- Cuộc chiến Iran làm Pentagon cạn tiền khẩn cấp, cạn kho vũ khí để ngăn chận Nga, TQ
- Cạn tiền tới mức phải hủy bỏ, cắt giảm tập trận, huấn luyện và bảo trì vũ khí
- Trump xin khẩn cấp 67 tỷ USD để trang trải chi phí chiến tranh
- Hải quân và Không quân Mỹ báo động: sẽ xài cạn tiền năm 2026 vào cuối tháng 7/2026, trong khi ngân sách 2027 bắt đầu từ ngày 1 tháng 10/2026
- Ngân sách quốc phòng năm nay 2026 là 1.000 tỷ USD, Trump xin cho quốc phòng năm 2027 cần là 1.500 tỷ USD; Dân Chủ không chịu
- 28% dân Mỹ nói cuộc chiến Iran là cần thiết, 68% nói không cần cuộc chiến Iran
.
Báo Washington hôm Thứ Ba 21/7/2026 cho biết: Cuộc chiến Iran làm Pentagon cạn tiền khẩn cấp, cạn kho vũ khí để ngăn chận Nga, TQ. Bản tin của các phóng viên Noah Robertson, Riley Beggin, Jarrell Dillard có nhan đề "The Pentagon, sinking billions into Iran war, is quickly running short on cash" (Lầu Năm Góc đang cạn kiệt ngân sách nhanh chóng do phải đổ hàng tỷ đô la vào cuộc chiến với Iran). Bản tin như sau.
Theo các nhà lập pháp cùng các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Hoa Kỳ, Lầu Năm Góc đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt ngân sách khẩn cấp, nguyên nhân chủ yếu do cuộc chiến với Iran; một số khoản ngân sách thiết yếu dự kiến sẽ cạn kiệt chỉ trong vài tuần tới, ngay cả khi Tổng thống Donald Trump đang leo thang cuộc chiến với Iran.
Tình trạng khan hiếm ngân sách đã khiến Lầu Năm Góc phải hạn chế các hoạt động huấn luyện và bảo trì vốn đóng vai trò duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội. Thông tin này được chia sẻ bởi bốn quan chức đương nhiệm và cựu quan chức – những người yêu cầu giấu tên để có thể thẳng thắn nói về những hạn chế về ngân sách.
Việc thỏa thuận ngừng bắn với Iran đổ vỡ có thể gây thêm áp lực lên ngân sách quân sự: Sau khi bốn quân nhân Hoa Kỳ thiệt mạng trong hơn một tuần giao tranh ác liệt, các quan chức tại Washington đã phát tín hiệu cho thấy họ đang chuẩn bị cho một cuộc xung đột quy mô lớn hơn.
.
Nhà Trắng đã đề nghị Quốc hội cấp ngay khoản ngân sách 67 tỷ đô la để trang trải chi phí chiến tranh, nhưng các nhà lập pháp vẫn đang bế tắc về phương án thực hiện. Hạ viện dự kiến sẽ rời Washington vào thứ Năm để bắt đầu kỳ nghỉ kéo dài một tháng, đồng nghĩa với việc sớm nhất cũng phải mất vài tuần nữa mới có thể đạt được thỏa thuận về ngân sách quân sự.
"Mọi người cần nhìn nhận đúng tình hình và loại bỏ tâm lý chủ quan hiện nay," theo Dân Biểu Pat Harrigan (tiểu bang North Carolina), thành viên Đảng Cộng hòa thuộc Ủy ban Quân vụ Hạ viện, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn.
Lầu Năm Góc đã không phản hồi yêu cầu bình luận vào thứ Hai. Tuy nhiên, vào thứ Ba – sau khi bài viết này được đăng tải – Thư ký báo chí Sean Parnell đã ra tuyên bố khẳng định Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth sẽ "làm bất cứ điều gì cần thiết" để duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội, đồng thời nhấn mạnh rằng ngân sách quốc phòng là yếu tố "thiết yếu".
.
Cũng trong ngày thứ Ba 21/7/2026, ông Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, đã đến trình bày lý do cần khoản ngân sách này trước Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện – đây là phiên điều trần công khai đầu tiên tập trung vào gói ngân sách nói trên. Lần gần nhất họ xuất hiện tại Đồi Capitol là vào tháng 5, trước khi thỏa thuận ngừng bắn mong manh bị phá vỡ.
Giám đốc Ngân sách Nhà Trắng Russell Vought cũng dự kiến sẽ có cuộc trao đổi với các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa vào thứ Ba. Theo nhận định của nhiều quan chức đương nhiệm và cựu quan chức, nếu Quốc hội không hành động, quân đội sẽ sớm buộc phải đưa ra những quyết định đánh đổi đau đớn hơn nữa.
