- Trump: sẽ đưa quân chiếm Cuba, đưa mẫu hạm tới gần thì chính phủ Cuba đầu hàng liền.
- Chủ tịch Nước Cuba: Trump nói nhảm, Cuba sẽ không bị đe dọa.
- Dân Cuba lưu vong ở Florida sôi sục: 78% muốn Cuba dân chủ hóa triệt để, thay vì cải cách kinh tế đơn thuần.
Bạn hãy hình dung rằng, nếu ông Tập Cận Bình nói rằng ông sẽ đưa quân chiếm Việt Nam, và không cần đưa quân, mà chỉ cần đưa mẫu hãm tới Vịnh Bắc Bộ thì chính quyền Hà Nội sẽ đầu hàng. Dĩ nhiên là cả nước VN xôn xao. Đó là chuyện xảy ra hôm kia, hôm Thứ Sáu, Tổng Thống Trump tuyên bố rằng sau cuộc chiến Iran, Trump sẽ đưa quânc hiếm Cuba, và chỉ cần đưa một mẫu hạm tới gần bờ biển thì chính quyền Cuba sẽ tuyên bố đầu hàng liền. Thực tế, phản ứng đối với lời Trump nói rất dị biệt, từ trong nước Cuba cho tới trong tiểu bang Florida của Mỹ, nơi dân Mỹ gốc Cuba có nhiều ảnh hưởng. Thêm nữa: có phải Trump chỉ muốn ồn ào để Cộng Hòa kiếm phiếu cử tri gốc Cuba trong bầu cử giữa kỳ 2026? Sau đây là các bản tin từ báo Mỹ.
Những tuyên bố của Trump về việc "tiếp quản" Cuba châm ngòi cho các lệnh trừng phạt và làn sóng phản đối: Tổng thống Donald Trump đã ám chỉ rằng Hoa Kỳ có thể sẽ "tiếp quản" Cuba sau khi hoàn tất các chiến dịch tại Iran, đồng thời đề cập đến khả năng điều động một tàu mẫu hạm hàng không đến khu vực này. Những phát ngôn này được đưa ra trùng với thời điểm ban hành một sắc lệnh hành pháp mới nhằm mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với Havana, nhắm vào các lĩnh vực trọng yếu và các ngân hàng nước ngoài có liên hệ với chính quyền Cuba. Cuba cùng các nhà lãnh đạo trong khu vực đã lên án những phát ngôn này là nguy hiểm, làm leo thang thêm mối quan hệ vốn đã căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Cuba.
Trump liên kết động thái đối với Cuba với cuộc xung đột tại Iran, theo báo Real Clear Politics: Phát biểu tại Câu lạc bộ Diễn đàn Palm Beaches, Trump gợi ý rằng sau khi Hoa Kỳ và Israel hoàn tất các chiến dịch tại Iran, tàu sân bay USS Abraham Lincoln có thể sẽ được điều động đến gần Cuba nhằm buộc Cuba phải đầu hàng. Trump đã mô tả một kịch bản trong đó chiếc tàu sân bay này sẽ neo đậu cách bờ biển chỉ 100 yard (khoảng 91 mét), ngụ ý rằng một màn phô diễn sức mạnh quân sự như vậy sẽ buộc đối phương phải lập tức đầu hàng. Mặc dù một số người cho rằng những phát ngôn này chỉ mang tính đùa cợt, chúng lại gợi nhắc đến những tuyên bố trước đó cho rằng Cuba có thể sẽ là mục tiêu tiếp theo sau Iran, dù chưa có bất kỳ kế hoạch chính thức nào được công bố.
