Việt Ecology Press Phỏng vấn Nguyễn Đăng Anh Thi Tầm Nhìn 2026 - 2050 Với Mục Tiêu Phát thải ròng bằng Zero

Việt Ecology Press

Phỏng vấn Nguyễn Đăng Anh Thi

Tầm Nhìn 2026 - 2050 Với Mục Tiêu Phát thải ròng bằng Zero

LỜI DẪN NHẬP: Cuộc cách mạng năng lượng đã bùng nổ sau cuộc khủng hoảng dầu khí năm 1973 và 1979, khi thế giới chợt nhận ra sự mong manh hữu hạn của nguồn cung năng lượng và rủi ro phụ thuộc vào dầu nhập khẩu. Thế giới bắt đầu phải tìm biện pháp ứng phó khẩn cấp về an ninh năng lượng, chiến lược hiệu quả nhất, chi phí thấp nhất để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời bảo vệ môi trường và giảm thiểu biến đổi khí hậu.

Tiến bộ kỹ thuật đã dẫn dắt cuộc cách mạng này, giúp nhân loại thụ hưởng thịnh vượng và tiện nghi cao hơn trong khi sử dụng năng lượng it hơn vì hiệu quả và thông minh hơn. Kỹ thuật đã chứng minh con người có thể chống lại chính thói quen lãng phí của mình. Tại Mỹ GDP tăng gấp 3 lần nhưng năng lượng chỉ tăng 50% giai đoạn từ năm 1970 (hoặc 1973) đến nay (khoảng 2020–2025). Từ năm 1970 đến 2019, GDP toàn cầu tăng khoảng 4.5 lần, trong khi tiêu thụ năng lượng sơ cấp chỉ tăng khoảng 2.8 lần. Sau 50 năm kinh nghiệm, tiết kiệm năng lượng và năng lượng tái tạo vẫn là “nguồn nhiên liệu ưu tiên” quan trọng nhất, mang lại lợi ích kinh tế - môi trường to lớn và là chìa khóa cho mục tiêu giảm thiểu nhiệt độ toàn cầu.

*

Nguyễn Đăng Anh Thi,

Tiểu sử và quá trình hoạt động trong và ngoài nước.

Thạc sĩ Nguyễn Đăng Anh Thi là chuyên gia cấp cao và nhà tư vấn quốc tế trong lĩnh vực năng lượng và phát triển bền vững tại Canada và Đông Nam Á. Với hơn 25 năm kinh nghiệm, ông đã làm việc trong nhiều môi trường khác nhau, từ tư vấn quốc tế, doanh nghiệp, tổ chức phát triển đến quản lý năng lượng trong khu vực công, đóng góp vào các chương trình về hiệu quả năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu.. [1, 2]

Học vấn và Chứng chỉ

• Thạc sĩ Quản lý Công nghệ Năng lượng sạch (MEL):  Đại học British Columbia (UBC), Canada.
• Thạc sĩ Công nghệ Môi trường (M.Eng):  Viện Môi trường và Tài nguyên, Đại học Quốc gia TP.HCM.
• Kỹ sư Công nghệ Hóa học: Đại học Bách khoa Sài Gòn.
• Chứng chỉ chuyên môn: Chứng nhận Kỹ sư chuyên nghiệp (Professional Engineer, P.Eng) tại Canada và chứng chỉ Chứng nhận Quản lý Năng lượng (Certified Energy Manager, CEM) được công nhận toàn cầu.

Sự nghiệp và Hoạt động

• Tư vấn quốc tế: Ông từng đảm nhiệm các vị trí quản lý, cố vấn chủ chốt cho nhiều tổ chức lớn và công ty tư vấn toàn cầu như IFC (Tổ chức Tài chính Quốc tế thuộc nhóm Ngân hàng Thế giới), Deloitte Consulting, GIZ, Indochina Capital, Black & Veatch, và ERM. [1]
• Viết báo và gợi mở chính sách: Bên cạnh công tác tư vấn, ông là cây bút quen thuộc trên các chuyên trang, báo chí như VnExpress và Mekong Eye. Ông thường xuyên chia sẻ các bài phân tích chính sách về quản lý môi trường, quản lý năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo, giảm thiểu và thích ứng biến đổi khí hậu nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và gợi mở chính sách cho sự phát triển bền vững của Việt Nam. [2, 3]