Ông Trump đã phát động chiến dịch không kích vào cuối tháng 2 và nhiều lần tuyên bố rằng chiến dịch này sẽ kết thúc chỉ trong vài tuần. Thay vào đó, cuộc xung đột đã kéo dài nhiều tháng khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz — tuyến đường thủy huyết mạch cho hoạt động buôn bán dầu mỏ và phân bón — và gây ra sự bất ổn cho nền kinh tế toàn cầu.
Ông Vought đã thông báo với các nhà lập pháp vào tháng trước rằng cuộc chiến cho đến nay đã tiêu tốn khoảng 30 tỷ USD, nhưng một số nhà phân tích độc lập cho rằng con số thực tế có thể cao hơn nhiều. Ước tính của Nhà Trắng không bao gồm chi phí tái thiết các căn cứ của Mỹ tại Trung Đông bị hư hại do các cuộc tấn công của Iran.
.
Cuộc chiến đã gây áp lực ngoài dự kiến lên Hải quân và Không quân, hai lực lượng đã triển khai máy bay và tàu chiến tới Trung Đông. Theo hai trợ lý quốc hội — những người yêu cầu giấu tên để có thể thẳng thắn chia sẻ về tình hình ngân sách nhạy cảm — nguồn kinh phí trong ngân sách năm 2026 dành cho các hoạt động quân sự đang diễn ra của cả hai lực lượng này dự kiến sẽ cạn kiệt vào cuối tháng này.
Để bù đắp thiếu hụt cho đến khi năm tài chính 2027 bắt đầu vào ngày 1 tháng 10, Lầu Năm Góc đang tiến hành điều chuyển ngân sách. Bốn quan chức đương nhiệm và cựu quan chức cho biết các cuộc tập luyện và huấn luyện quân sự nhằm duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị đang bị hạn chế hoặc hủy bỏ. Họ cũng cho biết ngân sách dành cho trang thiết bị, cơ sở vật chất và bảo trì đang bị cắt giảm để bù đắp cho các khoản thiếu hụt này.
.
Theo một tài liệu mà tờ The Washington Post đã xem xét, trong những tuần gần đây, Lầu Năm Góc đã đề nghị Quốc hội cho phép tái phân bổ 4,3 tỷ USD từ các khoản chi cho huấn luyện và mua sắm vũ khí để giải quyết những ưu tiên cấp bách hơn. Quốc hội vẫn chưa đưa ra quyết định về đề xuất này.
Một quan chức trong chính quyền Trump cho biết Văn phòng Ngân sách Nhà Trắng đang nỗ lực chuyển một phần kinh phí sang các hạng mục vận hành và bảo trì của Lầu Năm Góc. Người này cho biết việc làm đó sẽ phải đánh đổi bằng các chương trình quan trọng khác, nhưng không cung cấp thêm chi tiết cụ thể. Trước đó, NBC News cũng đã đưa tin về một số hạn chế trong ngân sách quân sự.
Trong khi đó, các nghị sĩ Đảng Cộng hòa tại Hạ viện đang soạn thảo một gói ngân sách sử dụng cơ chế phức tạp được gọi là "hòa giải ngân sách" (reconciliation) nhằm đẩy nhanh quá trình phê duyệt cấp vốn tại Quốc hội. Dự kiến trong tuần này, Hạ viện sẽ bỏ phiếu thông qua một khung ngân sách cho phép chi thêm 73 tỷ USD cho quốc phòng, con số cao hơn một chút so với đề xuất của Nhà Trắng.
.
Tuy nhiên, chiến lược này đang vấp phải những trở ngại lớn tại Thượng viện, nơi Lãnh đạo phe đa số John Thune (Đảng Cộng hòa, tiểu bang South Dakota) tỏ ra hoài nghi về khả năng thành công của kế hoạch này.
Đảng Dân chủ phần lớn tuyên bố phản đối mọi khoản ngân sách mới cho cuộc xung đột tại Iran, coi đây là một phần trong chiến lược ngăn chặn các dự luật quốc phòng quan trọng nhằm phản đối cuộc chiến mà chính quyền đang theo đuổi – một cuộc chiến vấp phải sự phản đối từ cả hai đảng. Ngay cả những nhà lập pháp cởi mở với việc cấp thêm ngân sách – bao gồm một số thành viên Đảng Cộng hòa – cũng bày tỏ sự thất vọng trước việc Lầu Năm Góc chậm trễ trong việc trao đổi thông tin với Quốc hội.
