung vào ý nghĩa của "điều khoản về quyền công dân" thuộc Tu chính án thứ 14 — văn bản được phê chuẩn vào năm 1868, sau khi cuộc Nội chiến kết thúc và chế độ nô lệ bị bãi bỏ. Điều khoản này quy định: "Tất cả những người sinh ra hoặc nhập tịch tại Hoa Kỳ, và chịu sự tài phán của quốc gia đó, đều là công dân Hoa Kỳ."
Từ lâu, điều khoản này đã được hiểu là trao quyền công dân cho hầu hết mọi cá nhân sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ, bất kể tình trạng pháp lý của họ là gì. Các trường hợp ngoại lệ bao gồm con cái của các nhà ngoại giao và con cái của những kẻ xâm lược nước ngoài.
Chính quyền Tổng thống Trump đã tập trung đặc biệt vào cụm từ "chịu sự tài phán của quốc gia đó", lập luận rằng cụm từ này loại trừ cả con cái của những người nhập cảnh trái phép, lẫn con cái của những người có tình trạng pháp lý tạm thời — chẳng hạn như những người sở hữu thị thực lao động.
Vụ án "Elk" được nhắc đến nhiều lần trong bản kiến ​​nghị pháp lý của chính quyền Trump; trong đó, ông Sauer lập luận rằng vụ án này chứng minh quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh chỉ áp dụng đối với những người chịu sự "tài phán chính trị" của Hoa Kỳ.
Ông đã trích dẫn một đoạn trong phán quyết của vụ án "Elk", trong đó nêu rõ rằng "mục đích chính" của điều khoản về quyền công dân là nhằm giải quyết vấn đề của những người nô lệ được giải phóng sau cuộc Nội chiến.
Ông Sauer viết rằng những bên phản đối lập trường của chính quyền "không thể giải thích được các trường hợp ngoại lệ đã được thiết lập từ lâu đối với quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh — bao gồm cả trường hợp con cái của những người thuộc các bộ lạc bản địa."
Những người ủng hộ cách hiểu truyền thống về quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh thường viện dẫn một phán quyết khác từ thế kỷ 19 — cụ thể là phán quyết năm 1898. Trong vụ án "Hoa Kỳ kiện Wong Kim Ark" (*United States v. Wong Kim Ark*), Tòa án đã phán quyết rằng một người đàn ông sinh ra tại San Francisco — có cha mẹ vốn là người Trung Quốc nhưng đang sinh sống tại Hoa Kỳ — đương nhiên là một công dân Mỹ ngay từ khi mới lọt lòng.
Cả hai bản ý kiến ​​đa số trong vụ án Elk và vụ án Ark đều được soạn thảo bởi Thẩm phán Horace Gray. Trong phán quyết sau này, Thẩm phán Gray đã phân định rõ ý kiến ​​mà ông đưa ra trước đó trong vụ án Elk; ông khẳng định rằng phán quyết đó "chỉ áp dụng cho các thành viên của những bộ lạc người da đỏ sinh sống trong phạm vi Hoa Kỳ, và hoàn toàn không nhằm mục đích phủ nhận quyền công dân đối với những đứa trẻ sinh ra tại Hoa Kỳ" mà không thuộc diện người Mỹ bản địa.
Trong bản lập luận của mình, ông Sauer đã hạ thấp tầm quan trọng của phán quyết trong vụ án Ark, cho rằng phán quyết này chỉ công nhận quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh đối với con cái của các công dân Hoa Kỳ, hoặc con cái của những người nhập cư đang sở hữu quy chế thường trú nhân.
Ông Ilan Wurman, một giáo sư tại Trường Luật thuộc Đại học Minnesota – người đã đệ trình một bản lập luận ủng hộ Tổng thống Trump – nhận định rằng hiện vẫn chưa thể xác định rõ Tòa án Tối cao sẽ dành trọng lượng như thế nào cho vụ án Elk này.
"Tựu trung lại, vụ án này tuy có lợi cho phía chính phủ, nhưng lại mang tính mơ hồ," ông nói thêm.