Vinh danh và Giải thưởng

• ·        Vinh danh: AEE’s Member of the Month – thành viên tiêu biểu tháng 07/2026 của Association of Energy Engineers (Hiệp hội Kỹ sư Năng lượng, AEE).
• ·        Vinh danh: Dự án Chiếu sáng Hiệu quả cho các không gian an toàn hơn (Efficient Lighting for Safer Spaces) năm 2025 của Thành phố Richmond.
• ·        Giải thưởng Chương trình Chuyên gia Năng lượng (Energy Specialist Program Award) cho dự án thay đổi hành vi để sử dụng năng lượng bền vững năm 2022 do tập đoàn FortisBC trao tặng.
• ·        Giải thưởng Hành động vì Hiệu quả Năng lượng (Efficiency in Action Award) năm 2020 cho các dự án công nghệ sáng tạo do tập đoàn FortisBC trao tặng.
• ·        Giải thưởng bạn đồng hành do báo Tuổi Trẻ trao tặng năm 2017 cho bài báo “Luật thuế bảo vệ môi trường: Cần cải tổ toàn diện” trên tạp chí Tuổi trẻ Cuối tuần.
• Câu chuyện truyền cảm hứng trên Richmond News: Một câu chuyện nhỏ về hành trình đạp xe từ thời thơ ấu ở quê nhà Việt Nam đến khi tìm lại chính mình sau 30 năm bên chiếc xe đạp tại Richmond, Canada.

*

Các Câu Hỏi của Việt Ecology Press:

1. 1.          Xin anh cho biết về hoạt động của Association of Energy Engineers, tổ chức đã vinh danh ông là người Kỹ sư Tháng bảy 2026 của hiệp hội này trên thế giới.

Association of Energy Engineers (AEE) là một hiệp hội nghề nghiệp quốc tế được thành lập từ năm 1977 tại Hoa Kỳ. Hiệp hội quy tụ hơn 18.500 chuyên gia đến từ 144 nước trên thế giới, hoạt động trong các lĩnh vực quản lý năng lượng, hiệu quả năng lượng, năng lượng tái tạo, giảm phát thải carbon và phát triển bền vững.

AEE không chỉ xây dựng các tiêu chuẩn nghề nghiệp mà còn đào tạo, cấp các chứng chỉ chuyên môn quốc tế như Certified Energy Manager (CEM), tổ chức các hội nghị, diễn đàn khoa học và kết nối cộng đồng chuyên gia để chia sẻ các giải pháp mới về chuyển dịch năng lượng.

Việc được AEE lựa chọn là Member of the Month tháng 7/2026 là một niềm vinh dự rất lớn đối với cá nhân tôi. Chương trình AEE’s Member of the Month được khởi động từ tháng 10/2025 nhằm tôn vinh mỗi tháng một thành viên có những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực hiệu quả năng lượng và phát triển bền vững.

Đến nay, đã có 10 thành viên trên toàn thế giới được vinh danh, trong đó 3 người đang làm việc tại Canada, và tôi vinh hạnh là một trong số đó. Càng ý nghĩa hơn khi tôi là đại diện đầu tiên trong khối cơ quan chính phủ Canada góp mặt trong danh sách những cá nhân được AEE vinh danh.

Tôi xem đây không chỉ là sự ghi nhận đối với cá nhân tôi mà còn là sự ghi nhận dành cho những tập thể tôi có cơ hội đồng hành, từ Sở Giáo dục Richmond trước đây đến Thành phố Richmond hiện nay.

Tôi cũng rất vui vì qua đó góp phần giới thiệu hình ảnh của đội ngũ kỹ sư và chuyên gia gốc Việt trong lĩnh vực năng lượng đến với cộng đồng chuyên môn quốc tế.

Hình 1: Nguyễn Đăng Anh Thi cùng các đồng nghiệp tại Thành phố Richmond chụp ảnh kỷ niệm sau khi hoàn thành một dự án nâng cấp hệ thống chiếu sáng.

1. 2.          Anh được vinh danh vì là tác giả chương trình phát triển để thành phố Richmond đạt được Net Zero, không phát thải thán khí vào năm 2050 gồm những phương án nào?

Trước hết, có lẽ cần giải thích ngắn gọn về khái niệm Net Zero. Net Zero (phát thải ròng bằng 0) không có nghĩa là không còn phát thải, mà là giảm phát thải xuống mức thấp nhất có thể thông qua sử dụng năng lượng hiệu quả, điện khí hóa và phát triển năng lượng sạch; phần phát thải còn lại sẽ được cân bằng bằng các giải pháp hấp thụ hoặc loại bỏ carbon. Đây là mục tiêu mà nhiều quốc gia, trong đó có Canada và Việt Nam, cam kết đạt được vào năm 2050 nhằm góp phần hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở khoảng 1,5°C.