Khi ông Hegseth điều trần trước ủy ban Hạ viện phụ trách chi tiêu quốc phòng vào tháng 4, các lãnh đạo ủy ban đã hối thúc ông cung cấp thông tin về chi phí của cuộc chiến càng sớm càng tốt. Theo các nhà lập pháp và trợ lý quốc hội, Lầu Năm Góc sau đó đã bỏ lỡ thời hạn do ủy ban đặt ra và suốt nhiều tuần qua vẫn chưa cung cấp các chi tiết được yêu cầu, bao gồm số lượng vũ khí chính xác còn lại trong kho dự trữ của quân đội sau khi đã sử dụng hàng nghìn đơn vị đạn dược tại Iran.
"Chúng tôi cần biết mình đang mua gì và tại sao lại mua nó," Dân Biểu Betty McCollum (tiểu bang Minnesota), thành viên cấp cao nhất của Đảng Dân chủ trong ủy ban, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn.
.
Đôi khi, ông Hegseth gạt bỏ những lo ngại về tình trạng thiếu hụt đạn dược; trong một cuộc phỏng vấn với CBS News tháng trước, ông khẳng định kho dự trữ của Mỹ đang ở trạng thái "tuyệt vời và ngày càng mạnh hơn".
Tuy nhiên, theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức, trong các cuộc thảo luận nội bộ, giới chức Lầu Năm Góc lại tỏ ra lo ngại sâu sắc hơn nhiều. Họ lập luận rằng quân đội đang rất cần thêm ngân sách để bổ sung kho đạn dược – yếu tố cần thiết nhằm răn đe các đối thủ của Mỹ như Nga và Trung Quốc.
Sau khi nghe báo cáo kín từ các quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc, Dân Biểu McCollum cho biết việc bổ sung số vũ khí này rõ ràng là ưu tiên hàng đầu của chính quyền. Bà cũng chia sẻ rằng các quan chức Lầu Năm Góc (ngoại trừ ông Hegseth) đều "rất lo ngại" về việc các nhà lập pháp không nhận được thông tin cần thiết để đưa ra quyết định về khoản ngân sách bổ sung.
.
Ngân sách quốc phòng năm nay vào khoảng 1.000 tỷ USD, bao gồm khoản ngân sách một lần trị giá 150 tỷ USD mà Quốc hội đã phê chuẩn năm ngoái cho hàng loạt ưu tiên quân sự, từ các hệ thống vũ khí tiên tiến đến việc thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Chính quyền Trump đã đề xuất mức ngân sách 1.500 tỷ USD cho năm 2027 – một mức tăng khổng lồ đã châm ngòi cho cuộc tranh luận gay gắt tại Đồi Capitol.
Một số nhà lập pháp thuộc cả hai đảng đã bày tỏ sự e ngại về tổng mức ngân sách này do lo ngại về việc làm gia tăng khoản nợ quốc gia lên tới 39.000 tỷ USD cũng như việc phải chi trả cho một cuộc chiến không được lòng công chúng. Một cuộc thăm dò gần đây của Washington Post-Ipsos cho thấy chỉ 28% người Mỹ cho rằng cuộc chiến là xứng đáng, trong khi 68% nghĩ ngược lại — tỷ lệ này tương đương với những đánh giá tiêu cực nhất về cuộc chiến tại Afghanistan.
Công tác soạn thảo các dự luật chi tiêu tại Thượng viện đang bị đình trệ do sự bế tắc giữa các thành viên phụ trách phân bổ ngân sách. Đảng Dân chủ từ chối ủng hộ bất kỳ khoản ngân sách nào cho năm tài chính 2027 cho đến khi đạt được thỏa thuận về tổng mức chi tiêu, do họ phản đối việc tăng ngân sách quốc phòng mà Đảng Cộng hòa đề xuất.
Việc một số thành viên Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện vắng mặt bất ngờ càng làm phức tạp thêm nỗ lực của Đảng Cộng hòa trong việc triển khai các biện pháp chi tiêu. Thượng nghị sĩ Mitch McConnell (đảng viên Cộng hòa đại diện tiểu bang Kentucky), chủ tịch tiểu ban phụ trách ngân sách quốc phòng, đã vắng mặt trong các cuộc bỏ phiếu suốt một tháng qua để hồi phục sau chấn thương. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (đảng viên Cộng hòa đại diện South Carolina), một thành viên khác của tiểu ban, đã đột ngột qua đời vào tuần trước do tình trạng được cơ quan pháp y xác định sơ bộ là bóc tách động mạch chủ.
Ông Harrigan, một đảng viên Cộng hòa đại diện North Carolina, chủ yếu quy trách nhiệm cho Đảng Dân chủ về tình trạng bế tắc ngân sách nói chung, nhưng cũng thừa nhận rằng đảng của ông cũng có phần lỗi.
"Không còn nghi ngờ gì nữa," ông Harrigan nói, "rằng tất cả các bên chịu trách nhiệm đưa ngân sách quốc phòng về đích — bao gồm cả Lầu Năm Góc — đều có phần trách nhiệm trong vấn đề này."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình