Hôm nay,  

CNBC: Cuộc chiến Iran sẽ làm dân Mỹ tốn kém 1.000 tỷ USD

14/04/202616:25:00(Xem: 1636)
blank

- CNBC: Cuộc chiến Iran sẽ làm dân Mỹ tốn kém 1.000 tỷ USD
- Dân Mỹ thê thảm: giá xăng tăng vọt, tiền lạm phát, chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng CSI thấp nhất lịch sử.
- Iran lộ độc chiêu: sẽ phong tỏa cuộc phong tỏa của Hải quân Mỹ, dự định chiếm chốt kiểm soát dầu mỏ dài 18 dặm trên lãnh thổ Saudi Arabia.

.
.... o ....
.
---- CNBC: Cuộc chiến Iran có thể làm dân Mỹ tốn kém tới 1.000 tỷ USD, theo 1 học giả Harvard. Bài viết ghi nhận theo Lầu Năm Góc, chỉ sau sáu ngày đầu tiên, cuộc chiến tại Iran đã ngốn khoản chi phí lên tới 11,3 tỷ USD. Tuy nhiên, một học giả tin rằng tổng chi phí thực tế sẽ cao hơn nhiều, và có khả năng chạm mốc 1.000 tỷ USD trong thập niên tới. Giáo sư Linda Bilmes nhận định rằng những khoản chi tiêu này sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thâm hụt ngân sách vốn đang ngày càng phình to của Hoa Kỳ. Theo phân tích của một học giả thuộc Đại học Harvard, cuộc chiến tại Iran rốt cuộc có thể tiêu tốn của người đóng thuế Mỹ một khoản tiền lớn hơn nhiều so với những con số chính thức được công bố.
Theo báo cáo tóm tắt của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội, sáu ngày đầu tiên của chiến dịch phối hợp giữa Mỹ và Israel nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo Iran — bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 — đã tiêu tốn 11,3 tỷ USD. Mặc dù một lệnh ngừng bắn mong manh vẫn đang được duy trì, nhưng những nỗ lực nhằm đạt được một giải pháp hòa bình lâu dài cho đến nay vẫn chưa mang lại kết quả; lực lượng Mỹ đã bắt đầu phong tỏa các cảng biển của Iran vào thứ Hai, sau khi các cuộc đàm phán hòa bình diễn ra vào cuối tuần trước đó thất bại.
"Tôi tin chắc rằng tổng chi phí cho cuộc chiến tại Iran sẽ chạm mốc 1.000 tỷ USD," Giáo sư Linda Bilmes — chuyên gia về chính sách công tại Trường Harvard Kennedy — phát biểu trong một cuộc phỏng vấn nội bộ. Nghiên cứu của bà — được công bố hai ngày trước khi lệnh ngừng bắn tạm thời được công bố vào ngày 8 tháng 4 — đã chỉ ra một số lý do khiến chiến dịch quân sự này có thể gây ra những hậu quả thảm khốc đối với nợ công quốc gia của Mỹ trong tương lai xa.
Bà ước tính rằng các khoản chi phí ngắn hạn, trả trước sẽ rơi vào khoảng 2 tỷ USD mỗi ngày trong suốt 40 ngày diễn ra giao tranh thực tế. Khoản này bao gồm chi phí đạn dược, lương bổng cho binh sĩ, cũng như thiệt hại đối với các tài sản quân sự — chẳng hạn như vụ ba chiếc tiêm kích F-15 bị bắn hạ do "hỏa lực thân thiện" (bắn nhầm) từ phía Kuwait.
Bà Bilmes cho rằng các khoản chi phí ngắn hạn thực tế cao hơn so với những gì thể hiện trên giấy tờ, bởi lẽ Lầu Năm Góc báo cáo các số liệu dựa trên giá trị lịch sử của hàng tồn kho, thay vì mức giá thực tế để thay thế những tài sản đó vào thời điểm hiện tại — vốn thường cao hơn rất nhiều.
"Những sự chênh lệch này là một trong những lý do giải thích tại sao con số 11,3 tỷ USD được báo cáo thực tế lại gần với mức 16 tỷ USD hơn; chúng phản ánh một khoảng cách dai dẳng giữa những gì Lầu Năm Góc báo cáo theo thời gian thực và chi phí thực tế mà cuộc chiến thực sự tiêu tốn," bà nhận định. Bà Bilmes nói thêm rằng các hợp đồng lớn, kéo dài nhiều năm với Lockheed Martin và Boeing để cung cấp tên lửa đánh chặn và tên lửa thông thường đồng nghĩa với việc chi phí bổ sung khí tài cho Hoa Kỳ sẽ cao hơn nhiều — ở mức 4 triệu đô la cho mỗi tên lửa đánh chặn — so với chi phí của các máy bay không người lái được phóng từ Iran, vốn chỉ có thể được sản xuất với giá 30.000 đô la mỗi chiếc.

Về lâu dài: Trong dài hạn, chi phí chiến tranh sẽ leo thang do việc tái thiết các cơ sở vật chất và kho tàng bị hư hại — không chỉ đối với các tài sản quân sự của Hoa Kỳ trong khu vực, mà còn đối với cơ sở hạ tầng của các đồng minh tại vùng Vịnh.
Bà Bilmes cho biết thêm, nếu tính cả chi phí cho các khoản trợ cấp khuyết tật trọn đời tiềm năng dành cho khoảng 55.000 binh sĩ đang đồn trú trong khu vực — những người đã phơi nhiễm với các chất độc hại và mối nguy môi trường — thì gánh nặng tài chính đặt lên vai người đóng thuế sẽ càng thêm nặng nề.
Trong khi đó, Nhà Trắng đã đề nghị Quốc hội tăng ngân sách quốc phòng của Hoa Kỳ lên mức 1,5 nghìn tỷ đô la; nếu được thông qua, đây sẽ là đợt mở rộng chi tiêu quân sự lớn nhất kể từ sau Thế chiến thứ hai. Và con số này vẫn chưa bao gồm 200 tỷ đô la mà Lầu Năm Góc đã đề nghị trích lập riêng cho cuộc chiến tại Iran.
"Ngay cả khi Quốc hội không đồng ý phê duyệt toàn bộ mức tăng ngân sách này, thì khả năng rất cao là ít nhất 100 tỷ đô la mỗi năm vẫn sẽ được bổ sung vào ngân sách quốc phòng cơ sở — một khoản tiền lẽ ra sẽ không được phê duyệt nếu không có cuộc chiến này," bà Bilmes nói thêm. Những khoản chi tiêu như vậy sẽ tạo áp lực nặng nề lên mức thâm hụt ngân sách vốn đang ngày càng phình to của Hoa Kỳ.
Khi so sánh với cuộc chiến tại Iraq — vốn tiêu tốn tổng cộng 2 nghìn tỷ đô la — thì mức nợ công do công chúng nắm giữ trong giai đoạn đó chỉ ở mức dưới 4 nghìn tỷ đô la. Ngày nay, con số này đã vượt quá 31 nghìn tỷ đô la, và theo bà Bilmes, phần lớn trong số đó bắt nguồn từ các cuộc chiến tranh trước đây tại Iraq và Afghanistan.
"Chúng ta đang phải đi vay để tài trợ cho cuộc chiến này với lãi suất cao hơn, trong bối cảnh nền tảng nợ công hiện tại vốn đã rất lớn," bà nói thêm. "Hệ quả là chỉ riêng chi phí trả lãi thôi cũng sẽ làm đội thêm hàng tỷ đô la vào tổng chi phí của cuộc chiến này. Và không giống như các khoản chi phí trả trước, đây là những khoản chi phí mà chúng ta đang trực tiếp chuyển gánh nặng sang cho thế hệ mai sau."
.
---- Iran lộ độc chiêu: sẽ phong tỏa cuộc phong tỏa của Hải quân Mỹ, dự định chiếm chốt kiểm soát dầu mỏ dài 18 dặm trên lãnh thổ Saudi Arabia. o Daily Express viết: Bản đồ mới hé lộ kế hoạch bao vây Mỹ của Iran khi Eo biển Hormuz chìm vào hỗn loạn mới. Trong bối cảnh Mỹ đang thực hiện lệnh phong tỏa hải quân tại Eo biển Hormuz sau khi các cuộc đàm phán hòa bình với Iran đổ vỡ, Cộng hòa Hồi giáo này đang có động thái đáp trả gay gắt.