Tôi cũng xin được phép đính chính rằng tôi không phải là tác giả chương trình phát triển để thành phố Richmond đạt Net Zero 2050. Net Zero 2050 là tầm nhìn chiến lược của Thành phố Richmond đã được Hội đồng thành phố thông qua.

Nói đúng và cụ thể hơn, tôi là người quản lý dự án GHG Reduction Master Plan Study, một nghiên cứu quy hoạch tổng thể nhằm xác định lộ trình và các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính cho các công trình của Thành phố Richmond, góp phần thực hiện mục tiêu Net Zero 2050.

Với vai trò là Trưởng phòng Quản lý Năng lượng (Corporate Energy Manager), tôi là người đề xuất các chính sách, đồng thời quản lý và triển khai nhiều chương trình và dự án năng lượng cụ thể nhằm tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính trong từ các công trình hạ tầng của thành phố nhằm hướng đến mục tiêu Net Zero 2050.

Các nhóm giải pháp chính gồm:

• Thứ nhất là nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các tòa nhà hiện hữu thông qua tối ưu vận hành hệ thống HVAC, chiếu sáng LED, quản lý năng lượng và giám sát dữ liệu.
• Thứ hai là điện khí hóa (electrification) các hệ thống sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt thay thế hệ thống sưởi dùng khí tự nhiên bằng bơm nhiệt (heat pump) hiệu suất cao ở những nơi phù hợp.
• Thứ ba là áp dụng các công nghệ điều khiển thông minh để vận hành công trình theo nhu cầu thực tế, giảm lãng phí năng lượng.
• Thứ tư là tận dụng các chương trình hỗ trợ tài chính và khuyến khích từ các đơn vị như BC Hydro, FortisBC và các cấp chính quyền để giảm chi phí đầu tư.
• Thứ năm là xây dựng hệ thống theo dõi, đo lường và xác minh kết quả nhằm bảo đảm các khoản đầu tư mang lại hiệu quả thực sự.
• Cuối cùng, bên cạnh các giải pháp về công nghệ, chúng tôi luôn chú trọng yếu tố con người thông qua các chương trình truyền thông, đào tạo và khuyến khích thay đổi hành vi sử dụng năng lượng. Theo kinh nghiệm của tôi, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả tối đa khi nhận được sự tham gia và đồng thuận của những người trực tiếp sử dụng công trình.

Một trong những dự án tiêu biểu mà nhóm của tôi vừa thực hiện thành công năm 2025 là chuyển đổi hệ thống sưởi ấm và làm mát của Richmond City Hall sang sử dụng bơm nhiệt hiệu suất cao. Được xem là trái tim vận hành trong cung cấp dịch vụ công của chính quyền thành phố, dự án này giúp giảm khoảng 65% lượng phát thải khí nhà kính trong vận hành của tòa nhà, đồng thời vẫn duy trì sự ổn định và tiện nghi cho người sử dụng.

Hình 2: Dự án nâng cấp hệ thống chiếu sáng tại năm công trình công cộng do nhóm của Nguyễn Đăng Anh Thi triển khai được Thành phố Richmond lựa chọn giới thiệu trong chuyên mục Success Stories như một điển hình về hợp tác liên phòng ban và phát triển bền vững.

1. 3.          Làm sao anh thuyết phục được thành phố chấp nhận thức hiện những phương án khó khăn đó.

Theo tôi, yếu tố quan trọng nhất là phải chứng minh bằng dữ liệu chứ không chỉ bằng ý tưởng.

Khi đề xuất một dự án, chúng tôi phải phân tích rất kỹ về chi phí đầu tư, chi phí vận hành, mức tiết kiệm năng lượng, lượng phát thải giảm được, các rủi ro kỹ thuật, các yêu cầu vận hành và bảo dưỡng, và tác động lâu dài đối với ngân sách của thành phố.

Bên cạnh đó, chúng tôi luôn tìm cách tận dụng các chương trình hỗ trợ tài chính bên ngoài để giảm gánh nặng đầu tư ban đầu từ ngân sách.

Một yếu tố rất quan trọng nữa là sự phối hợp giữa nhiều phòng ban. Các dự án năng lượng không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn liên quan đến tài chính, mua sắm, vận hành và quản lý tài sản. Khi mọi người cùng nhìn thấy lợi ích lâu dài thì việc triển khai sẽ thuận lợi hơn.

Tôi cho rằng vai trò của người kỹ sư không chỉ là thiết kế giải pháp kỹ thuật mà còn phải biết truyền đạt các lợi ích đó bằng ngôn ngữ mà các nhà quản lý và nhà hoạch định chính sách có thể dễ dàng hiểu và đưa ra quyết định.

Tuy nhiên, đó mới chỉ là vấn đề chuyên môn. Điều kiện tiên quyết là tầm nhìn dài hạn và sự cam kết của lãnh đạo các cấp. Chính sự nhất quán trong chính sách của Hội đồng thành phố, cùng với định hướng của chính quyền tỉnh bang và liên bang, đã tạo điều kiện để các giải pháp kỹ thuật có thể được triển khai liên tục và mang lại hiệu quả lâu dài.

Hình 3: Đại diện FortisBC trao giải thưởng Chương trình Chuyên gia Năng lượng (Energy Specialist Program Award) cho Nguyễn Đăng Anh Thi. Phía sau là Bức tường Năng lượng Mặt trời (Solar Wall), một dự án sáng tạo tiết kiệm năng lượng để sưởi ấm trường học do Nguyễn Đăng Anh Thi quản lý.

Hình 4: Giải thưởng Chương trình Chuyên gia Năng lượng (Energy Specialist Program Award) ghi tên Nguyễn Đăng Anh Thi

1. 4.          Một câu hỏi chót, Anh nghĩ những phương án anh đề bạt cho Richmond có thể làm khuôn mẫu giúp cho ĐBSCL (Đồng bằng Sông Cửu Long) và ĐBSH (Đồng Bằng Sông Hồng) chống BĐKH (Biến Đổi Khí Hậu) và biển dâng không?

Richmond và các địa phương ở Việt Nam có điều kiện kinh tế, xã hội, khí hậu, cơ sở hạ tầng và nguồn lực rất khác nhau, cách thức tổ chức vận hành chính quyền thành phố cũng khác nhau. Tuy nhiên, có nhiều bài học có thể tham khảo và một số nguyên tắc chung là hoàn toàn có thể áp dụng.

Thứ nhất là ra quyết định dựa trên dữ liệu và các phân tích khoa học.

Thứ hai là ưu tiên những giải pháp vừa giảm phát thải vừa tiết kiệm chi phí vận hành, vì đây là cách tạo được sự đồng thuận cao nhất.

Thứ ba là kết hợp giữa chính sách, công nghệ và nguồn tài chính. Chuyển đổi xanh sẽ diễn ra nhanh hơn khi có các cơ chế hỗ trợ phù hợp.

Đối với Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng sông Hồng, ngoài việc giảm phát thải, vấn đề thích ứng với biến đổi khí hậu như nước biển dâng, xâm nhập mặn, ngập lụt và các hiện tượng thời tiết cực đoan cũng đặc biệt quan trọng. Tôi tin rằng việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, phát triển năng lượng sạch và xây dựng các công trình phát thải thấp sẽ là một phần của giải pháp tổng thể.

Nhưng quan trọng hơn cả như tôi đã nói ở trên, đó là việc không thể thiếu tầm nhìn và cam kết lâu dài của lãnh đạo.

Điều tôi mong muốn nhất là những kinh nghiệm tích lũy tại Canada có thể đóng góp một phần nhỏ cho quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam trong tương lai.

Hình 5: Nguyễn Đăng Anh Thi cùng lãnh đạo Sở Giáo dục Richmond chụp hình với giải thưởng Hành động vì Hiệu quả Năng lượng (Efficiency in Action Award)

NGUYỄN ĐĂNG ANH THI, P.Eng., CEM, MEL, M.Eng

Vancouver July 10, 2026

Việt Ecology Press thực hiện Phỏng Vấn

Hình ảnh và Tư liệu do NĐAT cung cấp

Source: https://vietecologypress.blogspot.com/2026/07/tam-nhin-2026-2050-voi-muc-tieu-phat.html

• Mỹ, Ấn: Sẽ Giúp Đông Nam Á Hợp Tác TRánh Tranh Chấp
• Công Việc Đàn Bà
• Tương Lai Lò Điện Chạy Than Bị Đe Dọa, Có Cơ Dẹp Sớm
• Gia Súc Thải Khí, Nguyên Nhân Chánh Yếu Hâm Nóng Địa Cầu