Sắc lệnh hành pháp gia tăng áp lực kinh tế: Cùng thời điểm đưa ra những bình luận trên, Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp nhằm mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với Cuba theo Đạo luật về Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (International Emergency Economic Powers Act). Các biện pháp này nhắm vào những thực thể có liên hệ với bộ máy an ninh của chính quyền Cuba, các hành vi tham nhũng và vi phạm nhân quyền, cũng như các ngân hàng nước ngoài thực hiện giao dịch với các thực thể Cuba đang chịu trừng phạt. Chính quyền Hoa Kỳ biện giải rằng các lệnh trừng phạt này nhằm đối phó với việc Havana bắt tay với các thế lực thù địch, bao gồm cả vai trò bị cáo buộc của nước này trong việc hỗ trợ các hoạt động tình báo nước ngoài chống lại Hoa Kỳ.
Cuba và các nhà lãnh đạo khu vực phản pháo: Ngoại trưởng Bruno Rodríguez Parrilla của Cuba Bruno Rodríguez Parrilla và Chủ tịch Nước Miguel Díaz-Canel của Cuba đã bác bỏ các tuyên bố của ông Trump, khẳng định rằng quốc đảo này "sẽ không bị đe dọa" và kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng trước những gì họ mô tả là các mối đe dọa nguy hiểm. Họ đã quyết định chuyển địa điểm cuộc diễu hành nhân Ngày Quốc tế Lao động (1/5) sang khu vực Tòa án Chống Đế quốc nằm ngay phía trước Đại sứ quán Hoa Kỳ – một sự kiện có sự tham dự của ông Raúl Castro và ông Díaz-Canel – như một biểu tượng của sự thách thức. Tổng thống Colombia Gustavo Petro cũng chỉ trích những phát ngôn này, coi bất kỳ hành động quân sự nào của Hoa Kỳ nhằm vào Cuba cũng đồng nghĩa với hành động xâm lược đối với khu vực Mỹ Latinh, đồng thời khẳng định vùng Caribe là một khu vực hòa bình.
Ý nghĩa chiến lược và chính trị vẫn còn bỏ ngỏ. Bất chấp những phát ngôn mang tính khiêu khích, hiện vẫn chưa có bất kỳ dấu hiệu chính thức nào cho thấy Hoa Kỳ sắp sửa thực hiện hành động quân sự đối với Cuba. Các nhà phân tích nhận định rằng những phát ngôn như vậy có nguy cơ làm leo thang căng thẳng khu vực, đồng thời gây phức tạp hóa quan hệ giữa Hoa Kỳ và khu vực Mỹ Latinh—nơi mà những mối bận tâm về chủ quyền vốn đã ăn sâu. Việc kết hợp những tín hiệu quân sự với một cơ chế trừng phạt quyết liệt cho thấy Washington có thể đang ưu tiên biện pháp cô lập kinh tế hơn là can thiệp trực tiếp; tuy nhiên, mối liên hệ được thiết lập với cuộc xung đột tại Iran lại làm nổi bật khuôn khổ chiến lược đa mặt trận của chính quyền này.
.
Chính quyền Trump từ lâu đã coi giới lãnh đạo cộng sản Cuba là mục tiêu trọng điểm, gia tăng sức ép vốn đã kéo dài hàng thập niên lên hòn đảo này, đồng thời ám chỉ khả năng thực hiện một cuộc tiếp quản quân sự sau các chiến dịch của Hoa Kỳ tại Venezuela vào đầu tháng Một.
Havana vốn phụ thuộc rất nhiều vào nguồn dầu nhập cảng từ Venezuela; vào tháng Ba, Hoa Kỳ tuyên bố đã cho phép một tàu chở dầu của Nga cập bến Cuba vì "lý do nhân đạo".
Vào thứ Sáu, ông Trump đã công bố thêm các lệnh trừng phạt mới, gây ảnh hưởng đến đông đảo người dân có liên hệ với nền kinh tế của Havana. Washington đã áp đặt lệnh phong tỏa nhiên liệu đối với Cuba vào đầu năm 2026; tình trạng thiếu hụt nguồn cung thường xuyên đẩy người dân trên đảo vào cảnh mất điện triền miên và xóa sổ phần lớn ngành du lịch – vốn là nguồn thu sống còn của đất nước này.