Trong một bài đăng trên nền tảng X vào sáng thứ Ba, Lãnh sự quán Iran tại Hyderabad (Ấn Độ) đã công bố một bản đồ, hé lộ kế hoạch của Iran nhằm khởi xướng một lệnh phong tỏa riêng của chính họ – một kiểu "phong tỏa ngược" lại lệnh phong tỏa của đối phương.
"Các người biết gì không!! Iran sẽ chặn đứng lệnh phong tỏa Eo biển Hormuz của Mỹ," bài đăng viết, kèm theo một biểu tượng cảm xúc hình vụ nổ và một biểu tượng hình mặt cười. Động thái này diễn ra ngay sau khi Trung Quốc có hành động thách thức đầy tính bẽ mặt đối với lệnh phong tỏa của ông Trump, đồng thời đưa ra một lời cảnh báo đáng ngại dành cho ông.
Bản đồ này hiển thị một đường màu đỏ, đánh dấu vị trí của lệnh phong tỏa do Mỹ thiết lập, cùng với hai đường màu hồng thể hiện các vị trí cho lệnh phong tỏa mới được Iran đề xuất – một đường nằm ngay trong lòng eo biển, và đường còn lại nằm ở cửa Vịnh Oman, gần khu vực Biển Ả Rập. Hiện vẫn chưa rõ liệu đề xuất phong tỏa này có phải chỉ là một lời nói đùa hay không.
Bản đồ do Lãnh sự quán Iran đăng tải xuất hiện sau khi ông Trump đưa ra lời đe dọa đối với bất kỳ tàu thuyền nào của Iran tiếp cận khu vực phong tỏa của Mỹ tại eo biển này, đồng thời tuyên bố sẽ ra lệnh "TIÊU DIỆT ngay lập tức" các tàu đó.
"Hải quân Iran hiện đang nằm dưới đáy biển, đã bị xóa sổ hoàn toàn – với tổng cộng 158 tàu. Những mục tiêu mà chúng tôi chưa tấn công là số lượng ít ỏi các tàu mà họ gọi là 'tàu tấn công nhanh', bởi chúng tôi không coi chúng là mối đe dọa đáng kể," ông Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào hôm thứ Hai.
"Cảnh báo: Nếu bất kỳ con tàu nào trong số này bén mảng đến gần khu vực PHONG TỎA của chúng tôi, chúng sẽ bị TIÊU DIỆT ngay lập tức, bằng chính hệ thống tác chiến mà chúng tôi vẫn sử dụng để tiêu diệt những kẻ buôn ma túy trên tàu thuyền ngoài biển," ông nói thêm. "Đó là một quá trình diễn ra nhanh chóng và tàn khốc. T.B.: 98,2% lượng ma túy xâm nhập vào Mỹ qua đường biển hoặc đại dương đã bị CHẶN đứng! Xin cảm ơn sự quan tâm của quý vị đối với vấn đề này. Tổng thống DJT." Cuộc đối đầu giữa Hoa Kỳ và Iran đã leo thang căng thẳng hơn vào thứ Ba, khi Hoa Kỳ tuyên bố đã phong tỏa các cảng biển của Iran, Tehran đe dọa sẽ tấn công các mục tiêu trên khắp khu vực, và Pakistan cho biết họ đang chạy đua với thời gian để đưa các bên ngồi lại với nhau nhằm tiến hành thêm các cuộc đàm phán.
Mặc dù lệnh ngừng bắn được thiết lập vào tuần trước dường như vẫn đang được duy trì, cuộc đối đầu xoay quanh Eo biển Hormuz vẫn tiềm ẩn nguy cơ châm ngòi trở lại các hành động thù địch và làm trầm trọng thêm những hệ lụy kinh tế do cuộc chiến tranh lan rộng khắp khu vực gây ra.
Các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột—vốn bùng nổ từ ngày 28 tháng 2 với các đợt không kích của Hoa Kỳ và Israel nhằm vào Iran—đã không đạt được thỏa thuận nào vào cuối tuần trước; tuy nhiên, Pakistan đã đề xuất đăng cai tổ chức vòng đàm phán thứ hai trong những ngày tới.
Hai quan chức Pakistan—những người phát biểu với điều kiện ẩn danh do không được phép thảo luận vấn đề này với giới truyền thông—cho biết vòng đàm phán đầu tiên là một phần của tiến trình ngoại giao đang diễn ra, chứ không phải là một nỗ lực đơn lẻ, nhất thời.