Bà Berger – một chuyên gia pháp lý về các vấn đề liên quan đến người Mỹ bản địa, người đã đệ trình bản lập luận ủng hộ nhóm nguyên đơn phản đối – phát biểu trong một cuộc phỏng vấn rằng lập luận của ông Sauer hiện nay hoàn toàn lặp lại những gì mà người tiền nhiệm của ông từng lập luận trong vụ án Wong Kim Ark cách đây hơn một thế kỷ.
"Những gì chính phủ đang thực hiện vào lúc này chẳng qua chỉ là việc đi lại vết xe đổ của những nỗ lực mà họ từng thử làm trước đây, nhưng đã thất bại," bà nói thêm.



- Bộ Y Tế cắt tài trợ 11 triệu đô đối với hội từ thiện Công giáo. Có phải Trump trả thù? Tổng giáo phận Miami xin Bộ xét lại. - Đức Giám mục gốc Việt Michael M. Pham từ San Diego: Đức Giáo Hoàng đang thực thi sứ vụ hòa bình và công lý trong khi các bạo chúa gây ra chết chóc. - Trump xuống điểm: 52% cử tri Công giáo phản đối Trump, chỉ còn 48% ủng hộ.
• Đức Giáo Hoàng Leo XIV Lên Án “Một Nhúm Bạo Chúa” Lợi Dụng Tôn Giáo Cho Chiến Tranh • Hegseth Dọa Oanh Kích Hạ Tầng Iran, Hoa Kỳ Giữ Nguyên Phong Tỏa • Tổng Thống Lebanon Từ Chối Nói Chuyện Với Netanyahu, Trái Với Điều Trump Nói • Chính Quyền Trump Thúc Các Nước Ký Tuyên Bố “Mậu Dịch Thay Viện Trợ” • Zelenskyy Nhận Giải Quốc Tế Tôn Vinh Sự Can Đảm Của Ukraine • Hạ Viện Mỹ Mở Đường Cho Dự Luật Bảo Vệ Quy Chế Tạm Trú Cho Người Haiti • Số Người Chết Trong Trại Giam Di Dân Tăng, ICE Cắt Bớt Phúc Trình • Cựu Phó Thống Đốc Virginia Justin Fairfax Bắn Chết Vợ Rồi Tự Sát Giữa Lúc Ly Dị • San Jose Bị Kiện Vì Hệ Thống Gần 500 Camera Theo Dõi Xe Cộ • Pháp Thúc Hoa Kỳ Thả Cụ Bà 86 Tuổi Bị ICE Giam Giữ • Thẩm Phán Tối Cao Pháp Viện Clarence Thomas Công Kích Chủ Trương Cấp Tiến, Gọi Đó Là Mối Họa Đối Với Hoa Kỳ • Live Nation Bị Kết Luận Độc Quyền Hóa Thị Trường Bán Vé • Chiến Sự Trung Đông Làm Thiếu Fluoride Cho Nước Uống Ở Hoa Kỳ • Trump Tin Nước Ngọt Diet Diệt Tế Bào
- Iran đã giấu dầu trên các kho nổi giữa biển, kể cả Biển Đông (ngoài khơi VN), và dùng đội tàu chở dầu "bóng tối" không dấu vết, đủ bán cho TQ trong 120 ngày - Bộ trưởng Tài chánh Anh quốc Rachel Reeves: Trump đánh Iran là sai lầm. Anh sẽ không tham chiến.
Hành vi trốn thuế của các doanh nghiệp đã gây thiệt hại cho ngân sách công 26,7 tỷ USD — một khoản tiền đủ để cung cấp bữa ăn trưa miễn phí tại trường cho mọi học sinh trong suốt một năm — qua đó làm nổi bật những vấn đề mang tính hệ thống trong bộ luật thuế doanh nghiệp hiện hành.
“Trung Quốc rất mừng vì tôi đang vĩnh viễn mở eo biển Hormuz. Tôi làm việc này cũng là cho họ — và cho thế giới. Chuyện này sẽ không bao giờ xảy ra nữa. Họ đã đồng ý không gửi võ khí cho Iran. Chủ tịch Tập sẽ ôm tôi thật chặt khi tôi tới đó trong vài tuần nữa. Chúng tôi đang làm việc với nhau một cách khôn ngoan, và rất tốt! Như vậy chẳng hơn là đánh nhau sao??? NHƯNG HÃY NHỚ, nếu buộc phải đánh, chúng ta đánh rất giỏi — giỏi hơn bất cứ ai!!!” Tổng thống Donald Trump
• Trump Tiếp Tục Đùa Cợt Về Chúa Giêsu, Chỉ Trích Giáo Hoàng Leo Và NATO • DoorDash Bị Tẩy Chay Sau Vở Kịch Giao McDonlad’s Đến Tòa Bạch Ốc • Trump Đe Dọa Sa Thải Chủ Tịch Fed Nếu Không Từ Nhiệm • Phớt Lờ Trump, Công Đoàn Bưu Chính Phát Động Chiến Dịch Bỏ Phiếu Qua Thư • Hàn Quốc Kết Án YouTuber Người Mỹ 6 Tháng Tù Vì Hành Vi Phản Cảm • Trump Tuyên Bố Trung Quốc Đã Đồng Ý Không Cung Cấp Vũ Khí Cho Iran • Thêm Một Phụ Nữ Tố Bị Cựu Dân Biểu Swalwell Cưỡng Hiếp • Iran Dọa Phong Tỏa Toàn Bộ Xuất Nhập Cảng Tại Vịnh Ba Tư • Cuộc Tình 76 Năm Của Một Phụ Nữ Pháp ‘Kết Thúc’ Ở ICE
- Dân Mỹ thê thảm: giá xăng tăng vọt, tiền lạm phát, chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng CSI thấp nhất lịch sử. - Iran lộ độc chiêu: sẽ phong tỏa cuộc phong tỏa của Hải quân Mỹ, dự định chiếm chốt kiểm soát dầu mỏ dài 18 dặm trên lãnh thổ Saudi Arabia.
• JD Vance: Trump Chỉ Đùa Giỡn Khi Đăng Hình AI Ví Mình là Giêsu • Trung Quốc Chỉ Trích Mỹ Phong Tỏa Hormuz là ‘Nguy Hiểm Và Vô Trách Nhiệm’ • Ngoại Trưởng Marco Rubio Chủ Trì Cuộc Gặp Giữa Đại Sứ Israel Và Lebanon • Hezbollah Tuyên Bố Không Tuân Thủ Bất Kỳ Thỏa Thuận Nào Từ Cuộc Đàm Phán Giữa Israel Và Lebanon Tại Mỹ • Các Tàu Có Liên Hệ Với Iran Vẫn Đi Qua Eo Biển Hormuz, Bất Chấp Lệnh Phong Tỏa Của Trump • Dân Biểu Cộng Hòa Texas Tuyên Bố Rời Quốc Hội Khi Bị Điều Tra Vụ Bê Bối Tình Cảm Với Cấp Dưới • Minnesota Điều Tra Vụ ICE Bắt Người Đàn Ông Gốc Hmong • Siêu Bão Sinlaku Đang Tiến Vào Thái Bình Dương • Các Hãng Xe Lớn Báo Động Trước Đà Vượt Lên Của Trung Quốc • Người Việt Nam Thuộc Nhóm Chi Tiêu Lạc Quan Nhất Châu Á
Thi sĩ Huyền Không, bút danh khi làm thơ của cố Hòa Thượng Thích Mãn Giác (1929-2006), trọn đời là một kẻ lữ hành. Thầy đã đi qua nhiều khu vực địa lý -- ra đời và xuất gia tại Huế, làm giảng sư ở nhiều tỉnh Miền Trung, du học ở Nhật trước khi về dạy ở nhiều đại học tại Việt Nam, rời nước và định cư ở Hoa Kỳ để rồi đi hoằng pháp ở nhiều nơi trên thế giới. Một cách lặng lẽ, Thầy cũng là người lữ hành của giấy mực, nổi tiếng trong nhiều lĩnh vực của thi ca, dịch thuật và nghiên cứu.