Ngoại trưởng Cuba, ông Bruno Rodríguez, tuyên bố vào thứ Bảy rằng Hoa Kỳ đã đẩy mức độ gây hấn đối với Cuba lên "mức nguy hiểm".
Trong một tuyên bố riêng biệt, Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết ông Trump đã gia tăng các lời đe dọa đối với đất nước ông lên một mức độ "chưa từng có".
"Người dân Cuba chúng tôi sẽ không để bị đe dọa," ông Rodríguez viết trong một bài đăng trên mạng xã hội.
Tạp chí Newsweek đã liên hệ với Nhà Trắng qua email ngoài giờ hành chính thông thường để xin bình luận.
Một số quan chức cấp cao của Hoa Kỳ đã nhiều lần dự đoán về sự sụp đổ của giới lãnh đạo Cuba hiện tại, ngay cả trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa hai quốc gia vẫn đang tiếp diễn.
Phản hồi lại tuyên bố trên mạng xã hội của Tổng thống Díaz-Canel vào thứ Bảy, Dân Biểu liên bang Carlos Giménez (Cộng Hòa, Florida) nhận định rằng chính quyền tại Havana "không còn nhiều thời gian nữa," đồng thời nói thêm: "Lời chào từ Washington." Havana khẳng định rằng họ đã sẵn sàng tự vệ, đồng thời tuyên bố rằng "không có bất kỳ lý do nào để Hoa Kỳ viện đến hành động gây hấn quân sự như một giải pháp nhằm giải quyết những bất đồng giữa hai bên."
Cuba nằm cách bang Florida chưa đầy 100 dặm.
Vào thứ Sáu, chính quyền Tổng thống Trump thông báo về một loạt lệnh trừng phạt mới nhằm vào các cơ quan an ninh của Cuba, các lĩnh vực tài chính, quốc phòng và năng lượng của quốc đảo này; bên cạnh đó là bất kỳ cá nhân nào bị Hoa Kỳ cáo buộc là "đồng lõa trong các vụ tham nhũng chính phủ hoặc vi phạm nhân quyền nghiêm trọng."
Ông Rodríguez gọi các biện pháp này là "bất hợp pháp và mang tính lạm quyền," đồng thời nhận định rằng chúng chẳng khác nào một hình thức "trừng phạt tập thể" đối với người dân Cuba.
Vào hôm thứ Sáu, đông đảo người dân đã tụ tập tại thủ đô Cuba, tập trung bên ngoài Đại sứ quán Hoa Kỳ và giương cao các biểu ngữ với khẩu hiệu: "Hãy bảo vệ Tổ quốc."
.
Từ rất lâu, MAGA đã bám rễ ở các cộng đồng dân Mỹ gốc Cuba ở Florida. Người Mỹ gốc Cuba vốn là những người ủng hộ nhiệt thành của ông Trump. Cộng đồng người Mỹ gốc Cuba tại Florida — vốn có tầm ảnh hưởng chính trị sâu rộng — đang gây sức ép buộc Tổng thống Donald Trump phải lật đổ hoàn toàn giới lãnh đạo cộng sản tại Cuba, trong bối cảnh chính quyền Trump dường như lại sẵn lòng chấp nhận một giải pháp ít triệt để hơn.
Trong nhiều tháng qua, các nhà hoạt động đối lập người Cuba — đặc biệt là tại khu vực Nam Florida — đã công khai truyền tải thông điệp kiên quyết và không khoan nhượng của mình. Các hoạt động này bao gồm mọi hình thức, từ tổ chức các buổi cầu nguyện, diễu hành bằng xe trên đường phố Miami, cho đến việc ký kết một văn kiện lộ trình mang tên "Hiệp ước Tự do" (Freedom Accord) — văn kiện đã xác lập một cách dứt khoát những kỳ vọng của họ về tiến trình chuyển đổi sang chế độ dân chủ. Nhiều nhóm công tác, bao gồm các thành viên tại cả Nam Florida và Cuba, đã họp bàn trong nhiều tuần liền nhằm phác thảo các kế hoạch cho giai đoạn hậu chế độ hiện hành, chẳng hạn như việc tổ chức các cuộc bầu cử tự do và công bằng.