Hai quan chức Hoa Kỳ—những người cũng phát biểu với điều kiện ẩn danh để thảo luận về các cuộc đàm phán ngoại giao nhạy cảm—cho biết vào thứ Hai rằng các cuộc thảo luận về một vòng đàm phán mới vẫn đang được tiến hành. Họ cho biết địa điểm, thời gian và thành phần của các phái đoàn tham dự vẫn chưa được quyết định, nhưng các cuộc đàm phán có thể sẽ diễn ra vào thứ Năm.
Cuộc chiến này—hiện đã bước sang tuần thứ bảy—đã gây chấn động các thị trường tài chính và làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu, khi một lượng lớn hoạt động vận tải đường biển bị cắt đứt, đồng thời các đợt không kích đã tàn phá cơ sở hạ tầng quân sự lẫn dân sự trên khắp khu vực.


Các cuộc giao tranh đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 3.000 người tại Iran, hơn 2.000 người tại Lebanon, 23 người tại Israel và hơn một tá người tại các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh. ​​Mười ba quân nhân Hoa Kỳ cũng đã thiệt mạng trong cuộc xung đột này.
Những diễn biến trên diễn ra đúng vào thời điểm kế hoạch đầy rùng rợn của Iran nhằm chiếm giữ "Cánh cổng Nước mắt" (Gate of Tears) bị bại lộ.
Iran được cho là đang lên kế hoạch chiếm giữ một chốt kiểm soát dầu mỏ mang tầm vóc toàn cầu—dài 18 dặm và nằm trên lãnh thổ Saudi Arabia—trong bối cảnh căng thẳng giữa nước này và Hoa Kỳ đang đe dọa bùng phát trở lại sau thất bại của các cuộc đàm phán hòa bình.
Saudi Arabia lo ngại rằng Iran có thể sẽ hành động nhằm cắt đứt hoàn toàn các tuyến đường vận chuyển dầu mỏ còn lại tại khu vực Trung Đông, như một biện pháp trả đũa đối với lệnh phong tỏa hải quân mà Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã ban hành tại Eo biển Hormuz. Theo các báo cáo, phía Saudi Arabia lo ngại rằng Cộng hòa Hồi giáo Iran có thể điều động các lực lượng ủy nhiệm Houthi tại Yemen để gây gián đoạn Eo biển Bab al-Mandeb – một huyết mạch trọng yếu, nơi trung chuyển khoảng 10% tổng lượng thương mại toàn cầu, với các loại hàng hóa sau đó sẽ tiếp tục hành trình hướng tới các thị trường tại châu Á và châu Âu thông qua Kênh đào Suez.
Ông Ali Akbar Velayati, cố vấn cho Lãnh tụ Tối cao Iran, đã cảnh báo rằng Hoa Kỳ "coi Eo biển Bab al-Mandeb cũng quan trọng như Eo biển Hormuz", và rằng nếu Washington "dám lặp lại những sai lầm ngớ ngẩn của mình, họ sẽ sớm nhận ra rằng dòng chảy năng lượng và thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể bị gián đoạn chỉ bằng một động thái duy nhất."
Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher-Ghalibaf, cũng đưa ra cảnh báo rằng Tehran có thể sẽ hành động nhằm kiểm soát Eo biển Bab al-Mandeb – cụm từ trong tiếng Ả Rập mang ý nghĩa là "Cánh cổng của những giọt nước mắt". Đây là một đoạn eo biển nổi tiếng với vùng nước hiểm trở và cực kỳ khó điều hướng.
"Có bao nhiêu phần trăm tổng lượng vận chuyển dầu mỏ, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), lúa mì, gạo và phân bón trên toàn cầu đi qua Eo biển Bab al-Mandeb?" ông đặt câu hỏi vào đầu tháng Tư vừa qua. "Những quốc gia và công ty nào chiếm tỷ trọng vận chuyển lớn nhất qua Eo biển này?"
Tại điểm hẹp nhất, eo biển này chỉ rộng vỏn vẹn 18 dặm. Nó đóng vai trò như một cánh cổng kết nối giữa Biển Đỏ và và Vịnh Aden, đồng thời là tuyến đường biển duy nhất kết nối nguồn dầu từ châu Á và Vịnh Ba Tư với Kênh đào Suez cùng các thị trường châu Âu.
Theo tờ The Wall Street Journal, Tổng thống Trump hiện đang phải đối mặt với áp lực ngày càng gia tăng và vô cùng gay gắt từ Riyadh nhằm dỡ bỏ lệnh phong tỏa tại Eo biển Hormuz và quay trở lại bàn đàm phán.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), vào thời điểm giao thương sôi động nhất trong năm 2023, mỗi ngày có hơn 9 triệu thùng dầu thô và các loại nhiên liệu lỏng đi qua Eo biển Bab-el-Mandeb—tương đương khoảng 1/10 tổng lượng tiêu thụ trên toàn cầu.
Tuy nhiên, một chiến dịch do lực lượng Houthi phát động trong giai đoạn 2023-2024 đã khiến con số này sụt giảm khoảng một nửa, xuống mức xấp xỉ 4 triệu thùng mỗi ngày; điều này buộc các hãng vận tải lớn—trong đó có Maersk—phải chuyển hướng đi vòng qua Mũi Hảo Vọng.
.
---- Dân Mỹ thê thảm: giá xăng tăng vọt, tiền lạm phát, chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng CSI thấp nhất lịch sử. Báo Business Insider cho biết: Người Mỹ đang cảm thấy bất mãn với nền kinh tế hơn bao giờ hết, và giá xăng cao ngất trời có thể là một nguyên nhân lớn dẫn đến điều này. Giá xăng đang leo thang nhanh chóng, gây xáo trộn nhận thức của người Mỹ về nền kinh tế.
Chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng (CSI: Consumer Sentiment Index) — thước đo cảm nhận của người dân về nền kinh tế — đã chạm mức thấp kỷ lục mới trong tháng 3.
Căng thẳng địa chính trị và áp lực lạm phát đang làm gia tăng những lo ngại của người Mỹ về giá xăng. Người Mỹ đang cảm thấy vô cùng chán nản về vấn đề giá xăng dầu. Đây là một giai đoạn ảm đạm đối với người tiêu dùng — trong tháng 4, Chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng của Đại học Michigan (chỉ số khảo sát cảm nhận của người tiêu dùng về các điều kiện kinh tế hiện tại và tương lai) đã chạm mức thấp nhất trong lịch sử.
Hóa ra, có một con số nhỏ bé (hoặc có lẽ không hề nhỏ chút nào) lại có sức ảnh hưởng to lớn đến cảm nhận của người Mỹ về nền kinh tế: đó chính là giá xăng. Trong những năm gần đây, mối quan hệ giữa giá xăng và tâm lý người tiêu dùng luôn khá chặt chẽ: Khi chi phí đổ đầy bình xăng trở nên đắt đỏ hơn, người Mỹ thường có xu hướng bày tỏ những cảm nhận bi quan hơn về tình hình kinh tế hiện tại cũng như triển vọng tương lai của nền kinh tế. Một phân tích của Business Insider, dựa trên dữ liệu giá xăng bán lẻ từ Cơ quan Thông tin Năng lượng và dữ liệu tâm lý người tiêu dùng từ Đại học Michigan, đã chỉ ra một mối tương quan nghịch mức độ trung bình giữa hai yếu tố này.
Đối với nhiều người Mỹ, giá xăng là một chỉ dấu kinh tế cực kỳ hiển hiện và dễ nhận thấy; họ có thể ngay lập tức cảm thấy "sốc" trước mức giá niêm yết mỗi khi lái xe ngang qua trạm xăng quen thuộc hoặc dừng lại đổ nhiên liệu trên đường đi làm. Suy cho cùng, theo dữ liệu về phương tiện đi lại của Cục Điều tra Dân số, chỉ một tỷ lệ nhỏ — dưới 4% — người Mỹ sử dụng phương tiện giao thông công cộng để đi làm. Hơn 69% người lao động đã tự lái xe đi làm một mình trong năm 2024; điều này đồng nghĩa với việc giá xăng gần như luôn hiện diện trong mọi tính toán về chi phí đi lại và chi tiêu sinh hoạt hàng ngày của họ.
"Giá xăng tại các trạm bơm chiếm một vị trí vô cùng nổi bật và đặc biệt trong tâm trí mọi người," Matt Colyar, một nhà kinh tế học tại Moody's Analytics, chia sẻ với Business Insider. "Có lẽ là do những tấm biển hiệu lớn với các con số phát sáng khổng lồ mà ai cũng nhìn thấy thường xuyên mỗi khi lái xe ngang qua. Họ luôn nhận thức rất rõ về những mức giá này." Lần gần nhất tâm lý người tiêu dùng xuống mức thấp gần như hiện tại là vào tháng 6 năm 2022. Điều này thoạt nghe có vẻ phi lý; lẽ thường tình là những thời điểm tăm tối nhất của đại dịch COVID-19, hay cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 cùng những hệ lụy của nó, phải gây tác động nặng nề hơn những biến động hiện tại. Tuy nhiên, tháng 6 năm 2022 lại đánh dấu mức giá xăng cao kỷ lục, diễn ra trong bối cảnh lạm phát leo thang và những hệ quả từ cuộc chiến của Nga tại Ukraine.
Giờ đây, khi tâm lý người tiêu dùng lại chạm mức thấp kỷ lục đó, giá xăng đang tăng với tốc độ nhanh nhất từng được ghi nhận; báo cáo chỉ số giá tiêu dùng công bố tuần trước cho thấy mức tăng 21% so với tháng trước đó. Tính đến tuần kết thúc vào ngày 6 tháng 4—thời điểm gần nhất mà Cơ quan Thông tin Năng lượng (EIA) có dữ liệu—giá xăng đã chạm mức 4,12 USD/gallon; theo số liệu của AAA, tính đến ngày 13 tháng 4, mức giá này vẫn dao động quanh ngưỡng đó và đã tăng thêm 50 xu trong vòng một tháng.
Tâm lý bi quan này có thể sẽ còn tiếp diễn, đặc biệt là khi Tổng thống Donald Trump đã phát tín hiệu rằng giá cả có thể sẽ duy trì ở mức cao cho đến tận cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 năm 2026; thêm vào đó, căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn đang leo thang xoay quanh vấn đề Eo biển Hormuz—nơi trung chuyển khoảng 20% ​​sản lượng dầu mỏ toàn cầu.
"Giá xăng là một loại giá cả rất dễ nhận thấy và có tính nổi bật cao, được người tiêu dùng sử dụng như một thước đo để đánh giá cảm nhận của họ về tình hình kinh tế," ông Alex Jacquez—Giám đốc Chính sách và Vận động tại Groundwork Collaborative, một tổ chức tư vấn có thiên hướng cánh tả—cho biết. "Mọi người buộc phải đổ xăng hàng tuần; họ thường chẳng có nhiều sự lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận trả tiền."
Quả thực, giá xăng tại các trạm bơm đang trở thành mối bận tâm hàng đầu của người dân Mỹ trong bối cảnh cuộc xung đột với Iran vẫn đang kéo dài: 69% trong số 3.507 người Mỹ được Trung tâm Nghiên cứu Pew khảo sát vào cuối tháng 3 cho biết họ cảm thấy rất hoặc cực kỳ lo ngại về việc giá xăng hay nhiên liệu sẽ tăng cao khi nghĩ đến khả năng Mỹ thực hiện các hành động quân sự tại Iran.
Tình trạng này đã dẫn đến những thay đổi trong cách người lao động Mỹ xoay xở với cuộc sống thường nhật—chẳng hạn, các tài xế xe công nghệ (rideshare) hiện đang ưu tiên lựa chọn những chuyến đi mang lại lợi nhuận cao nhất để đảm bảo khoản chi phí xăng xe của họ không trở nên lãng phí. Trong khi đó, những người sở hữu xe điện (EV) lại đang tỏ ra đầy đắc thắng mỗi khi cắm sạc cho chiếc xe của mình. Thậm chí, một phóng viên của tờ Business Insider còn áp dụng một chiến thuật khôn ngoan: chuyển sang sử dụng thẻ tín dụng Costco để được hưởng ưu đãi tiết kiệm chi phí khi đổ xăng. Tất nhiên, có vô số yếu tố tác động đến cách người Mỹ nhìn nhận nền kinh tế nói chung, và riêng giá xăng dầu không thể quyết định hoàn toàn tâm lý này. Chẳng hạn, thị trường lao động đã rơi vào trạng thái "đóng băng lớn"—với tỷ lệ tuyển dụng và sa thải đều ở mức thấp—trong suốt hơn một năm qua; và những triển vọng đầy khó khăn đối với người tìm việc cũng nhiều khả năng đang gây ảnh hưởng tiêu cực đến các đánh giá về tình hình kinh tế.
Tuy nhiên, giá xăng dầu vẫn có lẽ là một yếu tố có sức ảnh hưởng lớn và thường trực. Ông Jacquez cho biết các nghiên cứu đã chỉ ra rằng: "Giá xăng, tâm lý người tiêu dùng và tỷ lệ ủng hộ chính trị thường có xu hướng biến động đồng pha với nhau; do đó, sẽ chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi thấy sự tăng vọt đột ngột của giá xăng lại trùng hợp với sự sụt giảm mạnh mẽ trong tâm lý của người tiêu dùng."
.



Sau nhiều cuộc tranh cãi nảy lửa tại Quốc Hội về việc định hướng tương lai cho chính sách kinh tế và quân bình ngân sách, chính phủ Liên minh Đức đi đến chỗ bất hoà không còn giải pháp. Liên minh gồm ba Đảng Dân chủ Xã hội (SPD), Đảng Dân chủ Tự do (FDP) và Xanh (Grüne) cấp liên bang, còn được gọi là đèn giao thông (Đỏ, Vàng, Xanh) lâm vào cảnh bế tắc và đưa chính phủ Đức đến một cơn khủng hoảng trầm trọng.
Tình trạng bảo vệ tạm thời - Temporary Protected Status (TPS) từ lâu đã được sử dụng như một giải pháp nhân đạo cho những người di dân mà không thể trở về quê nhà an toàn. Quốc hội đã thiết lập TPS như một phần của Đạo luật Di trú năm 1990 để cung cấp sự bảo trợ nhân đạo cho các cuộc xung đột vũ trang đang diễn ra, chẳng hạn như nội chiến; từ các thảm họa môi trường, chẳng hạn như động đất, bão lụt, hạn hán hoặc dịch bệnh; hoặc các điều kiện bất thường và tạm thời khác mà khiến đất nước đó trở nên không an toàn.
Trên bờ sông Platte, miền trung Nebraska, mười lăm đôi mắt chăm chú vào khoảng không lờ mờ lúc chiều buông. Được khoảng một tiếng đồng hồ, thì có người nhìn thấy một làn khói mỏng manh xa xa phía chân trời. Khi làn khói ấy tiến lại gần hơn, hóa ra đó là những con hạc xám (sandhill cranes) đang sải cánh, mang bộ lông xám nhạt tựa màu mây lúc trời chuyển mưa cùng phần lông đỏ nổi bật trên đầu. Chúng bay vòng quanh nơi chúng tôi đang quan sát, được cải tạo từ một kiện chứa hàng của tàu xuyên đại dương, rồi nhẹ nhàng hạ cánh theo từng nhóm nhỏ khoảng hai, ba hoặc năm con.
Hầu hết mọi người đều đồng ý rằng sự thật là quan trọng trong các hoạt động như tranh luận, thảo luận và tường thuật. Khi các dữ kiện thật được thu thập, xác minh và phổ biến, việc đưa ra các quyết định dựa trên thông tin và hiểu biết có thể là bước kế tiếp trong các hoạt động quan trọng, chẳng hạn như bầu cử. Nhưng điều gì xảy ra khi những sự thật quan trọng, đã được xác minh, được công bố và phổ biến rộng rãi, nhưng tác động của chúng lại không đáng kể – thậm chí vô nghĩa? Điều gì xảy ra một khi các sự thật quan trọng không tác động được đến công chúng nữa?
Hôm Chủ Nhật (10/11), tờ Reuters loan tin rằng trong chiến dịch tái tranh cử vừa qua, Donald Trump đã công khai tuyên bố sẽ thanh lọc quân đội, loại bỏ những tướng lĩnh theo khuynh hướng “tỉnh thức” (woke) – từ này được hiểu theo cách của Trump là những người ủng hộ các vấn đề công bằng xã hội, như bình đẳng sắc tộc và bình đẳng phái tính, thường bị phe bảo thủ coi là có tư tưởng tiến bộ quá mức, khó lòng chấp nhận. Giờ thì Trump đã đắc cử, câu hỏi lớn đang được đặt ra tại Ngũ Giác Đài là liệu ông có thực hiện những nước đi mạnh bạo không.
Một con cá mập bị chứng xáo trộn sắc tố hiếm gặp vừa được phát hiện gần bờ biển Albania. Đây là loài cá mập có gương mặt giống con heo, người ta hay gọi là cá mập mặt heo (hoặc còn gọi là cá mập Angular, tên khoa học là Oxynotus centrina), hiện được xếp vào loại vô cùng nguy cấp, có nguy cơ tuyệt chủng rất cao. Con cá mập này bị mắc vào lưới của một tàu cá thương mại gần đảo Sazan ở độ sâu khoảng 200 mét. Đảo Sazan là một hòn đảo quân sự không có người ở.
Một nước Mỹ thực dụng, chỉ quan tâm đến những lợi ích trước mắt đã đưa ông Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc. Một loạt những thay đổi lớn, đảo ngược hoàn toàn những chính sách mà người tiền nhiệm Joe Biden đã cam kết sẽ được thực hiện, trong đó có vấn đề biến đổi khí hậu. Ngay sau khi tuyên bố thắng cử, ông Trump cho biết sẽ cho khai thác mạnh mẽ ngành dầu khí trở lại, đồng thời sẽ rút Hoa Kỳ ra khỏi Hiệp Ước Chống Biến Đổi Khí Hậu. Những đe dọa lớn nhất đối với địa cầu đang trở lại nước Mỹ.
WASHINGTON – Hôm thứ Năm (14/11), gần 90 nhà lập pháp Dân chủ đã gửi thư đề nghị Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden áp lệnh trừng phạt đối với các viên chức thuộc chính phủ của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu liên quan đến các vụ bạo lực nhắm vào người Palestine tại Bờ Tây, theo Reuters.
Tôi rất ngần ngại khi viết bài phiếm luận này. Nhưng vẫn phải giãi bày cùng các bằng hữu cao niên dù quý vị theo đảng Cộng Hòa hay Dân Chủ. Dù chỉ là người Mỹ gốc Việt nhưng đã trải qua hơn nửa đời người tại Hoa Kỳ, xin được ngỏ lời tâm huyết. Người ngoại nhập nhưng thực sự yêu quê hương mới.
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW: Human Rights Watch) cáo buộc Israel phạm "tội ác chống lại loài người" hôm thứ năm, viện dẫn việc Israel liên tục cưỡng bức di dời dân thường ở Gaza, cắt đứt các nguồn tài nguyên quan trọng cũng như phá hủy cơ sở hạ tầng.
WASHINGTON – Hôm thứ Tư (13/11), đội ngũ chuyển giao quyền lực của Tổng thống đắc cử Donald Trump đang lên danh sách các sĩ quan quân đội để sa thải, có thể bao gồm cả Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân. Nếu kế hoạch này được thực hiện, đây sẽ là một thay đổi lớn chưa từng có tại Ngũ Giác Đài, theo Reuters.
PARIS/VIENNA – Hôm thứ Tư (13/11), các cường quốc Âu Châu đang nỗ lực thúc đẩy một nghị quyết mới tại cơ quan giám sát nguyên tử của Liên Hiệp Quốc nhằm gây áp lực lên Iran, khi Tổng thống đắc cử Donald Trump đang chuẩn bị quay trở lại Tòa Bạch Ốc, theo Reuters.
Lý Lạp Ông, một triết gia Trung quốc thế kỷ thứ 16 viết trong Nhàn tình ngẫu ký: “Xét cơ thể con người, chỉ có hai cơ quan không cần thiết chút nào cả mà Trời phú cho là cái miệng và cái bao tử, nguồn gốc tất cả những cái lụy của con người từ xưa tới nay. Có cái miệng với cái bao tử nên sinh kế mới hóa ra phiền phức, sinh kế phiền phức mới sinh ra những mưu mô gian trá; mưu mô gian trá mới phải đặt ra hình pháp…”
Tờ báo Anh The Guardian đã đưa ra tuyên bố hôm thứ Tư rằng họ sẽ không còn đăng bài trên X, trước đây là Twitter, thông qua bất kỳ tài khoản chính thức nào của mình nữa. Ấn phẩm này chỉ trích X là "nền tảng truyền thông độc hại" và cáo buộc chủ sở hữu kiêm chủ tịch của
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.