- TGM Paul S. Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ lên tiếng: tôi rất buồn khi Trump viết lời miệt thị Đức Giáo Hoàng, vị đại diện của Chúa Kitô - Giám mục Robert Barron, nổi tiếng là Giám mục ủng hộ MAGA từng tham dự sự kiện so sánh Trump với Chúa Jesus, yêu cầu Trump xin lỗi Đức Giáo hoàng - Trump: Không có lý do gì để tôi đưa ra lời xin lỗi đối với Giáo hoàng Leo XIV, nhưng Trump xóa hình Trump mặc trang phục giả làm Chúa - Đức Giáo hoàng Leo: Biển cả phải là những ốc đảo hòa bình (ám chỉ eo biển Hormuz) - Thủ Tướng Tây Ban Nha mắng: Trump hỗn với Giáo hoàng - Thủ Tướng Ý mắng: Trump xúc phạm cả Đức Giáo Hoàng và Giáo hội. - Thẩm phán quăng bỏ vụ Trump kiện báo Wall Street Journal đòi 10 tỷ USD vì đăng thư Trump mừng sinh nhật Epstein có chữ ký Trump nơi chỗ nhạy cảm phụ nữ. - Trung Quốc chuẩn bị chuyển giao Iran các dàn phòng không mới. - Dân Biểu Dân Chủ Swalwell tuyên bố từ chức khỏi Quốc hội vì xúc phạm phụ nữ
Khi gặp báo giới tại Phòng Bầu Dục hôm nay, Trump chối rằng ông tưởng đó là hình mình “như một bác sĩ,” chữa bệnh và còn bảo bức hình “có liên quan tới Hội Hồng Thập Tự.”
New Jersey: Nếu bạn là cử tri địa hạt 11, ngay hôm nay bạn hãy đi bỏ phiếu sớm cho bầu cử đặc biệt ghế Dân Biểu liên bang, và hãy bầu cho bà Analilia Mejia (Đảng Dân Chủ) người có lập trường y tế toàn dân, miễn học phí đại học công lập, xóa nợ vay sinh viên, và bà từng lên án Israel có tội diệt chủng ở Gaza.
Lời Người Dịch: Bài này dịch theo bản tin có tựa đề "Millions Found Comfort in a Buddhist Monk. But He Was Never Real. What many failed to notice, is that he isn’t actually real" (Hàng triệu người tìm thấy sự an ủi nơi một vị sư Phật giáo. Nhưng vị sư này chưa bao giờ là người thật. Điều mà nhiều người đã không nhận ra, chính là sự kiện vị sư đó không hề có thật) trên trang báo The Good Men Project, đăng lại từ bài viết của Hikari Mae Hida trên thông tấn Columbia News Service
Thủ tướng Hungary Viktor Orbán, người tự nhận là người đi đầu trong mô hình "dân chủ phi tự do" và là một trong những nhà lãnh đạo cực hữu nổi bật nhất thế giới, đã thừa nhận thất bại trong một cuộc bầu cử với kết quả áp đảo, chấm dứt 16 năm nắm quyền của ông. Tờ New York Times (NY) gọi Viktor Orban là “một ngôi sao dẫn đường đối với các chiến binh văn hóa thuộc phong trào MAGA cũng như những người theo chủ nghĩa dân túy cánh hữu tại châu Âu.” Orbán đã chấp nhận thua Péter Magyar, vốn là một cựu nhân vật trung thành của Orbán, nay là lãnh đạo đảng đối lập Tisza và sẽ là tân thủ tướng Hungary ngay khi Quốc Hội mới đắc cử nhóm họp. Với hơn 80% số phiếu đã được kiểm đếm, đảng Tisza chiếm khoảng 53,7% phiếu bầu theo danh sách đảng và 138 trong tổng số 199 ghế trong Quốc Hội. Liên minh Fidesz-KDNP của Orbán tụt xuống còn 37,7% và chỉ còn 55 ghế. Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt kỷ lục 79,5%, cao nhất trong kỷ nguyên hậu cộng sản của Hungary...
Cuộc thương thuyết trực tiếp giữa Hoa Kỳ và Iran tại Islamabad đã chấm dứt sau hơn 21 giờ mà không đi tới thỏa hiệp nào, khiến lệnh ngưng bắn hai tuần trở nên mong manh hơn và đẩy tình hình tại eo biển Hormuz trở lại chỗ căng thẳng cũ, theo tạp chí TIME. Rời Pakistan sáng Chủ nhật, Phó Tổng thống J.D. Vance, trưởng phái đoàn Hoa Kỳ, nói Iran đã “chọn không chấp nhận các điều kiện của chúng tôi.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.