Những chuyển biến này cho thấy sự gia tăng căng thẳng giữa cộng đồng người Cuba lưu vong tại Nam Florida (vốn có thiên hướng ủng hộ Đảng Cộng hòa) và chính quyền Trump — vốn đang phát đi những tín hiệu mâu thuẫn về ý định thực sự của họ đối với quốc đảo này. Những rạn nứt này có nguy cơ gây ảnh hưởng đến các cuộc bầu cử giữa kỳ đầy quan trọng diễn ra trong năm nay.
Chính quyền Trump đã áp đặt lệnh phong tỏa năng lượng đối với Cuba và gia tăng sức ép trừng phạt lên quốc đảo này — bao gồm cả thông qua một sắc lệnh hành pháp vừa được công bố vào thứ Sáu tuần trước — trong khi đồng thời vẫn tiến hành đàm phán với chính quyền sở tại. Tuy nhiên, Trump cùng các quan chức khác trong chính quyền đã nhấn mạnh rằng một thỏa thuận nào đó liên quan đến cải cách kinh tế có thể sẽ khiến họ cảm thấy thỏa mãn trong thời điểm hiện tại. Trong số những người có quan điểm này có Ngoại trưởng Marco Rubio — một người con của gia đình nhập cư gốc Cuba, người từ lâu vẫn luôn nung nấu ý định lật đổ giới lãnh đạo tại Havana.
Mặc dù các quan chức chính quyền cũng đã tuyên bố rằng một số quan chức cấp cao của Cuba sẽ buộc phải từ chức, nhưng thông điệp tổng thể mà họ phát đi lại cho thấy: công cuộc thay đổi chế độ một cách toàn diện có lẽ sẽ phải chờ đợi thêm một thời gian nữa.
Cách tiếp cận này đang khiến một bộ phận trong cộng đồng người Cuba lưu vong cảm thấy bất an. Họ lập luận rằng bất kỳ thỏa thuận nào giữa Hoa Kỳ và Cuba — nếu đặt ưu tiên hàng đầu vào việc thay đổi kinh tế — đều sẽ cầm chắc thất bại, bởi lẽ nạn tham nhũng tại Cuba hiện đang hoành hành một cách tràn lan và được chính quyền sở tại tiếp tay dung dưỡng.
"Cộng đồng người Cuba lưu vong — cũng chính là cộng đồng của tôi — muốn khẳng định rằng sẽ chẳng thể nào có được bất kỳ sự thay đổi kinh tế thực chất nào, chừng nào mà chưa đạt được sự thay đổi chính trị thực chất," ông Orlando Gutíerrez-Boronat — Tổng thư ký của "Hội đồng Kháng chiến Cuba" (Assembly of the Cuban Resistance), một liên minh quy tụ nhiều nhóm hoạt động xã hội — phát biểu. Ông cũng nhấn mạnh rằng đây là một tâm lý đang hiện hữu một cách phổ biến trong cộng đồng doanh nhân người Mỹ gốc Cuba. Thượng nghị sĩ tiểu bang thuộc Đảng Cộng hòa, bà Ileana Garcia, đã cảnh báo rằng nếu Hoa Kỳ không thực hiện hành động quân sự, can thiệp bằng một phương thức khác, hoặc đưa ra một kế hoạch nhằm "lật đổ chế độ" tại Cuba, thì thư viện tổng thống tương lai của ông Trump—vốn dự kiến được xây dựng tại trung tâm Miami—sẽ bị coi là một "chướng mắt" khi nằm ngay cạnh Tháp Tự do (Freedom Tower), nơi từng là trung tâm tiếp nhận người tị nạn Cuba.
Bà Garcia cảnh báo rằng sự thụ động trong vấn đề Cuba "chắc chắn" sẽ ảnh hưởng đến xu hướng bỏ phiếu của người dân tại Nam Florida, "đặc biệt là sau nhiều năm chỉ toàn những lời hô hào và hứa hẹn" về việc lật đổ chế độ cộng sản này.
Cách tiếp cận chính sách đối ngoại của ông Trump nhìn chung luôn ưu tiên các lợi ích kinh tế của Hoa Kỳ hơn là các vấn đề về nhân quyền và dân chủ. Việc ông loại bỏ nhà lãnh đạo độc tài Nicolás Maduro của Venezuela vào tháng 1/2026 vừa qua vẫn để lại phần lớn bộ máy cầm quyền tại Caracas, đổi lại là sự hợp tác kinh tế với Hoa Kỳ. Ông Trump cũng đã rút lại những lời kêu gọi trước đó về việc thay đổi toàn diện chế độ tại Iran, bất chấp việc ban đầu ông từng tuyên bố muốn hỗ trợ người dân Iran vùng lên chống lại những kẻ cai trị áp bức họ.
Những kết quả tương tự tại Cuba khó có thể làm hài lòng cộng đồng người Cuba hải ngoại. Một cuộc thăm dò ý kiến do tờ Miami Herald thực hiện vào tháng Tư đối với những người Cuba lưu vong cho thấy 78% số người được hỏi khẳng định họ sẽ cảm thấy bất mãn nếu chỉ có các cải cách kinh tế đơn thuần. Một câu hỏi khác trong cuộc thăm dò cũng chỉ ra rằng đại đa số người dân sẽ ủng hộ việc can thiệp quân sự; tuy nhiên, nhóm này lại chia thành hai phe gần như cân bằng: một bên muốn quân đội lật đổ chính phủ hiện tại tại Cuba, và bên kia chỉ muốn quân đội can thiệp để giải quyết các nhu cầu nhân đạo.
Người Mỹ gốc Cuba là một nhóm cử tri có sức ảnh hưởng chính trị mạnh mẽ tại Florida và nằm trong số những người ủng hộ trung thành nhất của ông Trump. Sự nhiệt huyết của họ chính là lý do then chốt giúp Đảng Cộng hòa thiết lập được chỗ đứng vững chắc tại khu vực Nam Florida.
Nhiều người Mỹ gốc Cuba đã vô cùng phấn khởi khi ông Trump bổ nhiệm ông Rubio làm nhà ngoại giao hàng đầu của mình, và họ đặt trọn niềm tin vào ông Rubio như một nhân tố chủ chốt trong các cuộc đàm phán liên quan đến Cuba.
Tuy nhiên, cộng đồng người Cuba hải ngoại nói chung cũng đang phải chịu ảnh hưởng nặng nề từ chính sách siết chặt nhập cư của ông Trump. Từ lâu, người Cuba đã được hưởng quy trình cấp thẻ xanh nhanh chóng theo Đạo luật Điều chỉnh Cuba (Cuban Adjustment Act); thế nhưng, chính quyền Trump lại làm chậm lại tiến độ xử lý các hồ sơ xin nhập cư hợp pháp của người Cuba, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động trục xuất và những biện pháp cưỡng chế khác đối với những người Cuba mới đặt chân đến Hoa Kỳ trong vài năm gần đây.
Một người am hiểu tư duy của chính quyền Trump về vấn đề Cuba đã mô tả các hoạt động đấu tranh của cộng đồng người Cuba hải ngoại là một điều lợi hại đan xen xôi đậu. "Nhìn chung, những người lưu vong không giúp ích trực tiếp được nhiều, nhưng họ lại tạo được áp lực lên chính quyền hiện tại, và đó là điều tốt," người này cho biết. Danh tính của người này được giữ kín để họ có thể thoải mái thảo luận về một chủ đề nhạy cảm. "Tuy nhiên, hãy nhìn xem: chính quyền Cuba này đã trụ vững trước áp lực suốt 70 năm qua rồi. Chúng ta cần phải thực tế khi đánh giá xem tình hình sẽ diễn biến ra sao."
Cá nhân ông Rubio sẽ không từ bỏ mục tiêu cải cách chính trị tại Cuba; tuy nhiên, theo người này, Cuba và Hoa Kỳ "cần phải cùng nhau xây dựng năng lực để tạo ra sự thay đổi chính trị theo thời gian."
Khi được đề nghị bình luận về những tác động bầu cử cũng như các chính sách liên quan đến Cuba, Nhà Trắng đã đưa ra một tuyên bố: "Như Tổng thống đã khẳng định, Cuba là một quốc gia thất bại, bị điều hành tồi tệ trong suốt nhiều năm qua, và giới cầm quyền tại đây vừa phải hứng chịu một đòn giáng mạnh khi đánh mất sự ủng hộ từ phía Venezuela."
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã không phản hồi yêu cầu bình luận từ Newsweek về vấn đề này.
Trên các diễn đàn công khai, ông Rubio đã phát đi nhiều tín hiệu khác nhau về những điều ông thực sự mong muốn nhìn thấy tại Cuba, trong đó ông thường nhấn mạnh sự cần thiết của cả những thay đổi về kinh tế lẫn chính trị.
Trong chương trình "Fox and Friends" phát sóng hôm thứ Hai, ông Rubio nhận định rằng "những cuộc cải cách kinh tế thực sự nghiêm túc" sẽ là điều bất khả thi "chừng nào những con người hiện tại vẫn còn nắm quyền điều hành đất nước."
Tuy nhiên, phát biểu này có thể được hiểu theo nghĩa chỉ cần thay thế một vài quan chức cấp cao của Cuba, thay vì thực hiện một cuộc thay đổi chế độ toàn diện để mở đường cho các cuộc bầu cử dân chủ sau đó. Cách hiểu này hoàn toàn nhất quán với những tuyên bố thỉnh thoảng được ông Trump đưa ra, trong đó ông khẳng định mình đã đạt được mục tiêu "thay đổi chế độ" tại Iran, mặc dù trên thực tế ông mới chỉ loại bỏ được giới lãnh đạo chóp bu của quốc gia này.
Theo nguồn tin am hiểu tư duy của đội ngũ ông Trump, những thay đổi kinh tế mà Hoa Kỳ đang thúc đẩy tại Cuba bao gồm: tư nhân hóa các doanh nghiệp nhà nước, nới lỏng các quy định nhằm thu hút thêm vốn đầu tư nước ngoài, cải thiện khả năng tiếp cận Internet cho người dân Cuba, và buộc Cuba phải nhập khẩu các nguồn năng lượng từ Hoa Kỳ.
Ông Rubio không phải là người có tiếng nói quyết định cuối cùng về những điều mà Hoa Kỳ sẽ chấp nhận tại Cuba — quyền quyết định đó thuộc về Tổng thống Trump. Tổng thống là một nhân vật có tính cách thất thường, người thường xuyên thay đổi quan điểm tùy thuộc vào những điều kiện thực tế tại từng thời điểm cụ thể. Bên cạnh đó, ông Trump cũng đang phải đối mặt với những hệ lụy từ cuộc đối đầu căng thẳng hiện nay với Iran — một cuộc khủng hoảng vốn dĩ đã khiến vấn đề Cuba bị đẩy xuống những vị trí thấp hơn trong danh sách các ưu tiên của ông. Cộng đồng người Cuba hải ngoại không phải là một khối đồng nhất, và những tiếng nói chủ đạo tại Nam Florida thường là những tiếng nói cứng rắn nhất — nhưng họ cũng chính là khối cử tri nhiệt thành và quan trọng nhất.
Tuy nhiên, Hoa Kỳ cũng cần phải cân nhắc đến lợi ích quốc gia của chính mình, chứ không chỉ đơn thuần là quan điểm của cộng đồng người Cuba.
Điều này bao gồm việc ngăn chặn một cuộc khủng hoảng di cư có thể bùng phát nếu chế độ cầm quyền tại Cuba — quốc gia chỉ cách bờ biển Florida vỏn vẹn 90 dặm — đột ngột sụp đổ; cũng như việc quản lý phản ứng từ các quốc gia đồng minh của Cuba, chẳng hạn như Nga và Trung Quốc, đối với bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết với Washington.
Tại Miami, những người tham gia các cuộc mít tinh ủng hộ giải phóng Cuba thường xuyên đội mũ MAGA, mặc áo phông và khoác áo choàng in hình vị Tổng thống này. Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo cộng đồng cũng liên tục nhấn mạnh rằng họ mong muốn quá trình giải phóng Cuba phải diễn ra theo một phương thức cụ thể.
Một số người — chẳng hạn như Thị trưởng thành phố Hialeah, ông Bryan Calvo (nơi tập trung đông đảo nhất cộng đồng người Mỹ gốc Cuba tại Hoa Kỳ) — đã nhấn mạnh một cách dứt khoát rằng họ không muốn một thỏa thuận theo kiểu "nửa vời", tương tự như những gì chính quyền Trump đã thực hiện tại Venezuela. Lập trường này bao gồm việc bác bỏ bất kỳ thỏa thuận nào cho phép Tổng thống Cuba hiện tại là ông Miguel Díaz-Canel, hoặc những thân nhân vẫn còn đầy quyền lực của cố độc tài Fidel Castro, tiếp tục nắm giữ quyền lực trên hòn đảo này.
"Những người dân tại địa phương tỏ ra rất hoài nghi về khả năng ông Trump và ông Rubio có thể đạt được một thành quả nào đó thực sự làm hài lòng cộng đồng," một chuyên gia tư vấn chính trị tại Florida — người am hiểu về mối quan hệ tương tác giữa Washington và khu vực Nam Florida, và được ẩn danh để có thể chia sẻ thẳng thắn về những mối bận tâm nội bộ — cho biết.
Vào cuối tuần trước, các nhóm hoạt động xã hội — với sự tham gia của Thượng nghị sĩ Rick Scott (Đảng Cộng hòa, Florida) — đã tổ chức một buổi cầu nguyện tại trung tâm Miami nhằm kêu gọi tự do cho Cuba và trả tự do cho các tù nhân chính trị.
Trong nhiều tuần qua, các nhóm công tác tại Nam Florida và Cuba đã liên tục họp bàn để phác thảo các kế hoạch cung cấp viện trợ nhân đạo sau khi đất nước được giải phóng, đảm bảo việc truy cứu trách nhiệm đối với các nhà lãnh đạo cộng sản, cũng như tổ chức các cuộc bầu cử dân chủ. Công tác này là một nhánh phát triển từ "Thỏa ước Tự do" (Freedom Accord) — văn kiện đã được ký kết bởi hơn 70 nhóm đối lập khác nhau. Các nhà hoạt động cho biết họ đã gửi bản tài liệu này tới Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.
Bà Rosa María Payá — người đứng đầu nhóm vận động dân chủ mang tên "Cuba Decide" — khẳng định rằng bản kế hoạch này "giúp làm rõ một cách dứt khoát lập trường của chúng tôi", đó là Cuba buộc phải chuyển đổi sang một nền dân chủ thực sự, "chứ không phải chỉ là một màn 'thay áo mới' cho chính chế độ đã bắt đất nước chúng tôi làm con tin kể từ năm 1959 đến nay." “Có một mốc thời gian mà chúng tôi hy vọng sẽ thấy, đó là trước cuối năm nay — và hy vọng là ngay trong ngày mai. Càng sớm càng tốt,” ông Alian Collazo, Giám đốc điều hành của Cuban Freedom March — một bên ký tên khác — cho biết. Ông Collazo nói thêm rằng ông dành “niềm tin phi thường” cho ông Rubio.
Vào hôm thứ Tư, Thượng nghị sĩ tiểu bang thuộc Đảng Cộng hòa Alexis Calatayud đến từ Miami—một người Mỹ gốc Cuba—đã trình một bản tuyên bố tại Tallahassee, kêu gọi các nhà lập pháp tiểu bang thể hiện sự đoàn kết đối với thỏa thuận này; bà cho rằng thỏa thuận đó cho thấy "có một tầm nhìn về một Cuba dân chủ."
Ông Gutiérrez-Boronat, đại diện cho Hội đồng Kháng chiến Cuba, cho biết các lãnh đạo cộng đồng người Cuba hải ngoại thường xuyên trao đổi với các đại diện của chính quyền Trump. Ông từ chối đi vào chi tiết các cuộc thảo luận này, nhưng cho biết cộng đồng hải ngoại đã nhận được "sự cảm thông sâu sắc đối với lập trường của chúng tôi."
Một nguồn tin am hiểu về tư duy của chính quyền Trump cho biết chính quyền đang cân nhắc việc sử dụng "vũ lực động học"—tức là các phương án quân sự—tại Cuba; tuy nhiên, trọng tâm vẫn là ngoại giao và thuyết phục chính quyền Cuba thực hiện các thay đổi khác nhau, đặc biệt là trên phương diện kinh tế.
Cuba đang phải đối mặt với những khó khăn ngày càng trầm trọng kể từ khi Hoa Kỳ cắt đứt nguồn cung dầu từ Venezuela và đe dọa áp đặt trừng phạt đối với bất kỳ quốc gia nào khác cố gắng vận chuyển dầu đến đây (mặc dù Hoa Kỳ đã cho phép một tàu chở dầu của Nga cập bến để giao dầu thô vào cuối tháng Ba).
Hòn đảo này đang bị hoành hành bởi tình trạng mất điện liên miên, gây gián đoạn nghiêm trọng đến giao thông, y tế, cũng như nguồn cung cấp nước và thực phẩm.
"Có cảm giác như một chiếc van áp lực sắp nổ tung, sớm hay muộn rồi cũng sẽ xảy ra," một quan chức Hoa Kỳ am hiểu về tình hình thực địa tại Cuba nhận định. Vị quan chức này yêu cầu được giấu tên vì không được phép phát ngôn công khai.
Tuy nhiên, vị quan chức này cũng hạ thấp khả năng bùng nổ các cuộc biểu tình quy mô lớn, đồng thời lưu ý rằng các biện pháp trấn áp an ninh nghiêm ngặt trong quá khứ nhiều khả năng sẽ ngăn cản người dân Cuba xuống đường biểu tình với số lượng đông đảo.
Đại sứ quán Cuba tại Washington đã từ chối đưa ra bình luận.
Dù rất khao khát được chứng kiến Cuba thoát khỏi ách cai trị của chủ nghĩa cộng sản, các lãnh đạo cộng đồng người Cuba hải ngoại cho biết họ sẵn sàng kiên nhẫn chờ đợi để đảm bảo rằng chính sách được đưa ra là đúng đắn và hiệu quả nhất.
"Hiện đang có một cảm giác lạc quan và hy vọng thực sự rằng chúng ta có thể sẽ chứng kiến những thay đổi tại Cuba," Hạ nghị sĩ tiểu bang thuộc Đảng Cộng hòa Mike Redondo đến từ Miami—con trai của những người nhập cư gốc Cuba và là người được kỳ vọng sẽ đảm nhiệm vai trò lãnh đạo Hạ viện tiểu bang vào năm 2030—chia sẻ. "Cộng đồng người Cuba hải ngoại đã từng phải chịu đựng nhiều nỗi thất vọng trong quá khứ... Tôi gọi đây là một sự lạc quan đầy thận trọng, nhưng chắc chắn là niềm hy vọng mạnh mẽ nhất mà tôi từng cảm nhận được trong suốt cuộc đời mình."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình